ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.168
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.168.1
तस्यां निशायां व्युष्टायां गते तस्मिन्द्विजोत्तमे ।
निष्क्रम्य गौतमोऽगच्छद्धनार्थी विचचार ह ॥ १२.१६८.१ ॥
ସେହି ରାତି ପାହିଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଗୌତମ ବାହାରି ଧନ ଇଚ୍ଛାରେ ଘୂରିବାକୁ ଲାଗିଲା।
12.168.2
सामुद्रिकान्सवणिजस्ततोऽपश्यत्स्थितान्पथि ।
स तेन सह सार्थेन प्रययौ सागरं प्रति ॥ १२.१६८.२ ॥
ତା'ପରେ ରାସ୍ତାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସମୁଦ୍ର ବଣିକମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ବାଣିଜ୍ୟ ଦଳକୁ ସେ ଦେଖିଲା; ସେହି ଦଳ ସହିତ ସେ ସମୁଦ୍ର ଆଡ଼କୁ ଗଲା।
12.168.3
स तु सार्थो महाराज कस्मिंश्चिद्गिरिगह्वरे ।
मत्तेन द्विरदेनाथ निहतः प्रायशोऽभवत् ॥ १२.१६८.३ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେହି ବାଣିଜ୍ୟ ଦଳ କୌଣସି ପର୍ବତ ଗୁମ୍ଫାରେ ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା।
12.168.4
स कथंचिद्भयात्तस्माद्विमुक्तो प्रायशोऽभवत् ।
कांदिग्भूतो जीवितार्थी प्रदुद्रावोत्तरां दिशम् ॥ १२.१६८.४ ॥
ସେ କୌଣସିମତେ ସେହି ଭୟରୁ ପ୍ରାୟ ମୁକ୍ତ ହେଲା; ଦିଗହରା ଓ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଜୀବନ ରକ୍ଷା ଇଚ୍ଛାରେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ପଳାଇଲା।
12.168.5
ततस्तु स परिभ्रष्टः सार्थाद्देशात्तथाऽर्थतः ।
एकाकी व्यभ्रमत्तत्र वने कापुरुषो यथा ॥ १२.१६८.५ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଦଳ, ଦେଶ ଓ ଧନରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୋଇ, ଏକାକୀ ସେହି ବନରେ କାପୁରୁଷ ପରି ଘୂରିବାକୁ ଲାଗିଲା।
12.168.6
स पन्थानमथासाद्य समुद्राभिसरं तदा ।
आससाद वनं रम्यं महत्पुष्पितपादपम् ॥ १२.१६८.६ ॥
ସେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଉଥିବା ପଥରେ ପହଞ୍ଚିଲା; ସେତେବେଳେ ଫୁଲିଥିବା ଗଛରେ ଭରା ଏକ ସୁନ୍ଦର ଓ ବିଶାଳ ବନରେ ପହଞ୍ଚିଲା।
12.168.7
सर्वर्तुकैराम्रवणैः पुष्पितैरुपशोभितम् ।
नन्दनोद्देशसदृशं यक्षकिन्नरसेवितम् ॥ १२.१६८.७ ॥
ତାହା ସବୁ ଋତୁରେ ଫୁଲିଥିବା ଆମ୍ର ବନରେ ଶୋଭିତ, ନନ୍ଦନ ବନ ପ୍ରଦେଶ ସଦୃଶ, ଯକ୍ଷ ଓ କିନ୍ନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ଥିଲା।
12.168.8
सालतालघवाश्वत्थप्लक्षागुरुवनैस्तथा ।
चन्दनस्य च मुख्यस्य पादपैरुपशोभितम्।
गिरिप्रस्थेषु रम्येषु सुखेषु सुखगन्धिषु ॥ १२.१६८.८ ॥
ସାଳ, ତାଳ, ଘବ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ପ୍ଲକ୍ଷ ଓ ଅଗରୁ ବନ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଚନ୍ଦନ ବୃକ୍ଷରେ ତାହା ଶୋଭିତ ଥିଲା; ପର୍ବତ ପଠାରର ରମଣୀୟ, ସୁଖଦ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ସ୍ଥାନରେ।
12.168.9
समन्ततो द्विजश्रेष्ठा वल्गु कूजन्ति तत्र वै ।
मनुष्यवदनाश्चान्ये भारुण्डा इति विश्रुताः ॥ १२.१६८.९ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ସେଠାରେ ଚାରିପଟେ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଡାକନ୍ତି; ମନୁଷ୍ୟ ମୁଖର, 'ଭାରୁଣ୍ଡ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
12.168.10
स तान्यतिमनोज्ञानि विहगानां रुतानि वै ।
शृण्वन्सुरमणीयानि विप्रोऽगच्छत गौतमः ॥ १२.१६८.१० ॥
ସେହି ଅତି ମନୋରମ, ଦିବ୍ୟ ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ସ୍ୱର ଶୁଣି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗୌତମ ଆଗକୁ ଗଲେ।
12.168.11
ततोऽपश्यत्सुरम्येषु सुवर्णसिकताचिते ।
देशभागे समे चित्रे स्वर्गोद्देशसमप्रभे।
श्रिया जुष्टं ददर्शाथ न्यग्रोधं च सुमण्डलम् ॥ १२.१६८.११ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ରମଣୀୟ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବାଲିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମତଳ ଓ ବିଚିତ୍ର ଏକ ସ୍ଥାନରେ, ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରଦେଶ ସଦୃଶ ଆଭାଯୁକ୍ତ, ଶୋଭାଯୁକ୍ତ, ସୁନ୍ଦର ଗୋଲାକାର ବଟ ବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ।
12.168.12
शाखाभिरनुरूपाभिः संवृतं छत्रसन्निभम् ।
तस्य मूलं च संसिक्तं वरचन्दनवारिणा ॥ १२.१६८.१२ ॥
ଉପଯୁକ୍ତ ଶାଖାରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ଛତ୍ର ସଦୃଶ; ଏବଂ ତାହାର ମୂଳ ଉତ୍ତମ ଚନ୍ଦନ ଜଳରେ ସିଞ୍ଚିତ ଥିଲା।
12.168.13
दिव्यपुष्पान्वितं श्रीमत्पितामहसदोपमम् ।
तं दृष्ट्वा गौतमः प्रीतो मनःकान्तमनुत्तमम् ॥ १२.१६८.१३ ॥
ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପରେ ଯୁକ୍ତ, ଶୋଭାମୟ, ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସଭା ସଦୃଶ ସେହି ବୃକ୍ଷକୁ ଦେଖି ଗୌତମ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ତାହା ମନକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଓ ଅନୁପମ ଥିଲା।
12.168.14
मेध्यं सुरगृहप्रख्यं पुष्पितैः पादपैर्वृतम् ।
तमासाद्य मुदा युक्तस्तस्याधस्तादुपाविशत् ॥ १२.१६८.१४ ॥
ପବିତ୍ର, ଦେବଗୃହ ସଦୃଶ, ପୁଷ୍ପିତ ବୃକ୍ଷରେ ଘେରା ସେ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚି ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୌତମ ସେହି ବୃକ୍ଷ ତଳେ ବସିଲେ।
12.168.15
तत्रासीनस्य कौन्तेय गौतमस्य नराधिप ।
पुष्पाणि समुपस्पृश्य प्रववावनिलः शुभः।
ह्लादयंस्तस्य गात्राणि गौतमस्य तदा नृप ॥ १२.१६८.१५ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ, ହେ ନରାଧିପ! ସେଠାରେ ବସିଥିବା ଗୌତମଙ୍କ ନିକଟରେ ପୁଷ୍ପ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଏକ ଶୁଭ ପବନ ବହିଲା; ତାହା ସେତେବେଳେ ଗୌତମଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଥିଲା।
12.168.16
स तु विप्रः परिश्रान्तिः स्पृष्टः पुण्येन वायुना ।
सुखमासाद्य सुष्वाप भास्करश्चास्तमभ्ययात् ॥ १२.१६८.१६ ॥
ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ, ପବିତ୍ର ପବନରେ ସ୍ପର୍ଶିତ ହୋଇ ସୁଖ ପାଇ ଗାଢ଼ ନିଦ୍ରା ଗଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ତ ଗଲେ।
12.168.17
ततोऽस्तं भास्करे याते सन्ध्याकाल उपस्थिते ।
आजगाम स्वभवनं ब्रह्मलोकात्खगोत्तमः ॥ १२.१६८.१७ ॥
ତା'ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେଲେ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ପକ୍ଷୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରୁ ନିଜ ଗୃହକୁ ଆସିଲେ।
12.168.18
नाडीजङ्घ इति ख्यातो दयितो ब्रह्मणः सखा ।
बकराजो महाप्राज्ञः काश्यपस्यात्मसंभवः ॥ १२.१६८.१८ ॥
ନାଡୀଜଙ୍ଘ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସଖା, ବକମାନଙ୍କ ରାଜା, ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, କଶ୍ୟପଙ୍କ ଆତ୍ମଜ ସେ ଥିଲେ।
12.168.19
राजधर्मेति विख्यातो बभूवाप्रतिभो भुवि ।
देवकन्यासुतः श्रीमान्विद्वान्देवसमप्रभः ॥ १२.१६८.१९ ॥
ରାଜଧର୍ମ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ ସେ ପୃଥିବୀରେ ଅପ୍ରତିମ ହେଲେ। ଦେବକନ୍ୟାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ତେଜସ୍ୱୀ, ବିଦ୍ୱାନ ଓ ଦେବତା ସଦୃଶ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ।
12.168.20
मृष्टहाटकसंछन्नो भूषणैरर्कसन्निभैः ।
भूषितः सर्वगात्रेषु देवगर्भः श्रिया ज्वलन् ॥ १२.१६८.२० ॥
ଚିକ୍କଣ ସୁନାରେ ଆବୃତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଅଳଙ୍କାରରେ ସର୍ବାଙ୍ଗ ବିଭୂଷିତ, ଦେବଗର୍ଭ ପରି ଶ୍ରୀରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ସେ ଥିଲେ।
12.168.21
तमागतं खगं दृष्ट्वा गौतमो विस्मितोऽभवत् ।
क्षुत्पिपासापरीतात्मा हिंसार्थं चैनमैक्षत ॥ १२.१६८.२१ ॥
ଆସିଥିବା ସେ ପକ୍ଷୀକୁ ଦେଖି ଗୌତମ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ। କ୍ଷୁଧା ଓ ତୃଷ୍ଣାରେ ବ୍ୟାକୁଳ ମନରେ ସେ ତାକୁ ମାରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଚାହିଁଲେ।
12.168.22
स्वागतं भवतो विप्र दिष्ट्या प्राप्तोऽसि मे गृहान् ।
अस्तं च सविता यातः संध्येयं समुपस्थिता ॥ १२.१६८.२२ ॥
ହେ ବିପ୍ର, ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ! ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆପଣ ମୋ ଗୃହକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ସବିତା ଅସ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଏହି ସନ୍ଧ୍ୟା ଉପସ୍ଥିତ।
12.168.23
मम त्वं निलयं प्राप्तः प्रियातिथिरनिन्दितः ।
पूजितो यास्यसि प्रातर्विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ १२.१६८.२३ ॥
ଆପଣ ମୋ ଗୃହକୁ ଆସିଛନ୍ତି; ଆପଣ ପ୍ରିୟ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଅତିଥି। ବିଧି ଅନୁସାରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ସକାଳେ ଆପଣ ଯିବେ।