మహాభారతం · అధ్యాయం 12.169
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.169.1
गिरं तां मधुरां श्रुत्वा गौतमो विस्मितस्तदा ।
कौतूहलान्वितो राजन्राजधर्माणमैक्षत ॥ १२.१६९.१ ॥
ఆ మధురమైన మాటను విని గౌతముడు అప్పుడు ఆశ్చర్యపడ్డాడు; ఓ రాజా, కుతూహలంతో రాజధర్ముడిని చూశాడు.
12.169.2
भोः काश्यपस्य पुत्रोऽहं माता दाक्षायणी मम ।
सती त्वं च गुणोपेतः स्वागतं ते द्विजोत्तम ॥ १२.१६९.२ ॥
అయ్యా, నేను కశ్యపుని కుమారుడను; నా తల్లి దాక్షాయణి. మీరు గుణవంతులు; ద్విజోత్తమా, మీకు స్వాగతం.
12.169.3
तस्मै दत्त्वा स सत्कारं विधिदृष्टेन कर्मणा ।
शालपुष्पमयीं दिव्यां बृसीं समुपकल्पयत् ॥ १२.१६९.३ ॥
విధి ప్రకారం ఆయనకు సత్కారం చేసి, శాల పుష్పాలతో చేసిన దివ్యమైన ఆసనాన్ని ఆయన సిద్ధం చేశాడు.
12.169.4
भगीरथरथाक्रान्तदेशान्गङ्गानिषेवितान् ।
ये चरन्ति महामीनास्तांश्च तस्यान्वकल्पयत् ॥ १२.१६९.४ ॥
భగీరథుని రథం నడిచిన, గంగచే సేవింపబడిన ప్రదేశాల్లో తిరిగే పెద్ద చేపలను కూడా ఆయన కోసం సమకూర్చాడు.
12.169.5
वह्निं चापि सुसंदीप्तं मीनांश्चापि सुपीवरान् ।
स गौतमायातिथये न्यवेदयत काश्यपिः ॥ १२.१६९.५ ॥
బాగా మండుతున్న అగ్నిని, మరియు బలిసిన చేపలను కూడా కాశ్యపుని కుమారుడు అతిథి గౌతముడికి సమర్పించాడు.
12.169.6
भुक्तवन्तं च तं विप्रं प्रीतात्मानं महामनाः ।
श्रमापनयनार्थं स पक्षाभ्यामभ्यवीजयत् ॥ १२.१६९.६ ॥
భోజనం చేసి సంతోషించిన ఆ బ్రాహ్మణుని అలసట తీర్చడానికి, ఉదారమనస్కుడైన ఆయన తన రెక్కలతో ఆయనకు విసిరాడు.
12.169.7
तनो विश्रान्तमासीनं गोत्रवृत्तमपृच्छत ।
सोऽब्रवीद्गौतमोऽस्मीति ब्राह्मणोस्मीत्युदाहरत् ॥ १२.१६९.७ ॥
విశ్రాంతి తీసుకొని కూర్చున్న అతనిని అతని గోత్రం, ప్రవర్తన గురించి అడిగాడు. అతడు 'నేను గౌతముడను' అని, 'నేను బ్రాహ్మణుడను' అని చెప్పాడు.
12.169.8
तस्मै पर्णमयं दिव्यं दिव्यपुष्पाधिवासितम् ।
गन्धाढ्यं शयनं प्रादात्स शिश्ये तत्र वै सुखम् ॥ १२.१६९.८ ॥
అతనికి ఆకులతో చేసిన, దివ్య పుష్పాలతో సువాసన వెదజల్లే, పరిమళభరితమైన దివ్యమైన శయ్యను ఇచ్చాడు. అతడు అక్కడ సుఖంగా పడుకున్నాడు.
12.169.9
अपोपविष्टं शयने गौतमं वाक्यवित्तमः ।
पप्रच्छ काश्यपिर्वाग्मी किमागमनमित्युत ॥ १२.१६९.९ ॥
మంచంపై కూర్చున్న గౌతముని, మాటలలో అగ్రగణ్యుడైన వాగ్మి అయిన కాశ్యపుడు 'మీ రాకకు కారణమేమిటి?' అని అడిగాడు.
