મહાભારત · અધ્યાય 12.135
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.135.1
अत्राप्युदाहन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
यथा दस्युः समर्यादो दस्युत्वात्सिद्धिमाप्तवान् ॥ १२.१३५.१ ॥
અહીં પણ આ પ્રાચીન ઇતિહાસ કહેવાય છે: મર્યાદા વિનાનો એક લૂંટારો લૂંટફાટથી જ સિદ્ધિ પામ્યો.
12.135.2
प्रहर्ता मतिमाञ्शूरः श्रुतवान्सुनृशंसवान् ।
अक्षन्नाश्रमिणां धर्मं ब्रह्मण्यो गुरुपूजकः ॥ १२.१३५.२ ॥
તે બુદ્ધિમાન, શૂર, શાસ્ત્રજ્ઞ અને અત્યંત દયાળુ હતો; આશ્રમવાસીઓના ધર્મને તેણે ભંગ્યો નહોતો; તે બ્રાહ્મણભક્ત અને ગુરુપૂજક હતો.
12.135.3
अनिषाद्यां क्षत्रियाज्जातः क्षत्रधर्मानुपालकः ।
कापच्यो नाम नैषादिर्दस्युत्वात्सिद्धिमाप्तवान् ॥ १२.१३५.३ ॥
ક્ષત્રિયથી અનિષાદી સ્ત્રીમાં જન્મેલો, ક્ષત્રધર્મનું પાલન કરનારો કાપચ્ય નામનો નૈષાદ લૂંટફાટથી સિદ્ધિ પામ્યો.
12.135.4
अरण्ये सायं पूर्वाह्णे मृगयूथप्रकोपिता ।
वेधिज्ञो मृगजातीनां नैषादानां च कोविदः ॥ १२.१३५.४ ॥
તે જંગલમાં સાંજે અને સવારે હરણના ટોળાંને ઉશ્કેરતો; હરણની જાતો અને નૈષાદોની કળાનો તે નિપુણ જાણકાર હતો.
12.135.5
सर्वकाननदेशज्ञः पारियात्रचरः सदा ।
धर्मज्ञः सर्ववर्णानाममोघेषुर्दृढायुधः ॥ १२.१३५.५ ॥
તે બધા જંગલ-પ્રદેશો જાણતો હતો; હંમેશાં પારિયાત્ર પર્વત પર ફરતો; બધા વર્ણોનો ધર્મ જાણતો; તેના બાણ અચૂક અને શસ્ત્ર દૃઢ હતું.
12.135.6
अप्यनेकशतां सेनामेक एव जिगाय सः ।
स वृद्धावम्बपितरौ महारण्येऽभ्यपूजयत् ॥ १२.१३५.६ ॥
તેણે એકલાએ જ સેંકડો સેનાઓ જીતી; મહાઅરણ્યમાં વૃદ્ધ માતા-પિતાની પૂજા કરી.
12.135.7
मधुमांसैर्मूलफलैरन्नैरुच्चावचैरपि ।
सत्कृत्य भोजयामास सम्यक्परिचचार ह ॥ १२.१३५.७ ॥
મધ, માંસ, મૂળ, ફળ અને અનેક પ્રકારના અન્નથી તેણે સત્કારપૂર્વક તેમને ભોજન કરાવ્યું અને સારી રીતે તેમની સેવા કરી.
12.135.8
आरण्यकान्प्रव्रजितान्ब्राह्मणान्परिपालयन् ।
अपि तेभ्यो मृगान्हत्वा निनाय सततं वने ॥ १२.१३५.८ ॥
અરણ્યવાસી અને સંન્યસ્ત બ્રાહ્મણોનું રક્ષણ કરતાં તેણે તેમને માટે પણ હરણો મારીને સતત વનમાં જ તે પૂરું પાડ્યું.
12.135.9
येऽस्मान्न प्रतिगृह्णन्ति दस्युभोजनशङ्कया ।
तेषामासज्य गेहेषु कल्य एव स गच्छति ॥ १२.१३५.९ ॥
લૂંટારાઓના ભોજનની શંકાથી જેઓ અમને સ્વીકારતા નહોતા, તેમના ઘરમાં ઉતારો કરીને તે સવારે જ ચાલ્યો જતો.
