مهابهاراتا · أدهيايا 12.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.15.1
याज्ञसेन्या वचः श्रुत्वा पुनरेवार्जुनोऽब्रवीत् ।
अनुमान्य महाबाहुं ज्येष्ठं भ्रातरमीश्वरम् ॥ १२.१५.१ ॥
فلما سمع أرجونا كلام ياجنسيني تكلم ثانية، مخاطبًا بإجلال الأخ الأكبر ذا الذراعين القويتين، السيد.
12.15.2
दण्डः शास्ति प्रजाः सर्वा दण्ड एवाभिरक्षति ।
दण्डः सुप्तेषु जागर्ति दण्डं धर्मं विदुर्बुधाः ॥ १२.१५.२ ॥
العقاب يحكم جميع الرعايا، والعقاب وحده يحميهم. بين النائمين يبقى العقاب مستيقظًا؛ والحكماء يعرفون العقاب نفسه بأنه الدارما.
12.15.3
दण्डः संरक्षते धर्मं तथैवार्यं जनाधिप ।
कामं संरक्षते दण्डस्त्रिवर्गो दण्ड उच्यते ॥ १२.१५.३ ॥
أيها سيد الناس، العقاب يحفظ الدارما، وكذلك يحفظ الصواب. والعقاب يحفظ الرغبة أيضًا؛ ويُسمّى العقاب الغاية الثلاثية.
12.15.4
दण्डेन रक्ष्यते धान्यं धनं दण्डेन रक्ष्यते ।
एतद्विद्वानुपादाय स्वभावं पश्य लौकिकम् ॥ १२.१५.४ ॥
بالعقاب يُحفظ الحَبّ، وبالعقاب يُحفظ المال. فاعلم هذا وانظر إلى طبيعة الدنيا.
12.15.5
राजदण्डभयादेके नराः पापं न कुर्वते ।
यमदण्डभयादेके परलोकभयादपि ॥ १२.१५.५ ॥
من خوف عقاب الملك لا يرتكب بعض الناس الإثم؛ ومن خوف عقاب ياما بعضهم، ومن خوف العالم الآخر أيضًا.
12.15.6
परस्परभयादेके पापाः पापं न कुर्वते ।
एवं सांसिद्धिके लोके सर्वं दण्डे प्रतिष्ठितम् ॥ १२.१५.६ ॥
ومن خوف بعضهم بعضًا يمتنع حتى الأشرار عن الإثم؛ وهكذا في هذا العالم، كل ما هو مقرر في شؤون الناس يقوم على العقاب.
12.15.7
दण्डस्यैव भयादेके न खादन्ति परस्परम् ।
अन्धेतमसि मज्जेयुर्यदि दण्डो न पालयेत् ॥ १२.१५.७ ॥
يمتنع بعضهم عن افتراس بعض فقط خوفًا من العقاب؛ فلو لم يحمِ العقابُ، لغرقوا في ظلام أعمى.
12.15.8
यस्माददान्तान्दमयत्यशिष्टान्दण्डयत्यपि ।
दमनाद्दण्डनाच्चैव तस्माद्दण्डं विदुर्बुधाः ॥ १२.१५.८ ॥
لأنه يروِّض غير المروَّضين ويعاقب غير المنضبطين؛ وبالترويض والعقاب يسمّيه الحكماء «دَندَ»، أي العقاب.
12.15.9
वाचि दण्डो ब्राह्मणानां क्षत्रियाणां भुजार्पणम् ।
धनदण्डाः स्मृता वैश्या निर्दण्डः शूद्र उच्यते ॥ १२.१५.९ ॥
عقاب البراهمة بالكلام، وعقاب الكشاتريا باستعمال الذراع، والفايشيا تُفرض عليهم غرامات مالية، أما الشودرا فيُقال إنه معفى من العقاب.
12.15.10
असंमोहाय मर्त्यानामर्थसंरक्षणाय च ।
मर्यादा स्थापिता लोके दण्डसंज्ञा विशांपते ॥ १२.१५.१० ॥
من أجل ألا يقع الفانون في الحيرة وحفظ الثروة، أُقيم في العالم حدٌّ يُسمّى العقاب، يا سيد الأقوام.
