มหาภารตะ · อัธยายะ 12.153
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.153.1
बलिनः प्रत्यमित्रस्य नित्यमासन्नवर्तिनः ।
उण्कारापकाराभ्यां समर्थस्योद्यतस्य च ॥ १२.१५३.१ ॥
ควรประพฤติอย่างไรต่อศัตรูผู้แข็งแกร่งซึ่งอยู่ใกล้เสมอ และต่อผู้มีความสามารถที่พร้อมจะโจมตีด้วยการดูหมิ่นหรือทำร้าย
12.153.2
मोहाद्विकत्थनामात्रैरसारोऽल्पबलो लघुः ।
वाग्भिरप्रतिरूपाभिरभिद्रुह्य पितामह ॥ १२.१५३.२ ॥
ผู้ที่เพราะความหลงเพียงแต่คุยโม้ ไร้แก่นสาร มีกำลังน้อย และต่ำต้อย ได้โจมตีด้วยถ้อยคำที่ไม่เหมาะสม ข้าแต่ปู่
12.153.3
आत्मनो बलमास्थाय कथं वर्तेत मानवः ।
आगच्छतोऽतिक्रुद्धस्य तस्योद्धरणकाम्यया ॥ १२.१५३.३ ॥
มนุษย์ควรพึ่งพากำลังของตนแล้วประพฤติอย่างไร เมื่อผู้ที่โกรธจัดมาถึง ปรารถนาจะถอนรากถอนโคนเขา
12.153.4
अत्राप्युदाहन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
संवादं भरतश्रेष्ठ शाल्मलेः पवनस्य च ॥ १२.१५३.४ ॥
ในเรื่องนี้ ผู้คนยังเล่าเรื่องเก่าแก่นี้ คือบทสนทนาระหว่างต้นงิ้วกับลม ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์ภรต
12.153.5
हिमवन्तं समासाद्य महानासीद्वनस्पतिः ।
वर्षपूगाभिसंवृद्धः शाखामूलपलाशवान् ॥ १२.१५३.५ ॥
เมื่อไปถึงหิมาลัย มีต้นไม้ใหญ่ต้นหนึ่งเติบโตเต็มที่ตลอดหลายปี มีกิ่ง ราก และใบมากมาย
12.153.6
तत्र स्म मत्तमातङ्गा घर्मार्ताः श्रमकर्शिताः ।
विश्राम्यन्ति महाबाहो तथाऽन्या मृगजातयः ॥ १२.१५३.६ ॥
ที่นั่น ช้างตกมันที่ถูกความร้อนเบียดเบียนและอ่อนล้าเพราะเหน็ดเหนื่อย ย่อมมาพักผ่อน ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง และสัตว์ป่าชนิดอื่นก็เช่นกัน
12.153.7
नल्वमांत्रपरीणाहो घनच्छायो वनस्पतिः ।
शुकशारिकसंघुष्टः पुष्पवान्फलवानपि ॥ १२.१५३.७ ॥
ต้นไม้ในป่านั้น มีรอบลำต้นเท่าขนาดของต้นนัลวะ ให้ร่มเงาหนาทึบ ก้องด้วยเสียงนกแก้วและนกชาลิกา มีดอกบานและมีผลด้วย
12.153.8
सार्थका वणिजश्चापि तापसाश्च वनौकसः ।
वसन्ति तत्र मार्गस्थाः सुरम्ये नगसत्तमे ॥ १२.१५३.८ ॥
พ่อค้าเกวียนและพ่อค้าทั้งหลาย รวมทั้งนักพรตและผู้อาศัยในป่า ต่างอาศัยอยู่ที่นั่น ณ ภูเขาอันงดงามที่สุดนั้น ซึ่งตั้งอยู่ริมทาง
12.153.9
तस्य ता विपुलाः शाखा दृष्ट्वा स्कन्धं च सर्वशः ।
अभिगम्याब्रवीदेनं नारदो भरतर्षभ ॥ १२.१५३.९ ॥
เมื่อมองดูกิ่งใหญ่ ๆ และลำต้นของมันทุกด้าน นารทะได้เข้าไปหาและกล่าวกับมัน ข้าแต่วัวหนุ่มในวงศ์ภรต
12.153.10
अहो नु रमणीयस्त्वमहो चासि मनोहरः ।
प्रीयामहे त्वया नित्यं तरुप्रवर शाल्मके ॥ १२.१५३.१० ॥
โอ้ ท่านช่างน่ารื่นรมย์เหลือเกิน และช่างงดงามจับใจ พวกเรายินดีในตัวท่านเสมอ ข้าแต่ต้นไม้ประเสริฐสุด ท้าวศาลมลิ
12.153.11
सदैव शकुनास्तात मृगाश्चाथ तथा गजाः ।
