ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.134
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.134.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
अत्र कामन्दवचनं कीर्तयन्ति पुराविदः।
प्रत्यक्षावेव धर्मार्थौ क्षत्रियस्य विजानतः ॥ १२.१३४.१ ॥
ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଇତିହାସ ଉଦାହରଣ ଦିଆଯାଏ। ଏଠାରେ ପୁରାଣଜ୍ଞମାନେ କାମନ୍ଦକଙ୍କ ବଚନ କୀର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି: ଜାଣୁଥିବା କ୍ଷତ୍ରିୟ ପାଇଁ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ।
12.134.2
तौ तु न व्यवधातव्यौ परोक्षा धर्मयातना ।
अधर्मो धर्म इत्येतद्यथा वृक्षफलं तथा ॥ १२.१३४.२ ॥
କିନ୍ତୁ ସେହି ଦୁଇଟିକୁ ପୃଥକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଧର୍ମର ଯାତନା ଅଦୃଶ୍ୟ। ଅଧର୍ମ ଓ ଧର୍ମ ଗଛର ଫଳ ପରି (ଫଳ ଦିଏ)।
12.134.3
धर्माधर्मफले जातु ददर्शेह न कश्चन ।
वुभूषेद्बलमेवैतत्सर्वं बलवतो वशे ॥ १२.१३४.३ ॥
ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ଫଳ ଏଠାରେ କେହି କେବେ ଦେଖିନାହାଁନ୍ତି। ତେଣୁ ବଳ ହିଁ ଇଚ୍ଛା କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏ ସବୁ ବଳବାନଙ୍କ ବଶରେ।
12.134.4
श्रियं बलममात्यांश्च बलवानिह विन्दति ।
यो ह्यनाढ्यः स पतितस्तदुच्छिष्टं यदल्पकम् ॥ १२.१३४.४ ॥
ଏଠାରେ ବଳବାନ ହିଁ ଶ୍ରୀ, ବଳ ଓ ଅମାତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପାଏ। ଯେ ଧନହୀନ ସେ ପତିତ; ଯାହା ଅଳ୍ପ ତାହା (ବଳବାନଙ୍କ) ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ।
12.134.5
बह्वपथ्ये बलवति न किंचित्क्रियते भयात् ।
उभौ सत्याधिकारौ तौ त्रायेते महतो भयात् ॥ १२.१३४.५ ॥
ବଳବାନ ଅନେକ ଅହିତକର କର୍ମ କଲେ ମଧ୍ୟ ଭୟରୁ କେହି କିଛି କରନ୍ତି ନାହିଁ। ସତ୍ୟର ଅଧିକାରୀ ଏହି ଦୁଇଟି ମହା ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରେ।
12.134.6
अति धर्माद्बलं मन्ये बलाद्धर्मः प्रवर्तते ।
बले प्रतिष्ठितो धर्मो धरण्यामिव जंगमः ॥ १२.१३४.६ ॥
ମୁଁ ଭାବେ ବଳ ଧର୍ମଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚ; ବଳରୁ ହିଁ ଧର୍ମ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ। ବଳରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଧର୍ମ ପୃଥିବୀରେ ଚାଲୁଥିବା ଜୀବ ପରି।
12.134.7
धूमो वायोरिव वशे बलं धर्मोऽनुवर्तते ।
अनीश्वरो बलं धर्मो द्रुमं वल्लीव संश्रिता ॥ १२.१३४.७ ॥
ଧୂଆଁ ଯେପରି ପବନର ବଶରେ ଚଳେ, ସେହିପରି ଧର୍ମ ବଳର ବଶରେ ଅନୁସରଣ କରେ। ପ୍ରଭୁହୀନ ବଳ ଓ ଧର୍ମ ଗଛକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା ଲତା ପରି ଆଶ୍ରିତ ରହେ।
12.134.8
वशे बलवतां धर्मः सुखं भोगवतामिव ।
नास्त्यसाध्यं बलवतां सर्वं बलवता जितम् ॥ १२.१३४.८ ॥
ସୁଖ ଭୋଗୀମାନଙ୍କ ବଶରେ ଥାଏ, ସେହିପରି ଧର୍ମ ବଳବାନମାନଙ୍କ ବଶରେ ଥାଏ। ବଳବାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅସାଧ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ; ସବୁ ବଳବାନ ଜିତିଛି।
12.134.9
दुराचारः क्षीणबलः परिमाणं न गच्छति ।
अथ तस्मादुद्विजते सर्वो लोको वृकादिव ॥ १२.१३४.९ ॥