12.15.11
यत्र श्यामो लोहिताक्षो दण्डश्चरति सूद्यतः ।
प्रजास्तत्र न मुह्यन्ति नेता चेत्साधु पश्यति ॥ १२.१५.११ ॥
حيث يجول العقاب أسود أحمر العينين مرفوعًا عاليًا، لا تضلّ الرعية إن أبصر القائد الحق.
12.15.12
ब्रह्मचारी गृहस्थश्च वानप्रस्थस्च भिक्षुकः ।
दण्डस्यैव भयादेते मनुष्या वर्त्मनि स्थिताः ॥ १२.१५.१२ ॥
طالب العزوبة، وربّ الأسرة، وساكن الغابة، والمتسوّل — هؤلاء البشر يثبتون على الطريق خوفًا من العقاب وحده.
12.15.13
नाभीतो यजते राजन्नाभीतो दातुमिच्छति ।
नाभीतः पुरुषः कश्चित्समये स्थातुमिच्छति ॥ १२.१५.१३ ॥
أيها الملك، لا يقدّم أحد القربان بغير خوف، ولا يرغب أحد في العطاء بغير خوف، ولا يرغب إنسان في الثبات على العهد بغير خوف.
12.15.14
नाच्छित्त्वा परमर्माणि नाकृत्वा कर्म दुष्करम् ।
नाहत्वा मत्स्यघातीव प्राप्नोति महतीं श्रियम् ॥ १२.१५.१४ ॥
لا ينال أحد عظيم الثروة دون أن يقطع المقاتل مقاتل العدو الحيوية، ودون أن يصنع عملًا شاقًا، ودون أن يضرب كصائد السمك.
12.15.15
नाघ्नतः कीर्तिरस्तीह न वित्तं न पुनः प्रजाः ।
इन्द्रो वृत्रवधेनैव महेन्द्रः समपद्यत।
माहेन्द्रं च गृहं लेभे लोकानां चेश्वरोऽभवत् ॥ १२.१५.१५ ॥
لا شهرة هنا لمن لا يقتل، ولا مال، ولا نسل بعد ذلك. لقد صار إندرا مهيندرا بقتل فريترا وحده؛ فنال مسكن إندرا وصار سيد العوالم.
12.15.16
य एव देवा हन्तारस्ताँल्लोकोऽर्चयते भृशम् ।
हन्तारुद्रस्तथास्कन्दः शक्रोऽग्निर्वरुणो यमः ॥ १२.१५.१६ ॥
إن الآلهة الذين هم قاتلون يكرمهم العالم كثيرًا: القاتل رودرا، وكذلك سكندا وشاكرا وأغني وفارونا وياما.
12.15.17
हन्ता कालस्तथा वायुर्मृत्युर्वैश्रवणो रविः ।
वसवो मरुतः साध्या विश्वेदेवाश्च भारत ॥ १२.१५.१७ ॥
القاتل الزمن، وكذلك الريح والموت وفايشرافانا (كوبيرا) والشمس والفاسو والمارُوت والساديا وكذلك الفيشفاديفا، يا بهارتا.
12.15.18
एतान्देवान्नमस्यन्ति प्रतापप्रणता जनाः ।
न ब्रह्माणं न धातारं न पूषाणं कथंचन ॥ १२.१५.१८ ॥
يسجد الناس المنحنون أمام البأس لهؤلاء الآلهة بعينهم، لا لبراهما ولا لدهاتري، ولا لبوشان بأي حال.
12.15.19
मध्यस्थान्सर्वभूतेषु दान्ताञ्शमपरायणान् ।
यजन्ते मानवाः केचित्प्रशान्तान्सर्वकर्मसु ॥ १२.१५.१९ ॥
يعبد بعض الناس في جميع الشعائر أولئك الذين هم محايدون تجاه جميع الكائنات، ومضبوطو النفس، ومنقادون للسكينة، والهادئون.
12.15.20
न हि पश्यामि जीवन्तं लोके कंचिदर्हिसया ।
सत्वैः सत्वा हि जीवन्ति दुर्बलैर्बलवत्तराः ॥ १२.१५.२० ॥
لا أرى في العالم حيًّا يعيش دون أن يضر. فالأحياء يعيشون بالأحياء، والأقوياء يعيشون بالضعفاء.
12.15.21
नकुलो मूषिकानत्ति बिडालो नकुलं तथा ।
बिडालमत्ति श्वा राजञ्श्वानं व्यालमृगस्तथा ॥ १२.१५.२१ ॥
النمس يأكل الفئران، والقط يأكل النمس. أيها الملك، الكلب يأكل القط، وكذلك الوحش المفترس يأكل الكلب.
12.15.22
तानत्ति पुरुषः सर्वान्पश्य धर्मो यथा गतः ।
प्राणस्यान्नमिदं सर्वं जङ्गमं स्थावरं च यत् ॥ १२.१५.२२ ॥
يأكلها الإنسان جميعًا. انظر كيف مضى الدهارما: كل هذا، المتحرك وغير المتحرك، هو طعام للحياة.
12.15.23
विधानं दैवविहितं तत्र विद्वान्न मुह्यति ।
यथा सृष्टोऽसि राजेन्द्र तथा भवितुमर्हसि ॥ १२.१५.२३ ॥
هذا النظام قضاه القدر، والحكيم لا يضطرب فيه. أيها سيد الملوك، كما خُلقت فينبغي أن تكون.
12.15.24
विनीतक्रोधहर्षा हि मन्दा वनमुपाश्रिताः ।
विना वधं न कुर्वन्ति तापसाः प्राणयापनम् ॥ १२.१५.२४ ॥
الزهاد الوادعون الذين لجأوا إلى الغابة، بعد أن كبحوا الغضب والفرح، لا يحفظون حياتهم دون قتل.
12.15.25
उदके बहवः प्राणाः पृथिव्यां च फलेषु च ।
न च कश्चिन्न तान्हन्ति किमन्यत्प्राणयापनम् ॥ १२.१५.२५ ॥
في الماء وعلى الأرض وفي الثمار كائنات حية كثيرة، وليس أحد لا يقتلها. وأي شيء غير إبقاء الحياة؟
12.15.26
सूक्ष्मयोनीनि भूतानि तर्कगम्यानि कानिचित् ।
पक्ष्मणोऽपि निपातेन येषां स्यात्स्कन्धपर्ययः ॥ १२.१५.२६ ॥
بعض الكائنات ذات أصول دقيقة لا تُدرك إلا بالاستدلال، وقد يهلك جسدها بمجرد سقوط هدب.
12.15.27
ग्रामान्निष्क्रम्य मुनयो विगतक्रोधमत्सराः ।
वने कुटुम्बधर्माणो दृश्यन्ते परिमोहिताः ॥ १२.१५.२७ ॥
يُرى الحكماء الذين خرجوا من القرية، متحررين من الغضب والحسد، في الغابة يتبعون واجبات الأسرة، ومع ذلك فهم في حيرة.
12.15.28
भूमिं भित्त्वौषधीश्छित्त्वा वृक्षादीनण्डजान्पशून् ।
मनुष्यास्तन्वये यज्ञांस्ते स्वर्गं प्राप्नुवन्ति च ॥ १२.१५.२८ ॥
يشق البشر الأرض ويقطعون الأعشاب والأشجار وما شابهها والحيوانات المولودة من البيض، فيقيمون القرابين، وينالون السماء.
12.15.29
दण्डनीत्यां प्रणीतायां सर्वे सिध्यन्त्युपक्रमाः ।
कौन्तेय सर्वभूतानां तत्र मे नास्ति संशयः ॥ १२.१५.२९ ॥
حين يُقام علم العقوبة تنجح جميع المساعي؛ يا ابن كونتي، لا شك عندي في هذا بشأن جميع الكائنات.
