ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.169
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.169.1
गिरं तां मधुरां श्रुत्वा गौतमो विस्मितस्तदा ।
कौतूहलान्वितो राजन्राजधर्माणमैक्षत ॥ १२.१६९.१ ॥
ସେହି ମଧୁର ବାଣୀ ଶୁଣି ଗୌତମ ସେତେବେଳେ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ; ହେ ରାଜନ୍, କୌତୂହଳରେ ସେ ରାଜଧର୍ମାଙ୍କୁ ଚାହିଁଲେ।
12.169.2
भोः काश्यपस्य पुत्रोऽहं माता दाक्षायणी मम ।
सती त्वं च गुणोपेतः स्वागतं ते द्विजोत्तम ॥ १२.१६९.२ ॥
ହେ ମହାଶୟ, ମୁଁ କଶ୍ୟପଙ୍କ ପୁତ୍ର; ମୋ ମାତା ଦାକ୍ଷାୟଣୀ। ଆପଣ ଗୁଣବାନ; ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ।
12.169.3
तस्मै दत्त्वा स सत्कारं विधिदृष्टेन कर्मणा ।
शालपुष्पमयीं दिव्यां बृसीं समुपकल्पयत् ॥ १२.१६९.३ ॥
ବିଧି ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କୁ ସତ୍କାର ଦେଇ ସେ ଶାଳପୁଷ୍ପରେ ତିଆରି ଦିବ୍ୟ ଆସନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ।
12.169.4
भगीरथरथाक्रान्तदेशान्गङ्गानिषेवितान् ।
ये चरन्ति महामीनास्तांश्च तस्यान्वकल्पयत् ॥ १२.१६९.४ ॥
ଭଗୀରଥଙ୍କ ରଥ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ, ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ବଡ଼ ମାଛମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗାଡ଼ କଲେ।
12.169.5
वह्निं चापि सुसंदीप्तं मीनांश्चापि सुपीवरान् ।
स गौतमायातिथये न्यवेदयत काश्यपिः ॥ १२.१६९.५ ॥
ଭଲ ଭାବେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ଏବଂ ଅତି ପୁଷ୍ଟ ମାଛ ମଧ୍ୟ କଶ୍ୟପଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅତିଥି ଗୌତମଙ୍କୁ ନିବେଦନ କଲେ।
12.169.6
भुक्तवन्तं च तं विप्रं प्रीतात्मानं महामनाः ।
श्रमापनयनार्थं स पक्षाभ्यामभ्यवीजयत् ॥ १२.१६९.६ ॥
ଭୋଜନ କରି ପ୍ରସନ୍ନ ମନ ଥିବା ସେହି ବିପ୍ରଙ୍କ କ୍ଳାନ୍ତି ଦୂର କରିବାକୁ ମହାମନା ସେ ନିଜ ପକ୍ଷରେ ତାଙ୍କୁ ବାୟୁ କଲେ।
12.169.7
तनो विश्रान्तमासीनं गोत्रवृत्तमपृच्छत ।
सोऽब्रवीद्गौतमोऽस्मीति ब्राह्मणोस्मीत्युदाहरत् ॥ १२.१६९.७ ॥
ବିଶ୍ରାମ ନେଇ ବସିଥିବା ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଗୋତ୍ର ଓ ଆଚରଣ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ। ସେ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଗୌତମ' ଏବଂ 'ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ'।
12.169.8
तस्मै पर्णमयं दिव्यं दिव्यपुष्पाधिवासितम् ।
गन्धाढ्यं शयनं प्रादात्स शिश्ये तत्र वै सुखम् ॥ १२.१६९.८ ॥
ତାଙ୍କୁ ପତ୍ରରେ ନିର୍ମିତ, ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପରେ ସୁଗନ୍ଧିତ, ସୁଗନ୍ଧପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଶଯ୍ୟା ଦେଲେ। ସେ ସେଠାରେ ସୁଖରେ ଶୟନ କଲେ।
12.169.9
अपोपविष्टं शयने गौतमं वाक्यवित्तमः ।
पप्रच्छ काश्यपिर्वाग्मी किमागमनमित्युत ॥ १२.१६९.९ ॥
ଶଯ୍ୟାରେ ବସିଥିବା ଗୌତମଙ୍କୁ, ବାକ୍ୟବିଶାରଦ ବାଗ୍ମୀ କାଶ୍ୟପ ପଚାରିଲେ, 'ଆପଣଙ୍କ ଆସିବାର କାରଣ କ'ଣ?'