12.135.10
तं बहूनि सहस्राणि ग्रामणीत्वेऽभिवव्रिरे ।
निर्मर्यादानि दस्यूनां निरनुक्रोशवर्तिनाम् ॥ १२.१३५.१० ॥
મર્યાદા છોડેલા અને નિર્દયતાથી વર્તતા લૂંટારાઓમાંથી હજારોએ તેને ગ્રામનાયક તરીકે વરણી કરી.
12.135.11
मुहूर्तदेशकालज्ञः प्राज्ञः शूरो दृढव्रतः ।
ग्रामणीर्भव नो मुख्यः सर्वेपामेव संमतः ॥ १२.१३५.११ ॥
મુહૂર્ત, દેશ અને કાળને જાણનાર, પ્રાજ્ઞ, શૂર અને દૃઢવ્રત તું અમારો ગ્રામનાયક થા; અમારો મુખ્ય થઈને સર્વને માન્ય થા.
12.135.12
यथायथा वक्ष्यसि नः करिष्यामस्तथातथा ।
पालयास्मान्यथान्यायं यथा माता यथा पिता ॥ १२.१३५.१२ ॥
તું જેમ જેમ કહીશ, તેમ તેમ અમે કરીશું; માતા અને પિતા જેવી રીતે ન્યાયપૂર્વક અમારું પાલન કર.
12.135.13
मा वधीस्त्वं स्त्रियं भीरुं मा शिशुं मा तपस्विनम् ।
नायुध्यमानो हन्तव्यो न च ग्राह्या बलात्स्त्रियः ॥ १२.१३५.१३ ॥
સ્ત્રી, ભીરુ, બાળક કે તપસ્વીનો વધ ન કર. જે યુદ્ધ નથી કરતો તેને મારવો ન જોઈએ, અને સ્ત્રીઓને બળજબરીથી પકડવી ન જોઈએ.
12.135.14
सर्वथा स्त्री न हन्तव्या सर्वसत्वेषु बुध्यत ।
नित्यं गोब्राह्मणे स्वस्ति योद्धव्यं च तदर्थतः ॥ १२.१३५.१४ ॥
કોઈ પણ રીતે સ્ત્રીને મારવી ન જોઈએ; આ સર્વ પ્રાણીઓ વિશે સમજ. ગાયો અને બ્રાહ્મણોના કલ્યાણ માટે હંમેશા લડવું જોઈએ.
12.135.15
सत्यं च नापि हर्तव्यं सारविघ्नं च मा कृथाः ।
पूज्यन्ते यत्र देवाश्च पितरोऽतिथयश्च ह ॥ १२.१३५.१५ ॥
સત્યને પણ છીનવવું ન જોઈએ; સારમાં વિઘ્ન ન નાખ. જ્યાં દેવો, પિતૃઓ અને અતિથિઓની પૂજા થાય છે ત્યાં આવું જ હોવું જોઈએ.
12.135.16
सर्वभूतेष्वपि वरो ब्राह्मणो मोक्षमर्हति ।
कार्या चापचितिस्तेषां सर्वस्वेनापि भावयेत् ॥ १२.१३५.१६ ॥
સર્વ પ્રાણીઓમાં શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ મોક્ષને યોગ્ય છે. તેમનું સન્માન કરવું જોઈએ; પોતાના સર્વસ્વથી પણ તેમનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ.
12.135.17
यस्य त्वेते संप्रदुष्टास्तस्य विद्यात्पराभवम् ।
न तस्य त्रिषु लोकेषु त्राता भवति कस्चन ॥ १२.१३५.१७ ॥
પરંતુ જેના પર આ બધા સંપૂર્ણ કોપે ભરાય, તેનો પરાજય જાણવો. ત્રણે લોકમાં તેનો કોઈ રક્ષક રહેતો નથી.
