ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.135
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.135.1
अत्राप्युदाहन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
यथा दस्युः समर्यादो दस्युत्वात्सिद्धिमाप्तवान् ॥ १२.१३५.१ ॥
ਇੱਥੇ ਵੀ ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਮਰਿਆਦਾ ਰਹਿਤ ਇੱਕ ਡਾਕੂ ਡਾਕਾ ਮਾਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
12.135.2
प्रहर्ता मतिमाञ्शूरः श्रुतवान्सुनृशंसवान् ।
अक्षन्नाश्रमिणां धर्मं ब्रह्मण्यो गुरुपूजकः ॥ १२.१३५.२ ॥
ਉਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਸੂਰਮਾ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਦਿਆਲੂ ਸੀ; ਆਸ਼ਰਮਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਧਰਮ ਉਸਨੇ ਨਹੀਂ ਤੋੜਿਆ; ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਭਗਤ ਅਤੇ ਗੁਰੂ-ਪੂਜਕ ਸੀ।
12.135.3
अनिषाद्यां क्षत्रियाज्जातः क्षत्रधर्मानुपालकः ।
कापच्यो नाम नैषादिर्दस्युत्वात्सिद्धिमाप्तवान् ॥ १२.१३५.३ ॥
ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਤੋਂ ਅਨਿਸ਼ਾਦੀ ਇਸਤਰੀ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਕਸ਼ੱਤਰ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਕ, ਕਾਪਚਯ ਨਾਮ ਦਾ ਨੈਸ਼ਾਦ ਡਾਕੇ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
12.135.4
अरण्ये सायं पूर्वाह्णे मृगयूथप्रकोपिता ।
वेधिज्ञो मृगजातीनां नैषादानां च कोविदः ॥ १२.१३५.४ ॥
ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਹਿਰਨਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਛੇੜਨ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਮ੍ਰਿਗ-ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਾਦਾਂ ਦੀ ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਨਿਪੁੰਨ ਜਾਣਕਾਰ ਸੀ।
12.135.5
सर्वकाननदेशज्ञः पारियात्रचरः सदा ।
धर्मज्ञः सर्ववर्णानाममोघेषुर्दृढायुधः ॥ १२.१३५.५ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ; ਸਦਾ ਪਾਰਿਯਾਤਰ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਦਾ ਸੀ; ਸਾਰੇ ਵਰਣਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਤੀਰ ਅਚੂਕ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਨ।
12.135.6
अप्यनेकशतां सेनामेक एव जिगाय सः ।
स वृद्धावम्बपितरौ महारण्येऽभ्यपूजयत् ॥ १२.१३५.६ ॥
ਉਸ ਨੇ ਇਕੱਲਿਆਂ ਹੀ ਸੈਂਕੜੇ ਸੈਨਾਵਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ; ਮਹਾਂ-ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬੁੱਢੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
12.135.7
मधुमांसैर्मूलफलैरन्नैरुच्चावचैरपि ।
सत्कृत्य भोजयामास सम्यक्परिचचार ह ॥ १२.१३५.७ ॥
ਸ਼ਹਿਦ, ਮਾਸ, ਜੜ੍ਹਾਂ, ਫਲ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਨ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਇਆ ਅਤੇ ਭਲੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
12.135.8
आरण्यकान्प्रव्रजितान्ब्राह्मणान्परिपालयन् ।
अपि तेभ्यो मृगान्हत्वा निनाय सततं वने ॥ १२.१३५.८ ॥
ਜੰਗਲੀ ਅਤੇ ਸੰਨਿਆਸੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਹਿਰਨ ਮਾਰ ਕੇ ਲਗਾਤਾਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ।
12.135.9
येऽस्मान्न प्रतिगृह्णन्ति दस्युभोजनशङ्कया ।
तेषामासज्य गेहेषु कल्य एव स गच्छति ॥ १२.१३५.९ ॥
ਡਾਕੂਆਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਸ਼ੱਕ ਕਾਰਨ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰ ਕੇ ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਹੀ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
12.135.10
तं बहूनि सहस्राणि ग्रामणीत्वेऽभिवव्रिरे ।
निर्मर्यादानि दस्यूनां निरनुक्रोशवर्तिनाम् ॥ १२.१३५.१० ॥
ਮਰਿਆਦਾ ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਡਾਕੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁਖੀ ਚੁਣਿਆ।
12.135.11
मुहूर्तदेशकालज्ञः प्राज्ञः शूरो दृढव्रतः ।
ग्रामणीर्भव नो मुख्यः सर्वेपामेव संमतः ॥ १२.१३५.११ ॥
ਮੁਹੂਰਤ, ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਸੂਰਮਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵਰਤਧਾਰੀ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣ; ਸਾਡਾ ਮੁੱਖ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੋ।
12.135.12
यथायथा वक्ष्यसि नः करिष्यामस्तथातथा ।
पालयास्मान्यथान्यायं यथा माता यथा पिता ॥ १२.१३५.१२ ॥
ਤੂੰ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਆਖੇਂਗਾ, ਅਸੀਂ ਉਵੇਂ ਉਵੇਂ ਕਰਾਂਗੇ; ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
12.135.13
मा वधीस्त्वं स्त्रियं भीरुं मा शिशुं मा तपस्विनम् ।
नायुध्यमानो हन्तव्यो न च ग्राह्या बलात्स्त्रियः ॥ १२.१३५.१३ ॥
ਔਰਤ, ਡਰਪੋਕ, ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ। ਜੋ ਲੜ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਹੀਂ ਫੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