12.15.30
दण्डश्चेन्न भवेल्लोके विनश्येयुरिमाः प्रजाः ।
जले मत्स्यानिवाभक्ष्यन्दुर्बलान्बलवत्तराः ॥ १२.१५.३० ॥
لو لم تكن العقوبة في العالم لهلكت هذه الرعية؛ كما تأكل الأسماك الأقوى الأضعف في الماء، لأكل الأقوياء الضعفاء.
12.15.31
सत्यं बतेदं ब्रह्मणा पूर्वमुक्तं दण्डः प्रजा रक्षति साधुनीतः ।
पश्याग्नयः पूतिमांसस्य भीताः सन्तर्जिता दण्डभयाज्ज्वलन्ति ॥ १२.१५.३१ ॥
صحيح ما قاله براهما من قبل: العقوبة المُدارة بحكمة تحمي الرعية. انظر كيف تتّقد النيران، خائفةً من اللحم الفاسد، من خوف العقاب.
12.15.32
अन्धंतम इवेदं स्यान्न प्रज्ञायेत किंचन ।
दण्डश्चेन्न भवेल्लोके विभजन्साध्वसाधुनी ॥ १२.१५.३२ ॥
لو لم تكن في العالم عقوبة لصار كل هذا كظلمة عمياء، ولم يُعرف شيء، إذ لا يُميَّز الخير من الشر.
12.15.33
येऽपि संभिन्नमर्यादा नास्तिका वेदनिन्दकाः ।
तेऽपि भोगाय कल्पन्ते दण्डेनाशु निपीडिताः ॥ १२.१५.३३ ॥
حتى الذين تجاوزوا حدود السلوك، والملحدون الذين يذمّون الفيدا، يُصابون سريعاً بالعقوبة فيصيرون بذلك أهلاً للتمتع.
12.15.34
सर्वो दण्डजितो लोको दुर्लभो हि शुचिर्जनः ।
दण्डस्य हि भयाद्भीतो भोगायैव प्रकल्पते ॥ १२.१५.३४ ॥
العالم كله يُخضَع بالعقوبة، والإنسان الطاهر نادر. ولا يصبح أهلاً للتمتع إلا من خاف خوف العقوبة.
12.15.35
चातुर्वर्ण्यप्रमोदाय सुनीतिकरणाय च ।
दण्डो विधात्रा विहितो धर्मार्थौं भुवि रक्षितुम् ॥ १२.१५.३५ ॥
لسرور الطبقات الأربع ولإقامة حسن التدبير، قرّر الخالق العقوبة لحماية الدهرما والثروة على الأرض.
12.15.36
यदि दण्डान्न विभ्येयुर्वयांसि श्वापदानि च ।
अद्युः पशून्मनुष्यांश्च यज्ञार्थानि हवींषि च ॥ १२.१५.३६ ॥
لو لم تخف الطيور والوحوش المفترسة من العقوبة لافترست الماشية والناس، وأكلت حتى القرابين المعدّة للقربان.
12.15.37
न ब्रह्मचार्यधीयीत न काल्यं दुहते च गौः ।
न कन्योद्वहनं गच्छेद्यदि दण्डो न पालयेत् ॥ १२.१५.३७ ॥
إن لم تحمِ العصا العقابية، فلن يدرس الطالب البراهماشاري، ولن تُحلب البقرة في الصباح، ولن تتزوج الفتاة.
12.15.38
विष्वग्लोपः प्रवर्तेत भिद्येरन्सर्वसेतवः ।
ममत्वं न प्रजानीयुर्यदि दण्डो न पालयेत् ॥ १२.१५.३८ ॥
إن لم تحمِ العصا العقابية، فسينتشر الخراب في كل مكان، وتنهار كل السدود والجسور، ولن يعرف الناس معنى «ملكي».
12.15.39
न संवत्सरसत्राणि तिष्ठेयुरकुतोभयाः ।
विधिवद्दक्षिणावन्ति यदि दण्डो न पालयेत् ॥ १२.१५.३९ ॥
إن لم تحمِ العصا العقابية، فلن تستمر جلسات القرابين السنوية، الغنية بالعطايا، المؤداة وفق الشريعة والآمنة من كل جانب.
12.15.40
चरेयुर्नाश्रमे धर्मं यथोक्तं विधिमाश्रिताः ।
न विद्यां प्राप्नुयात्कश्चिद्यदि दण्डो न पालयेत् ॥ १२.१५.४० ॥
إن لم تحمِ العصا العقابية، فلن يمارس المقيمون في الأشرام الواجب كما هو مقرر، ولن ينال أحد العلم.
12.15.41
न चोष्ट्रा न बलीवर्दा नाश्वाश्वतरगर्दभाः ।
न विद्यां प्राप्नुर्यानानि यदि दण्डो न पालयेत् ॥ १२.१५.४१ ॥
إن لم تحمِ العصا العقابية، فلن تتلقى الجمال ولا ثيران الجر ولا الخيول ولا البغال والحمير ولا المركبات أي تدريب.
12.15.42
न प्रेष्या वचनं कुर्युर्न बालो जातु कर्हिचित् ।
तिष्ठेत्पितुर्मते धर्मे यदि दण्डो न पालयेत् ॥ १२.१५.४२ ॥
إن لم تحمِ العصا العقابية، فلن يطيع الخدم الأوامر، ولن يثبت الطفل أبداً على رأي أبيه وعلى الواجب.
12.15.43
दण्डे स्थिताः प्रजाः सर्वा भयं दण्डे विदुर्बुधाः ।
दण्डे स्वर्गो मनुष्याणां लोकोऽयं च प्रतिष्ठितः ॥ १२.१५.४३ ॥
جميع الرعايا قائمون على العقوبة (daṇḍa)؛ والحكماء يعرفون الخوف في العقوبة. وفي العقوبة جنة البشر، وهذا العالم أيضًا قائم عليها.
12.15.44
न तत्र कूटं पापं वा वञ्चना वाऽपि दृश्यते ।
यत्र दण्डः सुविहितश्चरत्यरिविनाशनः ॥ १२.१५.४४ ॥
حيث تسري عقوبة محكمة مدمّرة للأعداء، لا يُرى مكرٌ ولا إثمٌ ولا حتى خداع.
12.15.45
हविः श्वा प्रलिहेद्दृष्ट्वा दण्डश्चेन्नोद्यतो भवेत् ।
हरेत्काकः पुरोडाशं यदि दण्डो न पालयेत् ॥ १२.१५.४५ ॥
إن لم تكن العقوبة مرفوعة، فسيرى الكلب القربان (haviḥ) فيلحسه؛ وإن لم تحمِ العقوبة، فسيحمل الغراب فطيرة القربان (puroḍāśa).
12.15.46
यदीदं धर्मतो राज्यं विहितं यद्यधर्मतः ।
कार्यस्तत्र न शोको वै भुङ्क्ष्व भोगान्यजस्व च ॥ १२.१५.४६ ॥
إن كانت هذه المملكة قد نيلت بالدharma أو بالإدharma، فلا ينبغي الحزن عليها؛ فاستمتع بالملذات وأقم القرابين.
12.15.47
सुखेन धर्मं श्रीमन्तश्चरन्ति शुचिवाससः ।
संवसन्तः प्रियैर्दारैर्भुञ्जानाश्चान्नमुत्तमम् ॥ १२.१५.४७ ॥
ينهض الموسرون، مرتدين ثيابًا طاهرة، ويعيشون مع زوجاتهم الحبيبات، آكلين أفضل الطعام، فيمارسون الدharma بيسر.
12.15.48
अर्थे सर्वे समारम्भाः समायत्ता न संशयः ।
स च दण्डे समायत्तः पश्य दण्डस्य गौस्वम् ॥ १२.१५.४८ ॥
من أجل المال تبدأ جميع المساعي وتعتمد عليه، لا ريب؛ وذلك المال أيضًا يعتمد على العقوبة. فانظر إلى ثروة المواشي التي تأتي من العقوبة.
12.15.49
लोकयात्रार्थमेवेह धर्मप्रवचनं कृतम् ।
अहिंसाऽसाधुहिंसेति श्रेयान्धर्मपरिग्रहः ॥ १२.१५.४९ ॥
لأجل سير الحياة في العالم أُلقيت هنا تعاليم الدارما. عدم الإيذاء حسن، أما الإيذاء غير المشروع فليس كذلك؛ وتبني الدارما أفضل.
12.15.50
नात्यन्तं गुणवत्किंचिन्न चाप्यत्यन्तनिर्गुणम् ।
उभयं सर्वकार्येषु दृश्यते साध्वसाधु च ॥ १२.१५.५० ॥
لا شيء مفعم بالفضيلة تماماً، ولا شيء خالٍ من الفضيلة تماماً؛ ففي كل الأعمال يُرى الحسن والقبيح معاً.
12.15.51
पशूनां वृषणं छित्त्वा ततो भिन्दन्ति नस्सु तान् ।
वहन्ति बहवो भारान्बध्नन्ति दमयन्ति च ॥ १२.१५.५१ ॥
يقطعون خصيتي الحيوانات، ثم يثقبون أنوفها. كثير من الحيوانات تحمل الأحمال؛ تُربط وتُروَّض.
12.15.52
एवं पर्याकुले लोके वितथैर्जर्झरीकृते ।
तैस्तैर्न्यायैर्महाराज पुराणं धर्ममाचर ॥ १२.१५.५२ ॥
وحين يضطرب العالم هكذا ويتآكل بالسبل الزائفة، أيها الملك العظيم، فاعمل بالدارما القديمة بتلك الوسائل ذاتها.
12.15.53
यज देहि प्रजा रक्ष धर्मं समनुपालय ।
अमित्राञ्जहि कौन्तेय मित्राणि परिपालय ॥ १२.१५.५३ ॥
أقم القرابين، وأعطِ الهبات، واحمِ رعيتك، وحافظ على الدارما جيداً. يا ابن كونتي، اضرب أعداءك واحمِ أصدقاءك.
12.15.54
मा च ते निघ्नतः शत्रून्मन्युर्भवतु पार्थिव ।
न तत्र किल्विषं किंचिद्धन्तुर्भवति भारत ॥ १२.१५.५४ ॥
لا يكن في قلبك غضب، أيها الملك، وأنت تقتل أعداءك؛ فليس على القاتل في ذلك أي إثم، يا بهارata.
12.15.55
आततायी हि यो हन्यादाततायिनमागतम् ।
न तेन भ्रूणहा स स्यान्मन्युस्तं मन्युमार्च्छति ॥ १२.१५.५५ ॥
من يقتل معتديًا جاء إليه لا يكون قاتل جنين؛ فالغضب يلحق بذلك الغاضب نفسه.
12.15.56
अवध्यः सर्वभूतानामन्तरात्मा न संशयः ।
अवध्ये चात्मनि कथं वध्यो भवति कस्यचित् ॥ १२.१५.५६ ॥
إن الذات الباطنة لجميع الكائنات لا تُقتل، ولا شك في ذلك؛ فكيف يكون أحد قابلًا للقتل في ذات لا تُقتل؟
12.15.57
यथा हि पुरुषः शालां पुनः संप्रविशेन्नवाम् ।
एव जीवः शरीराणि तानितानि प्रपद्यते ॥ १२.१५.५७ ॥
كما يترك الإنسان بيتًا قديمًا ويدخل بيتًا جديدًا، كذلك تتخذ النفس الحية أجسادًا واحدًا تلو الآخر.
12.15.58
देहान्पुराणानुत्सृज्य नवान्संप्रतिपद्यते ।
एवं मृत्युमुखं प्राहुर्जना ये तत्त्वदर्शिनः ॥ १२.१५.५८ ॥
يترك الأجساد القديمة ويحصل على أجساد جديدة؛ هكذا يسمي العارفون بالحقيقة هذا فمَ الموت.