12.169.10
ततोऽब्रवीद्गौतमस्तं दरिद्रोऽहं महामते ।
समुद्रगमनाकाङ्क्षी द्रव्यार्थमिति भारत ॥ १२.१६९.१० ॥
ତେବେ ଗୌତମ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ମହାମତି, ମୁଁ ଦରିଦ୍ର। ହେ ଭାରତ, ଧନ ପାଇଁ ସମୁଦ୍ରଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ।'
12.169.11
तं काश्यपोऽब्रवीत्प्रीत्या नोत्कण्ठां कर्तुमर्हसि ।
कृतकार्यो द्विजश्रेष्ठ सद्रव्यो यास्यसे गृहान् ॥ १२.१६९.११ ॥
କାଶ୍ୟପ ସ୍ନେହରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରି ଧନ ସହିତ ତୁମେ ଘରକୁ ଫେରିବ।'
12.169.12
चतुर्विधा ह्यर्थगतिर्बृहस्पतिमतं यथा ।
मित्रं विद्या हिरण्यं च बुद्धिश्चेति बुधेप्सिता ॥ १२.१६९.१२ ॥
ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ମତରେ ଧନପ୍ରାପ୍ତିର ଚାରି ପଥ ଅଛି: ମିତ୍ର, ବିଦ୍ୟା, ସୁନା ଓ ବୁଦ୍ଧି — ଏଗୁଡ଼ିକ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛିତ।
12.169.13
प्रादुर्भूतोऽस्मि ते मित्रं सुहृत्त्वं च महत्तरम् ।
सोऽहं तथा यतिष्यामि भविष्यसि यथार्थवान् ॥ १२.१६९.१३ ॥
ମୁଁ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛି; ମୁଁ ତୁମର ମିତ୍ର ଏବଂ ମହତ୍ତର ହିତୈଷୀ। ମୁଁ ସେହିପରି ଉଦ୍ୟମ କରିବି, ଯେପରି ତୁମେ ତୁମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧିବ।
12.169.14
ततः प्रभातसमये सुखं पृष्ट्वाऽब्रवीदिदम् ।
गच्छ सौम्य पथाऽनेन कृतकृत्यो भविष्यसि ॥ १२.१६९.१४ ॥
ତା'ପରେ ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ କୁଶଳ ପଚାରି ସେ ଏହା କହିଲା: ହେ ସୌମ୍ୟ, ଏହି ପଥରେ ଯାଅ; ତୁମେ କୃତକୃତ୍ୟ ହେବ।
12.169.15
इतस्त्रियोजनं गत्वा राक्षसाधिपतिर्महान् ।
विरूपाक्ष इति ख्यातः सखा मम महाबलः ॥ १२.१६९.१५ ॥
ଏଠାରୁ ତିନି ଯୋଜନ ଯାଇ ରାକ୍ଷସାଧିପତି ମହାନ, 'ବିରୂପାକ୍ଷ' ନାମରେ ଖ୍ୟାତ, ମୋର ମହାବଳୀ ମିତ୍ର ଅଛନ୍ତି।
12.169.16
तं गच्छ द्विजमुख्य त्वं स मद्वाक्यप्रचोदितः ।
कामानभीप्सितांस्तुभ्यं दाता नास्त्यत्र संशयः ॥ १२.१६९.१६ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ; ସେ ମୋ ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ତୁମକୁ ଇଚ୍ଛିତ କାମନା ଦେବେ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
12.169.17
इत्युक्तः प्रययौ राजन्गौतमो विगतक्लमः ।
फलान्यमृतकल्पानि भक्षयानो यथेष्टतः ॥ १२.१६९.१७ ॥
ଏହିପରି କୁହାଗଲେ, ହେ ରାଜନ, ଶ୍ରମରହିତ ଗୌତମ ଚାଲିଗଲେ; ଅମୃତ ସମାନ ଫଳ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଖାଇ ଖାଇ।
12.169.18
चन्दनागुरुमुख्यानि पत्रत्वचवनानि च ।
तस्मिन्पथि महाराज सेवमानो द्रुतं ययौ ॥ १२.१६९.१८ ॥
ସେହି ପଥରେ ଚନ୍ଦନ, ଅଗରୁ ପ୍ରଭୃତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃକ୍ଷ ଏବଂ ପତ୍ର-ଛାଲ ବନର ସେବନ କରି, ହେ ମହାରାଜ, ସେ ଶୀଘ୍ର ଗଲା।
12.169.19
ततो मनुव्रजं नाम नगरं शैलतोरणम् ।
शैलप्राकारवप्रं च शैलयन्त्रार्गलं तथा ॥ १२.१६९.१९ ॥
