મહાભારત · અધ્યાય 12.154
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.154.1
बन्धुत्वादथवा सख्याच्छाल्मले नात्र संशयः ।
कस्मात्त्वां रक्षते नित्यं भीमः सर्वत्रगोऽनिलः ॥ १२.१५४.१ ॥
શાલ્મલી, સગપણથી કે મિત્રતાથી, એમાં સંશય નથી. સર્વત્ર વિચરતો ભીમ વાયુ તને સદા કેમ રક્ષે છે?
12.154.2
तद्भावं परमं वायोः शाल्मके त्वमुपागतः ।
तवाहमस्मीति सदा येन रक्षति मारुतः ॥ १२.१५४.२ ॥
વાયુનો એ પરમ ભાવ તેં શાલ્મલીમાં પ્રાપ્ત કર્યો છે; 'હું તારો છું' એમ કહીને મારુત સદા તને રક્ષે છે.
12.154.3
न तं पश्याम्यहं वृक्षं पर्वतं वेश्म चेदृशम् ।
यं न वायुबलाद्भग्नं पृथिव्यामिति मे मतिः ॥ १२.१५४.३ ॥
વાયુના બળથી પૃથ્વી પર ભાંગી ન પડ્યો હોય એવો વૃક્ષ, પર્વત કે ઘર હું જોતો નથી, એવો મારો મત છે.
12.154.4
त्वं पुनः कारणैर्नूनं रक्ष्यसे शाल्मले यथा ।
वायुना सपरीवारस्तेन तिष्ठस्यसंशयम् ॥ १२.१५४.४ ॥
હે શાલ્મલી, કોઈ કારણે તું ચોક્કસ રક્ષાય છે; વાયુથી તું તારા પરિવાર સહિત ઊભી છે, એમાં સંશય નથી.
12.154.5
न मे वायुः सखा ब्रह्मन्न बन्धुर्मम नारद ।
चिरं मे प्रीयते नैव येन मां रक्षतेऽनिलः ॥ १२.१५४.५ ॥
હે બ્રહ્મન્ નારદ, વાયુ મારો મિત્ર નથી, સગો પણ નથી. જે વાયુ મને રક્ષે છે તેનાથી મને લાંબા સમય સુધી આનંદ થતો નથી.
12.154.6
मम तेजोबलं भीमं वायोरपि हि नारद ।
कलामष्टादशीं प्राणैर्न मे प्राप्नोति मारुतः ॥ १२.१५४.६ ॥
હે નારદ, મારું તેજ અને બળ વાયુ કરતાં પણ ભયંકર છે; તોપણ વાયુ મારા પ્રાણો સહિત મારી અઢારમી કલા સુધી પણ પહોંચતો નથી.
12.154.7
आगच्छन्परुषो वायुर्मया विष्टम्भितो बलात् ।
भञ्जन्द्रुमान्पर्वतांश्च यच्चान्यत्स्थाणुजङ्गमम् ॥ १२.१५४.७ ॥
આવતા કઠોર પવનને મેં બળપૂર્વક રોક્યો; તે વૃક્ષો, પર્વતો અને સ્થાવર-જંગમ બધું તોડી રહ્યો હતો.
12.154.8
स मया बहुशो भग्नः प्रभञ्जन्वै प्रभञ्जनः ।
तस्मान्न विभ्ये देवर्षे क्रुद्धादपि समीरणात् ॥ १२.१५४.८ ॥
સર્વને ભાંગનાર તે પવનને મેં અનેક વાર હરાવ્યો છે; તેથી, હે દેવર્ષિ, ક્રોધિત પવનથી પણ હું ડરતો નથી.
12.154.9
शाल्मले विपरीतं ते दर्शनं नात्र संशयः ।
न हि वायोर्बले नास्ति भूतं तुल्यबलं क्वचित् ॥ १२.१५४.९ ॥
હે શાલ્મલી, તારી દૃષ્ટિ વિપરીત છે, એમાં શંકા નથી. વાયુના બળ જેટલું બળ ધરાવતો કોઈ જીવ ક્યાંય નથી.
