ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.145
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.145.1
सपत्न्या वचनं श्रुत्वा धर्मयुक्तिसमन्वितम् ।
हर्षेण महता युक्तो वाक्यं व्याकुललोचनः ॥ १२.१४५.१ ॥
ಸಪತ್ನಿಯ ಧರ್ಮಯುಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹಾ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿ, ವ್ಯಾಕುಲ ನೇತ್ರಗಳಿಂದ ಅವನು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
12.145.2
तं वै शाकुनिकं दृष्ट्वा विधिदृष्टेन कर्मणा ।
स पक्षी पूजयामास यत्नात्तं पक्षिजीविनम् ॥ १२.१४५.२ ॥
ಆ ಬೇಟೆಗಾರನನ್ನು ನೋಡಿ, ವಿಧಿವಿಹಿತ ಕರ್ಮದಿಂದ ಆ ಪಕ್ಷಿ, ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಅವನನ್ನು ಯತ್ನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿತು.
12.145.3
उवाच स्वागतं तेऽद्य ब्रूहि किं करवाणि ते ।
सतांपश्च न कर्तव्यः स्वगृहे वर्तते भवान् ॥ १२.१४५.३ ॥
ಅವನು ಹೇಳಿದನು: ಇಂದು ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ. ಹೇಳಿ, ನಿಮಗಾಗಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ? ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅನುಚಿತವನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು; ನೀವು ನಿಮ್ಮದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದೀರಿ.
12.145.4
तद्ब्रवीतु भवान्क्षिप्रं किं करोमि किमिच्छसि ।
प्रणयेन ब्रवीमि त्वां त्वं हि नः शरणागतः ॥ १२.१४५.४ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಬೇಗನೆ ಹೇಳಿ, ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ, ನೀವು ಏನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೀರಿ? ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ನೀವು ನಮ್ಮ ಶರಣಾಗತರಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ.
12.145.5
अरावप्युचितं कार्यमातिथ्यं गृहमागते ।
छेत्तुमप्यागते छायां नोपसंहरते द्रुमः ॥ १२.१४५.५ ॥
ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಅತಿಥಿಗೆ ವೈರಿಗೂ ಯೋಗ್ಯ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡಬೇಕು; ತನ್ನನ್ನು ಕಡಿಯಲು ಬಂದವನಿಗೂ ಮರ ತನ್ನ ನೆರಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.145.6
शरणागतस्य कर्तव्यमातिथ्यं हि प्रयत्नतः ।
पञ्चयज्ञप्रवृत्तेन गृहस्थेन विशेषतः ॥ १२.१४५.६ ॥
ಶರಣಾಗತನಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಯತ್ನದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಂಚಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ಗೃಹಸ್ಥನು ಮಾಡಬೇಕು.
12.145.7
पञ्चयज्ञांस्तु यो मोहान्न करोति गृहाश्रमी ।
तस्य नायं न च परो लोको भवति धर्मतः ॥ १२.१४५.७ ॥
ಆದರೆ ಮೋಹದಿಂದ ಪಂಚಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡದ ಗೃಹಸ್ಥನಿಗೆ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಲೋಕವೂ ಇಲ್ಲ, ಪರಲೋಕವೂ ಇಲ್ಲ.
12.145.8
तद्ब्रूहि मां सुविस्रब्धो यत्त्वं वाचा वदिष्यसि ।
तत्करिष्याम्यहं सर्वं मा त्वं शोके मनः कृथाः ॥ १२.१४५.८ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ನೀನು ವಾಕ್ಯದಿಂದ ಹೇಳುವುದೆಲ್ಲವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು; ನಾನು ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನಿಡಬೇಡ.
12.145.9
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शकुनेर्लुब्धकोऽब्रवीत् ।
बाधते खलु मां शीतं संत्राणं हि विधीयताम् ॥ १२.१४५.९ ॥
ಅವನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಬೇಟೆಗಾರ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಹೇಳಿದ: ಚಳಿ ನನ್ನನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಬಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ; ಏನಾದರೂ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡು.
