ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.168
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.168.1
तस्यां निशायां व्युष्टायां गते तस्मिन्द्विजोत्तमे ।
निष्क्रम्य गौतमोऽगच्छद्धनार्थी विचचार ह ॥ १२.१६८.१ ॥
ਉਸ ਰਾਤ ਦੇ ਬੀਤਣ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਤੇ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਗੌਤਮ ਨਿਕਲ ਕੇ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਿਆ ਅਤੇ ਭਟਕਣ ਲੱਗਾ।
12.168.2
सामुद्रिकान्सवणिजस्ततोऽपश्यत्स्थितान्पथि ।
स तेन सह सार्थेन प्रययौ सागरं प्रति ॥ १२.१६८.२ ॥
ਫਿਰ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਕਾਫ਼ਲੇ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ; ਉਸ ਕਾਫ਼ਲੇ ਨਾਲ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਿਆ।
12.168.3
स तु सार्थो महाराज कस्मिंश्चिद्गिरिगह्वरे ।
मत्तेन द्विरदेनाथ निहतः प्रायशोऽभवत् ॥ १२.१६८.३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਕਾਫ਼ਲਾ ਕਿਸੇ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਲਗਭਗ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ।
12.168.4
स कथंचिद्भयात्तस्माद्विमुक्तो प्रायशोऽभवत् ।
कांदिग्भूतो जीवितार्थी प्रदुद्रावोत्तरां दिशम् ॥ १२.१६८.४ ॥
ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਡਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਬਚ ਨਿਕਲਿਆ; ਦਿਸ਼ਾਹੀਣ ਅਤੇ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਿਆ।
12.168.5
ततस्तु स परिभ्रष्टः सार्थाद्देशात्तथाऽर्थतः ।
एकाकी व्यभ्रमत्तत्र वने कापुरुषो यथा ॥ १२.१६८.५ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਕਾਫ਼ਲੇ ਤੋਂ, ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਅਤੇ ਧਨ ਤੋਂ ਵਿਛੜ ਕੇ, ਇਕੱਲਾ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਾਇਰ ਪੁਰਸ਼ ਵਾਂਗ ਭਟਕਣ ਲੱਗਾ।
12.168.6
स पन्थानमथासाद्य समुद्राभिसरं तदा ।
आससाद वनं रम्यं महत्पुष्पितपादपम् ॥ १२.१६८.६ ॥
ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਹ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਤਦ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
12.168.7
सर्वर्तुकैराम्रवणैः पुष्पितैरुपशोभितम् ।
नन्दनोद्देशसदृशं यक्षकिन्नरसेवितम् ॥ १२.१६८.७ ॥
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਅੰਬਾਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ, ਨੰਦਨ ਵਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਰਗਾ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਿਤ।
12.168.8
सालतालघवाश्वत्थप्लक्षागुरुवनैस्तथा ।
चन्दनस्य च मुख्यस्य पादपैरुपशोभितम्।
गिरिप्रस्थेषु रम्येषु सुखेषु सुखगन्धिषु ॥ १२.१६८.८ ॥
ਸਾਲ, ਤਾਲ, ਘਵ, ਅਸ਼ਵੱਥ, ਪਲਕ੍ਸ਼ ਅਤੇ ਅਗਰੂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਚੰਦਨ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ; ਪਰਬਤੀ ਪਠਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰਮਣੀਕ, ਸੁਖਦਾਈ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ।
12.168.9
समन्ततो द्विजश्रेष्ठा वल्गु कूजन्ति तत्र वै ।
मनुष्यवदनाश्चान्ये भारुण्डा इति विश्रुताः ॥ १२.१६८.९ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਉੱਥੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮਿੱਠੀ ਕੂਕਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, 'ਭਾਰੁੰਡ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਰ ਪੰਛੀ ਵੀ ਹਨ।
12.168.10
स तान्यतिमनोज्ञानि विहगानां रुतानि वै ।
शृण्वन्सुरमणीयानि विप्रोऽगच्छत गौतमः ॥ १२.१६८.१० ॥
ਉਹਨਾਂ ਅਤਿ ਮਨੋਹਰ, ਦਿਵ ਸੁੰਦਰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਸੁਣਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗੌਤਮ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
12.168.11
ततोऽपश्यत्सुरम्येषु सुवर्णसिकताचिते ।
देशभागे समे चित्रे स्वर्गोद्देशसमप्रभे।
श्रिया जुष्टं ददर्शाथ न्यग्रोधं च सुमण्डलम् ॥ १२.१६८.११ ॥
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਰਮਣੀਕ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਰੇਤ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਸਮਤਲ ਅਤੇ ਵਿਚਿੱਤਰ ਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਵਰਗ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸੁੰਦਰ ਗੋਲ ਬੋਹੜ ਦਾ ਰੁੱਖ ਵੇਖਿਆ।
12.168.12
शाखाभिरनुरूपाभिः संवृतं छत्रसन्निभम् ।
तस्य मूलं च संसिक्तं वरचन्दनवारिणा ॥ १२.१६८.१२ ॥
ਢੁਕਵੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਛਤਰੀ ਵਰਗਾ; ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਉੱਤਮ ਚੰਦਨ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਸਿੰਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
12.168.13
दिव्यपुष्पान्वितं श्रीमत्पितामहसदोपमम् ।
तं दृष्ट्वा गौतमः प्रीतो मनःकान्तमनुत्तमम् ॥ १२.१६८.१३ ॥
ਦਿਵ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ, ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਭਾ ਵਰਗੇ ਉਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਗੌਤਮ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ; ਉਹ ਮਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ।
12.168.14
मेध्यं सुरगृहप्रख्यं पुष्पितैः पादपैर्वृतम् ।
तमासाद्य मुदा युक्तस्तस्याधस्तादुपाविशत् ॥ १२.१६८.१४ ॥
ਪਵਿੱਤਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਰਗੀ, ਫੁੱਲਦਾਰ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਗੌਤਮ ਉਸ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬੈਠ ਗਏ।
12.168.15
तत्रासीनस्य कौन्तेय गौतमस्य नराधिप ।
पुष्पाणि समुपस्पृश्य प्रववावनिलः शुभः।
ह्लादयंस्तस्य गात्राणि गौतमस्य तदा नृप ॥ १२.१६८.१५ ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ! ਉੱਥੇ ਬੈਠੇ ਗੌਤਮ ਕੋਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਹਵਾ ਵਗੀ; ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਗੌਤਮ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੀ ਸੀ।
12.168.16
स तु विप्रः परिश्रान्तिः स्पृष्टः पुण्येन वायुना ।
सुखमासाद्य सुष्वाप भास्करश्चास्तमभ्ययात् ॥ १२.१६८.१६ ॥
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਹਵਾ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ ਜਾ ਕੇ ਸੁਖ ਪਾਕੇ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਸੌਂ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵੀ ਅਸਤ ਹੋ ਗਿਆ।
12.168.17
ततोऽस्तं भास्करे याते सन्ध्याकाल उपस्थिते ।
आजगाम स्वभवनं ब्रह्मलोकात्खगोत्तमः ॥ १२.१६८.१७ ॥
ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਹੋ ਜਾਣ ਅਤੇ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਆਉਣ ਤੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆ ਗਿਆ।
12.168.18
नाडीजङ्घ इति ख्यातो दयितो ब्रह्मणः सखा ।
बकराजो महाप्राज्ञः काश्यपस्यात्मसंभवः ॥ १२.१६८.१८ ॥
ਨਾਡੀਜੰਘ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਮਿੱਤਰ, ਬਗਲਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਿਆ, ਕਸ਼ਅਪ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
12.168.19
राजधर्मेति विख्यातो बभूवाप्रतिभो भुवि ।
देवकन्यासुतः श्रीमान्विद्वान्देवसमप्रभः ॥ १२.१६८.१९ ॥
ਰਾਜਧਰਮ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੋਏ। ਦੇਵਕੰਨਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੀ ਆਭਾ ਵਾਲੇ ਸਨ।
12.168.20
मृष्टहाटकसंछन्नो भूषणैरर्कसन्निभैः ।
भूषितः सर्वगात्रेषु देवगर्भः श्रिया ज्वलन् ॥ १२.१६८.२० ॥
ਚਮਕਦੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਢਕੇ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ, ਦੇਵਗਰਭ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਦਮਕਦੇ ਸਨ।
12.168.21
तमागतं खगं दृष्ट्वा गौतमो विस्मितोऽभवत् ।
क्षुत्पिपासापरीतात्मा हिंसार्थं चैनमैक्षत ॥ १२.१६८.२१ ॥
ਆਏ ਹੋਏ ਉਸ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਗੌਤਮ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਭੁੱਖ-ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਮਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਨੀਯਤ ਨਾਲ ਤੱਕਣ ਲੱਗੇ।
12.168.22
स्वागतं भवतो विप्र दिष्ट्या प्राप्तोऽसि मे गृहान् ।
अस्तं च सविता यातः संध्येयं समुपस्थिता ॥ १२.१६८.२२ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ! ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਏ ਹੋ। ਸਵਿਤਾ ਅਸਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸੰਧਿਆ ਆ ਗਈ ਹੈ।
12.168.23
मम त्वं निलयं प्राप्तः प्रियातिथिरनिन्दितः ।
पूजितो यास्यसि प्रातर्विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ १२.१६८.२३ ॥
ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਏ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਪਿਆਰੇ, ਬੇਦਾਗ਼ ਮਹਿਮਾਨ ਹੋ। ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾ ਕੇ ਸਵੇਰੇ ਤੁਸੀਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਵੋਗੇ।