మహాభారతం · అధ్యాయం 12.153
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.153.1
बलिनः प्रत्यमित्रस्य नित्यमासन्नवर्तिनः ।
उण्कारापकाराभ्यां समर्थस्योद्यतस्य च ॥ १२.१५३.१ ॥
ఎల్లప్పుడూ దగ్గరగా ఉండే బలవంతుడైన శత్రువుకు, అవమానంతో లేదా అపకారంతో సమర్థుడై సిద్ధంగా ఉన్నవానికి (ఎలా ప్రవర్తించాలి).
12.153.2
मोहाद्विकत्थनामात्रैरसारोऽल्पबलो लघुः ।
वाग्भिरप्रतिरूपाभिरभिद्रुह्य पितामह ॥ १२.१५३.२ ॥
మోహంతో కేవలం గొప్పలు చెప్పుకునేవాడు, సారంలేనివాడు, అల్పబలుడు, తుచ్ఛుడు, తగని మాటలతో దాడి చేసినవాడు, ఓ పితామహా.
12.153.3
आत्मनो बलमास्थाय कथं वर्तेत मानवः ।
आगच्छतोऽतिक्रुद्धस्य तस्योद्धरणकाम्यया ॥ १२.१५३.३ ॥
తన బలాన్ని ఆధారం చేసుకుని, అత్యంత కోపంతో అతన్ని పెకిలించే కోరికతో వస్తున్న అతని ఎదుట మనిషి ఎలా ప్రవర్తించాలి?
12.153.4
अत्राप्युदाहन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
संवादं भरतश्रेष्ठ शाल्मलेः पवनस्य च ॥ १२.१५३.४ ॥
ఇక్కడ కూడా ప్రజలు ఈ పురాతన ఇతిహాసాన్ని చెబుతారు: ఓ భరతశ్రేష్ఠా, శాల్మలి వృక్షానికి, వాయువుకు మధ్య జరిగిన సంవాదం.
12.153.5
हिमवन्तं समासाद्य महानासीद्वनस्पतिः ।
वर्षपूगाभिसंवृद्धः शाखामूलपलाशवान् ॥ १२.१५३.५ ॥
హిమవంతాన్ని చేరినప్పుడు అక్కడ ఒక గొప్ప వృక్షం ఉండేది; అది అనేక సంవత్సరాలుగా బాగా పెరిగి, కొమ్మలు, వేర్లు, ఆకులతో కూడినది.
12.153.6
तत्र स्म मत्तमातङ्गा घर्मार्ताः श्रमकर्शिताः ।
विश्राम्यन्ति महाबाहो तथाऽन्या मृगजातयः ॥ १२.१५३.६ ॥
అక్కడ ఎండ వేడిమితో బాధపడి, అలసటతో కృశించిన మదగజాలు విశ్రాంతి తీసుకునేవి; ఓ మహాబాహూ, అలాగే ఇతర మృగజాతులు కూడా.
12.153.7
नल्वमांत्रपरीणाहो घनच्छायो वनस्पतिः ।
शुकशारिकसंघुष्टः पुष्पवान्फलवानपि ॥ १२.१५३.७ ॥
నల్వ కొలత చుట్టుకొలత కలిగిన, దట్టమైన నీడనిచ్చే ఆ వనస్పతి చిలుకలు, మైనాల కూతలతో మారుమోగింది; అది పూలతోనూ పండ్లతోనూ నిండి ఉంది.
12.153.8
सार्थका वणिजश्चापि तापसाश्च वनौकसः ।
वसन्ति तत्र मार्गस्थाः सुरम्ये नगसत्तमे ॥ १२.१५३.८ ॥
వర్తక బృందాలు, వ్యాపారులు, తపస్వులు, అడవిలో నివసించేవారు కూడా మార్గంలో ఉన్న ఆ సుందరమైన శ్రేష్ఠ పర్వతంపై నివసించారు.
12.153.9
तस्य ता विपुलाः शाखा दृष्ट्वा स्कन्धं च सर्वशः ।
अभिगम्याब्रवीदेनं नारदो भरतर्षभ ॥ १२.१५३.९ ॥
దాని విశాలమైన కొమ్మలను, కాండాన్ని అన్ని వైపుల నుండి చూసి, నారదుడు దాని దగ్గరకు వెళ్లి ఇలా అన్నాడు, భరతర్షభా!
12.153.10
अहो नु रमणीयस्त्वमहो चासि मनोहरः ।
प्रीयामहे त्वया नित्यं तरुप्रवर शाल्मके ॥ १२.१५३.१० ॥
ఓహో! నీవెంతో రమణీయుడవు, ఎంతో మనోహరుడవు! నీ వల్ల మేము ఎల్లప్పుడూ సంతోషిస్తాము, వృక్షశ్రేష్ఠా శాల్మలీ!