12.145.10
एवमुक्तस्तनः पक्षी पर्णान्यास्तीर्य भूतले ।
यथा शुष्काणि यत्नेन ज्वलनार्थं द्रुतं ययौ ॥ १२.१४५.१० ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಹಕ್ಕಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹರಡಿ, ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಸಲು ಒಣಗಿದವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ತ್ವರೆಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಯಿತು.
12.145.11
स…वाऽङ्गारकर्मान्तं गृहीत्वाऽग्निमथागमत् ।
तथा शुष्केषु पर्णेषु पावकं सोऽप्यदीपयत् ॥ १२.१४५.११ ॥
ಅವನು ಇದ್ದಿಲು ಸುಡುವ ಗೂಡಿನಿಂದ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಂದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಒಣ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವನೂ ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಸಿದನು.
12.145.12
स…प्तं महत्कृत्वा तमाह शरणागतम् ।
… सुविस्रब्धः स्वगात्राण्यकुतोभयः ॥ १२.१४५.१२ ॥
ಅವನು … ದೊಡ್ಡದನ್ನು ಮಾಡಿ, ಆ ಶರಣಾಗತನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು … ಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ, ತನ್ನ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ, ಭಯರಹಿತನಾಗಿ.
12.145.13
… तथोक्तस्तथेत्युक्त्वा लुब्धो गात्राण्यतापयत् ।
अग्निप्रत्यागतप्राणस्ततः प्राह विहंगमम् ॥ १२.१४५.१३ ॥
ಅವನು ಹಾಗೆ ಹೇಳಲು, 'ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆ ಬೇಟೆಗಾರನು ತನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಬಿಸಿಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಪ್ರಾಣ ಮರಳಿ ಬಂದ ಅವನು ಆಗ ಆ ಪಕ್ಷಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
12.145.14
हर्षेण महताऽऽविष्टो वाक्यं व्याकुललोचनः ।
तथेमं शकुनिं दृष्ट्वा विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ १२.१४५.१४ ॥
ಮಹಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿ, ವ್ಯಾಕುಲಗೊಂಡ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅವನು ಮಾತನಾಡಿದನು. ಈ ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ವಿಧಿಯಿಂದ ನಿಗದಿಯಾದ ಕರ್ಮದಂತೆ.
12.145.15
दत्तमाहारमिच्छामि त्वया क्षुद्बाधते हि माम् ।
स तद्वचः प्रतिश्रुत्य वाक्यमाह विहंगमः ॥ १२.१४५.१५ ॥
"ನೀನು ಕೊಡುವ ಆಹಾರವನ್ನು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಹಸಿವು ನನ್ನನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ." ಅವನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಪಕ್ಷಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿತು.
12.145.16
न मेऽस्ति विभवो येन नाशयेयं क्षुधां तव ।
उत्पन्नेन हि जीवामो वयं नित्यं वनौकसः ॥ १२.१४५.१६ ॥
"ನಿನ್ನ ಹಸಿವನ್ನು ನೀಗಿಸುವ ಸಂಪತ್ತು ನನ್ನ ಬಳಿ ಇಲ್ಲ. ನಾವು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು; ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಸದಾ ಬದುಕುತ್ತೇವೆ."
12.145.17
संचयो नास्ति चास्माकं मुनीनामिव कानने ।
इत्युक्त्वा तं तदा तत्र विवर्णवदनोऽभवत् ॥ १२.१४५.१७ ॥
"ಕಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಮುನಿಗಳಂತೆ ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಯಾವ ಸಂಗ್ರಹವೂ ಇಲ್ಲ." ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆಗ ಅವನ ಮುಖ ಬಾಡಿತು.
