ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.162
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.162.1
आनृशंस्यं विजानामि दर्शनेन सतां सदा ।
नृशंसान्न विजानामि तेषां कर्म च भारत ॥ १२.१६२.१ ॥
ਸੱਜਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਸਦਾ ਦਇਆ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦਾ ਹਾਂ; ਪਰ ਕਰੂਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
12.162.2
कण्टकान्कूपमग्निं च वर्जयन्ति यथा नराः ।
तथा नृशंसकर्माणं वर्जयन्ति नरा नरम् ॥ १२.१६२.२ ॥
ਜਿਵੇਂ ਲੋਕ ਕੰਡਿਆਂ, ਖੂਹ ਅਤੇ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਲੋਕ ਕਰੂਰ ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹਨ।
12.162.3
नृशंसो दह्यते व्यक्तं प्रेत्य चेह च भारत ।
तस्मात्त्वं ब्रूहि कौरव्य तस्य धर्मविनिश्चयम् ॥ १२.१६२.३ ॥
ਕਰੂਰ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੜਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਧਰਮ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਦੱਸੋ।
12.162.4
स्पृहाऽस्यान्तर्गता चैव विदितार्था च कर्मणाम् ।
आक्रोष्टा क्रुश्यते चैव बन्धिता बध्यते स च ॥ १२.१६२.४ ॥
ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲਾਲਸਾ ਲੁਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਾਲ਼ਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਗਾਲ਼ਾਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ; ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਆਪ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
12.162.5
दत्तानुकीर्तिर्विषमः क्षुद्रो नैकृतिकः शठः ।
असंभोगी च मानी च तथा सङ्गी विकत्थनः ॥ १२.१६२.५ ॥
ਜੋ ਆਪਣੇ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਸਮਾਨ, ਛੋਟੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ, ਧੋਖੇਬਾਜ਼, ਚਤੁਰ ਠੱਗ, ਇਕੱਲਾ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ, ਹੰਕਾਰੀ, ਆਸਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ੇਖੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ।
12.162.6
सर्वातिशङ्की पुरुषो बलीशः कृपणोऽथवा ।
वर्गप्रशंसीं सततमाश्रमद्वेपसंकरी ॥ १२.१६२.६ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਲ ਦੇ ਮਾਣ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੰਜੂਸ ਹੈ, ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਵਰਗ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਨਾਲ ਦਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਲਗੱਡ ਕਰਦਾ ਹੈ।
12.162.7
हिंसाविकारी सततमविशेषगुणागुणः ।
बह्वलीको मनस्वी च लुब्धोऽत्यर्थं नृशंसकृत् ॥ १२.१६२.७ ॥
ਜੋ ਸਦਾ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਰੀ ਹੈ, ਗੁਣ ਤੇ ਔਗੁਣ ਦਾ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਬਹੁਤ ਝੂਠਾ ਹੈ, ਮਨਸਵੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਤਿ ਲੋਭੀ ਅਤੇ ਕਰੂਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
12.162.8
धर्मशीलं गुणोपेतं पाप इत्यवगच्छति ।
आत्मशीलोपमानेन न विश्वसिति कस्यचित् ॥ १२.१६२.८ ॥
ਧਰਮਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਪਾਪੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਹੀ ਪੈਮਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
12.162.9
परेषां यत्र दोपः स्यात्तद्गुह्यं संप्रकाशयेत् ।
समानेष्वेव दोपेषु वृत्त्यर्थमुपघातयेत् ॥ १२.१६२.९ ॥
ਜਿੱਥੇ ਦੂਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਗੁਪਤ ਗੱਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੋਜ਼ੀ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.162.10
तथोपकारिणं चैव मन्यते वञ्चितं परम् ।
दत्त्वाऽपि च धनं काले संतपत्युपकारिणे ॥ १२.१६२.१० ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਉਪਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਠੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਨਦਾ ਹੈ; ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਉਪਕਾਰੀ ਨੂੰ ਧਨ ਦੇ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
12.162.11
भक्ष्यं पेयमथालेह्यं यच्चान्यत्साधु भोजनम् ।
प्रेक्षमाणेषु योऽश्नीयान्नृशंसमिति तं वदेत् ॥ १२.१६२.११ ॥
ਖਾਣ ਯੋਗ, ਪੀਣ ਯੋਗ, ਚੱਟਣ ਯੋਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੰਗਾ ਭੋਜਨ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਜੋ ਆਪ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਕਰੂਰ ਆਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.162.12
ब्राह्मणेभ्यः प्रदायाग्रं यः सुहृद्भिः सहाश्नुते ।
स प्रेत्य लभते स्वर्गमिह चानन्त्यमश्नुते ॥ १२.१६२.१२ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਦੇ ਕੇ ਜੋ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਸਵਰਗ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਵੀ ਅਨੰਤ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
12.162.13
एष ते भरतश्रेष्ठ नृशंसः परिकीर्तितः ।
सदा विवर्जनीयो हि पुरुषेण बुभूषता ॥ १२.१६२.१३ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਨਿਰਦਈ ਮਨੁੱਖ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਸਦਾ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।