మహాభారతం · అధ్యాయం 12.133
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.133.1
स्वराष्ट्रात्परराष्ट्राच्च कोशं संजनयेन्नृपः ।
कोशाद्धि धर्मः कौन्तेय राज्यमूलं प्रवर्तते ॥ १२.१३३.१ ॥
రాజు తన రాష్ట్రం నుండి, పరరాష్ట్రం నుండి కూడా కోశాన్ని సమకూర్చాలి. ఓ కౌంతేయా, కోశం నుండే ధర్మం ప్రవర్తిస్తుంది; అదే రాజ్యానికి మూలం.
12.133.2
तस्मात्संजनयेत्कोशं सत्कृत्य परिपालयेत् ।
परिपाल्यानुगृह्णीयादेव धर्मः सनातनः ॥ १२.१३३.२ ॥
కాబట్టి కోశాన్ని సమకూర్చి, గౌరవంతో దానిని కాపాడాలి; కాపాడి దానితో అనుగ్రహించాలి. ఇదే సనాతన ధర్మం.
12.133.3
स कोशः शुद्धभावेन न नृशंसेन जायते ।
मध्यमं पदमास्थाय कोशसंग्रहणं चरेत् ॥ १२.१३३.३ ॥
ఆ కోశం శుద్ధ భావంతో లభిస్తుంది, క్రూరత్వంతో కాదు. మధ్యమ మార్గాన్ని అనుసరించి కోశ సంగ్రహం చేయాలి.
12.133.4
अबलस्य कुतः कोशो ह्यकोशस्य कुतो बलम् ।
अबलस्य कुतो राज्यमराज्ये श्रीर्भवेत्कुतः ॥ १२.१३३.४ ॥
బలహీనునికి కోశం ఎక్కడిది? కోశం లేనివానికి బలం ఎక్కడిది? బలహీనునికి రాజ్యం ఎక్కడిది; రాజ్యం లేనివానికి శ్రీ ఎక్కడ కలుగుతుంది?
12.133.5
उच्चैर्वृत्तेः श्रियो हानिर्यथैव मरणं तथा ।
तस्मात्कोशं बलं मित्रमथ राजा विवर्धयेत् ॥ १२.१३३.५ ॥
ఉన్నత ప్రవర్తన గలవానికి శ్రీ క్షీణించడం మరణం వంటిదే. కాబట్టి రాజు కోశం, బలం, మిత్రులను వృద్ధి చేయాలి.
12.133.6
हीनकोशं हि राजानमवमन्यन्ति शत्रवः ।
न चास्याल्पे तुष्यन्ति कर्मणाऽप्युत्सहन्ति च ॥ १२.१३३.६ ॥
కోశం క్షీణించిన రాజును శత్రువులు అవమానిస్తారు. అతని చిన్న కార్యంతో కూడా వారు సంతృప్తి చెందరు; బదులుగా ధైర్యంగా ముందుకు వస్తారు.
12.133.7
श्रियो हि कारणाद्राजा सत्क्रियां लभते पराम् ।
साऽस्य गूहति पापानि वासो गुह्यमिव स्त्रियाः ॥ १२.१३३.७ ॥
రాజు ధనం కారణంగానే గొప్ప గౌరవాన్ని పొందుతాడు. ఆ ధనమే అతని దోషాలను కప్పిపుచ్చుతుంది, స్త్రీ యొక్క రహస్య వస్త్రం ఆమె గోప్య అవయవాలను కప్పినట్లు.
12.133.8
ऋद्धिमस्यानुतप्यन्ते पुरा विप्रकृता नराः ।
सालावृका इवाजस्नं जिघांसूनेव विन्दति।
ईदृशस्य कुतो राज्यं सुखं भरतसत्तम ॥ १२.१३३.८ ॥
పూర్వం అవమానించబడిన మనుషులు అతని వైభవాన్ని చూసి తరువాత పశ్చాత్తాపపడతారు. సాల వృక్షాలు, తోడేళ్ళు వలె ఎల్లప్పుడూ చంపగోరేవారినే అతడు ఎదుర్కొంటాడు. ఇలాంటి వానికి రాజ్యం, సుఖం ఎక్కడి నుండి వస్తాయి, భరతశ్రేష్ఠా?
12.133.9
उद्यच्छेदेव न ग्लायेदुद्यमो ह्येव पौरुषम् ।
अप्यपर्वणि भज्येत न नमेतेह कस्यचित् ॥ १२.१३३.९ ॥
మనిషి ప్రయత్నం చేయాలి, అలసిపోకూడదు; ప్రయత్నమే పౌరుషం. కణుపులేని చోట విరిగిపోయినా, ఇక్కడ ఎవరికీ తలవంచకూడదు.