12.135.14
सर्वथा स्त्री न हन्तव्या सर्वसत्वेषु बुध्यत ।
नित्यं गोब्राह्मणे स्वस्ति योद्धव्यं च तदर्थतः ॥ १२.१३५.१४ ॥
ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਔਰਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਇਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਮਝ। ਗਊਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਦਾ ਲੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.135.15
सत्यं च नापि हर्तव्यं सारविघ्नं च मा कृथाः ।
पूज्यन्ते यत्र देवाश्च पितरोऽतिथयश्च ह ॥ १२.१३५.१५ ॥
ਸੱਚ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖੋਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਨਾ ਪਾ। ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਹੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.135.16
सर्वभूतेष्वपि वरो ब्राह्मणो मोक्षमर्हति ।
कार्या चापचितिस्तेषां सर्वस्वेनापि भावयेत् ॥ १२.१३५.१६ ॥
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਸਭ ਕੁਝ ਨਾਲ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.135.17
यस्य त्वेते संप्रदुष्टास्तस्य विद्यात्पराभवम् ।
न तस्य त्रिषु लोकेषु त्राता भवति कस्चन ॥ १२.१३५.१७ ॥
ਪਰ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਇਹ ਸਭ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਜਾਣ, ਉਸਦਾ ਪਤਨ ਜਾਣੋ। ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਰੱਖਿਅਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
12.135.18
यो ब्राह्मणान्परिभवेद्विनाशं चापि रोचयेत् ।
सूर्योदय इव ध्वान्ते ध्रुवं तस्य पराभवः ॥ १२.१३५.१८ ॥
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਂਗ, ਉਸਦਾ ਪਰਾਭਵ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
12.135.19
इहैव फलमासीनः प्रत्याकाङ्क्षेत सर्वशः ।
येये नो न प्रदास्यन्ति तांस्तांस्तेनाभियास्यसि ॥ १२.१३५.१९ ॥
ਇੱਥੇ ਹੀ ਬੈਠ ਕੇ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਫਲ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖੇ। ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਤੂੰ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰੇਂਗਾ।
12.135.20
शिष्ट्यर्थं विहितो दण्डो न वधार्थं विधीयते ।
ये च शिष्टान्प्रबाधन्ते धर्मस्तेषां वधः स्मृतः ॥ १२.१३५.२० ॥
ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਵਧ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਧ ਹੀ ਧਰਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
12.135.21
ये च राष्ट्रोपरोधेन वृद्धिं कुर्वन्ति केचन ।
तानेवानुम्रियेरंस्ते कुणपं कृमयो यथा ॥ १२.१३५.२१ ॥
ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਪੀੜਿਤ ਕਰਕੇ ਜੋ ਕੁਝ ਲੋਕ ਵਾਧਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੀ ਉਹ ਮਰਨਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੀੜੇ ਲਾਸ਼ ਦੇ ਪਿੱਛੇ।
12.135.22
ये पुनर्धर्मशास्त्रेण वर्तेरन्निह दस्यवः ।
अपि ते दस्यवो भूत्वा क्षिप्रं सिद्धिमवाप्नुयुः। ॥ १२.१३५.२२ ॥
ਇੱਥੇ ਜੋ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਜੇ ਦਸਿਊ ਬਣ ਜਾਣ ਤਾਂ ਛੇਤੀ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ।
12.135.23
ते सर्वमेवानुचक्रुः कापच्यस्यानुशासनम् ।
वृद्धिं च लेभिरे सर्वे पापेभ्यश्चाप्युपारमन् ॥ १२.१३५.२३ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੇ ਕਾਪੱਚ ਦੇ ਸਾਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ; ਸਭ ਨੂੰ ਵਾਧਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਰੁਕ ਗਏ।
12.135.24
कापच्यः कर्मणा तेन महतीं सिद्धिमाप्तवान् ।
साधूनामाचरन्क्षेमं दस्यून्पापान्निवर्तयन् ॥ १२.१३५.२४ ॥
ਉਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਕਾਪੱਚ ਨੇ ਮਹਾਨ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ; ਸਾਧੂਆਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਕਰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਪਾਪੀ ਦਸਿਊਆਂ ਨੂੰ ਮੋੜਦਿਆਂ।
12.135.25
इदं कापच्यचरितं यो नित्यमनुचिन्तयेत् ।
नारण्येभ्योऽपि भूतेभ्यो भयमृच्छेत्कथंचन ॥ १२.१३५.२५ ॥
ਕਾਪੱਚ੍ਯ ਦੇ ਇਸ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਜੋ ਨਿੱਤ ਮਨਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
12.135.26
न भयं तस्य मर्त्येभ्यो नामर्त्येभ्यः कथंचन ।
न सतो नासतो राजन्स ह्यरण्येषु गोपतिः ॥ १२.१३५.२६ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਮਰਤ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਜਾਂ ਅਮਰਾਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਰ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਤ ਜਾਂ ਅਸਤ ਤੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਹੀ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਪਤੀ (ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ) ਹੈ।