మహాభారతం · అధ్యాయం 12.162

12.162.1

आनृशंस्यं विजानामि दर्शनेन सतां सदा ।
नृशंसान्न विजानामि तेषां कर्म च भारत ॥ १२.१६२.१ ॥

సజ్జనులను చూడటం ద్వారా నేను ఎల్లప్పుడూ దయను తెలుసుకుంటాను; కానీ క్రూరుల గురించి, వారి కర్మను నేను తెలుసుకోలేను, ఓ భారతా.

कण्टकान्कूपमग्निं च वर्जयन्ति यथा नराः ।
तथा नृशंसकर्माणं वर्जयन्ति नरा नरम् ॥ १२.१६२.२ ॥

ముళ్లు, బావి, అగ్నిని మనుషులు ఎలా తప్పిస్తారో, అలాగే క్రూరకర్మలు చేసే మనిషిని మనుషులు తప్పిస్తారు.

नृशंसो दह्यते व्यक्तं प्रेत्य चेह च भारत ।
तस्मात्त्वं ब्रूहि कौरव्य तस्य धर्मविनिश्चयम् ॥ १२.१६२.३ ॥

క్రూరుడు ఇక్కడా మరణం తర్వాత కూడా స్పష్టంగా దహించబడతాడు. కాబట్టి, ఓ కౌరవ్యా, అతనిని గురించిన ధర్మ నిర్ణయాన్ని చెప్పు, ఓ భారతా.

स्पृहाऽस्यान्तर्गता चैव विदितार्था च कर्मणाम् ।
आक्रोष्टा क्रुश्यते चैव बन्धिता बध्यते स च ॥ १२.१६२.४ ॥

అతనిలో కోరిక లోపల దాగి ఉంటుంది; కర్మల అర్థాన్ని తెలిసినవాడిగా ఉంటాడు. దూషించేవాడు దూషించబడతాడు; బంధించేవాడు బంధించబడతాడు.

दत्तानुकीर्तिर्विषमः क्षुद्रो नैकृतिकः शठः ।
असंभोगी च मानी च तथा सङ्गी विकत्थनः ॥ १२.१६२.५ ॥

తాను ఇచ్చినదాన్ని చెప్పుకునేవాడు, అసమానుడు, నీచుడు, మోసగాడు, శఠుడు, పంచుకోనివాడు, గర్వి, ఆసక్తుడు, ఆత్మస్తుతి చేసుకునేవాడు.

सर्वातिशङ्की पुरुषो बलीशः कृपणोऽथवा ।
वर्गप्रशंसीं सततमाश्रमद्वेपसंकरी ॥ १२.१६२.६ ॥

అందరినీ అతిగా అనుమానించే మనిషి, బలాన్ని నమ్మే గర్వి లేదా లోభి, ఎల్లప్పుడూ తన వర్గాన్ని పొగిడేవాడు, ఆశ్రమధర్మాలను ద్వేషించి కలగాపులగం చేసేవాడు.

हिंसाविकारी सततमविशेषगुणागुणः ।
बह्वलीको मनस्वी च लुब्धोऽत्यर्थं नृशंसकृत् ॥ १२.१६२.७ ॥

ఎల్లప్పుడూ హింసాప్రవృత్తి కలవాడు, గుణదోషాల భేదం తెలియనివాడు, అతి అబద్ధాలాడేవాడు, మనస్వి అయినా అత్యంత లోభి, క్రూరకర్మలు చేసేవాడు.

धर्मशीलं गुणोपेतं पाप इत्यवगच्छति ।
आत्मशीलोपमानेन न विश्वसिति कस्यचित् ॥ १२.१६२.८ ॥

ధర్మశీలుడు, గుణవంతుడైన వ్యక్తిని కూడా పాపి అని భావిస్తాడు; తన స్వభావాన్నే కొలమానంగా చేసి ఎవరినీ నమ్మడు.

परेषां यत्र दोपः स्यात्तद्गुह्यं संप्रकाशयेत् ।
समानेष्वेव दोपेषु वृत्त्यर्थमुपघातयेत् ॥ १२.१६२.९ ॥

ఇతరులలో దోషం ఉన్న చోట ఆ రహస్యాన్ని బయటపెట్టాలి; సమాన దోషాలు ఉన్నప్పుడు జీవనోపాధి కోసం వాటిని ఉపయోగించి దెబ్బతీయాలి.

तथोपकारिणं चैव मन्यते वञ्चितं परम् ।
दत्त्वाऽपि च धनं काले संतपत्युपकारिणे ॥ १२.१६२.१० ॥

అలాగే ఉపకారం చేసినవాణ్ణి కూడా ఇతరులచే మోసగించబడినవాడిగా భావిస్తాడు; సరైన సమయంలో ఉపకారికి ధనం ఇచ్చినా అతడు బాధపడతాడు.

भक्ष्यं पेयमथालेह्यं यच्चान्यत्साधु भोजनम् ।
प्रेक्षमाणेषु योऽश्नीयान्नृशंसमिति तं वदेत् ॥ १२.१६२.११ ॥

తినదగినవి, త్రాగదగినవి, నాకదగినవి, ఇతర మంచి భోజనం — ఇవన్నీ ఇతరులు చూస్తుండగా తానే తినేవాడిని క్రూరుడని అనాలి.

ब्राह्मणेभ्यः प्रदायाग्रं यः सुहृद्भिः सहाश्नुते ।
स प्रेत्य लभते स्वर्गमिह चानन्त्यमश्नुते ॥ १२.१६२.१२ ॥

బ్రాహ్మణులకు మొదటి భాగాన్ని ఇచ్చి మిత్రులతో కలిసి భోజనం చేసేవాడు మరణానంతరం స్వర్గాన్ని పొందుతాడు; ఇక్కడ కూడా అనంతఫలాన్ని అనుభవిస్తాడు.

एष ते भरतश्रेष्ठ नृशंसः परिकीर्तितः ।
सदा विवर्जनीयो हि पुरुषेण बुभूषता ॥ १२.१६२.१३ ॥

భరతశ్రేష్ఠా, ఈ నిర్దయుడిని నీకు వివరించాను. శ్రేయస్సు కోరే మనిషి ఇతనిని ఎల్లప్పుడూ దూరంగా ఉంచాలి.