12.133.10
अप्यरण्यं समाश्रित्य चरेन्मृगगणैः सह ।
न त्वेवोद्रिक्तमर्यादैर्दस्युभिः सहितश्चरेत् ॥ १२.१३३.१० ॥
అవసరమైతే మనిషి అరణ్యాన్ని ఆశ్రయించి లేళ్ళ గుంపులతో జీవించవచ్చు; కానీ మర్యాదలు దాటిన దొంగలతో కలిసి ఎన్నడూ జీవించకూడదు.
12.133.11
दस्यूनां सुलभा सेना रौद्रकर्मसु भारत ।
एकान्ततो ह्यमर्यादात्सर्वोऽप्युद्विजते जनः ॥ १२.१३३.११ ॥
ఓ భారతా, క్రూరకర్మలు చేసే దొంగలకు సైన్యం సులభంగా దొరుకుతుంది. పూర్తిగా మర్యాద లేకపోవడం వల్ల ప్రజలందరూ వారికి భయపడతారు.
12.133.12
दस्यवोऽप्यभिशङ्कन्ते निरनुक्रोशकारिणः ॥ १२.१३३.१२ ॥
కరుణ లేకుండా ప్రవర్తించే దొంగలు కూడా (ఇతరుల వల్ల) అనుమానంతోనూ భయంతోనూ ఉంటారు.
12.133.13
स्थापयेदेव मर्यादां जनचित्तप्रसादिनीम् ।
अल्पाप्यर्थेषु मर्यादा लोके भवति पूजिता ॥ १२.१३३.१३ ॥
ప్రజల మనస్సులను సంతోషపెట్టే మర్యాదను ఒకరు నిశ్చయంగా స్థాపించాలి. ధన విషయాల్లో చిన్న మర్యాద కూడా లోకంలో గౌరవించబడుతుంది.
12.133.14
नायं लोकोऽस्ति न पर इति व्यवसितो जनः ।
नालं गन्तुमिहाश्वासं नास्तिक्यभयशङ्कितैः ॥ १२.१३३.१४ ॥
'ఇదే లోకం, పరలోకం లేదు' అని నిశ్చయించుకున్న మనిషి, నాస్తికత్వ భయంతో, సందేహంతో కలతచెంది, ఇక్కడ ఊరటను పొందలేడు.
12.133.15
यथा सद्भिः परादानमहिंसा दस्युभिस्तथा ।
अनुरज्यन्ति भूतानि समर्यादेषु दस्युषु ॥ १२.१३३.१५ ॥
సజ్జనులు ఇతరుల సొమ్ము తీసుకోక అహింసను పాటించినట్లు, దొంగలలో కూడా మర్యాదను పాటించేవారి పట్ల ప్రాణులు అనురాగం చూపుతాయి.
12.133.16
अयुध्यमानस्यादानं दारामर्शः कृतघ्नता ।
ब्रह्मवित्तस्य चादानं निःशेषकरणं तथा ॥ १२.१३३.१६ ॥
పోరాడని వాడి సొమ్ము తీసుకోవడం, భార్యపై అపచారం, కృతఘ్నత, బ్రాహ్మణుని ధనం తీసుకోవడం, అలాగే అన్నీ సమూలంగా నాశనం చేయడం కూడా అలాంటివే.
12.133.17
स्त्रिया मोषः पथिस्थानं साधुष्वेव विगर्हितम् ।
सदोष एव भवति दस्युरेतानि वर्जयेत् ॥ १२.१३३.१७ ॥
స్త్రీని అపహరించడం, దారిలో పొంచి ఉండటం — ఇవి సజ్జనుల మధ్య కూడా నిందించబడినవి. దొంగ ఎప్పుడూ దోషియే; వీటిని త్యజించాలి.
12.133.18
अभिसंदधते ये च विनाशायास्य भारत ।
सशेषमेवोपलभ्य कुर्वन्तीति विनिश्चयः ॥ १२.१३३.१८ ॥
ఓ భారతా, దీని వినాశానికి కుట్ర పన్నేవారు, కొంత మిగిలి ఉండగానే దానిని పొంది (దోచుకునేవారు) — ఇదే నిశ్చయం.
12.133.19
तस्मात्सशेषं कर्तव्यं स्वाधीनमपि दस्युभिः ।
न बलस्थोऽहमस्मीति नृशंसानि समाचरेत् ॥ १२.१३३.१९ ॥
కాబట్టి దొంగలచేత స్వాధీనమైనప్పటికీ, కొంత మిగిల్చి పని చేయాలి. 'నేను బలంలో ఉన్నాను' అని భావించి క్రూరమైన పనులు చేయకూడదు.
12.133.20
सशेषकारिणस्तत्र शेषं पश्यन्ति सर्वशः ।
निःशेषकारिणो नित्यं निःशेषकरणाद्भयम् ॥ १२.१३३.२० ॥
మిగిల్చి పని చేసేవారు అక్కడ అన్నిచోట్ల శేషాన్ని చూస్తారు; పూర్తిగా నాశనం చేసేవారికి సదా పూర్తి నాశనం వల్ల భయం ఉంటుంది.