మహాభారతం · అధ్యాయం 12.145
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.145.1
सपत्न्या वचनं श्रुत्वा धर्मयुक्तिसमन्वितम् ।
हर्षेण महता युक्तो वाक्यं व्याकुललोचनः ॥ १२.१४५.१ ॥
సపత్ని యొక్క ధర్మయుక్తులతో కూడిన మాటలను విని, గొప్ప ఆనందంతో, కలత చెందిన కళ్ళతో అతడు ఈ మాటను పలికాడు.
12.145.2
तं वै शाकुनिकं दृष्ट्वा विधिदृष्टेन कर्मणा ।
स पक्षी पूजयामास यत्नात्तं पक्षिजीविनम् ॥ १२.१४५.२ ॥
ఆ వేటగాడిని చూసి, విధిప్రకారం చేయవలసిన కర్మతో ఆ పక్షి, పక్షులతో జీవించే అతడిని జాగ్రత్తగా పూజించింది.
12.145.3
उवाच स्वागतं तेऽद्य ब्रूहि किं करवाणि ते ।
सतांपश्च न कर्तव्यः स्वगृहे वर्तते भवान् ॥ १२.१४५.३ ॥
అతడు ఇలా అన్నాడు: ఈ రోజు మీకు స్వాగతం. చెప్పండి, మీ కోసం నేను ఏమి చేయాలి? సజ్జనులకు ఏ విధమైన అనుచితమూ చేయకూడదు; మీరు మీ స్వంత ఇంట్లోనే ఉన్నారు.
12.145.4
तद्ब्रवीतु भवान्क्षिप्रं किं करोमि किमिच्छसि ।
प्रणयेन ब्रवीमि त्वां त्वं हि नः शरणागतः ॥ १२.१४५.४ ॥
కాబట్టి మీరు త్వరగా చెప్పండి, నేను ఏమి చేయాలి, మీరు ఏమి కోరుకుంటున్నారు? ప్రేమతో మీతో చెబుతున్నాను, మీరు మా శరణు కోరి వచ్చారు.
12.145.5
अरावप्युचितं कार्यमातिथ्यं गृहमागते ।
छेत्तुमप्यागते छायां नोपसंहरते द्रुमः ॥ १२.१४५.५ ॥
ఇంటికి వచ్చిన అతిథికి శత్రువుకైనా తగిన ఆతిథ్యం ఇవ్వాలి; తనను నరకడానికి వచ్చిన వాడికి కూడా చెట్టు తన నీడను తీసివేయదు.
12.145.6
शरणागतस्य कर्तव्यमातिथ्यं हि प्रयत्नतः ।
पञ्चयज्ञप्रवृत्तेन गृहस्थेन विशेषतः ॥ १२.१४५.६ ॥
శరణు కోరి వచ్చిన వారికి ఆతిథ్యం జాగ్రత్తగా చేయాలి; ముఖ్యంగా పంచయజ్ఞాలలో నిమగ్నమైన గృహస్థుడు చేయాలి.
12.145.7
पञ्चयज्ञांस्तु यो मोहान्न करोति गृहाश्रमी ।
तस्य नायं न च परो लोको भवति धर्मतः ॥ १२.१४५.७ ॥
కానీ మోహం వల్ల పంచయజ్ఞాలు చేయని గృహస్థునికి ధర్మం ప్రకారం ఈ లోకమూ లేదు, పరలోకమూ లేదు.
12.145.8
तद्ब्रूहि मां सुविस्रब्धो यत्त्वं वाचा वदिष्यसि ।
तत्करिष्याम्यहं सर्वं मा त्वं शोके मनः कृथाः ॥ १२.१४५.८ ॥
కాబట్టి పూర్ణ విశ్వాసంతో నీవు వాక్కుతో చెప్పేదంతా నాకు చెప్పు; నేను అది అంతా చేస్తాను; శోకంలో మనసు పెట్టకు.