12.169.10
ततोऽब्रवीद्गौतमस्तं दरिद्रोऽहं महामते ।
समुद्रगमनाकाङ्क्षी द्रव्यार्थमिति भारत ॥ १२.१६९.१० ॥
అప్పుడు గౌతముడు అతనితో, 'ఓ మహామతి, నేను దరిద్రుడను. ఓ భారతా, ధనం కోసం సముద్రయానం చేయాలనుకుంటున్నాను' అని చెప్పాడు.
12.169.11
तं काश्यपोऽब्रवीत्प्रीत्या नोत्कण्ठां कर्तुमर्हसि ।
कृतकार्यो द्विजश्रेष्ठ सद्रव्यो यास्यसे गृहान् ॥ १२.१६९.११ ॥
కాశ్యపుడు అతనితో ప్రీతితో అన్నాడు, 'ద్విజశ్రేష్ఠా, ఆందోళన చెందవద్దు. నీ కార్యం సఫలమై, ధనంతో ఇంటికి వెళ్తావు.'
12.169.12
चतुर्विधा ह्यर्थगतिर्बृहस्पतिमतं यथा ।
मित्रं विद्या हिरण्यं च बुद्धिश्चेति बुधेप्सिता ॥ १२.१६९.१२ ॥
బృహస్పతి మతం ప్రకారం ధనప్రాప్తికి నాలుగు మార్గాలున్నాయి: మిత్రత్వం, విద్య, బంగారం, బుద్ధి — ఇవి జ్ఞానులు కోరేవి.
12.169.13
प्रादुर्भूतोऽस्मि ते मित्रं सुहृत्त्वं च महत्तरम् ।
सोऽहं तथा यतिष्यामि भविष्यसि यथार्थवान् ॥ १२.१६९.१३ ॥
నేను నీ ఎదుట ప్రత్యక్షమయ్యాను; నేను నీ మిత్రుడను, గొప్ప హితైషిని. అలాగే ప్రయత్నిస్తాను, నీవు నీ ప్రయోజనాన్ని పొందుతావు.
12.169.14
ततः प्रभातसमये सुखं पृष्ट्वाऽब्रवीदिदम् ।
गच्छ सौम्य पथाऽनेन कृतकृत्यो भविष्यसि ॥ १२.१६९.१४ ॥
తరువాత ఉదయ సమయంలో క్షేమం అడిగి ఇలా అన్నాడు: సౌమ్యుడా, ఈ దారిలో వెళ్ళు; నీవు నీ పని నెరవేర్చుకుంటావు.
12.169.15
इतस्त्रियोजनं गत्वा राक्षसाधिपतिर्महान् ।
विरूपाक्ष इति ख्यातः सखा मम महाबलः ॥ १२.१६९.१५ ॥
ఇక్కడి నుండి మూడు యోజనాలు వెళ్ళితే, రాక్షసాధిపతి అయిన మహాబలుడు, 'విరూపాక్షుడు' అని ప్రసిద్ధుడు, నా మిత్రుడు ఉన్నాడు.
12.169.16
तं गच्छ द्विजमुख्य त्वं स मद्वाक्यप्रचोदितः ।
कामानभीप्सितांस्तुभ्यं दाता नास्त्यत्र संशयः ॥ १२.१६९.१६ ॥
ఓ ద్విజ శ్రేష్ఠుడా, నీవు అతని దగ్గరకు వెళ్ళు; అతడు నా మాటలచే ప్రేరితుడై నీకు కోరిన కామ్యాలు ఇస్తాడు, ఇందులో సందేహం లేదు.
12.169.17
इत्युक्तः प्रययौ राजन्गौतमो विगतक्लमः ।
फलान्यमृतकल्पानि भक्षयानो यथेष्टतः ॥ १२.१६९.१७ ॥
ఇలా చెప్పబడి, ఓ రాజా, అలసట లేని గౌతముడు వెళ్ళాడు; అమృతతుల్యమైన ఫలాలను ఇష్టానుసారంగా తింటూ.
12.169.18
चन्दनागुरुमुख्यानि पत्रत्वचवनानि च ।
तस्मिन्पथि महाराज सेवमानो द्रुतं ययौ ॥ १२.१६९.१८ ॥
ఆ దారిలో చందనం, అగరు మొదలైన ప్రధాన వృక్షాలతో, ఆకులు-బెరడుతో నిండిన వనాలను ఆస్వాదిస్తూ, ఓ మహారాజా, అతడు వేగంగా వెళ్ళాడు.
