మహాభారతం · అధ్యాయం 12.151
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.151.1
तस्मात्तेऽहं प्रवक्ष्यामि धर्ममावृतचेतसे ।
श्रीमन्महाबलस्तुष्टः स्वयं धर्ममवेक्षसे ॥ १२.१५१.१ ॥
కాబట్టి, మనసు కప్పబడిన నీకు నేను ధర్మాన్ని వివరిస్తాను. మహాబలుడా, శ్రీమంతుడా, నీవు సంతోషించి స్వయంగా ధర్మాన్ని పరిశీలిస్తున్నావు.
12.151.2
पुरस्ताद्दारुणे भूत्वा सुचित्रतरमेव तत् ।
अनुगृह्णाति भूतानि स्वेन वृत्तेन पार्थिवः ॥ १२.१५१.२ ॥
మొదట కఠినుడై, అది మిక్కిలి విచిత్రంగానే అవుతుంది. రాజు తన ప్రవర్తనతో ప్రాణులపై అనుగ్రహం చూపుతాడు.
12.151.3
कृत्स्ने नूनं सदसती इति लोको व्यवस्यति ।
यत्र त्वं तादृशो भूत्वा धर्ममेवानुपश्यसि। ॥ १२.१५१.३ ॥
లోకమంతా నిశ్చయంగా సత్తు అసత్తుల గురించి ఇలా నిర్ణయిస్తుంది; అక్కడ నీవు అటువంటివాడిగా ఉండి ధర్మాన్నే చూస్తున్నావు.
12.151.4
दर्पं हित्वा पुनश्चापि भोगांश्च तप आस्थितः ।
इत्येतदभिभूतानामद्भुतं जनमेजय ॥ १२.१५१.४ ॥
గర్వాన్ని విడిచి, మళ్లీ భోగాలను కూడా విడిచి, తపస్సులో నిలవడం — ఓ జనమేజయా, ఇది అభిభూతులకు అద్భుతం.
12.151.5
योऽदुर्बलो भवेद्दाता कृपणो वा तपोधनः ।
अनाश्चर्यं तदित्याहुर्नातिदूरेण वर्तते ॥ १२.१५१.५ ॥
బలహీనుడైనా దాత అయినవాడు, లేదా లోభి అయినవాడు, లేదా తపస్సే ధనంగా కలవాడు — దాన్ని ఆశ్చర్యం కానిదని అంటారు; అది దూరంగా లేదు.
12.151.6
तप एव हि कार्पण्यं समग्रमसमीक्षितम् ।
तच्चेत्समीक्षयैव स्याद्भवेत्तस्मिंस्तपो गुणः ॥ १२.१५१.६ ॥
తపస్సే నిజానికి పరిశీలించకుండా ఉంటే పూర్తిగా లోభమే; అది పరిశీలనతోనే ఉంటే, అందులో తపస్సు గుణం ఏర్పడుతుంది.
12.151.7
यज्ञो दानं दया वेदाः सत्यं च पृथिवीपते ।
पञ्चैतानि पवित्राणि षष्ठं सुचरितं तपः ॥ १२.१५१.७ ॥
యజ్ఞం, దానం, దయ, వేదాలు, సత్యం, ఓ భూపతీ, ఇవి ఐదు పవిత్రమైనవి; ఆరవది సుచరితమైన తపస్సు.
12.151.8
तदेव राज्ञां परमं पवित्रं जनमेजय ।
तेन सम्यग्गृहीतेन श्रेयांसं धर्ममाप्स्यसि ॥ १२.१५१.८ ॥
ఓ జనమేజయా, అదే రాజులకు అత్యుత్తమ పవిత్రము; దానిని సక్రమంగా స్వీకరిస్తే శ్రేష్ఠమైన ధర్మాన్ని పొందుతావు.
