مهابهاراتا · أدهيايا 12.158
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.158.1
स्वाध्यायकृतयत्नस्य ब्राह्मणस्य विशेषतः ।
धर्मकामस्य धर्मात्मन्किंनु श्रेय इहोच्यते ॥ १२.१५८.१ ॥
ما الخير الأسمى الذي يُقال هنا لبراهمي يجتهد في الدراسة الذاتية، ولا سيما من يطلب الدهرما، يا من نفسه دهرما؟
12.158.2
बहुधा दर्शने लोके श्रेयो यदिह मन्यसे ।
अस्मिँल्लोके परे चैव तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.१५८.२ ॥
في العالم آراء كثيرة؛ قل لي يا جدّي ما تراه خيرًا هنا، في هذا العالم والعالم الآخر.
12.158.3
महानयं धर्मपथो बहुशाखश्च भारत ।
किंस्विदेवेह धर्माणामनुष्ठेयतमं मतम् ॥ १२.१५८.३ ॥
هذا طريق الدهرما عظيم وذو فروع كثيرة، يا بهارتا. من بين الواجبات، أيُّها يُعدّ هنا الأجدر بالعمل به؟
12.158.4
धर्मस्य महतो राजन्बहुशाखस्य तत्त्वतः ।
यन्मूलं परमं तात तत्सर्वं ब्रूह्यतन्द्रितः ॥ १२.१५८.४ ॥
يا ملك، ما الجذر الأسمى حقًا لهذه الدهرما العظيمة ذات الفروع الكثيرة؟ يا عزيزي، قل لي كل شيء دون كلل.
12.158.5
हन्त ते कथयिष्यामि येन श्रेयो ह्यवाप्स्यसि ।
पीत्वाऽमृतमिव प्राज्ञो येन तृप्तो भविष्यसि ॥ १२.१५८.५ ॥
حسنًا، سأخبرك بما تنال به الخير، وتشبع كما يشبع الحكيم بعد أن يشرب الخمر الإلهي.
12.158.6
धर्मस्य विधयो नैके तेते प्रोक्ता महर्षिभिः ।
स्वंस्वं विज्ञानमाश्रित्य दमस्तेषां परायणम् ॥ १२.१५८.६ ॥
أعلن كبار الحكماء قواعد كثيرة للدهرما، كلٌّ منهم معتمدًا على معرفته الخاصة. ومن بينها كلها، ضبط النفس (دَمَ) هو الملاذ الأسمى.
12.158.7
दमं निःश्रेयसं प्राहुर्वृद्धा निश्चितदर्शिनः ।
ब्राह्मणस्य विशेषेण दमो धर्मः सनातनः ॥ १२.१५८.७ ॥
يسمّي الشيوخ ذوو البصيرة الراسخة ضبط النفس أعلى الخير، وللبراهمي خاصة هو الدharma الأبدي.
12.158.8
नादान्तस्य क्रियासिद्धिर्यथावदुपलभ्यते ।
दमो दानं तथा यज्ञानधीतं चातिवर्तते ॥ १२.१५८.८ ॥
من لا ضبط له لا تتحقق له ثمرة الطقوس كما ينبغي، وضبط النفس يفوق العطاء والقرابين والدرس.
12.158.9
दमस्तेजो वर्धयति पवित्रं च दमः परम् ।
विपाप्मा तेजसा युक्तः पुरुषो विन्दते महत् ॥ १२.१५८.९ ॥
يزيد ضبط النفس البهاء، وضبط النفس هو الطهارة العليا؛ والإنسان الخالي من الذنب المتّصف بالبهاء ينال عظمة.
12.158.10
दमेन सदृशं धर्मं नान्यं लोकेषु शुश्रुम् ।
दमो हि परमो लोके प्रशस्तः सर्वधर्मिणाम् ॥ १२.१५८.१० ॥
لم نسمع في العوالم بدharma آخر يعدل ضبط النفس؛ فضبط النفس هو الأسمى في العالم، يمدحه كل من يتبع الدharma.
12.158.11
प्रेत्य चात्र मनुष्येन्द्र परमं विन्दते सुखम् ।
दमेन हि सदा युक्तो महान्तं धर्ममश्नुते ॥ १२.१५८.११ ॥
أيها سيد البشر، بعد الموت وهنا أيضًا يحصل الإنسان على السعادة العليا؛ والمتّصل دائمًا بضبط النفس ينال الدharma العظيم.
12.158.12
सुखं दान्तः प्रस्वपिति सुखं च प्रतिबुध्यते ।
सुखं पर्येति लोकांश्च मनश्चास्य प्रसीदति ॥ १२.१५८.१२ ॥
ينام الرجل المضبوط نومًا هانئًا ويستيقظ هانئًا؛ يتجوّل في العوالم بيسر، ويصفو قلبه.
12.158.13
अदान्तः पुरुषः क्लेशमभीक्ष्णं प्रतिपद्यते ।
अनर्थांश्च बहूनन्यान्प्रसृजत्यात्मदोषजान् ॥ १२.१५८.१३ ॥
الإنسان غير المنضبط يلاقي العناء باستمرار، ويُنتج أنواعًا كثيرة أخرى من الشرور المولودة من عيوبه هو.