12.169.19
ततो मनुव्रजं नाम नगरं शैलतोरणम् ।
शैलप्राकारवप्रं च शैलयन्त्रार्गलं तथा ॥ १२.१६९.१९ ॥
తరువాత మనువ్రజం అనే నగరం వచ్చింది; దాని ద్వారతోరణాలు పర్వతాలతో, ప్రాకారాలు, గోడలు పర్వతాలతో, అర్గళలు, యంత్రాలు కూడా పర్వతాలతో ఉన్నాయి.
12.169.20
विदितश्चाभवत्तस्य राक्षसेन्द्रस्य धीमतः ।
प्रहितः सुहृदा राजन्प्रीयमाणः प्रियातिथिः ॥ १२.१६९.२० ॥
ఆ బుద్ధిమంతుడైన రాక్షసేంద్రునికి, ఓ రాజా, తన మిత్రుడు ఒక ప్రియమైన అతిథిని పంపాడని తెలిసింది; దానితో అతడు సంతోషించాడు.
12.169.21
ततः स राक्षसेन्द्रः स्वान्प्रेष्यानाह युधिष्ठिर ।
गौतमो नगरद्वाराच्छीघ्रमानीयतामिति ॥ १२.१६९.२१ ॥
అప్పుడు ఆ రాక్షసేంద్రుడు తన సేవకులతో ఇలా అన్నాడు, ఓ యుధిష్ఠిరా: 'గౌతముని నగర ద్వారం నుండి వెంటనే తీసుకురండి.'
12.169.22
तस्मात्पुरवरात्तूर्णं पुरुषाः श्वेतवेष्टनाः ।
गौतमेत्यभिभाषन्तः पुरद्वारमुपागमन् ॥ १२.१६९.२२ ॥
ఆ శ్రేష్ఠ నగరం నుండి తెల్లని తలపాగాలు ధరించిన పురుషులు వేగంగా 'గౌతమా' అని పిలుస్తూ నగర ద్వారానికి వచ్చారు.
12.169.23
ते तमूचुर्महाराज राजप्रेष्यास्तदा द्विजम् ।
त्वरस्व तूर्णमागच्छ राजा त्वां द्रष्टुमिच्छति ॥ १२.१६९.२३ ॥
ఓ మహారాజా, అప్పుడు ఆ రాజసేవకులు ఆ బ్రాహ్మణునితో అన్నారు: 'త్వరగా రండి, వేగంగా రండి; రాజు మిమ్మల్ని చూడాలని కోరుతున్నాడు.'
12.169.24
राक्षसाधिपतिर्वीरो विरूपाक्ष इति श्रुतः ।
स त्वां त्वरति वै द्रष्टुं तत्क्षिप्रं संविधीयताम् ॥ १२.१६९.२४ ॥
రాక్షసాధిపతి, వీరుడు విరూపాక్షుడు అని ప్రసిద్ధుడు. అతడు మిమ్మల్ని చూడాలని తొందరపడుతున్నాడు; కాబట్టి వెంటనే సిద్ధం కండి.
12.169.25
ततः स प्राद्रवद्विप्रो विस्मयाद्विगतक्लमः ।
गौतमः परमर्द्धि तां पश्यन्परमविस्मितः ॥ १२.१६९.२५ ॥
అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణుడు ఆశ్చర్యంతో అలసట మరచి పరుగెత్తాడు. ఆ పరమ వైభవాన్ని చూసి గౌతముడు మిక్కిలి విస్మయం చెందాడు.
12.169.26
तैरेव सहितो राज्ञो वेश्म तूर्णमुपाद्रवत् ।
दर्शनं राक्षसेन्द्रस्य काङ्क्षमाणो द्विजस्तदा ॥ १२.१६९.२६ ॥
వారితోనే కలిసి ఆ ద్విజుడు రాజ భవనం వైపు త్వరగా పరుగెత్తాడు; అప్పుడు రాక్షసేంద్రుని దర్శనాన్ని కోరుకుంటూ.