مهابهاراتا · أدهيايا 12.152
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.152.1
कच्चित्पितामहेनासीच्छ्रुवं वा दृष्टमेव च ।
कच्चिन्मर्त्यो मृतो राजन्पुनरुज्जीवितोऽभवत् ॥ १२.१५२.१ ॥
أيها الملك، هل سمع الجد أو رأى يوماً أن ميتاً من البشر عاد إلى الحياة؟
12.152.2
शृणु पार्थ यथावृत्तमितिहासं पुरातनम् ।
गृध्रजम्बुकसंवादं यो वृत्तो वैदिशे पुरे ॥ १२.१५२.२ ॥
اسمع يا پارتha القصة القديمة كما جرت: الحوار بين النسر وابن آوى، الذي وقع في مدينة فايديشا.
12.152.3
कस्यचिद्ब्राह्मणस्यासीद्दुःखलब्धः सुतो मृतः ।
बाल एव विशालाक्षो बालग्रहनिपीडितः ॥ १२.१५२.३ ॥
ابن أحد البراهمة، الذي نيل بعسر شديد، مات؛ كان طفلاً بعد، واسع العينين، أنهكته علة الكوكب الذي يصيب الأطفال.
12.152.4
दुःखिताः केचिदादाय बालमप्राप्तयोवनम् ।
कुलसर्वस्वभूतं वै रुदन्तः शोककर्शिताः ॥ १२.१५२.४ ॥
وحمل بعض المحزونين الطفل الذي لم يبلغ الفتوة، وهو كل ما للعشيرة، باكين، منهكين من الحزن.
12.152.5
बालं मृतं गृहीत्वाऽथ श्मशानाभिमुखाः स्थिताः ।
अङ्गेनाङ्गं समाक्रस्य रुरुदुर्भृशदुःखिताः ॥ १२.१५२.५ ॥
ثم أخذوا الطفل الميت ووقفوا متجهين نحو محرقة الموتى؛ ملتصقين جسداً بجسد، بكوا بحزن شديد.
12.152.6
शोचन्तस्तस्य पूर्वोक्तान्भाषितांश्चासकृत्पुनः ।
तं बालं भूतले क्षिप्य प्रतिगन्तुं न शक्नुयुः ॥ १२.१५२.६ ॥
وهم يندبون، يستعيدون مراراً الكلمات التي قيلت من قبل عن الطفل، لم يستطيعوا أن يضعوه على الأرض ويعودوا.
12.152.7
तेषां रुदितशब्देन गृध्रोऽभ्येत्य वचोऽब्रवीत् ।
प्रेतात्मकमिमंकाले त्यक्त्वा गच्छत माचिरम् ॥ १२.१५२.७ ॥
ولما سمع بكاءهم دنا نسر وقال: «اتركوا هذا الطفل ذا الهيئة الشبحية هنا واذهبوا سريعاً، ولا تتأخروا.»
12.152.8
इह पुंसां सहस्राणि स्त्रीसहस्राणि चैव ह ।
समानीतानि कालेन हित्वा वै यान्ति बान्धवाः ॥ १२.१५२.८ ॥
هنا آلاف من الرجال وآلاف من النساء قد جمعهم الزمن؛ لكن ذويهم يتركونهم ويرحلون.
12.152.9
संपश्यत जगत्सर्वं सुखदुःखैरधिष्ठितम् ।
संयोगो विप्रयोगश्च पर्यायेणोपलभ्यते ॥ १२.१५२.९ ॥
انظروا، فالعالم كله تسري فيه اللذة والألم؛ والاجتماع والافتراق يُختبران تباعاً.
12.152.10
गृहीत्वा ये च गच्छन्ति येऽनुयान्ति च तान्मृतान् ।
तेऽप्यायुषः प्रमाणेन स्वेन गच्छन्ति जन्तवः ॥ १२.१५२.१० ॥
والذين يحملون الموتى والذين يتبعونهم يمضون كذلك، كلٌّ بقدر عمره.
12.152.11
अलं स्थित्वा श्मशानेऽस्मिन्गृध्रगोमायुसंकुले ।
कङ्कालबहुले घोरे सर्वप्राणिभयंकरे ॥ १२.१५२.११ ॥
كفى البقاء في هذا المحرقة المزدحمة بالنسور وبنات آوى، الكثيرة العظام، المرعبة المفزعة لكل مخلوق.
12.152.12
न पुनर्जीवितः कश्चित्कालधर्ममुपागतः ।
प्रियो वा यदि वा द्वेष्यः प्राणिनां गतिरीदृशी ॥ १२.१५२.१२ ॥
لا يعود إلى الحياة أحدٌ بلغ حكم الزمن، سواء أكان حبيباً أم مكروهاً؛ هكذا هو مسار الكائنات.
12.152.13
सर्वेण खलु मर्तव्यं मर्त्यलोके प्रसूयता ।
कृतान्तविहिते मार्गे मृतं को जीवयिष्यति ॥ १२.१५२.१३ ॥
كل من وُلد في هذا العالم الفاني لا بد أن يموت. فمن ذا الذي يُحيي الميت الذي سار على الطريق الذي رسمه كريتانتا؟
12.152.14
दिशान्तोपचितो यावदस्तं गच्छति भास्करः ।
गम्यतां स्वमधिष्ठानं सुतस्नेहं विसृज्य वै ॥ १२.१५२.१४ ॥
ما دامت الشمس المجتمعة عند أطراف الجهات تهبط نحو المغيب، فاترك حبك لابنك واذهب إلى مسكنك.
12.152.15
ततो गृध्रवचः श्रुत्वा विक्रोशन्तस्तदा नृप ।
बान्धवास्तेऽभ्यगच्छन्त पुत्रमुत्सृज्य भूतले ॥ १२.१५२.१५ ॥
فحينئذ، أيها الملك، لما سمع الأقرباء كلام النسر، ذهبوا وهم يولولون، تاركين الابن على الأرض.
12.152.16
विनिश्चित्याथ च तदा विक्रोशन्तस्ततस्ततः ।
मृत इत्येव गच्छन्तो निराशास्तस्य दर्शने ॥ १२.१५२.१६ ॥
ثم، بعد أن حسموا أمرهم، وهم يولولون هنا وهناك قائلين «لقد مات»، مضوا وقد يئسوا من رؤيته.
12.152.17
निश्चितार्थाश्च ते सर्वे संत्यजन्तः स्वमात्मजम् ।
निराशा जीविते तस्य मार्गमावृत्य धिष्ठिताः ॥ १२.१५२.१७ ॥
فكلهم، وقد تيقنوا، تركوا ابنهم ويئسوا من حياته، ووقفوا يسدون الطريق.
12.152.18
ध्वाङ्क्षपक्षसवर्णस्तु बिलान्निःसृत्य जम्बुकः ।
गच्छमानान्स्म तानाह निर्घृणाः खलु मानुषाः ॥ १२.१५२.१८ ॥
خرج ذلك ابن آوى، لونه كلون جناح الغراب، من جحره، وقال للذاهبين: «حقاً إن البشر قساة القلوب.»
12.152.19
आदित्योऽयं स्थितो मूढाः स्नेहं कुरुत मा भयम् ।
बहुरूपो मुहूर्ताच्च जीवेदपि च बालकः ॥ १२.१५२.१९ ॥
الشمس قد أشرقت هنا، أيها الحمقى! أظهروا المودة ولا تخافوا. فهذا الطفل، متخذًا أشكالًا كثيرة في لحظة، قد يعود إلى الحياة.
12.152.20
दर्भान्भूमौ विनिक्षिप्य पुत्रस्नेहविनाकृताः ।
श्मशाने सुतमुत्सृज्य कस्माद्गच्छत निर्घृणाः ॥ १२.१५२.२० ॥
بعد أن وضعتم عشب الدربها على الأرض، متجردين من حب الأبناء، تاركين ابنكم في محرقة الموتى، لماذا تمضون أيها القساة؟
12.152.21
न वोऽस्त्यस्मिन्सुते स्नेहो बाले मधुरभाषिणि ।
यस्य भाषितमात्रेण प्रसादमधिगच्छत ॥ १२.१५२.२१ ॥
ليس لكم حب لهذا الطفل الحلو الكلام، الذي كان بمجرد كلامه يمكنكم أن تنالوا رضاه.
12.152.22
न पश्यध्वं सुतस्नेहो यादृशः पशुपक्षिणाम् ।
न तेषां धारयित्वा तान्कश्चिदस्ति फलागमः ॥ १२.१५२.२२ ॥
أولا تَرَوْنَ حبَّ الأبناء الذي عند البهائم والطيور؟ أوليس في إعالتهم ثمرة من ثمار؟
12.152.23
चतुष्पात्पक्षिकीटानां प्राणिनां स्नेहसङ्गिनाम् ।
परलोकगतिस्थानां मुनियज्ञक्रियामिव ॥ १२.१५२.२३ ॥
ذوات الأربع والطيور والحشرات، الكائنات الحية المرتبطة بالمودة، الماضية في سبيل العالم الآخر، هي كأعمال القرابين لدى الحكماء.
12.152.24
तेषां पुत्राभिरामाणामिह लोके परत्र च ।
न गुणो दृश्यते कश्चित्प्रजाः संधारयन्ति च ॥ १२.१५२.२४ ॥
فيها، وهي تبتهج بأبنائها، لا يُرى أي فضل في هذا العالم ولا في الآخرة؛ ومع ذلك فهي تعول صغارها.
12.152.25
अपश्यतां प्रियान्पुत्रान्येषां शोको न तिष्ठति ।
न ते पोषणसंप्रीता मातापितर एव हि ॥ १२.१५२.२५ ॥
أما الذين لا يرون أبناءهم الأحباء فلا يبقى حزنهم، والأمهات والآباء المسرورون بالتربية ليسوا كذلك حقًا.
12.152.26
मानुषाणां कुतः स्नेहो येषां शोको न विद्यते ।
इमं कुलकरं पुत्रं त्यक्त्वा क्व नु गमिष्यथ ॥ १२.१५२.२६ ॥
كيف تكون المودة عند البشر الذين لا حزن فيهم؟ وبعد أن تترك هذا الابن حافظ النسل، إلى أين تذهب؟
12.152.27
चिरं मुञ्चत बाष्पं च चिरं स्नेहेनन पश्यत ।
एवंविधानि हीष्टानि दुस्त्यजानि विशेषतः ॥ १२.१५२.२७ ॥
أريقوا الدموع زمنًا طويلًا، وانظروا إليه طويلًا بمودة؛ فإن مثل هذه الأحباء يصعب تركها خاصة.
12.152.28
क्षीणस्याथामिशस्तस्य श्मशानाभिमुखस्य च ।
बान्धवा यत्र तिष्ठति तत्रान्यो नाधितिष्ठति ॥ १२.१५२.२८ ॥
حيث يقف أقاربه بجوار المنهوك المثقل بالحزن المتجه نحو مكان المحرقة، لا يقف هناك غيرهم.
12.152.29
सर्वस्य दयिताः प्राणाः सर्वः स्नेहं च विन्दति ।
तिर्यग्योनिष्वपि संतां स्नेहं पश्यत यादृशम् ॥ १२.१५२.२९ ॥
الحياة عزيزة على كل أحد، والجميع يجدون المودة؛ حتى في أرحام الحيوانات انظروا أي مودة للنسل توجد.
12.152.30
त्यक्त्वा कथं गच्छथेमं पद्मलोलायतेक्षणम् ।
यथा नवोद्वाहकृतं स्नानमाल्यविभूषितम्। ॥ १२.१५२.३० ॥
كيف تمضون وتتركون هذا ذا العينين الواسعتين المتحركتين كاللوتس؟ إنه كمن اغتسل وتزين بالأكاليل لزفاف جديد.
12.152.31
जम्बुकस्य वचः श्रुत्वा कृपणं परिदेवतः ।
न्यवर्तन्त तदा सर्वे बालार्थं ते स्म मानुषाः ॥ १२.१५२.३१ ॥
ولما سمع أولئك الناس كلام ابن آوى المؤلم الباكي، رجعوا جميعاً من أجل الطفل.
12.152.32
अहो बत नृशंसेन जम्बुकेनाल्पमेधसा ।
क्षुद्रेणोक्ता हीनसत्वा मानुषाः किं निवर्तथ ॥ १२.१५२.३२ ॥
يا للأسف! لكلام هذا ابن آوى القاسي قليل العقل الدنيء، لماذا ترجعون أيها الناس ضعاف النفوس؟
12.152.33
पञ्चभूतपरित्यक्तं शुष्कं काष्ठत्वमागतम् ।
कस्माच्छोचथ निश्चेष्टमात्मानं किं न शोचथ ॥ १२.१५२.३३ ॥
لماذا تحزنون على هذا الجسد الساكن، الذي تخلّت عنه العناصر الخمسة، وجفّ وصار كالخشب؟ ولماذا لا تحزنون على أنفسكم؟
12.152.34
तपः कुरुत वै तीव्रं मुच्यध्वं येन किल्बिषात् ।
तपसा लभ्यते सर्वं विलापः किं करिष्यति ॥ १२.१५२.३४ ॥
مارسوا التقشف الشديد لتتحرروا من الذنب. بالتقشف يُنال كل شيء؛ فماذا ينفع النحيب؟
12.152.35
अनिष्टानि न भाग्यानि जानीत स्वंस्वमात्मना ।
येन गच्छति बालोऽयं दत्त्वा शोकमनन्तकम् ॥ १२.१५२.३५ ॥
اعلموا أن المصائب والحظوظ تأتي كلٌّ من ذاته؛ وبسبب ذلك يمضي هذا الطفل تاركاً حزناً بلا نهاية.
12.152.36
धनं गावः सुवर्णं च मणिरत्नमथापि च ।
अपत्यं च तपोमूलं तपो योगाच्च लभ्यते ॥ १२.१५२.३६ ॥
الثروة والماشية والذهب والجواهر والأحجار الكريمة، وكذلك الذرية، أصلها التقشف؛ وبالتقشف والانضباط تُنال.
12.152.37
यथा कृता च भूतेषु प्राप्यते सुखदुःखिता ।
गृहीत्वा जायते जन्तुर्दुःखानि च सुखानि च ॥ १२.१५२.३७ ॥
كما أن السعادة والشقاء يُنالان بين الكائنات بحسب الأعمال المنجزة، هكذا يولد الكائن فيذوق الآلام والمسرات.
12.152.38
न कर्मणा पितुः पुत्रः पिता व्रा पुत्रकर्मणा ।
मार्गेणान्येन गच्छन्ति बद्धाः सुकृतदुष्कृतैः ॥ १२.१५२.३८ ॥
لا يُجزى الابن بعمل أبيه ولا الأب بعمل ابنه، بل يسلك المقيّدون طرقًا شتى بحسب أعمالهم الصالحة والطالحة.
12.152.39
धर्मं चरत यत्नेन तथाऽधर्मान्निवर्तत ।
वर्तध्वं च यथाकालं दैवतेषु द्विजेषु च ॥ १२.१५२.३९ ॥
اعملوا بالدهرما بجد وابتعدوا عن الأدهرما، وسلكوا في وقتها سلوكًا حسنًا نحو الآلهة والمولودين مرتين.
12.152.40
शोकं त्यजत दैन्यं च सुतस्नेहान्निवर्तत ।
त्यज्यतामयमाक्रोशस्ततः शीघ्रं निवर्तत ॥ १२.१५२.४० ॥
اتركوا الحزن والوهن، وارجعوا عن محبة الأبناء. فليُترك هذا العويل، ثم عودوا سريعًا.
12.152.41
यत्करोति शुभं कर्म तथा कर्म सुदारुणम् ।
तत्कर्तैव समश्नाति बान्धवानां किमत्र ह ॥ १२.१५२.४१ ॥
من يعمل عملًا صالحًا أو عملًا شديد القسوة، فإن فاعله وحده يذوق ثمرته؛ وما للأقارب في ذلك؟
12.152.42
इह त्यक्त्वा न तिष्ठन्ति बान्धवा बान्धवं प्रियम् ।
स्नेहमुत्सृज्य गच्छन्ति बाष्पपूर्णाविलेक्षणाः ॥ १२.१५२.४२ ॥
هنا لا يبقى الأقارب بعد أن يتركوا قريبهم الحبيب؛ يتركون المودة ويرحلون والدموع تملأ أعينهم الكليلة.
12.152.43
प्राज्ञो वा यदि वा मूर्खः सधनो निर्धनोऽपि वा ।
सर्वः कालवशं याति शुभाशुभसमन्वितः ॥ १२.१५२.४३ ॥
سواء كان حكيمًا أو جاهلًا، غنيًا أو فقيرًا، يخضع كل من اتصف بالخير والشر لسلطان الزمن.
12.152.44
किं करिष्यथ शोचित्वा मृतं किमनुशोचथ ।
सर्वस्य हि प्रभुः कालो धर्मतः समदर्शनः ॥ १२.१५२.४४ ॥
ماذا ستفعلون بالحزن؟ ولماذا تبكون الميت؟ الزمن هو سيد الجميع، وهو بحكم الدهر يرى الجميع بعين واحدة.
12.152.45
यौवनस्थांश्च बालांश्च बृद्धान्गर्भगतानपि ।
सर्वानाविशते मृत्युरेवंभूतमिदं जगत् ॥ १२.१५२.४५ ॥
يقبض الموت على الجميع: الشباب والأطفال والشيوخ، حتى الذين في الأرحام. هكذا هو هذا العالم.
12.152.46
अहो मन्दीकृतः स्नेहो गृध्रेणेहाल्पबुद्धिना ।
पुत्रस्नेहाभिभूतानां युष्माकं शोचतां भृशम् ॥ १२.१५२.४६ ॥
يا للأسف! لقد أضعف الحب هنا النسر قليل الفهم، بينما أنتم، المغلوبون بحب أبنائكم، تحزنون حزنًا شديدًا.
12.152.47
समैः सम्यक्प्रयुक्तैश्च वचनैर्हेतुदर्शनैः ।
सर्वमेतत्प्रपद्याशु कुरुध्वं वा विचारणां।
यद्गच्छथ जलस्थानं स्नेहमुत्सृज्य दुस्त्यजम् ॥ १२.१५२.४७ ॥
بعد أن تدرك هذا كله سريعًا بالكلمات المحكمة والحجج التي تبين الأسباب، فتأمل فيه، واترك المحبة الشاقة الترك، واذهب إلى موضع الماء.
12.152.48
अहो पुत्रवियोगेन मृतशून्योपसेवनात् ।
क्रोशतां वा भृशं दुःखं विवत्सानां गवामिव ॥ १२.१५२.४८ ॥
يا للأسف! من فراق الأبناء، ومن ملازمة الميت والخواء، فحزنكم أيها الصارخون عظيم جدًا، كحزن البقر التي فقدت عجولها.
12.152.49
अद्य शोकं विजानामि मानुषाणां महीतले ।
स्नेहं हि कारणं कृत्वा ममाप्यश्रूण्यथापतन् ॥ १२.१५२.४९ ॥
اليوم أعرف حزن البشر على الأرض، فقد سقطت دموعي أنا أيضًا، والمحبة هي السبب.
12.152.50
यत्नो हि सततं कार्यस्ततो दैवेन सिद्ध्यति ।
दैवं पुरुषकारश्च कृतान्तेनोपपद्यते ॥ १२.१५२.५० ॥
يجب أن يُبذل الجهد دائمًا، فيتحقق النجاح بالقدر؛ والقدر والسعي الإنساني كلاهما ينشآن من الزمن المُنهي.
12.152.51
अनिर्वेदः सदा कार्यो निर्वेदाद्धि कुतः सुखम् ।
प्रयत्नात्प्राप्यते ह्यर्थः कस्माद्गच्छथ निर्दयम् ॥ १२.१५२.५१ ॥
ينبغي ألا يقنط المرء أبدًا؛ فكيف يأتي السرور من اليأس؟ إنما تُنال الغاية بالجهد؛ فلماذا تذهبون بلا رحمة؟
12.152.52
आत्ममांसोपवृत्तं च शरीरार्धमर्यी तनुम् ।
पितॄणां वंशकर्तारं वने त्यक्त्वा क्व यास्यथ ॥ १२.१५२.५२ ॥
بعد أن تتركوا في الغابة هذا الجسد النبيل، نصف أجسادكم، المولود من لحمكم، حافظ نسل الأجداد، إلى أين تذهبون؟
12.152.53
अथवाऽस्तं गते सूर्ये संध्याकाल उपस्थिते ।
ततो नेष्यश्च वा पुत्रमिहस्था वा भविष्यथ ॥ १२.१५२.५३ ॥
أو عند غروب الشمس وحلول وقت الغسق، حينئذ تحملون ابنكم، أو تبقون هنا.
12.152.54
अद्य वर्षसहस्रं मे साग्रं जातस्य मानुषाः ।
न च पश्यामि जीवन्तं मृतं स्त्रीपुंनपुंसकम् ॥ १२.१५२.५४ ॥
اليوم مضى أكثر من ألف سنة منذ مولدي أيها الناس؛ لا أرى حيًّا ولا ميتًا، ولا امرأة ولا رجلًا ولا خنثى.
12.152.55
मृता गर्भेषु जायन्ते जातमात्रा म्रियन्ति च ।
चंक्रमन्तो म्रियन्ते च यौवनस्थास्तथा परे ॥ १२.१५२.५५ ॥
يولد الموتى في الرحم، ويموت المولودون للتو، ويموت الماشون، وكذلك الشباب وغيرهم يموتون.
12.152.56
अनित्यानीह भाग्यानि चतुष्पात्पक्षिणामपि ।
जङ्गमाजङ्गमानां च ह्यायुरग्रेऽवतिष्ठते ॥ १२.१५२.५६ ॥
هنا، مصائر ذوات الأربع والطيور أيضاً غير دائمة، وأعمار المتحركات وغير المتحركات ثابتة مسبقاً.
12.152.57
इष्टदारवियुक्ताश्च पुत्रशोकान्वितास्तथा ।
दह्यमानाः स्म शोकेन गृहं गच्छन्ति नित्यशः ॥ १२.१५२.५७ ॥
يعود الناس إلى بيوتهم كل يوم، منفصلين عن زوجاتهم الحبيبات، ومثقلين بالحزن على أبنائهم، محترقين بالأسى.
12.152.58
अनिष्टानां सहस्राणि तथेष्टानां शतानि च ।
उत्सृज्येह प्रयाता वै बान्धवा भृशदुःखिताः ॥ १२.१५२.५८ ॥
تاركين هنا آلافاً من غير المرغوب فيه ومئات من المحبوب، يرحل الأقارب الحزانى حقاً.
12.152.59
त्यज्यतामेष निस्तेजाः शून्यः काष्ठत्वमागतः ।
अन्यदेहविषक्तं हि शिशुं काष्ठमुपासथ ॥ १२.१५२.५९ ॥
اتركوا هذا، فقد صار بلا بريق وخالياً، وتحوّل إلى خشب. لماذا تعتنون بهذا الطفل المرتبط بجسد آخر كأنه خشب؟
12.152.60
त्यक्तजीवस्य वै बाष्पं कस्माद्धित्वा न गच्छत ।
निरर्थको ह्ययं स्नेहो निष्फलश्च परिश्रमः ॥ १२.१५२.६० ॥
لماذا لا تتركونه وتذرفون الدموع على من فارقته الحياة؟ هذه المحبة عبثية، وهذا العناء بلا ثمرة.
12.152.61
न च क्षुर्भ्यां न कर्णाभ्यां च शृणोति स पश्यति ।
कस्मादेनं सप्नुत्सृज्य न गृहान्गच्छताशु वै ॥ १२.१५२.६१ ॥
إنه لا يرى بعينيه ولا يسمع بأذنيه. فلماذا لا تتركونه وتعودون مسرعين إلى بيوتكم؟
12.152.62
मोक्षधर्माश्रितैर्वाक्यैर्हेतुमद्भिः सुनिष्ठुरैः ।
भयोक्ता गच्छत क्षिप्रं स्वं स्वमेव निवेशनम् ॥ १२.१५२.६२ ॥
قيلت بخوف، بكلمات صارمة للغاية ومسندة إلى تعليم التحرر وذات حجة: فاذهبوا الآن سريعا، كل إلى مسكنه.
12.152.63
प्रज्ञाविज्ञानयुक्तेन बुद्धिसंज्ञाप्रदायिना ।
वच्चं श्राविता नूनं मानुषाः संनिवर्तथ ॥ १२.१५२.६३ ॥
بكلمات من يتصف بالحكمة والمعرفة ويمنح التمييز: لقد أُسمعتم حقا، أيها الناس، فارجعوا.
12.152.64
शोको द्विगुणतां याति दृष्ट्वा स्मृत्वा च चेष्टितम् ।
इत्येतद्वचनं श्रुत्वा सन्निवृत्तास्तु मानुषाः।
अपश्यत्तं तदा सुप्तं द्रुतमागत्य जम्बुकः ॥ १२.१५२.६४ ॥
يتضاعف الحزن عند رؤيته وتذكر أفعاله. وعندما سمع الناس هذا القول رجعوا؛ فجاء ابن آوى مسرعا فرأى الميت نائما.
12.152.65
इमं कनकवर्णाभं भूषणैः समलंकृतम् ।
गृध्रवाक्यात्कथं पुत्रं त्यक्ष्यध्वं पितृपिण्डदम् ॥ १२.१५२.६५ ॥
هذا الابن ذو اللون الذهبي المزين بالحلي الجميل، المقدم قرابين الجنائز للأسلاف، كيف تتركونه بكلمة النسر؟
12.152.66
न स्नेहस्य च विच्छेदो विलापरुदितस्य च ।
मृतस्यास्य परित्यागात्तापो वै भविता ध्रुवम् ॥ १२.१५२.६६ ॥
لا ينقطع الحب، ولا يتوقف النواح والبكاء؛ ولكن بترك هذا الميت سيحل الألم لا محالة.
12.152.67
श्रूयते शम्बुके शूद्रे हते ब्राह्मणदारकः ।
जीवितो धर्ममासाद्य रामात्सत्यपराक्रमात् ॥ १२.१५२.६७ ॥
يُسمع أنه لما قُتل الشودرا شامبوكا عاد ابن برهمي إلى الحياة، بعد أن نال الدارما من راما ذي البأس الصادق.
12.152.68
तथा श्वैत्यस्य राजर्षेर्बालो दिष्टान्तमागतः ।
मुनिना धर्मनिष्ठेन मृतः संजीवितः पुनः ॥ १२.१५२.६८ ॥
وكذلك ابن الحكيم الملكي شفايتيا، الذي بلغ النهاية المقدرة بالقدر، أُعيد إلى الحياة بعد موته على يد حكيم متمسك بالدارما.
12.152.69
तथा कश्चिद्भवेत्सिद्धो मुनिर्वा देवतापि वा ।
कृपणानामनुक्रोशं कुर्याद्वो रुदतामिह ॥ १२.१५२.६९ ॥
وكذلك، ليُشفق عليكم هنا، وأنتم تبكون في بؤسكم، بعضُ الكاملين أو حكيم أو حتى إله.
12.152.70
इत्युक्तास्ते न्यवर्तन्त शोकार्ताः पुत्रवत्सलाः ।
अङ्के शिरः समाधाय रुरुदुर्बहुविस्तरम्।
तेषां रुदितशब्देन गृध्रोऽभ्येत्य वचोऽब्रवीत् ॥ १२.१५२.७० ॥
وحين قيل لهم ذلك، رجع أولئك المكلومون المحبّون لأبنائهم؛ وضعوا رؤوسهم في حجورهم وبكوا طويلاً. وعند سماع صوت بكائهم، اقترب نسر وقال هذه الكلمات.
12.152.71
अश्रुपातपरिक्लिन्नः पाणिस्पर्शप्रपीडितः ।
धर्मराजप्रयोगाच्च दीर्घनिद्रां प्रवेशितः ॥ १२.१५२.७१ ॥
مبلّلٌ بسيل الدموع، مُعذَّبٌ بمسّ اليد، ومُدخَلٌ في النوم الطويل بأمر ملك الدارما.
12.152.72
तपसाऽपि हि संयुक्तो जनः कालेन हन्यते ।
सर्वस्नेहावसक्तानामिदं हि स्नेहवर्तनम् ॥ १२.१५२.७२ ॥
حتى الإنسان المتصل بالتقشف يُقتل بالزمن؛ وهذا هو سبيل المحبة لمن يتعلقون بكل محبة.
12.152.73
बालवृद्धसहस्राणि सदा संत्यज्य बान्धवाः ।
दिनानि चैव रात्रीश्च दुःखं तिष्ठन्ति भूतले ॥ १२.१५२.७३ ॥
يبقى الأقارب على الأرض في حزن ليلا ونهارا، بعد أن تركوا دائما آلاف الأطفال والشيوخ.
12.152.74
अलं निर्बन्धमागत्य शोकस्य परिवारणम् ।
अप्रत्ययं कुतो ह्यस्य पुनरद्येह जीवितम् ॥ १२.१५२.७४ ॥
كفى: لا تأتِ بعناد لدفع الحزن. أي ضمان بأن هذا سيعود إلى الحياة هنا اليوم؟
12.152.75
नैष जम्बुकवाक्येन पुनः प्राप्स्यति जीवितम् ।
मृतस्योत्सृष्टदेहस्य पुनर्देहो न विद्यते ॥ १२.१५२.७५ ॥
لن يستعيد هذا الحياة بكلام ابن آوى؛ فللميت الذي ترك جسده لا يوجد جسد آخر.
12.152.76
नैव मूर्तिप्रदानेन जम्बुकस्य शतैरपि ।
न स जीवयितुं शक्यो बालो वर्षशतैरपि ॥ १२.१५२.७६ ॥
لا بمنح مئات أشكال ابن آوى، ولا حتى بمئات السنين يمكن إحياء ذلك الصبي.
12.152.77
अथ रुद्रः कुमारो वा ब्रह्मा वा विष्णुरेव च ।
वरमस्मै प्रयच्छन्ति ततो जीवेदयं शिशुः ॥ १२.१५२.७७ ॥
الآن، إن منح رودرا أو كومارا أو براهما أو فيشنو هذا الفتى نعمة، فقد يعيش هذا الرضيع.
12.152.78
नैव बाष्पविमोक्षेण न वा श्वासकृतेन च ।
न दीर्घरुदितेनायं पुनर्जीवं गमिष्यति ॥ १२.१५२.७८ ॥
لا بذرف الدموع، ولا بالتنهدات، ولا بالبكاء الطويل يعود هذا إلى الحياة.
12.152.79
अहं च क्रोष्टुकश्चैव यूयं ये चास्य बान्धवाः ।
धर्माधर्मौ गृहीत्वेह सर्वे वर्तामहेऽध्वनि ॥ १२.१५२.७९ ॥
أنا وهذا ابن آوى وأنتم أقاربه، جميعنا نسير هنا على الطريق حاملين الدهرما والأدهرما.
12.152.80
अप्रियं परुषं चापि परद्रोहं परस्त्रियम् ।
अधर्ममनृतं चैव दूरात्प्राज्ञो विवर्जयेत् ॥ १२.१५२.८० ॥
الكلام غير المحبب والقاسي، والإضرار بالآخرين، وزوجة الغير، والأدهرما والكذب: على الحكيم أن يتجنبها من بعيد.
12.152.81
धर्मं सत्यं श्रुतं न्याय्यं महतीं प्राणिनां दयाम् ।
अजिह्नत्वमशाठ्यं च यत्नतः परिमार्गत ॥ १२.१५२.८१ ॥
اطلبوا بجهد الدهرما والحق والعلم والعدل والرحمة العظيمة لجميع الكائنات، والاستقامة وخلو الخداع.
12.152.82
मातरं पितरं वाऽपि बान्धवान्सुहृदस्तथा ।
जीवतो ये न पश्यति तेषां धर्मविपर्ययः ॥ १२.१५२.८२ ॥
من لا يرى أمّه وأباه وأقاربه وأصدقاءه وهم أحياء، فإن دهرماه ينقلب.
12.152.83
यो न पश्यति चक्षुर्भ्यां नेङ्गते च कथंचन ।
तस्य निष्ठावसानान्ते रुदन्ताः किं करिष्यथ ॥ १२.१५२.८३ ॥
من لا يرى بعينيه ولا يتحرك بأي وجه، فماذا ستفعلون وأنتم تبكون عند نهاية طقوس جنازته؟
12.152.84
इत्युक्तास्ते सुतं त्यक्त्वा भूमौ शोकपरिप्लुताः ।
दह्यमानाः सुतस्नेहात्प्रययुर्बान्धवा गृहम् ॥ १२.१५२.८४ ॥
وبعد أن قيل لهم ذلك، ترك الأقارب الغارقون في الحزن الابن على الأرض، وهم يحترقون من حب الابن، وعادوا إلى بيوتهم.
12.152.85
दारुणो मर्त्यलोकोऽयं सर्वप्राणिविनाशनः ।
इष्टबन्धुवियोगश्च तथेहाल्पं च जीवितम् ॥ १२.१५२.८५ ॥
هذا العالم الفاني مروّع، مُهلِك لجميع الكائنات. وفيه فراق الأقارب الأحباء، والحياة قصيرة.
12.152.86
बह्वलीकमसत्यं चाप्यतिवादाप्रियंवदम् ।
इमं प्रेक्ष्य पुनर्भावं दुःखशोकविवर्धनम्।
न मे मानुषलोकोऽयं मुहूर्तमपि रोचते ॥ १२.१५२.८६ ॥
هذا العالم البشري مليء بالكذب الكثير وعدم الصدق، وبالقول المفرط والكلام غير المحبوب. وإذ أرى هذا التجدد الذي يزيد الألم والحزن، فإن هذا العالم البشري لا يروق لي ولو لحظة واحدة.
12.152.87
अहो धिग्गृध्रवाक्येन यथैवाबुद्धयस्तथा ।
कथं गच्छथ निःस्नेहाः सुतस्नेहं विसृज्य च ॥ १२.१५२.८७ ॥
يا للأسف، عار على كلام النسر! لقد صرتم غير عاقلين مثله. بلا محبة، تاركين حب ابنكم، كيف تمضون؟
12.152.88
प्रदीप्ताः पुत्रशोकेन सन्निवर्तथ मानुषाः ।
श्रुत्वा गृध्रस्य वचनं पापस्येहाकृतात्मनः ॥ १२.१५२.८८ ॥
أيها الناس، وقد احترقتم بحزن الابن، عودوا! بعد أن سمعتم هنا كلام هذا النسر الشرير غير المتحكم بنفسه، (أستمضون)؟
12.152.89
सुखस्यानन्तरं दुःखं दुःखस्यानन्तरं सुखम् ।
सुखदुःखावृते लोके नास्ति सौख्यमनन्तकम् ॥ १२.१५२.८९ ॥
بعد السعادة يأتي الحزن، وبعد الحزن تأتي السعادة. في هذا العالم المحاط بالسعادة والحزن لا توجد سعادة أبدية.
12.152.90
इमं क्षितितले त्यक्त्वा बालं रूपसमन्वितम् ।
कुलशोभाकरं मूढाः पुत्रं त्यक्त्वा क्व यास्यथ ॥ १२.१५२.९० ॥
بعد أن تتركوا على هذه الأرض هذا الطفل، المتّصف بالجمال، الزيّن لشرف العائلة، إلى أين تذهبون أيها الغافلون، تاركين ابنكم؟
12.152.91
रूपयौवनसंपन्नं द्योतमानमिव श्रिया ।
जीवन्तमेव पश्यामि मनसा नात्र संशयः ॥ १२.१५२.९१ ॥
ذلك الذي يتمتع بالجمال والشباب، يتألق كأنما بالبهاء، أراه في قلبي حيًّا، ولا شك في ذلك.
12.152.92
विनाशेनास्य न हि वै सुखं प्राप्स्यथ मानुषाः ।
पुत्रशोकाभितप्तानां मृतमप्यद्य वः क्षमम् ॥ १२.१५२.९२ ॥
أيها البشر، لن تنالوا السعادة حقًّا بهلاكه؛ فلكم، وأنتم المعذبون بحزن الابن، يليق الآن حتى موته.
12.152.93
दुःखसंभावनं कृत्वा धारयित्वा सुखं स्वयम् ।
त्यक्त्वा गमिष्यथ क्वाद्य समुत्सृज्याल्पबुद्धिवत् ॥ १२.१५२.९३ ॥
بعد أن تصورتم الحزن وأمسكتم السعادة لأنفسكم، إلى أين ستذهبون الآن، تاركين إياه ومُلقين به كذوي الفهم القليل؟
12.152.94
तथा धर्मविरोधेन प्रियमिथ्याभिधायिनाम् ।
श्मशानवासिना नित्यं रात्रिं मृगयता नृप ॥ १२.१५२.९४ ॥
وكذلك، مخالفًا للدارما، بين من يقولون الأكاذيب المستحبة، ساكن المحرقة الذي يصطاد دائمًا في الليل، أيها الملك.
12.152.95
ततो मध्यस्थतां नीता वचनैरमृतोपमैः ।
जम्बुकेन स्वकार्यार्थं बान्धवास्तत्र वारिताः ॥ १२.१५२.९५ ॥
ثم، بكلمات كالرحيق، ولغاية نفسه، أُدخل الأقارب على يد ابن آوى في موقف الوسطاء، وأُوقفوا هناك.
12.152.96
अयं प्रेतसमाकीर्णो यक्षराक्षससेवितः ।
दारुणः काननोद्देशः कौशिकैरभिनादितः ॥ १२.१५२.९६ ॥
هذه البقعة المرعبة من الغابة مكتظة بالأشباح، يتردد فيها الياكشا والراكشاسا، وتتردد فيها صيحات البوم.
12.152.97
भीमः सुघोरश्च तथा नीलमेघसमप्रभः ।
अस्मिञ्शवं परित्यज्य प्रेतकार्याण्युपासत ॥ १२.१५२.९७ ॥
مكان مرعب شديد الهول، يتلألأ كسحابة زرقاء داكنة، فاتركوا الجثة هنا وأدّوا طقوس الموتى.
12.152.98
भानुर्यावन्न यात्यस्तं यावच्च विमला दिशः ।
तावदेनं परित्यज्य प्रेतकार्याण्युपासत ॥ १२.१५२.९८ ॥
ما دامت الشمس لم تغرب والجهات صافية، فاتركوا هذه الجثة وأدّوا طقوس الموتى.
12.152.99
नदन्ति परुषं श्येनाः शिवाः क्रोशन्ति दारुणम् ।
मृगेन्द्राः प्रतिनर्दन्ति रविरस्तं च गच्छति ॥ १२.१५२.९९ ॥
تصيح الصقور بقسوة، وتعوي بنات آوى بفزع، وتزأر الأسود رداً عليها، والشمس تغرب.
12.152.100
चिता धूमेन नीलेन संरज्यन्ते च पादपाः ।
श्मशाने च निराहाराः प्रतिनर्दन्ति देवताः ॥ १२.१५२.१०० ॥
تصبغ المحارق الأشجار بدخانها الأزرق الداكن، وفي مرجع الحرق ترد الآلهة الصائمة بأصداء.
12.152.101
सर्वे विकृतदेहाश्चाप्यस्मिन्देशे सुदारुणे ।
युष्मान्प्रधर्षयिष्यन्ति विकृता मांसभोजिनः ॥ १२.१५२.१०१ ॥
في هذا المكان الشديد الهول، سيهاجمكم جميع آكلي اللحوم ذوي الأجساد المشوّهة.
12.152.102
क्रूरश्चायं वनोद्देशो भयमद्य भविष्यति ।
त्यज्यतां काष्ठभूतोऽयं मुच्यतां जाम्बुकं वचः ॥ १२.१५२.१०२ ॥
هذه الأرض الموحشة قاسية، وسيقع الخطر الآن. فاتركوا هذه الجثة الجامدة كالخشب، ودعوا قول بنات آوى.
12.152.103
यदि जम्बुकवाक्यानि निष्फलान्यनृतानि च ।
श्रोष्यथ भ्रष्टविज्ञानास्ततः सर्वे विनङ्क्ष्यथ ॥ १२.१५२.१०३ ॥
إن استمعتم إلى أقوال ابن آوى، وهي عقيمة وكاذبة، وفقدتم رشدكم، فستهلكون جميعًا.
12.152.104
स्थीयतां वो न भेतव्यं यावत्तपति भास्करः ।
तावदस्मिन्सुते स्नेहादनिर्वेदेन वर्तत ॥ १२.१५२.१०४ ॥
امكثوا هنا ولا تخافوا ما دامت الشمس تشرق؛ ومن أجل هذا الابن تصرفوا هنا بلا كلل بدافع المحبة.
12.152.105
स्वैरं रुदन्तो विस्रब्धाश्चिरं स्नेहेन पश्यत ।
दारुणेऽस्मिन्वनोद्देशे भयं वो न भविष्यति ॥ १२.१५२.१०५ ॥
ابكوا بحرية واطمئنوا وانظروا بمودة طويلًا؛ فلن يصيبكم خوف في هذه الأرض الغابية المرعبة.
12.152.106
अयं सौम्यो वनोद्देशः पितृणां निधनाकरः ।
स्थीयतां यावदादित्यः किंवः क्रव्यादभाषितैः ॥ १२.१५२.१०६ ॥
هذه الأرض الغابية الطيبة مكان فناء الأجداد؛ فامكثوا هنا ما دامت الشمس تشرق، فما شأنكم بكلام آكلي اللحوم؟
12.152.107
यदि गृध्रस्य वाक्यानि तीव्राणि रभसानि च ।
गृह्णीत मोहितात्मानः सुतो वो न भविष्यति ॥ १२.१५२.१०७ ॥
إن أخذتم بأقوال النسر القاسية المتعجلة وأنتم مغيّبو العقول، فلن يبقى ابنكم.
12.152.108
गृध्रो नास्तमितेऽभ्येति तिष्ठेन्नक्तं च जम्बुकः ।
मृतस्य तं परिजनमूचतुस्तौ क्षुधान्वितौ ॥ १२.१५२.१०८ ॥
لا يأتي النسر بعد غروب الشمس، ويبقى ابن آوى ليلًا؛ فكلاهما، وقد أنهكهما الجوع، خاطبا ذلك القريب للميت.
12.152.109
स्वकार्यबद्धकक्षौ तौ राजन्गृध्रोऽथ जम्बुकः ।
क्षुत्पिपासापरिश्रान्तौ शास्त्रमालम्ब्य जल्पतः ॥ १२.१५२.१०९ ॥
أيها الملك، أخذ النسر وابن آوى، كلٌّ منهما منشغل بشأنه ومنهك من الجوع والعطش، يستندان إلى الشاستра ويتجادلان.
12.152.110
तयोर्विज्ञानविदुषोर्द्वयोर्मृगपतत्रिणोः ।
वाक्यैरमृतकल्पैस्तैः प्रतिष्ठन्ते व्रजन्ति च ॥ १२.१५२.११० ॥
بتلك الكلمات الشبيهة بالرحيق، من الاثنين العالمين بالمعرفة، الحيوان والطائر، كانا يتوقفان ثم يمضيان.
12.152.111
शोकदैन्यसमाविष्टा रुदन्तस्तस्थिरे तदा ।
स्वकार्यकुशलाभ्यां ते संभ्राम्यन्ते ह नैपुणात् ॥ १२.१५२.१११ ॥
وقد استولى عليهما الحزن والكآبة، فوقفا يبكيان؛ وبمهارة ذينك الاثنين، الماهرين كلٌّ في شأنه، كانا يتحيّران.
12.152.112
तथा तयोर्विवदतोर्विज्ञानविदुषोर्द्वयोः ।
बान्धवानां स्थितानां चाप्युपातिष्ठत शंकरः ॥ १२.१५२.११२ ॥
وهكذا، فيما كان ذانك العالمان يتجادلان، وأمام الأقارب الواقفين، ظهر شانكارا.
12.152.113
देव्या प्रणोदितो देवः कारुण्यार्द्रीकृतेक्षणः ।
ततस्तानाह मनुजान्वरदोऽस्मीति शंकरः ॥ १२.१५२.११३ ॥
حثّه الإلهة، فقال الإله شانكارا، وعيناه رطبتان بالرحمة، لأولئك الناس: «أنا المانح للنِّعم.»
12.152.114
ते प्रत्यूचुरिदं वाक्य दुःखिताः प्रणताः स्थिताः ।
एकपुत्रविहीनानां सर्वेष्नां जीवितार्थिनाम्।
पुत्रस्य नो जीवदानाज्जीवितं दातुमर्हसि ॥ १२.१५२.११४ ॥
فأجابوه، وهم حزينون ساجدون واقفون، بهذه الكلمات: «نحن جميعاً، المحرومين من ابننا الوحيد، نتوق إلى الحياة؛ وبإعطائك الحياة لابننا، أنت جدير بأن تعطينا الحياة أيضاً.»
12.152.115
एवमुक्तः स भगवान्वारिपूर्णेन पाणिना ।
जीवं तस्मै कुमाराय प्रादाद्वर्षशतानि वै ॥ १२.१५२.११५ ॥
فلما خوطب بذلك، أعطى الإله المبارك، بيده المملوءة ماءً، ذلك الصبي الحياة وأعمارًا تمتد مئات السنين.
12.152.116
तथा गोमायुगृध्राभ्यां प्राददत्क्षुद्विनाशनम् ।
वरं पिनाकी भगवान्सर्वभूतहिते रतः ॥ १२.१५२.११६ ॥
وكذلك منح الإله المبارك بيناكين، المبتهج بخير جميع الكائنات، الذئب والنسر نعمة تُذهب الجوع.
12.152.117
ततः प्रणम्य ते देवं श्रेयोहर्षसमन्विताः ।
कृतकृत्याः सुसंहृष्टाः प्रातिष्ठन्त तदा विभो ॥ १२.१५२.११७ ॥
ثم سجدوا لذلك الإله، ممتلئين بالسعادة والفرح، قد أدّوا ما قصدوه ومسرورين غاية السرور، ثم انطلقوا، أيها الجليل.
12.152.118
अनिर्वेदेन दीर्घेण निश्चयेन ध्रुवेण च ।
देवदेवप्रसादाच्च क्षिप्रं फलमवाप्यते ॥ १२.१५२.११८ ॥
بعدم اليأس، وبالمثابرة الطويلة، وبالعزم الثابت، وبفضل إله الآلهة، يُنال الثمر سريعًا.
12.152.119
पश्य दैवस्य संयोगं बान्धवाना च निश्चयम् ।
कृपणानां तु रुदतां कृतमश्रुप्रमार्जनम् ॥ १२.१५२.११९ ॥
انظر إلى اجتماع القدر وعزم الأقارب؛ فقد مُسحت دموع البائسين الباكين.
12.152.120
पश्य चाल्पेन कालेन निश्चयाध्वेषणेन च ।
प्रसादं शंकरात्प्राप्य दुःखिताः सुखमाप्नुवन् ॥ १२.१५२.१२० ॥
انظر: في زمن قصير، بالسعي الثابت ونيل نعمة شانكارا، نال المكروبون السعادة.
12.152.121
ते विस्मिताः प्रहृष्टाश्च पुत्रसंजीवनात्पुनः ।
बभूवुर्भरतश्रेष्ठ प्रसादाच्छंकरस्य वै ॥ १२.१५२.१२१ ॥
يا خير البهاراتا، لقد اندهشوا وفرحوا مجددًا بإحياء الابن بفضل شانكارا.
12.152.122
ततस्ते त्वरिता राजंस्त्यक्त्वा शोकं शिशूद्भवम् ।
विविशुः पुत्रमादाय नगरं हृष्टमानसाः ॥ १२.१५२.१२२ ॥
ثم أيها الملك، تركوا الحزن الناشئ عن الطفل بسرعة، وأخذوا الابن، ودخلوا المدينة بقلوب فرحة.
12.152.123
एषा बुद्धिः समस्तानां चातुर्वर्ण्येन दर्शिता ॥ १२.१५२.१२३ ॥
لقد أُظهرت هذه الحكمة (التعليم) لجميع الطبقات الأربع.
12.152.124
धर्मार्थमोक्षसंयुक्तमितिहासं पुरातनम् ।
श्रुत्वा मनुष्यः सततमिहामुत्र प्रमोदते ॥ १२.१५२.१२४ ॥
من يسمع هذه الحكاية القديمة المرتبطة بالدharma والثروة والتحرر، يفرح دائماً في هذه الدنيا وفي الآخرة.