12.158.14
आश्रमेषु चतुर्ष्वाहुर्दममेवोत्तमं व्रतम् ।
दमलिङ्गानि वक्ष्यामि येषां समुदयो दमः ॥ १२.१५८.१४ ॥
يُقال في المراحل الأربع للحياة إن ضبط النفس وحده هو النذر الأسمى. وسأتكلم عن علامات ضبط النفس، التي يتحقق ضبط النفس باجتماعها.
12.158.15
क्षमा धृतिरार्हेसा च समता सत्यमार्जवम् ।
इन्द्रियाभिजयो दाक्ष्यं मार्दवं ह्रीरचापलम् ॥ १२.१५८.१५ ॥
الصبر والثبات والاستقامة والاتزان والصدق والاستقامة الخالصة وقهر الحواس والمهارة واللين والحياء وانعدام الطيش.
12.158.16
अकार्पण्यमसंरम्भः संतोषः प्रियवादिता ।
अविहसाऽनसूया चाप्येषां समुदयो दमः ॥ १२.१५८.१६ ॥
السخاء وعدم الاندفاع والرضا وطيب الكلام وعدم الإيذاء وانعدام الحسد؛ واجتماع هذه هو ضبط النفس.
12.158.17
गुरुपूजा च कौरव्य दया भूतेष्वपैशुनम् ।
जनवादमृषावादस्तुतिनिन्दाविसर्जनम् ॥ १२.१५८.१७ ॥
يا سليل كورو، تبجيل المعلمين والرحمة بالكائنات، والامتناع عن النميمة والقيل والقال والكذب، والتخلي عن المدح والذم.
12.158.18
कामं क्राधं च लोभं च दर्पं स्तम्भं विकत्थनम् ।
रोषमीर्ष्यावमानं च नैव दान्तो निषेवते ॥ १२.१५८.१८ ॥
الشهوة والغضب والطمع والكبر والعناد والتفاخر والسخط والحسد والاحتقار؛ فالإنسان المنضبط لا يلجأ إليها أبدًا.
12.158.19
अनिन्दितो ह्यकामात्मा नाल्पेष्वर्थ्यनसूयकः ।
समुद्रकल्पः स नरो न कथंचन पूर्यते ॥ १२.१५८.१९ ॥
الرجل الذي لا يُلام، ونفسه خالية من الشهوة، ولا يطمع في الأشياء الصغيرة ولا يحسد، هو كالمحيط؛ لا يمتلئ بأي حال.
12.158.20
अहं त्वयि मम त्वं च मयि ते तेषु चाप्यहम् ।
पूर्वसंबन्धिसंयोगं नैतद्दान्तो निषेवते ॥ १२.१५८.२० ॥
أنا فيك، وأنت لي، وأنت فيّ، وأنا أيضًا فيمن هم لك. هذا الاتصال من الروابط القديمة لا يلجأ إليه المرء الضابط لنفسه.
12.158.21
सर्वा ग्राम्यास्तथाऽऽरण्या याश्च लोके प्रवृत्तयः ।
निन्दां चैव प्रशंसां च यो नाश्रयति मुच्यते ॥ १२.१५८.२१ ॥
في جميع أنشطة العالم، سواء في القرى أو الغابات، من لا يعتمد على الذم ولا على المدح يتحرر.
12.158.22
मैत्रोऽथ शीलसंपन्नः प्रसन्नात्मात्मविच्च यः ।
मुक्तस्य विविधैः सङ्गैस्तस्य प्रेत्य फलं महत् ॥ १२.१५८.२२ ॥
للرجل الودود الحسن الخلق، الصافي النفس، العارف بذاته، المتحرر من التعلقات المتعددة، ثمرته بعد الموت عظيمة.
12.158.23
सुवृत्तः शीलसंपन्नः प्रसन्नात्माऽऽत्मविद्वुधः ।
प्राप्येह लोके सत्कारं सुगतिं प्रतिपद्यते ॥ १२.१५८.२३ ॥
الرجل حسن السلوك، الموصوف بحسن الخلق، الصافي النفس، العارف بذاته والحكيم، ينال الإكرام في هذه الدنيا ويبلغ المصير الحسن.
12.158.24
कर्म यच्छुभमेवेह सद्भिराचरितं च यत् ।
तदेव ज्ञानयुक्तस्य मुनेर्वर्त्म न हीयते ॥ १२.१५८.२४ ॥
العمل المبارك الذي يمارسه الأخيار في هذه الدنيا هو بعينه طريق الحكيم ذي المعرفة، ولا يضعف.
12.158.25
निष्क्रम्य वनमास्थाय ज्ञानयुक्तो जितेन्द्रियः ।
कालाकाङ्गी चरन्नेवं ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १२.१५८.२५ ॥
من كان ذا معرفة وقد أخضع حواسه، فخرج من بيته ولجأ إلى الغابة، منتظراً وقته، سائراً على هذا النحو، صار أهلاً لأن يصير براهمن.
12.158.26
अभयं यस्य भूतेभ्यो भूतानामभयं यतः ।
तस्य देहाद्विमुक्तस्य भयं नास्ति कुतश्चन ॥ १२.१५८.२६ ॥
لمن لا يخاف من الكائنات ولا تخافه الكائنات، المتحرر من الجسد، لا خوف عليه من أي جهة.
12.158.27
अवाचिनोति कर्माणि न च संप्रचिनोति ह ।
समः सर्वेषु भूतेषु मैत्रायणगतिं चरेत् ॥ १२.१५८.२७ ॥
لا يجمع الأعمال ولا يراكمها؛ متساوٍ مع جميع الكائنات، ينبغي أن يسلك طريق المودة.
12.158.28
शकुनीनामिवाकाशे मत्स्यानांमिव चोदके ।
यथा गतिर्न दृश्येत तथा तस्य स संशयः ॥ १२.१५८.२८ ॥
كما لا يُرى مسار الطيور في السماء ولا مسار الأسماك في الماء، كذلك لا يُرى مساره؛ وذلك هو الشك فيه.
12.158.29
गृहानुत्सृज्य यो राज्मोक्षमेवाभिपद्यते ।
लोकास्तेजोमयास्तस्य कल्पन्ते शाश्वतीः समाः ॥ १२.१५८.२९ ॥
من يترك بيوته ويلجأ إلى التحرر الملكي وحده، تُهيَّأ له عوالم من نور لسنين أبدية.
12.158.30
संन्यस्य सर्वकर्माणि संन्यस्य विधिवत्तपः ।
संन्यस्य विविधा विद्याः सर्वं संन्यस्य चैव ह ॥ १२.१५८.३० ॥
بعد التخلي عن جميع الأعمال، والتخلي عن التقشف وفق القاعدة، والتخلي عن العلوم المتنوعة، والتخلي عن كل شيء، حقاً.
12.158.31
कामे शुचिरनावृत्तः प्रसन्नात्माऽऽत्मविच्छुचिः ।
प्राप्येह लोके सत्कारं स्वर्गं समभिपद्यते ॥ १२.१५८.३१ ॥
من هو طاهر في الرغبة، لا يُردّ عنها، صافي النفس، عارف بالذات طاهر، يبلغ السماء بعد أن ينال التكريم في هذا العالم.
12.158.32
यच्च पैतामहं स्थानं ब्रह्मराशिसमुद्भवम् ।
गुहायां निहितं नित्यं तद्दमेनाभिगम्यते ॥ १२.१५८.३२ ॥
ومقرّ الجد (براهما)، الناشئ من كتلة البراهمن، المحفوظ أبداً في كهف القلب، يُبلغ بالضبط.
12.158.33
ज्ञानारामस्य बुद्धस्य सर्वभूतानुरोधिनः ।
नावृत्तिभयमस्तीह परलोकभयं कुतः ॥ १२.१५८.३३ ॥
لمن يبتهج بالمعرفة، المستيقظ، المحسن لكل الكائنات، لا خوف من العودة هنا؛ فمن أين يأتيه خوف العالم الآخر؟
12.158.34
एक एव दमे दोषो द्वितीयो नोपपद्यते ।
यदेनं दमसंयुक्तमशक्तं मन्यते जनः ॥ १२.१५८.३४ ॥
في الضبط عيب واحد فقط، ولا يقع ثانٍ: أن الناس يظنون هذا المتحلّي بالضبط عاجزاً.
12.158.35
एकोऽस्य सुमहाप्राज्ञ दोषः स्यात्सुमहान्गुणः ।
क्षमया विपुला लोका दुर्लभा हि सहिष्णुता ॥ १२.१५८.३५ ॥
يا أعظم الحكماء، فيه عيب واحد، لكن فضيلته عظيمة جداً: بالصبر تُنال عوالم فسيحة، فالتحمّل نادر.
12.158.36
दान्तस्य किमरण्येन तथाऽदान्तस्य भारत ।
यत्रैव निवसेद्दान्तस्तदरण्यं स चाश्रमः ॥ १२.१५८.३६ ॥
يا بهارata، ما حاجة المتحكّم في نفسه إلى الغاب، وكذلك غير المتحكّم؟ حيثما يسكن المتحكّم فذلك هو الغاب، وذلك هو الصومعة.
12.158.37
एतद्भीष्मस्य वचनं श्रुत्वा राजा युधिष्ठिरः ।
अमृतेनेव संतृप्तः प्रहृष्टः समपद्यत ॥ १२.१५८.३७ ॥
ولما سمع الملك يودهيشثيرا هذه الكلمات من بهيشما، فرح فرحا شديدا كأنه قد أشبع من الخلد.
12.158.38
पुनश्च परिपप्रच्छ भीष्मं धर्मभृतां वरम् ।
ततः प्रीतः स चोवाच तस्मै सर्वं कुरूद्वहः ॥ १२.१५८.३८ ॥
ثم سأل بهيشما، أفضل حَمَلة الدهرمة، مرة أخرى؛ فسُرّ سيّد الكورو وأخبره بكل شيء.