12.145.9
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शकुनेर्लुब्धकोऽब्रवीत् ।
बाधते खलु मां शीतं संत्राणं हि विधीयताम् ॥ १२.१४५.९ ॥
అతని ఆ మాటలు విని వేటగాడు పక్షితో ఇలా అన్నాడు: చలి నన్ను నిజంగా బాధిస్తోంది; రక్షణ ఏర్పాటు చేయి.
12.145.10
एवमुक्तस्तनः पक्षी पर्णान्यास्तीर्य भूतले ।
यथा शुष्काणि यत्नेन ज्वलनार्थं द्रुतं ययौ ॥ १२.१४५.१० ॥
అలా చెప్పబడిన ఆ పక్షి నేలపై ఆకులను పరచి, మంట వెలిగించడానికి ఎండిన వాటిని శ్రమతో త్వరగా వెళ్లి తెచ్చింది.
12.145.11
स…वाऽङ्गारकर्मान्तं गृहीत्वाऽग्निमथागमत् ।
तथा शुष्केषु पर्णेषु पावकं सोऽप्यदीपयत् ॥ १२.१४५.११ ॥
అతడు బొగ్గుల కొలిమి నుండి నిప్పు తీసుకుని వచ్చాడు; అలాగే ఎండిన ఆకులపై అతడు కూడా మంట రగిలించాడు.
12.145.12
स…प्तं महत्कृत्वा तमाह शरणागतम् ।
… सुविस्रब्धः स्वगात्राण्यकुतोभयः ॥ १२.१४५.१२ ॥
అతడు … గొప్పదాన్ని చేసి, ఆ శరణాగతునితో ఇలా అన్నాడు … పూర్ణ విశ్వాసంతో, తన అవయవాలతో, నిర్భయంగా.
12.145.13
… तथोक्तस्तथेत्युक्त्वा लुब्धो गात्राण्यतापयत् ।
अग्निप्रत्यागतप्राणस्ततः प्राह विहंगमम् ॥ १२.१४५.१३ ॥
అతడు అలా చెప్పగా 'అలాగే కానివ్వు' అని పలికి, ఆ వేటగాడు తన అవయవాలను వెచ్చబెట్టుకున్నాడు. అగ్నితో ప్రాణం తిరిగి వచ్చిన అతడు అప్పుడు ఆ పక్షితో అన్నాడు.
12.145.14
हर्षेण महताऽऽविष्टो वाक्यं व्याकुललोचनः ।
तथेमं शकुनिं दृष्ट्वा विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ १२.१४५.१४ ॥
గొప్ప ఆనందంతో నిండి, కలత చెందిన కన్నులతో అతడు మాట పలికాడు. ఈ పక్షిని చూసి, విధి నిర్దేశించిన కర్మ ప్రకారం.
12.145.15
दत्तमाहारमिच्छामि त्वया क्षुद्बाधते हि माम् ।
स तद्वचः प्रतिश्रुत्य वाक्यमाह विहंगमः ॥ १२.१४५.१५ ॥
"నీవు ఇచ్చే ఆహారాన్ని నేను కోరుతున్నాను; ఆకలి నన్ను బాధిస్తోంది." అతని ఆ మాటలు విని ఆ పక్షి ఈ మాట అన్నది.
12.145.16
न मेऽस्ति विभवो येन नाशयेयं क्षुधां तव ।
उत्पन्नेन हि जीवामो वयं नित्यं वनौकसः ॥ १२.१४५.१६ ॥
"నీ ఆకలిని తీర్చగల సంపద నా దగ్గర లేదు. మేము అడవిలో నివసించేవారము; ఎప్పుడూ దొరికిందాన్ని బట్టే బ్రతుకుతాము."
12.145.17
संचयो नास्ति चास्माकं मुनीनामिव कानने ।
इत्युक्त्वा तं तदा तत्र विवर्णवदनोऽभवत् ॥ १२.१४५.१७ ॥
"అడవిలో మునులలాగా మా దగ్గర ఎలాంటి సంచయం లేదు." అని చెప్పి, అప్పుడు అక్కడ అతని ముఖం వివర్ణమైంది.