12.135.18
यो ब्राह्मणान्परिभवेद्विनाशं चापि रोचयेत् ।
सूर्योदय इव ध्वान्ते ध्रुवं तस्य पराभवः ॥ १२.१३५.१८ ॥
જે બ્રાહ્મણોનું અપમાન કરે છે અને તેમના વિનાશની ઇચ્છા રાખે છે, અંધકારમાં સૂર્યોદયની જેમ, નિશ્ચિતપણે તેનો પરાજય થાય છે.
12.135.19
इहैव फलमासीनः प्रत्याकाङ्क्षेत सर्वशः ।
येये नो न प्रदास्यन्ति तांस्तांस्तेनाभियास्यसि ॥ १२.१३५.१९ ॥
અહીં જ બેસીને સર્વ રીતે ફળની આશા રાખવી. જેઓ અમને નહીં આપે, તેમના પર જ તું ચઢાઈ કરીશ.
12.135.20
शिष्ट्यर्थं विहितो दण्डो न वधार्थं विधीयते ।
ये च शिष्टान्प्रबाधन्ते धर्मस्तेषां वधः स्मृतः ॥ १२.१३५.२० ॥
શિષ્ટોના રક્ષણ માટે જ દંડ વિહિત છે, વધ માટે નહીં. જેઓ શિષ્ટોને પીડે છે, તેમનો વધ એ જ ધર્મ કહેવાયો છે.
12.135.21
ये च राष्ट्रोपरोधेन वृद्धिं कुर्वन्ति केचन ।
तानेवानुम्रियेरंस्ते कुणपं कृमयो यथा ॥ १२.१३५.२१ ॥
રાષ્ટ્રને પીડીને જે કોઈ વૃદ્ધિ કરે છે, તેમની પાછળ જ તેઓ મરશે, જેમ કીડા શબની પાછળ જાય.
12.135.22
ये पुनर्धर्मशास्त्रेण वर्तेरन्निह दस्यवः ।
अपि ते दस्यवो भूत्वा क्षिप्रं सिद्धिमवाप्नुयुः। ॥ १२.१३५.२२ ॥
અહીં જેઓ ધર્મશાસ્ત્ર અનુસાર વર્તે છે, તેઓ પણ દસ્યુ બને તો ઝડપથી સિદ્ધિ પામે.
12.135.23
ते सर्वमेवानुचक्रुः कापच्यस्यानुशासनम् ।
वृद्धिं च लेभिरे सर्वे पापेभ्यश्चाप्युपारमन् ॥ १२.१३५.२३ ॥
તેઓએ બધાએ કાપચ્યનું સર્વ અનુશાસન અનુસર્યું; સર્વને વૃદ્ધિ મળી અને તેઓ પાપોથી પણ વિરમ્યા.
12.135.24
कापच्यः कर्मणा तेन महतीं सिद्धिमाप्तवान् ।
साधूनामाचरन्क्षेमं दस्यून्पापान्निवर्तयन् ॥ १२.१३५.२४ ॥
તે કર્મથી કાપચ્યે મહાન સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરી; સાધુઓનું કલ્યાણ કરતાં અને પાપી દસ્યુઓને પાછા વાળતાં.
12.135.25
इदं कापच्यचरितं यो नित्यमनुचिन्तयेत् ।
नारण्येभ्योऽपि भूतेभ्यो भयमृच्छेत्कथंचन ॥ १२.१३५.२५ ॥
કાપચ્યનું આ ચરિત્ર જે નિત્ય મનન કરે છે, તેને વનના પ્રાણીઓથી પણ કોઈ રીતે ભય થતો નથી.
12.135.26
न भयं तस्य मर्त्येभ्यो नामर्त्येभ्यः कथंचन ।
न सतो नासतो राजन्स ह्यरण्येषु गोपतिः ॥ १२.१३५.२६ ॥
તેને મર્ત્ય કે અમર્ત્યોથી કોઈ રીતે ભય નથી. હે રાજન, સત્ કે અસત્થી પણ નહીં. તે જ વનોમાં ગોપતિ (ગાયોનો સ્વામી) છે.