12.145.18
कथं नु खलु कर्तव्यमिति चिन्तापरस्तदा ।
बभूव भरतश्रेष्ठ गर्हयन्वृत्तिमात्मनः ॥ १२.१४५.१८ ॥
"ಈಗ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?" ಎಂಬ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಆಗ ಅವನು ಮುಳುಗಿದ್ದನು. ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ತನ್ನದೇ ಜೀವನವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅವನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
12.145.19
मुहूर्ताल्लब्धसंज्ञस्तु स पक्षी पक्षिघातिनम् ।
उवाच तर्पयिष्ये त्वां मुहूर्तं प्रतिपालय ॥ १२.१४५.१९ ॥
ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮರಳಿ ಪಡೆದ ಆ ಪಕ್ಷಿ ಪಕ್ಷಿಬೇಟೆಗಾರನಿಗೆ ಹೇಳಿತು: "ನಿನ್ನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ; ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಕಾಯು."
12.145.20
इत्युक्त्वा शुष्कपर्णैस्तु समुज्ज्वाल्य हुताशनम् ।
हर्षेण महताऽऽविष्टः कपोतः पुनरब्रबीत् ॥ १२.१४५.२० ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಒಣ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಿ, ಮಹಾ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪಾರಿವಾಳ ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡಿತು.
12.145.21
ऋषीणां देवतानां च पितृणां च महात्मनाम् ।
युतः पूर्वं मया धर्मो महानतिथिपूजने ॥ १२.१४५.२१ ॥
ಹಿಂದೆ ನಾನು ಋಷಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಹಾ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅತಿಥಿ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಿದ್ದೇನೆ.
12.145.22
कुरुष्वानुग्रहं सौम्य सत्यमेतद्ब्रबीमि ते ।
निश्चिता खलु मे बुद्धिरतिथिप्रतिपूजने ॥ १२.१४५.२२ ॥
ಸೌಮ್ಯನೇ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೃಪೆ ತೋರು; ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುವುದು ಸತ್ಯ. ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿದೆ.
12.145.23
ततः कृतप्रतिज्ञो वै स पक्षी प्रहसन्निव ।
तमग्निं त्रिः परिक्रम्य प्रविवेश महामतिः ॥ १२.१४५.२३ ॥
ಆಗ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ ಆ ಮಹಾಬುದ್ಧಿಶಾಲಿ ಪಕ್ಷಿ, ನಗುವಂತೆ ಆ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ಅದರೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.
12.145.24
अग्निमध्ये प्रविष्टं तु लुब्धो दृष्ट्वा च पक्षिणम् ।
चिन्तयामास मनसा किमिदं वै मया कृतम् ॥ १२.१४५.२४ ॥
ಬೆಂಕಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಆ ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ ಬೇಟೆಗಾರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿದ: "ಅಯ್ಯೋ, ನಾನು ಇದೇನು ಮಾಡಿದೆ?"
12.145.25
अहो मम नृशंसस्य गर्हितस्य स्वकर्मणा ।
अधर्मः सुमहान्धोरो भविष्यति न संशयः ॥ १२.१४५.२५ ॥
ಅಯ್ಯೋ! ಕ್ರೂರನೂ ನಿಂದಿತನೂ ಆದ ನನ್ನ ಸ್ವಕರ್ಮದಿಂದ ಮಹಾ ಘೋರ ಅಧರ್ಮ ಉಂಟಾಗುವುದು; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
12.145.26
एवं बहुविधं भूरि विललाप स लुब्धकः ।
गर्हयन्स्वानि कर्माणि द्विजं दृष्ट्वा तथाऽऽगतम् ॥ १२.१४५.२६ ॥
ಹೀಗೆ ಆ ಬೇಡನು ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳವಾಗಿ ಶೋಕಿಸಿದನು; ತನ್ನ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಾ, ಆ ದ್ವಿಜ (ಪಕ್ಷಿ) ಹಾಗೆಯೇ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು.