Mahābhārata · Adhyāya 12.151
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.151.1
तस्मात्तेऽहं प्रवक्ष्यामि धर्ममावृतचेतसे ।
श्रीमन्महाबलस्तुष्टः स्वयं धर्ममवेक्षसे ॥ १२.१५१.१ ॥
Por tanto, te explicaré el dharma a ti, cuya mente está velada. Oh glorioso, de gran poder, complacido, tú mismo contemplas el dharma.
12.151.2
पुरस्ताद्दारुणे भूत्वा सुचित्रतरमेव तत् ।
अनुगृह्णाति भूतानि स्वेन वृत्तेन पार्थिवः ॥ १२.१५१.२ ॥
Primero volviéndose severo, aquello resulta sumamente variado. El rey favorece a los seres por su propia conducta.
12.151.3
कृत्स्ने नूनं सदसती इति लोको व्यवस्यति ।
यत्र त्वं तादृशो भूत्वा धर्ममेवानुपश्यसि। ॥ १२.१५१.३ ॥
El mundo entero juzga ciertamente así lo real y lo irreal; donde tú, siendo tal, contemplas el dharma mismo.
12.151.4
दर्पं हित्वा पुनश्चापि भोगांश्च तप आस्थितः ।
इत्येतदभिभूतानामद्भुतं जनमेजय ॥ १२.१५१.४ ॥
Abandonar el orgullo, y luego también los placeres, y adoptar la austeridad — esto, oh Janamejaya, es asombroso para los vencidos.
12.151.5
योऽदुर्बलो भवेद्दाता कृपणो वा तपोधनः ।
अनाश्चर्यं तदित्याहुर्नातिदूरेण वर्तते ॥ १२.१५१.५ ॥
Quien, aunque débil, es dador, o tacaño, o rico en austeridad — dicen que eso no es asombroso; no se da desde lejos.
12.151.6
तप एव हि कार्पण्यं समग्रमसमीक्षितम् ।
तच्चेत्समीक्षयैव स्याद्भवेत्तस्मिंस्तपो गुणः ॥ १२.१५१.६ ॥
La austeridad misma, si no se examina, es en verdad mezquindad completa; si lo es solo mediante el examen, entonces surge en ella la cualidad de la austeridad.
12.151.7
यज्ञो दानं दया वेदाः सत्यं च पृथिवीपते ।
पञ्चैतानि पवित्राणि षष्ठं सुचरितं तपः ॥ १२.१५१.७ ॥
El sacrificio, la donación, la compasión, los Vedas y la verdad, oh señor de la tierra: estas cinco son purificadoras; la sexta es la austeridad bien practicada.
12.151.8
तदेव राज्ञां परमं पवित्रं जनमेजय ।
तेन सम्यग्गृहीतेन श्रेयांसं धर्ममाप्स्यसि ॥ १२.१५१.८ ॥
Eso mismo es lo supremo purificador para los reyes, oh Janamejaya; si lo tomas debidamente, obtendrás un dharma más excelso.
12.151.9
पुण्यदेशाभिगमनं पवित्रं परमं स्मृतम् ।
अत्राप्युदाहरन्तीमां गाथां गीतां ययातिना ॥ १२.१५१.९ ॥
Ir a lugares sagrados se recuerda como el supremo purificador; sobre esto también citan esta gāthā cantada por Yayāti.
12.151.10
यो मर्त्यः प्रतिपद्येत आयुर्जीवेन वा पुनः ।
यज्ञमेकं ततः कृत्वा तत्संन्यस्य तपश्चरेत् ॥ १२.१५१.१० ॥
Cualquier mortal que recupere la vida o el aliento, tras realizar un sacrificio, debe luego renunciar a él y practicar la austeridad.
12.151.11
पुण्यमाहुः कुरुक्षेत्रं कुरुक्षेत्रात्सरस्वतीम् ।
सरस्वत्याश्च तीर्थानि तीर्थेभ्यश्च पृथूदकम् ॥ १२.१५१.११ ॥
Llaman sagrado a Kurukṣetra; desde Kurukṣetra, la Sarasvatī; los vados de la Sarasvatī, y entre los vados, Pṛthūdaka.
12.151.12
यत्रावगाह्य स्थित्वा च नैनं श्वोमरणं तपेत् ।
महासरः पुष्कराणि प्रभासोत्तरमानसे ॥ १२.१५१.१२ ॥
Donde, tras bañarse y permanecer, la muerte del mañana no lo atormenta: el gran lago, los Puṣkaras, y en el norte de Prabhāsa, el Mānasa.
12.151.13
कालोदकं च गन्तासि लब्धायुर्जीविते पुनः ।
सरस्वतीदृषद्वत्योः सेवमानोऽनुसंज्वरेत्।
स्वाध्यायशील एतेषु सर्वेष्वेवमुपस्पृशेत् ॥ १२.१५१.१३ ॥
Habiendo alcanzado una vida larga, uno debe volver en esta vida a Kālodaka. Quien frecuenta el Sarasvatī y el Dṛṣadvatī se libra de la fiebre (del pecado). Quien se dedica al estudio de los Vedas debe purificarse de la misma manera en todos estos lugares.
12.151.14
त्यागधर्मं पवित्राणां संन्यासं मनुरब्रवीत् ॥ १२.१५१.१४ ॥
Manu declaró el deber del renunciamiento y el saṃnyāsa para los puros.
12.151.15
अत्राप्युदाहरन्तीमाः गाथाः सत्यवता कृताः ।
यथा कुमारः सत्यो वै नैव पुण्यो न पापकृत।
न ह्यस्ति सर्वभूतेषु दुःखमस्मिन्कुतः सुखम् ॥ १२.१५१.१५ ॥
Aquí también se citan estos versos compuestos por Satyavat: como un joven veraz no es ni virtuoso ni hacedor de maldad. Entre todos los seres hay sufrimiento; ¿cómo, pues, hay felicidad en este mundo?
12.151.16
एवं प्रकृतिभूतानां सर्वसंसर्गयायिनाम् ।
त्यजतां जीवितं प्रायो निवृत्ते पुण्यपापके। ॥ १२.१५१.१६ ॥
Así, para los seres nacidos de la naturaleza, que transitan por todas las ataduras y en su mayoría abandonan la vida, cuando el mérito y el pecado cesan (quedan libres).
12.151.17
यत्त्वेव राज्ञो ज्यायिष्ठं कार्याणां तद्ब्रवीमि ते ॥ १२.१५१.१७ ॥
Pero lo más importante de los deberes del rey, eso te digo.
12.151.18
बलेन संविभागैश्च जय स्वर्गं पुनीष्व च ।
यस्यैव बलमोजश्च स धर्मस्य प्रभुर्नरः ॥ १२.१५१.१८ ॥
Vence por la fuerza y el reparto justo, y purifica el cielo. El hombre que tiene fuerza y vigor es el señor del dharma.
12.151.19
ब्राह्मणानां सुखार्थं त्वं पर्येहि पृथिवीमिमाम् ।
यथैवैतान्पुरा क्षेप्सीस्तथैवैतान्प्रसादय ॥ १२.१५१.१९ ॥
Recorre esta tierra para la felicidad de los brahmanes. Así como antes los insultaste, ahora apacígualos.
12.151.20
अपि धिक्क्रियमाणोऽपि तर्ज्यमानोऽप्यनेकधा ।
आत्मनो दर्शनं विद्वान्नाहर्ताऽस्मीति मा क्रुधः।
घटमानः स्वकार्येषु कुरु निःश्रेयसं परम् ॥ १२.१५१.२० ॥
Aunque se le reproche y amenace de muchas maneras, el sabio no debe airarse pensando «no soy yo el culpable». Esfuérzate en tus deberes y alcanza el bien supremo.
12.151.21
हिमाग्निघोरसदृशो राजा भवति कश्चन ।
लाङ्गलाशिकल्पो वा भवेदन्यः परंतपः ॥ १२.१५१.२१ ॥
Algún rey se vuelve terrible como la escarcha y el fuego, o bien otro puede ser como quien devora el arado, atormentador de enemigos.
12.151.22
न विशेषेण गन्तव्यमचिकित्सेन वा पुनः ।
न जातु नाहमस्मीति प्रसक्तव्यमसाधुषु ॥ १२.१५१.२२ ॥
No se debe ir de forma especial, ni tampoco sin remedio. Pensando «yo nunca lo soy», no se debe uno apegar a los malvados.
12.151.23
विकर्मणा तप्यमानः पापात्पापः प्रमुच्यते ।
नैतत्कुर्या पुनरिति द्वितीयात्परिमुच्यते ॥ १२.१५१.२३ ॥
El pecador, atormentado por una mala acción, se libera del pecado; con el segundo propósito, «no volveré a hacer esto», queda plenamente liberado.
12.151.24
चरिष्ये धर्ममेवेति तृतीयात्परिमुच्यते ।
शुचिस्तीर्थान्यनुचरन्बहुत्वात्परिमुच्यते ॥ १२.१५१.२४ ॥
Con el tercer propósito, «practicaré solo el dharma», queda liberado; purificado al visitar muchos vados sagrados, queda plenamente liberado de muchas cosas.
12.151.25
कल्याणमनुकर्तव्यं पुरुषेण बुभूषता ।
ये सुगन्धीनि सेवन्ते तथागन्धा भवन्ति ते ॥ १२.१५१.२५ ॥
El hombre que desea prosperar debe seguir lo que es bueno. Quienes frecuentan las cosas fragantes se vuelven fragantes ellos mismos.
12.151.26
ये दुर्गन्धीनि सेवन्ते तथागन्धा भवन्ति ये ।
तपश्चर्यापरः सत्यं पापाद्विपरिमुच्यते ॥ १२.१५१.२६ ॥
Quienes frecuentan las cosas malolientes se vuelven malolientes ellos mismos. Quien está verdaderamente dedicado a la práctica de la penitencia queda plenamente liberado del pecado.
12.151.27
संवत्सरमुपास्याग्निमभिशस्तः प्रमुच्यते ।
त्रीणि वर्षाण्युपास्याग्निं भ्रूणहा विप्रमुच्यते ॥ १२.१५१.२७ ॥
Un hombre acusado de una falta queda libre tras venerar el fuego durante un año. Un brahmán que ha dado muerte a un embrión queda libre tras venerar el fuego durante tres años.
12.151.28
महासरः पुष्कराणि प्रभासोत्तरमानसे ।
अभ्येत्य योजनशतं भ्रूणहा विप्रमुच्यते ॥ १२.१५१.२८ ॥
Un brahmán que ha dado muerte a un embrión queda libre tras llegar, desde cien yojanas de distancia, a los grandes lagos, a las aguas de Puṣkara y a Prabhāsa y al lago Mānasa del norte.
12.151.29
यावतः प्राणिनो हन्यात्तज्जातीयांस्तु तावतः ।
प्रमीयमाणानुन्मोच्य प्राणिहा विप्रमुच्यते ॥ १२.१५१.२९ ॥
Tantos seres de la misma especie como se hayan matado, tantos que van a morir se deben liberar; liberándolos, el asesino de seres vivos queda libre.
12.151.30
अपि चाप्सु निमज्जेत जपंस्त्रिरघमर्षणम् ।
यथाऽश्वमेधावभृथस्तथा तन्मनुरब्रवीत् ॥ १२.१५१.३० ॥
Uno debe también sumergirse en las aguas recitando tres veces el Aghamarṣaṇa; su fruto es como el del baño ritual del sacrificio del caballo, así lo dijo Manu.
