マハーバーラタ · 章 12.158
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.158.1
स्वाध्यायकृतयत्नस्य ब्राह्मणस्य विशेषतः ।
धर्मकामस्य धर्मात्मन्किंनु श्रेय इहोच्यते ॥ १२.१५८.१ ॥
自習に努める婆羅門、とりわけ法を望む者にとって、法の魂を持つ方よ、ここで最高の善とは何と説かれるのでしょうか。
12.158.2
बहुधा दर्शने लोके श्रेयो यदिह मन्यसे ।
अस्मिँल्लोके परे चैव तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.१५८.२ ॥
世には多くの見解があります。祖父よ、この世でも来世でも、あなたが善と見なすものを私にお教えください。
12.158.3
महानयं धर्मपथो बहुशाखश्च भारत ।
किंस्विदेवेह धर्माणामनुष्ठेयतमं मतम् ॥ १२.१५८.३ ॥
この法の道は偉大で、多くの枝があります。バーラタよ、諸法のうち、ここで最も実践すべきとされるものは何でしょうか。
12.158.4
धर्मस्य महतो राजन्बहुशाखस्य तत्त्वतः ।
यन्मूलं परमं तात तत्सर्वं ब्रूह्यतन्द्रितः ॥ १२.१५८.४ ॥
王よ、この大いなる、多くの枝を持つ法の、真実における最高の根は何でしょうか。親愛なる者よ、倦むことなくすべてを話してください。
12.158.5
हन्त ते कथयिष्यामि येन श्रेयो ह्यवाप्स्यसि ।
पीत्वाऽमृतमिव प्राज्ञो येन तृप्तो भविष्यसि ॥ १२.१५८.५ ॥
よかろう、お前に語ろう。それによって善を得るであろう。知者が甘露を飲んで満足するように、お前も満たされるであろう。
12.158.6
धर्मस्य विधयो नैके तेते प्रोक्ता महर्षिभिः ।
स्वंस्वं विज्ञानमाश्रित्य दमस्तेषां परायणम् ॥ १२.१५८.६ ॥
大仙たちは、各々の知見に拠って、法の多くの規定を説きました。そのすべての最高の依り所は自制（ダマ）です。
12.158.7
दमं निःश्रेयसं प्राहुर्वृद्धा निश्चितदर्शिनः ।
ब्राह्मणस्य विशेषेण दमो धर्मः सनातनः ॥ १२.१५८.७ ॥
確固とした見識を持つ長老たちは、自制こそ最高の善だと説く。とりわけバラモンにとって、自制は永遠の法である。
12.158.8
नादान्तस्य क्रियासिद्धिर्यथावदुपलभ्यते ।
दमो दानं तथा यज्ञानधीतं चातिवर्तते ॥ १२.१५८.८ ॥
自制のない者は祭儀の成就を正しく得られない。自制は布施、供犠、学習をも凌ぐ。
12.158.9
दमस्तेजो वर्धयति पवित्रं च दमः परम् ।
विपाप्मा तेजसा युक्तः पुरुषो विन्दते महत् ॥ १२.१५८.९ ॥
自制は威光を増し、自制こそ最高の清浄である。罪なく威光を備えた人は大いなるものを得る。
12.158.10
दमेन सदृशं धर्मं नान्यं लोकेषु शुश्रुम् ।
दमो हि परमो लोके प्रशस्तः सर्वधर्मिणाम् ॥ १२.१५८.१० ॥
自制に等しい他の法を、我々は諸世界で聞いたことがない。世において自制は最上であり、法を守るすべての者に称えられる。
12.158.11
प्रेत्य चात्र मनुष्येन्द्र परमं विन्दते सुखम् ।
दमेन हि सदा युक्तो महान्तं धर्ममश्नुते ॥ १२.१५८.११ ॥
人の王よ、死後もこの世でも、人は最上の幸福を得る。常に自制に結ばれた者は大いなる法に至る。
12.158.12
सुखं दान्तः प्रस्वपिति सुखं च प्रतिबुध्यते ।
सुखं पर्येति लोकांश्च मनश्चास्य प्रसीदति ॥ १२.१५८.१२ ॥
自制した者は安らかに眠り、安らかに目覚める。安らかに諸世界を巡り、その心は清らかになる。
12.158.13
अदान्तः पुरुषः क्लेशमभीक्ष्णं प्रतिपद्यते ।