ତା'ପରେ ମନୁବ୍ରଜ ନାମକ ନଗର ଆସିଲା; ତାହାର ତୋରଣ ପର୍ବତମୟ, ପ୍ରାକାର ଓ ପ୍ରାଚୀର ପର୍ବତମୟ, ଏବଂ ଅର୍ଗଳ ଓ ଯନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ପର୍ବତମୟ ଥିଲା।
12.169.20
विदितश्चाभवत्तस्य राक्षसेन्द्रस्य धीमतः ।
प्रहितः सुहृदा राजन्प्रीयमाणः प्रियातिथिः ॥ १२.१६९.२० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେଇ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଜଣାପଡ଼ିଲା ଯେ ତାଙ୍କ ସୁହୃଦ ଏକ ପ୍ରିୟ ଅତିଥି ପଠାଇଛନ୍ତି; ତହିଁରେ ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
12.169.21
ततः स राक्षसेन्द्रः स्वान्प्रेष्यानाह युधिष्ठिर ।
गौतमो नगरद्वाराच्छीघ्रमानीयतामिति ॥ १२.१६९.२१ ॥
ତା'ପରେ ସେଇ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ନିଜ ସେବକମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର: 'ଗୌତମଙ୍କୁ ନଗରଦ୍ୱାରରୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣ।'
12.169.22
तस्मात्पुरवरात्तूर्णं पुरुषाः श्वेतवेष्टनाः ।
गौतमेत्यभिभाषन्तः पुरद्वारमुपागमन् ॥ १२.१६९.२२ ॥
ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଗରରୁ ଧଳା ପଗଡ଼ି ପିନ୍ଧିଥିବା ପୁରୁଷମାନେ ଶୀଘ୍ର 'ଗୌତମ' ବୋଲି ଡାକି ନଗରଦ୍ୱାରକୁ ଆସିଲେ।
12.169.23
ते तमूचुर्महाराज राजप्रेष्यास्तदा द्विजम् ।
त्वरस्व तूर्णमागच्छ राजा त्वां द्रष्टुमिच्छति ॥ १२.१६९.२३ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ତହିଁରେ ସେହି ରାଜସେବକମାନେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ତ୍ୱରା କର, ଶୀଘ୍ର ଆସ; ରାଜା ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।'
12.169.24
राक्षसाधिपतिर्वीरो विरूपाक्ष इति श्रुतः ।
स त्वां त्वरति वै द्रष्टुं तत्क्षिप्रं संविधीयताम् ॥ १२.१६९.२४ ॥
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ବୀର ଅଧିପତି ବିରୂପାକ୍ଷ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ତ୍ୱରା କରୁଛନ୍ତି; ଅତଏବ ଶୀଘ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ।
12.169.25
ततः स प्राद्रवद्विप्रो विस्मयाद्विगतक्लमः ।
गौतमः परमर्द्धि तां पश्यन्परमविस्मितः ॥ १२.१६९.२५ ॥
ତା'ପରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିସ୍ମୟରେ କ୍ଳାନ୍ତି ଭୁଲି ଦୌଡ଼ିଲେ। ସେ ପରମ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ଗୌତମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।
12.169.26
तैरेव सहितो राज्ञो वेश्म तूर्णमुपाद्रवत् ।
दर्शनं राक्षसेन्द्रस्य काङ्क्षमाणो द्विजस्तदा ॥ १२.१६९.२६ ॥
ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ସେ ଦ୍ୱିଜ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରାସାଦ ଆଡ଼କୁ ଶୀଘ୍ର ଦୌଡ଼ିଲେ; ସେତେବେଳେ ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଇଚ୍ଛା କରି।