12.151.31
क्षिप्रं प्रणुदते पापं सत्कारं लभते तथा ।
अपि चैनं प्रसीदन्ति भूतानि जडमूकवत् ॥ १२.१५१.३१ ॥
Pronto aparta el pecado y del mismo modo obtiene honor; incluso los seres se le muestran benévolos, como los torpes y los mudos.
12.151.32
बृहस्पतिं देवगुरुं सुरासुराः ।
समेत्य सर्वे नृपते त्वयुज्जत।
धर्मे फलं हेतुकृते महर्षे ।
तथेतरस्मिन्नरके पापलोक्ये ॥ १२.१५१.३२ ॥
Oh rey, los dioses y los demonios se reunieron ante Bṛhaspati, el maestro de los dioses. Oh gran sabio, el fruto del dharma procede de su causa; igualmente en el otro infierno, el mundo del pecado.
12.151.33
उभे तु यस्य सुकृते भवेतां ।
किं तत्तयोस्तत्र जयोत्तरं स्यात्।
आचक्ष्व तत्कर्मफलं महर्षे ।
कथं पापं नुदते धर्मशीलः ॥ १२.१५१.३३ ॥
Cuando ambos tienen buenas obras, ¿cuál de los dos tendrá allí la victoria superior? Oh gran sabio, explica ese fruto de la acción: ¿cómo aparta el pecado quien tiene naturaleza dhármica?
12.151.34
कृत्वा पापं पूर्वमबुद्धिपूर्वं ।
पुण्यानि चेत्कुरुते बुद्धिपूर्वम्।
स तत्पापं नुदते कर्मशीलो ।
वासो यथा मलिनं क्षारयुक्त्या ॥ १२.१५१.३४ ॥
Habiendo cometido antes un pecado sin intención deliberada, si luego realiza buenas obras con intención deliberada, ese hombre de acción aparta el pecado, como la ropa manchada se limpia con álcali.
12.151.35
पापं कृत्वा हि मन्येत नाहमस्तीति पुरुषः ।
चिकीर्षेदेव कल्याणं श्रद्दधानोऽनसूयकः ॥ १२.१५१.३५ ॥
Tras cometer un pecado, el hombre no debe pensar «yo no existo»; más bien, lleno de fe y libre de envidia, debe desear hacer solo el bien.
12.151.36
छिद्राणि वसनस्येव साधुना संवृणोति सः ।
यः पापं पुरुषः कृत्वा कल्याणमभिपद्यते ॥ १२.१५१.३६ ॥
Así como se cubren los agujeros de una prenda con buen hilo, así el hombre que, tras cometer un pecado, alcanza lo bueno, cubre esas fallas.
12.151.37
आदित्यः पुनरुद्यन्वा तमः सर्वं व्यपोहति ।
कल्याणमाचरन्नेवं सर्वपापं व्यपोहति ॥ १२.१५१.३७ ॥
Como el sol, al salir de nuevo, disipa toda oscuridad, así quien practica el bien disipa todo pecado.
12.151.38
एवमुक्त्वा तु राजानमिन्द्रोतो जनमेजयम् ।
याजयामास विधिवद्वाजिमेधेन शौनकः ॥ १२.१५१.३८ ॥
Tras haber hablado así al rey Janamejaya, Śaunaka, hijo de Indrota, le hizo celebrar según el rito el sacrificio del caballo.
12.151.39
ततः स राजा व्यपनीतकल्मषः ।
श्रिया युतः प्रज्वलितोऽनुरूपया।
विवेश राज्यं स्वममित्रकर्शनो ।
यथा दिवं पूर्णवपुर्निशाकरः ॥ १२.१५१.३९ ॥
Entonces aquel rey, libre de la mancha del pecado, resplandeciendo con el esplendor que le correspondía, subyugador de enemigos, entró en su propio reino, como la luna de cuerpo lleno entra en el cielo.