अनर्थांश्च बहूनन्यान्प्रसृजत्यात्मदोषजान् ॥ १२.१५८.१३ ॥
自制のない人は絶えず苦しみに出会い、自分自身の過ちから生じる多くの他の災いを生み出す。
12.158.14
आश्रमेषु चतुर्ष्वाहुर्दममेवोत्तमं व्रतम् ।
दमलिङ्गानि वक्ष्यामि येषां समुदयो दमः ॥ १२.१५८.१४ ॥
四つの住期のなかで、自制こそが最高の誓いであると言われる。私は自制のしるしを語ろう。それらが集まったものが自制である。
12.158.15
क्षमा धृतिरार्हेसा च समता सत्यमार्जवम् ।
इन्द्रियाभिजयो दाक्ष्यं मार्दवं ह्रीरचापलम् ॥ १२.१५८.१५ ॥
忍耐、堅固さ、正直、平等心、真実、率直さ、感官の征服、巧みさ、柔和さ、慚愧、そして軽薄さのないこと。
12.158.16
अकार्पण्यमसंरम्भः संतोषः प्रियवादिता ।
अविहसाऽनसूया चाप्येषां समुदयो दमः ॥ १२.१५८.१६ ॥
寛大さ、興奮しないこと、満足、やさしい言葉、非暴力、そして妬まないこと。これらの集まりが自制である。
12.158.17
गुरुपूजा च कौरव्य दया भूतेष्वपैशुनम् ।
जनवादमृषावादस्तुतिनिन्दाविसर्जनम् ॥ १२.१५८.१७ ॥
クル族の子孫よ、師を敬うこと、あらゆる生き物への慈悲、告げ口をしないこと、世間の噂、偽りの言葉を避けること、そして称賛と非難を捨てること。
12.158.18
कामं क्राधं च लोभं च दर्पं स्तम्भं विकत्थनम् ।
रोषमीर्ष्यावमानं च नैव दान्तो निषेवते ॥ १२.१५८.१८ ॥
欲望、怒り、貪欲、高慢、頑固、自慢、憤り、嫉妬、侮蔑。自制のある人はこれらに決して身を任せない。
12.158.19
अनिन्दितो ह्यकामात्मा नाल्पेष्वर्थ्यनसूयकः ।
समुद्रकल्पः स नरो न कथंचन पूर्यते ॥ १२.१५८.१९ ॥
非難されず、欲望のない心を持ち、些細なものを求めず、妬みのない人は、大海のようである。決して満たされることはない。
12.158.20
अहं त्वयि मम त्वं च मयि ते तेषु चाप्यहम् ।
पूर्वसंबन्धिसंयोगं नैतद्दान्तो निषेवते ॥ १२.१५८.२० ॥
私はあなたの中にあり、あなたは私のもの、あなたは私の中にあり、あなたの周りの人々の中にも私がいる。自制する者は、この過去の縁の結びつきに頼ることはない。
12.158.21
सर्वा ग्राम्यास्तथाऽऽरण्या याश्च लोके प्रवृत्तयः ।
निन्दां चैव प्रशंसां च यो नाश्रयति मुच्यते ॥ १२.१५८.२१ ॥
村のものでも森のものでも、世の中のあらゆる営みにおいて、非難も称賛も頼みとしない者は解脱する。
12.158.22
मैत्रोऽथ शीलसंपन्नः प्रसन्नात्मात्मविच्च यः ।
मुक्तस्य विविधैः सङ्गैस्तस्य प्रेत्य फलं महत् ॥ १२.१५८.२२ ॥
友好的で品行がよく、心が澄み、自己を知り、様々な執着から解放された者には、死後に大いなる果報がある。
12.158.23
सुवृत्तः शीलसंपन्नः प्रसन्नात्माऽऽत्मविद्वुधः ।
प्राप्येह लोके सत्कारं सुगतिं प्रतिपद्यते ॥ १२.१५८.२३ ॥
善い行いをし、品行が備わり、心が澄み、自己を知る賢者は、この世で尊敬を得て、善き行き先に至る。
12.158.24
कर्म यच्छुभमेवेह सद्भिराचरितं च यत् ।
तदेव ज्ञानयुक्तस्य मुनेर्वर्त्म न हीयते ॥ १२.१५८.२४ ॥
ここで善き人々が実践する吉祥の行いこそ、智慧を備えた聖者の道であり、それは衰えることがない。
12.158.25
निष्क्रम्य वनमास्थाय ज्ञानयुक्तो जितेन्द्रियः ।
कालाकाङ्गी चरन्नेवं ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १२.१५८.२५ ॥
知識を備え感官を制した者は、家を出て森に身を寄せ、時を待ちつつこのように歩むならば、ブラフマンとなるにふさわしくなる。