12.153.11
सदैव शकुनास्तात मृगाश्चाथ तथा गजाः ।
वसन्ति तव संहृष्टा मनोहरतरास्तथा ॥ १२.१५३.११ ॥
ఓ తాతా! ఎల్లప్పుడూ పక్షులు, జింకలు, ఏనుగులు కూడా సంతోషంగా నీలో నివసిస్తాయి; అవి మరింత మనోహరమవుతాయి.
12.153.12
तव शाखा महाशाख स्कन्धांश्च विपुलांस्तथा ।
न वै प्रभग्नान्पश्यामि मारुतेन कथंचन ॥ १२.१५३.१२ ॥
ఓ మహాశాఖా! నీ కొమ్మలను, విశాలమైన కాండాలను గాలి వల్ల ఏ విధంగానూ విరిగినవిగా నేను చూడను.
12.153.13
किंनु ते पवनस्तात प्रीतिमानथवा सुहृत् ।
त्वां रक्षति सदा येन वनेऽत्र पवनो ध्रुवम् ॥ १२.१५३.१३ ॥
ప్రియ పుత్రా! వాయువు నీపై ప్రీతి కలవాడా, లేక మిత్రుడా? అందుకే ఈ అడవిలో వాయువు ఎల్లప్పుడూ నిన్ను రక్షిస్తున్నాడా?
12.153.14
भगवान्पवनः स्थानाद्वृक्षानुच्चावचानपि ।
पर्वतानां च शिखराण्याचालयति वेगवान् ॥ १२.१५३.१४ ॥
వేగవంతుడైన భగవానుడు వాయువు తన స్థానం నుండే ఎత్తైన, పల్లపు వృక్షాలను, పర్వత శిఖరాలను కూడా కదిలిస్తాడు.
12.153.15
शोषयत्येव पातालं वहन्गन्धवहः शुचिः ।
सरांसि सरितश्चैव सागरांश्च तथैव च ॥ १२.१५३.१५ ॥
సుగంధాన్ని మోసే పవిత్రమైన వాయువు పాతాళాన్ని కూడా ఎండింపజేస్తాడు; సరస్సులను, నదులను, సముద్రాలను కూడా అలాగే.
12.153.16
संरक्षति त्वां पवनः सखित्वेन न संशयः ।
तस्मात्त्वं बहुशाखोऽपि पर्णवान्पुष्पवानपि ॥ १२.१५३.१६ ॥
వాయువు మిత్రునిగా నిన్ను బాగా రక్షిస్తున్నాడు; ఇందులో సందేహం లేదు. అందుకే నీవు అనేక కొమ్మలు, ఆకులు, పువ్వులతో ఉన్నావు.
12.153.17
इदं च रमणीयं ते प्रतिभाति वनस्पते ।
य इमे विहगास्तात रमन्ते मुदितास्त्वयि ॥ १२.१५३.१७ ॥
ఓ వనస్పతీ! ఇది నీకు ఎంత రమణీయంగా కనిపిస్తోంది — ఈ పక్షులు, ప్రియ పుత్రా, సంతోషంతో నీపై రమిస్తున్నాయి.
12.153.18
एषां पृथक्समस्तानां श्रूयते मधुरस्वरः ।
पुष्पसंमोदने काले वाशन्ते हरियूथपाः ॥ १२.१५३.१८ ॥
వీటన్నింటి వేరువేరు, కలిసిన మధురమైన స్వరాలు వినిపిస్తున్నాయి — పుష్పాలు ఆనందంగా వికసించే కాలంలో, లేదా వసంత ఋతువులో, హరిత సమూహాల అధిపతులైన (ఈ పక్షులు).
12.153.19
तथेमे गर्जिता नागाः स्वयूथगणशोभिताः ।
घर्मार्तास्त्वां समासाद्य सुखं विन्दति शाल्मके। ॥ १२.१५३.१९ ॥
అలాగే ఈ గర్జించే ఏనుగులు, తమ యూథాలతో, గణాలతో అలంకృతమై, వేడిమితో బాధపడుతూ నిన్ను చేరి శాల్మలి వృక్షం వద్ద సుఖం పొందుతున్నాయి.
12.153.20
तथैव मृगजातीभिरन्याभिरभिशोभसे ।
तथा सार्थाधिवासैश्च शोभसे मेरुवद्द्रुम् ॥ १२.१५३.२० ॥
అలాగే వివిధ జాతుల జింకలతో నీవు అలంకృతుడవు; వ్యాపారుల బృందాల నివాసాలతోనూ నీవు శోభిస్తావు; మేరు పర్వతంలా వృక్షాలతో ప్రకాశిస్తావు.
12.153.21
ब्राह्मणैश्च तपः सिद्धैस्तापसैः श्रमणैस्तथा ।
त्रिविष्टपसमं मन्ये तवायतनमेव हि ॥ १२.१५३.२१ ॥
బ్రాహ్మణులతో, తపస్సుతో సిద్ధులైన వారితో, తాపసులతో, శ్రమణులతో కూడిన నీ నివాసం నిజంగా స్వర్గలోకంతో సమానమని నేను భావిస్తున్నాను.