12.145.18
कथं नु खलु कर्तव्यमिति चिन्तापरस्तदा ।
बभूव भरतश्रेष्ठ गर्हयन्वृत्तिमात्मनः ॥ १२.१४५.१८ ॥
"ఇప్పుడు నేను ఏమి చేయాలి?" అనే చింతలో అప్పుడు అతడు మునిగిపోయాడు. భరత శ్రేష్ఠుడా! తన జీవన వృత్తిని అతడు నిందించుకుంటూ ఉన్నాడు.
12.145.19
मुहूर्ताल्लब्धसंज्ञस्तु स पक्षी पक्षिघातिनम् ।
उवाच तर्पयिष्ये त्वां मुहूर्तं प्रतिपालय ॥ १२.१४५.१९ ॥
ఒక్క క్షణంలో స్పృహ తిరిగి పొందిన ఆ పక్షి, పక్షి వేటగాడితో ఇలా అంది: "నిన్ను తృప్తిపరుస్తాను; ఒక్క క్షణం ఆగు."
12.145.20
इत्युक्त्वा शुष्कपर्णैस्तु समुज्ज्वाल्य हुताशनम् ।
हर्षेण महताऽऽविष्टः कपोतः पुनरब्रबीत् ॥ १२.१४५.२० ॥
ఇలా చెప్పి, ఎండిన ఆకులతో అగ్నిని రాజేసి, గొప్ప ఆనందంతో నిండిన పావురం మళ్ళీ మాట్లాడింది.
12.145.21
ऋषीणां देवतानां च पितृणां च महात्मनाम् ।
युतः पूर्वं मया धर्मो महानतिथिपूजने ॥ १२.१४५.२१ ॥
పూర్వం నేను, ఋషులు, దేవతలు మరియు మహాత్ములైన పితృదేవతలతో అనుసంధానమైన గొప్ప ధర్మాన్ని అతిథి పూజలో ఆచరించాను.
12.145.22
कुरुष्वानुग्रहं सौम्य सत्यमेतद्ब्रबीमि ते ।
निश्चिता खलु मे बुद्धिरतिथिप्रतिपूजने ॥ १२.१४५.२२ ॥
సౌమ్యుడా, నాపై దయ చూపు; నేను నీకు చెప్పేది సత్యం. అతిథి సత్కారంలో నా బుద్ధి నిశ్చయమైంది.
12.145.23
ततः कृतप्रतिज्ञो वै स पक्षी प्रहसन्निव ।
तमग्निं त्रिः परिक्रम्य प्रविवेश महामतिः ॥ १२.१४५.२३ ॥
అప్పుడు ప్రతిజ్ఞ చేసిన ఆ మహాబుద్ధిమంతుడైన పక్షి, నవ్వుతున్నట్లుగా ఆ అగ్నిని మూడుసార్లు ప్రదక్షిణం చేసి దానిలో ప్రవేశించింది.
12.145.24
अग्निमध्ये प्रविष्टं तु लुब्धो दृष्ट्वा च पक्षिणम् ।
चिन्तयामास मनसा किमिदं वै मया कृतम् ॥ १२.१४५.२४ ॥
అగ్ని మధ్యలో ప్రవేశించిన ఆ పక్షిని చూసిన వేటగాడు మనసులో ఆలోచించాడు: "అయ్యో, నేను ఇదేమి చేశాను?"
12.145.25
अहो मम नृशंसस्य गर्हितस्य स्वकर्मणा ।
अधर्मः सुमहान्धोरो भविष्यति न संशयः ॥ १२.१४५.२५ ॥
అయ్యో! క్రూరుడనూ నిందితుడనూ అయిన నా స్వకర్మవల్ల ఘోరమైన, మహా అధర్మం కలుగుతుంది; సందేహం లేదు.
12.145.26
एवं बहुविधं भूरि विललाप स लुब्धकः ।
गर्हयन्स्वानि कर्माणि द्विजं दृष्ट्वा तथाऽऽगतम् ॥ १२.१४५.२६ ॥
ఈ విధంగా ఆ వేటగాడు అనేక విధాలుగా ఎంతగానో విలపించాడు; తన కర్మలను నిందించుకుంటూ, ఆ ద్విజుడు అలా వచ్చి ఉండటం చూసి.