12.151.9
पुण्यदेशाभिगमनं पवित्रं परमं स्मृतम् ।
अत्राप्युदाहरन्तीमां गाथां गीतां ययातिना ॥ १२.१५१.९ ॥
పుణ్యక్షేత్రాలకు వెళ్లడం పరమ పవిత్రమని స్మరించబడింది; ఈ విషయంలో యయాతి పాడిన ఈ గాథను ప్రజలు ఉదహరిస్తారు.
12.151.10
यो मर्त्यः प्रतिपद्येत आयुर्जीवेन वा पुनः ।
यज्ञमेकं ततः कृत्वा तत्संन्यस्य तपश्चरेत् ॥ १२.१५१.१० ॥
ఏ మానవుడు తన ఆయుష్షును లేదా జీవితాన్ని తిరిగి పొందుతాడో, అతడు ఒక యజ్ఞం చేసి తర్వాత దానిని త్యజించి తపస్సు చేయాలి.
12.151.11
पुण्यमाहुः कुरुक्षेत्रं कुरुक्षेत्रात्सरस्वतीम् ।
सरस्वत्याश्च तीर्थानि तीर्थेभ्यश्च पृथूदकम् ॥ १२.१५१.११ ॥
కురుక్షేత్రం పుణ్యమని అంటారు; కురుక్షేత్రం నుండి సరస్వతి; సరస్వతి తీర్థాలు, తీర్థాలలో పృథూదకం.
12.151.12
यत्रावगाह्य स्थित्वा च नैनं श्वोमरणं तपेत् ।
महासरः पुष्कराणि प्रभासोत्तरमानसे ॥ १२.१५१.१२ ॥
ఎక్కడ స్నానం చేసి నిలిస్తే రేపటి మరణం ఇతనిని బాధించదో; అక్కడ మహాసరం, పుష్కరాలు, ప్రభాసానికి ఉత్తరాన ఉన్న మానసం.
12.151.13
कालोदकं च गन्तासि लब्धायुर्जीविते पुनः ।
सरस्वतीदृषद्वत्योः सेवमानोऽनुसंज्वरेत्।
स्वाध्यायशील एतेषु सर्वेष्वेवमुपस्पृशेत् ॥ १२.१५१.१३ ॥
దీర్ఘాయువు పొందినవాడు మళ్లీ జీవితంలో కాలోదకానికి వెళ్లాలి. సరస్వతి, దృషద్వతి నదులను సేవించే వ్యక్తి (పాప) జ్వరం నుండి విముక్తుడవుతాడు. స్వాధ్యాయంలో నిమగ్నమైనవాడు ఈ అన్ని తీర్థాలలో ఈ విధంగా ఆచమనం చేయాలి.
12.151.14
त्यागधर्मं पवित्राणां संन्यासं मनुरब्रवीत् ॥ १२.१५१.१४ ॥
పవిత్రులకు త్యాగధర్మాన్ని, సన్న్యాసాన్ని మనువు చెప్పాడు.
12.151.15
अत्राप्युदाहरन्तीमाः गाथाः सत्यवता कृताः ।
यथा कुमारः सत्यो वै नैव पुण्यो न पापकृत।
न ह्यस्ति सर्वभूतेषु दुःखमस्मिन्कुतः सुखम् ॥ १२.१५१.१५ ॥
ఇక్కడ కూడా సత్యవతుడు రచించిన ఈ గాథలను ఉదహరిస్తారు — సత్యవాది అయిన ఒక కుమారుడు పుణ్యాత్ముడూ కాడు, పాపాత్ముడూ కాడు. సర్వప్రాణులలో దుఃఖమే ఉంది; ఈ లోకంలో సుఖం ఎక్కడిది?
12.151.16
एवं प्रकृतिभूतानां सर्वसंसर्गयायिनाम् ।
त्यजतां जीवितं प्रायो निवृत्ते पुण्यपापके। ॥ १२.१५१.१६ ॥
ఈ విధంగా ప్రకృతి నుండి పుట్టిన, సర్వ సంసర్గాలలో తిరిగే, ప్రాయికంగా ప్రాణాన్ని త్యజించే ప్రాణులకు — పుణ్యపాపాలు నివృత్తమైనప్పుడు (వారు ముక్తులవుతారు).
12.151.17
यत्त्वेव राज्ञो ज्यायिष्ठं कार्याणां तद्ब्रवीमि ते ॥ १२.१५१.१७ ॥
అయితే రాజుకు కర్తవ్యాలలో అత్యుత్తమమైనది ఏదో, దానిని నీకు చెబుతాను.
12.151.18
बलेन संविभागैश्च जय स्वर्गं पुनीष्व च ।
यस्यैव बलमोजश्च स धर्मस्य प्रभुर्नरः ॥ १२.१५१.१८ ॥
బలంతో, న్యాయమైన విభజనతో జయించు; స్వర్గాన్ని పవిత్రం చేయి. ఎవరికి బలమూ ఓజస్సూ ఉంటాయో, ఆ మనిషే ధర్మానికి ప్రభువు.
12.151.19
ब्राह्मणानां सुखार्थं त्वं पर्येहि पृथिवीमिमाम् ।
यथैवैतान्पुरा क्षेप्सीस्तथैवैतान्प्रसादय ॥ १२.१५१.१९ ॥
నీవు బ్రాహ్మణుల సుఖం కోసం ఈ భూమిని తిరుగు. ముందు నీవు వీరిని నిందించినట్లే, ఇప్పుడు వీరిని ప్రసన్నం చేసుకో.
12.151.20
अपि धिक्क्रियमाणोऽपि तर्ज्यमानोऽप्यनेकधा ।
आत्मनो दर्शनं विद्वान्नाहर्ताऽस्मीति मा क्रुधः।
घटमानः स्वकार्येषु कुरु निःश्रेयसं परम् ॥ १२.१५१.२० ॥
ఎన్నో విధాలుగా నిందించబడినా, బెదిరించబడినా, విద్వాంసుడు ‘నేను తప్పు చేయలేదు’ అనే భావనతో కోపించకూడదు. తన కర్తవ్యాలలో శ్రమించి పరమ శ్రేయస్సును సాధించు.
12.151.21
हिमाग्निघोरसदृशो राजा भवति कश्चन ।
लाङ्गलाशिकल्पो वा भवेदन्यः परंतपः ॥ १२.१५१.२१ ॥
కొందరు రాజులు మంచు, అగ్నిలా భయంకరులౌతారు; లేదా మరికొందరు నాగలిని తినేవాడిలా శత్రువులను బాధించేవారౌతారు.
12.151.22
न विशेषेण गन्तव्यमचिकित्सेन वा पुनः ।
न जातु नाहमस्मीति प्रसक्तव्यमसाधुषु ॥ १२.१५१.२२ ॥
ప్రత్యేకంగా వెళ్లకూడదు, చికిత్స లేకుండా కూడా వెళ్లకూడదు. ‘నేను ఎప్పుడూ లేను’ అని భావించి దుష్టులతో అనుబంధం పెట్టుకోకూడదు.
12.151.23
विकर्मणा तप्यमानः पापात्पापः प्रमुच्यते ।
नैतत्कुर्या पुनरिति द्वितीयात्परिमुच्यते ॥ १२.१५१.२३ ॥
చెడు కర్మ వల్ల బాధపడుతున్న పాపి పాపం నుంచి విడుదల అవుతాడు. ‘ఇది మళ్లీ చేయను’ అనే రెండవ సంకల్పంతో అతను పూర్తిగా విముక్తుడౌతాడు.
12.151.24
चरिष्ये धर्ममेवेति तृतीयात्परिमुच्यते ।
शुचिस्तीर्थान्यनुचरन्बहुत्वात्परिमुच्यते ॥ १२.१५१.२४ ॥
‘నేను ధర్మాన్నే ఆచరిస్తాను’ అనే మూడవ సంకల్పంతో అతను విముక్తుడౌతాడు. శుచిగా అనేక తీర్థాలను సందర్శించడం వల్ల అతను ఎన్నో దోషాల నుంచి పూర్తిగా విడుదల పొందుతాడు.
12.151.25
कल्याणमनुकर्तव्यं पुरुषेण बुभूषता ।
ये सुगन्धीनि सेवन्ते तथागन्धा भवन्ति ते ॥ १२.१५१.२५ ॥
అభివృద్ధిని కోరే మనిషి మంచి ప్రవర్తనను అనుసరించాలి. సుగంధ వస్తువులను సేవించేవారు అలాగే సుగంధంగా మారతారు.
12.151.26
ये दुर्गन्धीनि सेवन्ते तथागन्धा भवन्ति ये ।
तपश्चर्यापरः सत्यं पापाद्विपरिमुच्यते ॥ १२.१५१.२६ ॥
దుర్గంధ వస్తువులను సేవించేవారు అలాగే దుర్గంధంగా మారతారు. నిజంగా తపస్సులో నిమగ్నమైనవాడు పాపం నుండి పూర్తిగా విముక్తుడవుతాడు.
12.151.27
संवत्सरमुपास्याग्निमभिशस्तः प्रमुच्यते ।
त्रीणि वर्षाण्युपास्याग्निं भ्रूणहा विप्रमुच्यते ॥ १२.१५१.२७ ॥
ఒక సంవత్సరం అగ్నిని ఉపాసించి నిందితుడు విముక్తుడవుతాడు. మూడు సంవత్సరాలు అగ్నిని ఉపాసించి భ్రూణహత్య చేసిన బ్రాహ్మణుడు విముక్తుడవుతాడు.
12.151.28
महासरः पुष्कराणि प्रभासोत्तरमानसे ।
अभ्येत्य योजनशतं भ्रूणहा विप्रमुच्यते ॥ १२.१५१.२८ ॥
మహా సరస్సులు, పుష్కర తీర్థాలు, ప్రభాసం మరియు ఉత్తర మానససరస్సు వద్దకు వంద యోజనాల దూరం నుండి వచ్చి భ్రూణహత్య చేసిన బ్రాహ్మణుడు విముక్తుడవుతాడు.
12.151.29
यावतः प्राणिनो हन्यात्तज्जातीयांस्तु तावतः ।
प्रमीयमाणानुन्मोच्य प्राणिहा विप्रमुच्यते ॥ १२.१५१.२९ ॥
ఎన్ని ప్రాణులను చంపాడో, అంతే సంఖ్యలో అదే జాతికి చెందిన, చంపబడబోతున్న ప్రాణులను విడిపించి ప్రాణహంతకుడు విముక్తుడవుతాడు.
12.151.30
अपि चाप्सु निमज्जेत जपंस्त्रिरघमर्षणम् ।
यथाऽश्वमेधावभृथस्तथा तन्मनुरब्रवीत् ॥ १२.१५१.३० ॥
నీటిలో మునిగి అఘమర్షణ మంత్రాన్ని మూడుసార్లు జపించాలి. అశ్వమేధ యజ్ఞం చివరి అవభృథ స్నానఫలం వంటిదే ఇది అని మనువు చెప్పాడు.
12.151.31
क्षिप्रं प्रणुदते पापं सत्कारं लभते तथा ।
अपि चैनं प्रसीदन्ति भूतानि जडमूकवत् ॥ १२.१५१.३१ ॥
అతడు త్వరగా పాపాన్ని తొలగించుకుంటాడు, అలాగే గౌరవాన్ని పొందుతాడు. జడులు, మూగవారిలా ప్రాణులు కూడా అతనితో సంతృప్తి చెందుతాయి.
12.151.32
बृहस्पतिं देवगुरुं सुरासुराः ।
समेत्य सर्वे नृपते त्वयुज्जत।
धर्मे फलं हेतुकृते महर्षे ।
तथेतरस्मिन्नरके पापलोक्ये ॥ १२.१५१.३२ ॥
ఓ రాజా, దేవగురువైన బృహస్పతి వద్దకు దేవతలు, అసురులు అందరూ కలసి వచ్చారు. ఓ మహర్షీ, ధర్మఫలం హేతువు వల్లనే కలుగుతుంది; అలాగే ఇతర నరకంలో, పాపలోకంలో కూడా.
12.151.33
उभे तु यस्य सुकृते भवेतां ।
किं तत्तयोस्तत्र जयोत्तरं स्यात्।
आचक्ष्व तत्कर्मफलं महर्षे ।
कथं पापं नुदते धर्मशीलः ॥ १२.१५१.३३ ॥
ఇద్దరికీ సుకృతాలు ఉంటే, వారిలో అక్కడ ఎవరికి ఉన్నతమైన విజయం కలుగుతుంది? ఓ మహర్షీ, ఆ కర్మఫలాన్ని చెప్పండి; ధర్మశీలుడు పాపాన్ని ఎలా తొలగిస్తాడు?
12.151.34
कृत्वा पापं पूर्वमबुद्धिपूर्वं ।
पुण्यानि चेत्कुरुते बुद्धिपूर्वम्।
स तत्पापं नुदते कर्मशीलो ।
वासो यथा मलिनं क्षारयुक्त्या ॥ १२.१५१.३४ ॥
ముందుగా తెలియకుండా పాపం చేసి, తర్వాత బుద్ధిపూర్వకంగా పుణ్యం చేస్తే, ఆ కర్మశీలుడు ఆ పాపాన్ని తొలగిస్తాడు; మురికి వస్త్రం క్షారయుక్తితో శుభ్రమయ్యేలా.
12.151.35
पापं कृत्वा हि मन्येत नाहमस्तीति पुरुषः ।
चिकीर्षेदेव कल्याणं श्रद्दधानोऽनसूयकः ॥ १२.१५१.३५ ॥
పాపం చేసినా మనిషి 'నేను లేను' అని భావించకూడదు; శ్రద్ధగలవాడై, అసూయలేనివాడై, మంచినే చేయాలని కోరాలి.
12.151.36
छिद्राणि वसनस्येव साधुना संवृणोति सः ।
यः पापं पुरुषः कृत्वा कल्याणमभिपद्यते ॥ १२.१५१.३६ ॥
వస్త్రంలోని రంధ్రాలను మంచి దారంతో కుట్టి మూసినట్లు, పాపం చేసి తరువాత మంచిని పొందే మనిషి ఆ రంధ్రాలను మూసివేస్తాడు.
12.151.37
आदित्यः पुनरुद्यन्वा तमः सर्वं व्यपोहति ।
कल्याणमाचरन्नेवं सर्वपापं व्यपोहति ॥ १२.१५१.३७ ॥
సూర్యుడు మళ్లీ ఉదయించి అన్ని చీకటిని తొలగించినట్లే, మంచిని ఆచరించే వాడు ఈ విధంగానే సమస్త పాపాలను తొలగిస్తాడు.
12.151.38
एवमुक्त्वा तु राजानमिन्द्रोतो जनमेजयम् ।
याजयामास विधिवद्वाजिमेधेन शौनकः ॥ १२.१५१.३८ ॥
ఇలా జనమేజయ రాజుతో చెప్పి, ఇంద్రోతుని కుమారుడైన శౌనకుడు విధిప్రకారం అశ్వమేధ యాగం చేయించాడు.
12.151.39
ततः स राजा व्यपनीतकल्मषः ।
श्रिया युतः प्रज्वलितोऽनुरूपया।
विवेश राज्यं स्वममित्रकर्शनो ।
यथा दिवं पूर्णवपुर्निशाकरः ॥ १२.१५१.३९ ॥
అప్పుడు ఆ రాజు పాపమలినం తొలగి, తగిన శోభతో ప్రకాశిస్తూ, శత్రుసంహారకుడై తన రాజ్యంలో ప్రవేశించాడు—పూర్ణబింబమైన చంద్రుడు ఆకాశంలో ప్రవేశించినట్లు.