ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.162

12.162.1

आनृशंस्यं विजानामि दर्शनेन सतां सदा ।
नृशंसान्न विजानामि तेषां कर्म च भारत ॥ १२.१६२.१ ॥

ಸಜ್ಜನರನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕರುಣೆಯನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತೇನೆ; ಆದರೆ ಕ್ರೂರರನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಕರ್ಮವನ್ನು ನಾನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಓ ಭಾರತ.

कण्टकान्कूपमग्निं च वर्जयन्ति यथा नराः ।
तथा नृशंसकर्माणं वर्जयन्ति नरा नरम् ॥ १२.१६२.२ ॥

ಮುಳ್ಳು, ಬಾವಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಜನರು ಹೇಗೆ ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ರೂರ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಜನರು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

नृशंसो दह्यते व्यक्तं प्रेत्य चेह च भारत ।
तस्मात्त्वं ब्रूहि कौरव्य तस्य धर्मविनिश्चयम् ॥ १२.१६२.३ ॥

ಕ್ರೂರನು ಇಲ್ಲಿಯೂ ಸಾವಿನ ನಂತರವೂ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಸುಡುತ್ತಾನೆ, ಓ ಭಾರತ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಕೌರವ್ಯ, ಅವನ ಕುರಿತು ಧರ್ಮದ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಹೇಳು.

स्पृहाऽस्यान्तर्गता चैव विदितार्था च कर्मणाम् ।
आक्रोष्टा क्रुश्यते चैव बन्धिता बध्यते स च ॥ १२.१६२.४ ॥

ಅವನ ಒಳಗೆ ಆಸೆ ಅಡಗಿರುತ್ತದೆ; ಕರ್ಮಗಳ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅರಿತವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ನಿಂದಿಸುವವನು ನಿಂದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಬಂಧಿಸುವವನು ಬಂಧಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

दत्तानुकीर्तिर्विषमः क्षुद्रो नैकृतिकः शठः ।
असंभोगी च मानी च तथा सङ्गी विकत्थनः ॥ १२.१६२.५ ॥

ತಾನು ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳುವವನು, ಅಸಮಾನನು, ಕ್ಷುದ್ರನು, ವಂಚಕನು, ಶಠನು, ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳದವನು, ಅಹಂಕಾರಿ, ಅಂಟಿಕೊಂಡವನು, ಆತ್ಮಸ್ತುತಿ ಮಾಡುವವನು.

सर्वातिशङ्की पुरुषो बलीशः कृपणोऽथवा ।
वर्गप्रशंसीं सततमाश्रमद्वेपसंकरी ॥ १२.१६२.६ ॥

ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಅತಿಯಾಗಿ ಸಂಶಯಿಸುವ ಮನುಷ್ಯ, ಬಲದ ಗರ್ವದವನು ಅಥವಾ ಕೃಪಣನು, ಸದಾ ತನ್ನ ವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಗಳುವವನು, ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸಿ ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸುವವನು.

हिंसाविकारी सततमविशेषगुणागुणः ।
बह्वलीको मनस्वी च लुब्धोऽत्यर्थं नृशंसकृत् ॥ १२.१६२.७ ॥

ಸದಾ ಹಿಂಸೆಯಲ್ಲಿ ವಿಕಾರ ಹೊಂದಿದವನು, ಗುಣ ದೋಷಗಳ ಭೇದ ಕಾಣದವನು, ಬಹಳ ಸುಳ್ಳುಗಾರ, ಮನಸ್ವಿಯಾದರೂ ಅತ್ಯಂತ ಲೋಭಿ ಮತ್ತು ಕ್ರೂರ ಕೃತ್ಯ ಮಾಡುವವನು.

धर्मशीलं गुणोपेतं पाप इत्यवगच्छति ।
आत्मशीलोपमानेन न विश्वसिति कस्यचित् ॥ १२.१६२.८ ॥

ಧರ್ಮಶೀಲನೂ ಗುಣವಂತನೂ ಆದವನನ್ನೂ ಅವನು ಪಾಪಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನೇ ಅಳತೆಗೋಲಾಗಿ ಮಾಡಿ ಯಾರನ್ನೂ ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ.

परेषां यत्र दोपः स्यात्तद्गुह्यं संप्रकाशयेत् ।
समानेष्वेव दोपेषु वृत्त्यर्थमुपघातयेत् ॥ १२.१६२.९ ॥

ಇತರರಲ್ಲಿ ದೋಷವಿರುವಲ್ಲಿ ಆ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಬಯಲುಮಾಡಬೇಕು; ಸಮಾನ ದೋಷಗಳಿದ್ದರೂ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹಾನಿ ಮಾಡಬೇಕು.

तथोपकारिणं चैव मन्यते वञ्चितं परम् ।
दत्त्वाऽपि च धनं काले संतपत्युपकारिणे ॥ १२.१६२.१० ॥

ಹಾಗೆಯೇ ಉಪಕಾರ ಮಾಡಿದವನನ್ನೂ ಬೇರೆಯವರಿಂದ ವಂಚಿತನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಉಪಕಾರಿಗೆ ಧನ ನೀಡಿದರೂ ಅವನು ಸಂಕಟಪಡುತ್ತಾನೆ.

भक्ष्यं पेयमथालेह्यं यच्चान्यत्साधु भोजनम् ।
प्रेक्षमाणेषु योऽश्नीयान्नृशंसमिति तं वदेत् ॥ १२.१६२.११ ॥

ತಿನ್ನುವಂಥವು, ಕುಡಿಯುವಂಥವು, ನೆಕ್ಕುವಂಥವು ಹಾಗೂ ಇತರ ಉತ್ತಮ ಭೋಜನ — ಇವನ್ನು ಇತರರು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ ತಾನೇ ತಿನ್ನುವವನನ್ನು ಕ್ರೂರಿ ಎನ್ನಬೇಕು.

ब्राह्मणेभ्यः प्रदायाग्रं यः सुहृद्भिः सहाश्नुते ।
स प्रेत्य लभते स्वर्गमिह चानन्त्यमश्नुते ॥ १२.१६२.१२ ॥

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು ನೀಡಿ ಮಿತ್ರರೊಡನೆ ಭೋಜನ ಮಾಡುವವನು ಮರಣಾನಂತರ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಇಲ್ಲಿಯೂ ಅನಂತ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

एष ते भरतश्रेष्ठ नृशंसः परिकीर्तितः ।
सदा विवर्जनीयो हि पुरुषेण बुभूषता ॥ १२.१६२.१३ ॥

ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಈ ನಿರ್ದಯಿಯನ್ನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಳಿತನ್ನು ಬಯಸುವ ಮನುಷ್ಯನು ಇವನನ್ನು ಸದಾ ದೂರವಿಡಬೇಕು.