वसन्ति तव संहृष्टा मनोहरतरास्तथा ॥ १२.१५३.११ ॥
ลูกรัก นกทั้งหลาย และกวาง รวมทั้งช้างด้วย ย่อมอาศัยอยู่ในตัวท่านเสมอ ด้วยความปีติยินดี และพวกมันก็ยิ่งงดงามขึ้นไปอีก
12.153.12
तव शाखा महाशाख स्कन्धांश्च विपुलांस्तथा ।
न वै प्रभग्नान्पश्यामि मारुतेन कथंचन ॥ १२.१५३.१२ ॥
ข้าแต่ต้นไม้กิ่งใหญ่ ข้าพเจ้าไม่เห็นกิ่งก้านของท่านหรือลำต้นอันใหญ่โตของท่านถูกลมพัดหักเลยแม้แต่น้อย
12.153.13
किंनु ते पवनस्तात प्रीतिमानथवा सुहृत् ।
त्वां रक्षति सदा येन वनेऽत्र पवनो ध्रुवम् ॥ १२.१५३.१३ ॥
ลูกรัก ลมนั้นรักใคร่ท่าน หรือเป็นมิตรของท่าน จึงคอยปกป้องท่านอยู่เสมอในป่าแห่งนี้เป็นแน่หรือ
12.153.14
भगवान्पवनः स्थानाद्वृक्षानुच्चावचानपि ।
पर्वतानां च शिखराण्याचालयति वेगवान् ॥ १२.१५३.१४ ॥
พระพาย ผู้ทรงพลังและว่องไว พัดต้นไม้ทั้งสูงและต่ำ และยอดภูเขาทั้งหลายให้สั่นไหวได้ แม้จากที่ของตนเอง
12.153.15
शोषयत्येव पातालं वहन्गन्धवहः शुचिः ।
सरांसि सरितश्चैव सागरांश्च तथैव च ॥ १२.१५३.१५ ॥
ลมอันบริสุทธิ์ พัดพาความหอม ย่อมทำให้แม้แต่บาดาลแห้งเหือด และทะเลสาบ แม่น้ำ และมหาสมุทรทั้งหลายก็เช่นกัน
12.153.16
संरक्षति त्वां पवनः सखित्वेन न संशयः ।
तस्मात्त्वं बहुशाखोऽपि पर्णवान्पुष्पवानपि ॥ १२.१५३.१६ ॥
ลมย่อมคุ้มครองท่านเป็นอย่างดีในฐานะมิตร ไม่ต้องสงสัยเลย ฉะนั้นท่านจึงมีกิ่งมาก มีใบ และมีดอกด้วย
12.153.17
इदं च रमणीयं ते प्रतिभाति वनस्पते ।
य इमे विहगास्तात रमन्ते मुदितास्त्वयि ॥ १२.१५३.१७ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งป่า สิ่งนี้งดงามเหลือเกินในสายตาท่าน คือนกเหล่านี้ ลูกรัก ที่ยินดีอาศัยอยู่บนตัวท่านด้วยใจเบิกบาน
12.153.18
एषां पृथक्समस्तानां श्रूयते मधुरस्वरः ।
पुष्पसंमोदने काले वाशन्ते हरियूथपाः ॥ १२.१५३.१८ ॥
เสียงอันไพเราะดังขึ้นจากนกแต่ละตัวและจากทั้งหมดรวมกัน ในฤดูที่ดอกไม้บานสะพรั่ง หรือในฤดูใบไม้ผลิ บรรดาจ่าฝูงแห่งฝูงเขียวเหล่านั้น
12.153.19
तथेमे गर्जिता नागाः स्वयूथगणशोभिताः ।
घर्मार्तास्त्वां समासाद्य सुखं विन्दति शाल्मके। ॥ १२.१५३.१९ ॥
เช่นเดียวกัน ช้างคำรามเหล่านี้ งดงามด้วยฝูงและกองของตน ถูกความร้อนเบียดเบียน มาถึงท่าน และพบความสุขใต้ต้นศาลมลิ
12.153.20
तथैव मृगजातीभिरन्याभिरभिशोभसे ।
तथा सार्थाधिवासैश्च शोभसे मेरुवद्द्रुम् ॥ १२.१५३.२० ॥
ในทำนองเดียวกัน ท่านงดงามด้วยกวางหลายชนิด และงดงามด้วยที่อาศัยของกองคาราวานพ่อค้าด้วย เหมือนเขาเมรุที่งดงามด้วยต้นไม้
12.153.21
ब्राह्मणैश्च तपः सिद्धैस्तापसैः श्रमणैस्तथा ।
त्रिविष्टपसमं मन्ये तवायतनमेव हि ॥ १२.१५३.२१ ॥
ข้าพเจ้าเห็นว่าที่อยู่ของท่านนี้ เมื่อมีพราหมณ์ ผู้สำเร็จด้วยตบะ ดาบส และสมณะอยู่พร้อมกัน ย่อมเทียบเท่ากับไตรวิษฏป แท้จริง