12.158.26
अभयं यस्य भूतेभ्यो भूतानामभयं यतः ।
तस्य देहाद्विमुक्तस्य भयं नास्ति कुतश्चन ॥ १२.१५८.२६ ॥
生きものに対して恐れなく、生きものからも恐れられない者は、身体から解放され、どこからも恐れがない。
12.158.27
अवाचिनोति कर्माणि न च संप्रचिनोति ह ।
समः सर्वेषु भूतेषु मैत्रायणगतिं चरेत् ॥ १२.१५८.२७ ॥
彼は行為を集めず、積み重ねもしない。すべての生きものに対して平等であり、友愛の道を歩むべきである。
12.158.28
शकुनीनामिवाकाशे मत्स्यानांमिव चोदके ।
यथा गतिर्न दृश्येत तथा तस्य स संशयः ॥ १२.१५८.२८ ॥
空を行く鳥や水中の魚の進路が見えないように、彼の進路も見えない。それこそが彼についての疑いである。
12.158.29
गृहानुत्सृज्य यो राज्मोक्षमेवाभिपद्यते ।
लोकास्तेजोमयास्तस्य कल्पन्ते शाश्वतीः समाः ॥ १२.१५८.२९ ॥
家を捨て、ただ最上の解脱に身を寄せる者には、永遠の年月にわたり輝きに満ちた世界が備わる。
12.158.30
संन्यस्य सर्वकर्माणि संन्यस्य विधिवत्तपः ।
संन्यस्य विविधा विद्याः सर्वं संन्यस्य चैव ह ॥ १२.१५८.३० ॥
あらゆる行為を捨て、規定どおりに苦行を捨て、様々な学問を捨て、そしてすべてを捨ててこそ。
12.158.31
कामे शुचिरनावृत्तः प्रसन्नात्माऽऽत्मविच्छुचिः ।
प्राप्येह लोके सत्कारं स्वर्गं समभिपद्यते ॥ १२.१५८.३१ ॥
欲望において清らかで、それに引き戻されず、心が澄み、自己を知る清浄な者は、この世で尊敬を得て天に至る。
12.158.32
यच्च पैतामहं स्थानं ब्रह्मराशिसमुद्भवम् ।
गुहायां निहितं नित्यं तद्दमेनाभिगम्यते ॥ १२.१५८.३२ ॥
梵の集まりから生じ、心の洞窟に永遠に置かれた祖父（ブラフマー）の住処は、自制によって到達される。
12.158.33
ज्ञानारामस्य बुद्धस्य सर्वभूतानुरोधिनः ।
नावृत्तिभयमस्तीह परलोकभयं कुतः ॥ १२.१५८.३३ ॥
知を楽しみ、目覚め、すべての存在に親身な者には、ここに再び還る恐れはない。どうして来世の恐れがあろうか。
12.158.34
एक एव दमे दोषो द्वितीयो नोपपद्यते ।
यदेनं दमसंयुक्तमशक्तं मन्यते जनः ॥ १२.१५८.३४ ॥
自制には一つの欠点しかなく、二つ目は生じない。それは、自制を備えたこの人を人々が無力だと思うことだ。
12.158.35
एकोऽस्य सुमहाप्राज्ञ दोषः स्यात्सुमहान्गुणः ।
क्षमया विपुला लोका दुर्लभा हि सहिष्णुता ॥ १२.१५८.३५ ॥
大いに賢い者よ、それには一つの欠点があるが、その徳は非常に大きい。忍耐によって広大な世界が得られる。忍耐は稀だからだ。
12.158.36
दान्तस्य किमरण्येन तथाऽदान्तस्य भारत ।
यत्रैव निवसेद्दान्तस्तदरण्यं स चाश्रमः ॥ १२.१५८.३६ ॥
バラタの子よ、自制する者に森が何の役に立とうか。自制しない者にも同様だ。自制する者が住むところ、そこが森であり、そこが庵である。
12.158.37
एतद्भीष्मस्य वचनं श्रुत्वा राजा युधिष्ठिरः ।
अमृतेनेव संतृप्तः प्रहृष्टः समपद्यत ॥ १२.१५८.३७ ॥
ビーシュマのこれらの言葉を聞いて、王ユディシュティラは甘露に満たされたかのように大いに喜んだ。
12.158.38
पुनश्च परिपप्रच्छ भीष्मं धर्मभृतां वरम् ।
ततः प्रीतः स चोवाच तस्मै सर्वं कुरूद्वहः ॥ १२.१५८.३८ ॥
そこで彼は法を保つ者の中で最も優れたビーシュマに再び尋ねた。するとクルの最上の者は喜び、彼にすべてを語った。