महाभारत · अध्याय 12.148
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.148.1
वमानस्थौ तु तौ राजंल्लुब्धकः ग्वे ददर्श ह ।
दृष्ट्वा तौ दंपती राजन्व्यचिन्तयत तां गतिम् ॥ १२.१४८.१ ॥
राजा! ते दोघे विमानात उभे होते; ते एका शिकाऱ्याने पाहिले. त्या दांपत्याला पाहून, राजा, त्याने त्या गतीचा विचार केला.
12.148.2
कीदृशेनेह तपसा गच्छेयं परमां गतिम् ।
इति बुद्ध्या विनिश्चित्य गमनायोपचक्रमे ॥ १२.१४८.२ ॥
"येथे कोणत्या प्रकारच्या तपाने मी परम गती मिळवीन?" असा बुद्धीने निश्चय करून, तो जाण्यास सिद्ध झाला.
12.148.3
महाप्रस्थानमाश्रित्य लुब्धकः पक्षिजीवकः ।
निश्चष्टो मरुदाहारो निर्ममः स्वर्गकाङ्क्षया ॥ १२.१४८.३ ॥
महाप्रस्थानाचा आश्रय घेऊन, पक्ष्यांची शिकार करून जगणारा तो शिकारी, निश्चल, वायू हाच आहार करणारा, ममतारहित होऊन, स्वर्गाच्या इच्छेने (तप करू लागला).
12.148.4
ततोऽपश्यत्सुविस्तीर्णं हृद्यं पद्माभिभूषितम् ।
नानापक्षिगणाकीर्णं सरः शीतजलं शिवम् ॥ १२.१४८.४ ॥
तेव्हा त्याने अतिविस्तीर्ण, रमणीय, कमळांनी शोभित, विविध पक्ष्यांच्या थव्यांनी भरलेले, शीतल जलाचे, मंगलकारी असे सरोवर पाहिले.
12.148.5
पिपांसार्तोऽपि तदृष्ट्वा तृप्तः स्यान्नात्र संशयः ॥ १२.१४८.५ ॥
तहानेने व्याकुळ झालेलाही ते पाहून तृप्त होईल, यात संशय नाही.
12.148.6
उपवासकृशोऽत्यर्थं स तु पार्थिव लुब्धकः ।
उपसृत्य तु तद्धृष्टः श्वापदाध्युपितं वनम् ॥ १२.१४८.६ ॥
हे राजा! उपवासाने अत्यंत कृश झालेला तो शिकारी, आनंदाने हिंस्र पशूंनी भरलेल्या त्या वनाजवळ गेला.
12.148.7
महान्तं निश्चयं कृत्वा लुब्धकः प्रविवेश ह ।
प्रविशन्नेव स वनं निगृहीतः स कण्टकैः ॥ १२.१४८.७ ॥
शिकाऱ्याने मोठा निश्चय करून त्या वनात प्रवेश केला. प्रवेश करताच तो काट्यांमध्ये अडकला.
12.148.8
स कण्टकैर्विभिन्नाङ्गो लोहितार्द्रीकृतच्छविः ।
वभ्राम तस्मिन्विजने नानामृगसमाकुले ॥ १२.१४८.८ ॥
काट्यांनी त्याचे अवयव छेदले गेले, त्याची त्वचा रक्ताने भिजली. नाना प्रकारच्या हरणांनी भरलेल्या त्या निर्जन वनात तो भटकू लागला.
12.148.9
ततो द्रुमाणां महतां पवनेन वने तदा ।
उदतिष्ठत संघर्षान्सुमहान्हव्यवाहनः ॥ १२.१४८.९ ॥
तेव्हा वाऱ्यामुळे मोठ्या वृक्षांच्या घर्षणाने वनात प्रचंड अग्नी उठला.
12.148.10
तद्वनं वृक्षसंकीर्णं लताविटपसंकुलम् ।
ददाह पावकः क्रुद्धो युगान्ताग्निसमप्रभः ॥ १२.१४८.१० ॥
वृक्ष, वेली आणि फांद्यांनी दाट असलेले ते वन युगान्ताच्या अग्नीसारख्या तेजाने रागावलेल्या अग्नीने जाळून टाकले.