12.154.10
इन्द्रो यमो वैश्रवणो वरुणश्च जलेश्वरः ।
नैतेऽपि तुल्या मरुतः किं पुनस्त्वं वनस्पते ॥ १२.१५४.१० ॥
ઇન્દ્ર, યમ, વૈશ્રવણ, વરુણ અને જળેશ્વર પણ મરુતો સમાન નથી; હે વનસ્પતિ, તું તો કેવી રીતે સમાન હોઈશ?
12.154.11
यश्च कश्चिदपि प्राणी चेष्टते शाल्मले भुवि ।
सर्वत्र भगवान्वायुश्चेष्टाप्राणकरः प्रभुः ॥ १२.१५४.११ ॥
હે શાલ્મલી, પૃથ્વી પર જે કોઈ પ્રાણી ચેષ્ટા કરે છે, સર્વત્ર ચેષ્ટા અને પ્રાણ આપનાર ભગવાન વાયુ જ પ્રભુ છે.
12.154.12
एष चेष्टयते सम्यक्प्राणिनः सम्यगायतः ।
असम्यगायतो भूयश्चेष्टते विकृतं नृषु ॥ १२.१५४.१२ ॥
આ પ્રાણીઓને યોગ્ય રીતે શ્વાસ ચાલતો હોય ત્યારે યોગ્ય રીતે ચલાવે છે; અને યોગ્ય રીતે શ્વાસ ન ચાલતો હોય ત્યારે મનુષ્યોમાં વિકૃત રીતે ફરી ચલાવે છે.
12.154.13
स त्वमेवंविधं वायुं सर्वसत्वभृतां वरम् ।
न पूजयसि पूज्यन्तं किमन्यद्वुद्धिलाघवात् ॥ १२.१५४.१३ ॥
સર્વ પ્રાણીઓમાં શ્રેષ્ઠ અને પૂજનીય એવા આવા વાયુનું તું સન્માન કરતો નથી. બુદ્ધિની ઓછપ સિવાય બીજું શું કારણ?
12.154.14
असारश्चापि दुर्मेधाः केवलं बहु भाषसे ।
क्रोधादिभिरवच्छन्नो मिथ्या वदसि शाल्मले ॥ १२.१५४.१४ ॥
હે શાલ્મલિ, તું સારહીન અને મંદબુદ્ધિ છે; ફક્ત ઘણું બોલે છે. ક્રોધ વગેરેથી ઘેરાઈને તું જૂઠું બોલે છે.
12.154.15
मम रोषः समुत्पन्नस्त्वय्येवं संप्रभाषति ।
ब्रवीम्येष स्वयं वायोस्तव दुर्भाषितं बहु ॥ १२.१५४.१५ ॥
તું આમ બોલતો હોવાથી મારામાં ક્રોધ ઉત્પન્ન થયો છે. વાયુ વતી હું પોતે તારા ઘણા દુર્વચનોનો જવાબ આપું છું.
12.154.16
चन्दनैः स्यन्दनैः शालैः सरलैर्देवदारुभिः ।
वेतसैर्धन्वनैश्चापि ये चान्ये बलवत्तराः।
तैश्चापि नैवं दुर्बुद्धे क्षिप्तो वायुः कृतात्मभिः ॥ १२.१५४.१६ ॥
ચંદન, સ્યંદન, શાલ, સરલ, દેવદાર, વેત, ધન્વન અને બીજાં બળવાન વૃક્ષોએ પણ, હે દુર્બુદ્ધિ, આત્મસંયમી રહીને વાયુને આ રીતે નિંદ્યો નથી.
12.154.17
तेऽपि जानन्ति वायोश्च बलमात्मन एव च ।
तस्मात्ते नावमन्यन्ते श्वसनं तरुसत्तमाः ॥ १२.१५४.१७ ॥
તે વૃક્ષો પણ વાયુનું અને પોતાનું બળ જાણે છે; તેથી તે શ્રેષ્ઠ વૃક્ષો વાયુનું અપમાન કરતાં નથી.
12.154.18
त्वं तु मोहान्न जानीपे वायोर्बलमनन्तकम् ।
एवं तस्माद्गमिष्यामि सकाशं मातरिश्वनः ॥ १२.१५४.१८ ॥
પણ તું મોહને કારણે વાયુનું અનંત બળ જાણતો નથી. તેથી હું માતરિશ્વાની પાસે જઈશ.