Mahābhārata · Adhyāya 12.145
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.145.1
सपत्न्या वचनं श्रुत्वा धर्मयुक्तिसमन्वितम् ।
हर्षेण महता युक्तो वाक्यं व्याकुललोचनः ॥ १२.१४५.१ ॥
Al oír las palabras de la co-esposa, llenas de razonamiento sobre el dharma, lleno de gran alegría, con los ojos turbados, habló estas palabras.
12.145.2
तं वै शाकुनिकं दृष्ट्वा विधिदृष्टेन कर्मणा ।
स पक्षी पूजयामास यत्नात्तं पक्षिजीविनम् ॥ १२.१४५.२ ॥
Al ver a aquel cazador de aves, el pájaro, con el rito prescrito por la regla, lo honró cuidadosamente, a aquel que vive de las aves.
12.145.3
उवाच स्वागतं तेऽद्य ब्रूहि किं करवाणि ते ।
सतांपश्च न कर्तव्यः स्वगृहे वर्तते भवान् ॥ १२.१४५.३ ॥
Dijo: Bienvenido hoy. Habla, ¿qué debo hacer por ti? A los buenos no se les debe tratar de forma impropia; estás en tu propia casa.
12.145.4
तद्ब्रवीतु भवान्क्षिप्रं किं करोमि किमिच्छसि ।
प्रणयेन ब्रवीमि त्वां त्वं हि नः शरणागतः ॥ १२.१४५.४ ॥
Por tanto, dime pronto: ¿qué debo hacer, qué deseas? Con afecto te digo: has venido a nosotros como refugiado.
12.145.5
अरावप्युचितं कार्यमातिथ्यं गृहमागते ।
छेत्तुमप्यागते छायां नोपसंहरते द्रुमः ॥ १२.१४५.५ ॥
Incluso al enemigo que llega a casa se le debe dar la hospitalidad debida; incluso a quien viene a cortarlo, el árbol no retira su sombra.
12.145.6
शरणागतस्य कर्तव्यमातिथ्यं हि प्रयत्नतः ।
पञ्चयज्ञप्रवृत्तेन गृहस्थेन विशेषतः ॥ १२.१४५.६ ॥
La hospitalidad debe ofrecerse con cuidado a quien ha venido en busca de refugio, especialmente por el cabeza de familia dedicado a los cinco sacrificios.
12.145.7
पञ्चयज्ञांस्तु यो मोहान्न करोति गृहाश्रमी ।
तस्य नायं न च परो लोको भवति धर्मतः ॥ १२.१४५.७ ॥
Pero para el cabeza de familia que, por ilusión, no realiza los cinco sacrificios, según el dharma no hay ni este mundo ni el otro.
12.145.8
तद्ब्रूहि मां सुविस्रब्धो यत्त्वं वाचा वदिष्यसि ।
तत्करिष्याम्यहं सर्वं मा त्वं शोके मनः कृथाः ॥ १२.१४५.८ ॥
Por tanto, con plena confianza dime lo que vayas a expresar con tus palabras; yo lo haré todo. No pongas tu mente en el dolor.
12.145.9
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शकुनेर्लुब्धकोऽब्रवीत् ।
बाधते खलु मां शीतं संत्राणं हि विधीयताम् ॥ १२.१४५.९ ॥
Al oír sus palabras, el cazador dijo al pájaro: Verdaderamente el frío me atormenta; que se arregle algún refugio.
12.145.10
एवमुक्तस्तनः पक्षी पर्णान्यास्तीर्य भूतले ।
यथा शुष्काणि यत्नेन ज्वलनार्थं द्रुतं ययौ ॥ १२.१४५.१० ॥
Así interpelado, el pájaro extendió hojas sobre el suelo y, con esfuerzo, fue deprisa a buscar las secas para encender el fuego.
12.145.11
स…वाऽङ्गारकर्मान्तं गृहीत्वाऽग्निमथागमत् ।
तथा शुष्केषु पर्णेषु पावकं सोऽप्यदीपयत् ॥ १२.१४५.११ ॥
Tomó fuego de un horno de carbón y volvió; y así, sobre las hojas secas, él también encendió el fuego.
12.145.12
स…प्तं महत्कृत्वा तमाह शरणागतम् ।
… सुविस्रब्धः स्वगात्राण्यकुतोभयः ॥ १२.१४५.१२ ॥
Tras hacer … algo grande, habló a aquel que había buscado refugio: … con plena confianza, con sus miembros, sin temor.
12.145.13
… तथोक्तस्तथेत्युक्त्वा लुब्धो गात्राण्यतापयत् ।
अग्निप्रत्यागतप्राणस्ततः प्राह विहंगमम् ॥ १२.१४५.१३ ॥
Al oírlo, el cazador dijo: «Así sea», y calentó sus miembros. Con la vida recobrada por el fuego, entonces habló al pájaro.
12.145.14
हर्षेण महताऽऽविष्टो वाक्यं व्याकुललोचनः ।
तथेमं शकुनिं दृष्ट्वा विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ १२.१४५.१४ ॥
Lleno de gran alegría, con los ojos turbados, pronunció estas palabras. Al ver a este pájaro, según la acción prescrita por el destino,
12.145.15
दत्तमाहारमिच्छामि त्वया क्षुद्बाधते हि माम् ।
स तद्वचः प्रतिश्रुत्य वाक्यमाह विहंगमः ॥ १२.१४५.१५ ॥
«Deseo el alimento que me des, pues el hambre me atormenta.» Al oír sus palabras, el pájaro respondió.
12.145.16
न मेऽस्ति विभवो येन नाशयेयं क्षुधां तव ।
उत्पन्नेन हि जीवामो वयं नित्यं वनौकसः ॥ १२.१४५.१६ ॥
«No tengo medios con los que pueda saciar tu hambre. Nosotros, los habitantes del bosque, siempre vivimos de lo que se obtiene.»
12.145.17
संचयो नास्ति चास्माकं मुनीनामिव कानने ।
इत्युक्त्वा तं तदा तत्र विवर्णवदनोऽभवत् ॥ १२.१४५.१७ ॥
«No tenemos reservas, como los sabios en el bosque.» Habiendo dicho esto, su rostro entonces palideció allí.
12.145.18
कथं नु खलु कर्तव्यमिति चिन्तापरस्तदा ।
बभूव भरतश्रेष्ठ गर्हयन्वृत्तिमात्मनः ॥ १२.१४५.१८ ॥
«¿Qué debo hacer ahora?» Absorto en esta preocupación, oh mejor de los Bharatas, reprochaba su propio modo de vida.
12.145.19
मुहूर्ताल्लब्धसंज्ञस्तु स पक्षी पक्षिघातिनम् ।
उवाच तर्पयिष्ये त्वां मुहूर्तं प्रतिपालय ॥ १२.१४५.१९ ॥
Tras un momento, el ave recobró el sentido y dijo al cazador de aves: "Te satisfaré; solo espera un momento."
12.145.20
इत्युक्त्वा शुष्कपर्णैस्तु समुज्ज्वाल्य हुताशनम् ।
हर्षेण महताऽऽविष्टः कपोतः पुनरब्रबीत् ॥ १२.१४५.२० ॥
Habiendo dicho esto, y encendido el fuego con hojas secas, la paloma, llena de gran alegría, volvió a hablar.
12.145.21
ऋषीणां देवतानां च पितृणां च महात्मनाम् ।
युतः पूर्वं मया धर्मो महानतिथिपूजने ॥ १२.१४५.२१ ॥
Antes he cumplido el gran deber, unido a los sabios, los dioses y los antepasados magnánimos, en la veneración del huésped.
12.145.22
कुरुष्वानुग्रहं सौम्य सत्यमेतद्ब्रबीमि ते ।
निश्चिता खलु मे बुद्धिरतिथिप्रतिपूजने ॥ १२.१४५.२२ ॥
Oh amable, muéstrame tu favor; esto te digo en verdad: mi intención está firmemente fijada en honrar al huésped.
12.145.23
ततः कृतप्रतिज्ञो वै स पक्षी प्रहसन्निव ।
तमग्निं त्रिः परिक्रम्य प्रविवेश महामतिः ॥ १२.१४५.२३ ॥
Entonces, habiendo hecho su voto, aquel ave de gran sabiduría, como riendo, dio tres vueltas al fuego y entró en él.
12.145.24
अग्निमध्ये प्रविष्टं तु लुब्धो दृष्ट्वा च पक्षिणम् ।
चिन्तयामास मनसा किमिदं वै मया कृतम् ॥ १२.१४५.२४ ॥
Al ver al ave que había entrado en medio del fuego, el cazador reflexionó en su mente: "¿Qué es lo que he hecho?"
12.145.25
अहो मम नृशंसस्य गर्हितस्य स्वकर्मणा ।
अधर्मः सुमहान्धोरो भविष्यति न संशयः ॥ १२.१४५.२५ ॥
¡Ay de mí! Por mi propia acción cruel y despreciable, sobrevendrá una gran y terrible adharma, no hay duda.
12.145.26
एवं बहुविधं भूरि विललाप स लुब्धकः ।
गर्हयन्स्वानि कर्माणि द्विजं दृष्ट्वा तथाऽऽगतम् ॥ १२.१४५.२६ ॥
Así el cazador se lamentó largamente de muchas maneras, censurando sus propios actos, al ver al ave dvija llegar de ese modo.