12.148.11
स ज्वलैः पवनोद्भूतैर्विस्फुलिङ्गैः समन्ततः ।
ददाह तद्वनं घोरं मृगपक्षिसमाकुलम् ॥ १२.१४८.११ ॥
वाऱ्याने उठलेल्या ज्वाला आणि ठिणग्यांनी चोहोबाजूंनी ते भयंकर वन जाळले, जे मृग आणि पक्ष्यांनी भरलेले होते.
12.148.12
ततः स देहमोक्षार्थं संप्रहृष्टेन चेतसा ।
अभ्यधावत वर्धन्तं पावकं लुब्धकस्तदा ॥ १२.१४८.१२ ॥
तेव्हा त्या शिकाऱ्याने देहमुक्तीसाठी आनंदित मनाने वाढत्या अग्नीकडे धाव घेतली.
12.148.13
ततस्तेनाग्निना दग्धो लुब्धको नष्टकल्मषः ।
जगाम परमां सिद्धिं ततो भरतसत्तम ॥ १२.१४८.१३ ॥
नंतर त्या अग्नीने दग्ध झालेला तो शिकारी, पापरहित होऊन परम सिद्धीला गेला, हे भरतश्रेष्ठा.
12.148.14
ततः स्वर्गस्थमात्मानमपश्यद्विगतज्वरः ।
यक्षगन्धर्वसिद्धानां मध्ये भ्राजन्तमिन्द्रवत् ॥ १२.१४८.१४ ॥
नंतर वेदनामुक्त झालेल्या त्याने स्वतःला स्वर्गात पाहिले; यक्ष, गंधर्व आणि सिद्धांमध्ये इंद्रासारखा तेजस्वी.
12.148.15
एवं खलु कपोतश्च कपोती च पतिव्रता ।
लुब्धकेन सह स्वर्गं गताः पुण्येन कर्मणा ॥ १२.१४८.१५ ॥
असे, पुण्यकर्माने कबूतर आणि पतिव्रता कबुतरी शिकाऱ्यासह स्वर्गाला गेली.
12.148.16
याऽन्या चैवंविधा नारी भर्तारमनुवर्तते ।
विराजते हि सा क्षिप्रं कपोतीव दिवि स्थिता ॥ १२.१४८.१६ ॥
अशा प्रकारची जी दुसरी स्त्री पतीचे अनुसरण करते, ती स्वर्गात कबुतरीसारखी लवकरच तेजस्वी होते.
12.148.17
एवमेतत्पुरावृत्तं लुब्धकस्य महात्मनः ।
कपोतस्य च धर्मिष्ठा गतिः पुण्येन कर्मणा ॥ १२.१४८.१७ ॥
महात्मा शिकारी आणि कबुतराचा हा पूर्वीचा वृत्तान्त असा आहे; पुण्यकर्माने त्यांची धर्मिष्ठ गती झाली.
12.148.18
यश्चेदं शृणुयान्नित्यं यश्चेदं परिकीर्तयेत् ।
नाशुभं विद्यते तस्य मनसाऽपि प्रमादतः ॥ १२.१४८.१८ ॥
जो हे नित्य ऐकतो आणि जो याचे कीर्तन करतो, त्याला मनाने किंवा प्रमादाने देखील अशुभ नसते.
12.148.19
युधिष्ठिर महानेष धर्मो धर्मभृतां वर ।
गोघ्नेष्वपि भवेदस्मिन्निष्कृतिः पापकर्मणः ॥ १२.१४८.१९ ॥
हे युधिष्ठिरा, हा महान धर्म आहे, धर्मधारकांमध्ये श्रेष्ठा. गोहत्या करणाऱ्या पापी माणसाचेही यात प्रायश्चित्त होऊ शकते.
12.148.20
न निष्कृतिर्भवेत्तस्य यो हन्याच्छरणागतम् ।
इतिहासमिमं श्रुत्वा पुण्यं पापप्रणाशनम्।
न दुर्गतिप्रवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ १२.१४८.२० ॥
शरण आलेल्याची हत्या करणाऱ्याला प्रायश्चित्त नाही. हा पुण्यदायी आणि पापनाशक इतिहास ऐकणारा दुर्गती पावत नाही आणि स्वर्गलोकाला जातो.