ଦୁରାଚାରୀ, କ୍ଷୀଣବଳ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର ସୀମା ଜାଣେ ନାହିଁ। ସେଥିପାଇଁ ସମସ୍ତ ଲୋକ ନେକଡ଼ିଆକୁ ଦେଖି ଡରିବା ପରି ତାଙ୍କଠାରୁ ଭୟଭୀତ ହୁଏ।
12.134.10
अपध्वस्तो ह्यवमतो दुःखं जीवति जीवितम् ।
जीवितं यदधिक्षिप्तं यथैव मरणं तथा ॥ १२.१३४.१० ॥
ଅପମାନିତ ଓ ତିରସ୍କୃତ ମଣିଷ ଦୁଃଖରେ ବଞ୍ଚେ। ଯେଉଁ ଜୀବନ ନିନ୍ଦିତ, ତାହା ମୃତ୍ୟୁ ପରି ହିଁ।
12.134.11
यदेवमाहुः पापेन चारित्रेण विवक्षितम् ।
सुभृशं तप्यते तेन वाक्शल्येन परिक्षतः ॥ १२.१३४.११ ॥
ପାପୀ ଆଚରଣ ବିଷୟରେ ଏପରି କୁହାଗଲେ, ବାକ୍ୟ ଶଲ୍ୟରେ ଆହତ ହୋଇ ସେ ଅତ୍ୟଧିକ ସନ୍ତାପ ଭୋଗେ।
12.134.12
अत्रैतदाहुराचार्याः पापस्य परिमोक्षणे ।
त्रयीं विद्यामुपासीत तथोपासीत वै द्विजान् ॥ १२.१३४.१२ ॥
ଏଥିରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ କହନ୍ତି: ତ୍ରୟୀ ବିଦ୍ୟାର ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ; ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେବା କରିବା ଉଚିତ।
12.134.13
प्रसादयेन्मधुरया वाचा चाप्यथ कर्मणा ।
महामनाश्चैव भवेद्विवहेच्च महाकुले ॥ १२.१३४.१३ ॥
ମଧୁର ବାଣୀ ଓ କର୍ମରେ (ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ) ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ; ମହାମନା ହେବା ଉଚିତ ଏବଂ ମହାନ କୁଳରେ ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ।
12.134.14
इत्यस्तीति वदेदेव परेषां कीर्तयेद्गुणान् ।
जपेदुदकशीलः स्यात्पेशलो नातिजल्पकः ॥ १२.१३४.१४ ॥
'ଅଛି' ବୋଲିବା ଉଚିତ; ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଗୁଣର କୀର୍ତ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ; ଜପ କରିବା ଉଚିତ; ସ୍ନାନଶୀଳ ହେବା ଉଚିତ; ମଧୁର ହେବା ଉଚିତ, ଅତ୍ୟଧିକ କଥା କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
12.134.15
ब्रह्म क्षत्रं संप्रविशेद्बहु कृत्वा सुदुष्करम् ।
उच्यमानो हि लोकेन बहु तत्तदचिन्तयन् ॥ १२.१३४.१५ ॥
ଅତି କଠିନ କର୍ମ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ବା କ୍ଷତ୍ରିୟ ବର୍ଣ୍ଣରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ; ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଯାହା କହନ୍ତି, ତାହା ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
12.134.16
उपप्राप्यैवमाचारं क्षिप्रं बहुमतो भवेत् ।
सुखं च वित्तं भुञ्जीत वृत्तेनैकेन गोपयेत् ॥ १२.१३४.१६ ॥
ଏହିପରି ଆଚରଣ ଗ୍ରହଣ କରି ସେ ଶୀଘ୍ର ଆଦରଣୀୟ ହେବା ଉଚିତ; ସୁଖ ଓ ଧନ ଭୋଗ କରିବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା (ନିଜର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପ) ଲୁଚାଇ ରଖିବା ଉଚିତ।
12.134.17
अपि तेभ्यो मृगान्हत्वा नयेच्च सततं वने ।
यस्मिन्न प्रतिगृह्णन्ति दस्युभोजनशङ्कया।
लोके च लभते पूजां परत्रेह महत्फलम् ॥ १२.१३४.१७ ॥
ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ହରିଣ ମାରି ବନରେ ସର୍ବଦା ନେଇଯିବା ଉଚିତ; ଚୋରର ଭୋଜନ ବୋଲି ସନ୍ଦେହରେ ଲୋକେ ଯାହା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ ତାହା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଲୋକରେ ସେ ସମ୍ମାନ ପାଏ; ପରଲୋକରେ ଏବଂ ଏଠାରେ ମହାନ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।