มหาภารตะ · อัธยายะ 12.169
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.169.1
गिरं तां मधुरां श्रुत्वा गौतमो विस्मितस्तदा ।
कौतूहलान्वितो राजन्राजधर्माणमैक्षत ॥ १२.१६९.१ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำอันไพเราะนั้น เกาตมะก็ประหลาดใจยิ่ง และด้วยความสงสัยใคร่รู้ ข้าแต่พระราชา เขาจึงมองไปยังราชธรรมาอย่างพินิจ
12.169.2
भोः काश्यपस्य पुत्रोऽहं माता दाक्षायणी मम ।
सती त्वं च गुणोपेतः स्वागतं ते द्विजोत्तम ॥ १२.१६९.२ ॥
ท่านผู้เจริญ ข้าพเจ้าเป็นบุตรของกาศยปะ และมารดาของข้าพเจ้าคือทากษายณี ท่านเป็นผู้มีคุณธรรมและประกอบด้วยคุณงามความดี ขอต้อนรับท่าน ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชาติ
12.169.3
तस्मै दत्त्वा स सत्कारं विधिदृष्टेन कर्मणा ।
शालपुष्पमयीं दिव्यां बृसीं समुपकल्पयत् ॥ १२.१६९.३ ॥
เมื่อให้เกียรติแก่เขาตามพิธีกรรมที่กำหนดไว้แล้ว เขาก็จัดเตรียมที่นั่งอันทิพย์ทำด้วยดอกศาละ
12.169.4
भगीरथरथाक्रान्तदेशान्गङ्गानिषेवितान् ।
ये चरन्ति महामीनास्तांश्च तस्यान्वकल्पयत् ॥ १२.१६९.४ ॥
และปลามหาสมุทรทั้งหลายที่ว่ายอยู่ในแคว้นอันรถของภคีรถแล่นผ่านและแม่น้ำคงคาโอบล้อม เขาก็จัดหาไว้ให้เกาตมะด้วย
12.169.5
वह्निं चापि सुसंदीप्तं मीनांश्चापि सुपीवरान् ।
स गौतमायातिथये न्यवेदयत काश्यपिः ॥ १२.१६९.५ ॥
ทั้งไฟที่ลุกโชนและปลาอ้วนพีเป็นอย่างยิ่ง บุตรของกาศยปะนำมาถวายเกาตมะผู้เป็นแขก
12.169.6
भुक्तवन्तं च तं विप्रं प्रीतात्मानं महामनाः ।
श्रमापनयनार्थं स पक्षाभ्यामभ्यवीजयत् ॥ १२.१६९.६ ॥
เมื่อพราหมณ์ผู้นั้นฉันเสร็จและมีใจเบิกบาน ผู้มีใจอันยิ่งใหญ่ก็ใช้ปีกพัดให้เพื่อขจัดความเหนื่อยล้า
12.169.7
तनो विश्रान्तमासीनं गोत्रवृत्तमपृच्छत ।
सोऽब्रवीद्गौतमोऽस्मीति ब्राह्मणोस्मीत्युदाहरत् ॥ १२.१६९.७ ॥
เมื่อเขาพักผ่อนแล้วและนั่งอยู่ เขาได้ถามถึงโคตรและความประพฤติของเกาตมะ เกาตมะตอบว่า "ข้าคือเกาตมะ" และประกาศว่า "ข้าเป็นพราหมณ์"
12.169.8
तस्मै पर्णमयं दिव्यं दिव्यपुष्पाधिवासितम् ।
गन्धाढ्यं शयनं प्रादात्स शिश्ये तत्र वै सुखम् ॥ १२.१६९.८ ॥
เขาได้มอบที่นอนอันทิพย์ทำด้วยใบไม้ อบด้วยดอกไม้ทิพย์และเต็มไปด้วยกลิ่นหอม เกาตมะจึงนอนลงที่นั่นอย่างสบาย
12.169.9
अपोपविष्टं शयने गौतमं वाक्यवित्तमः ।
पप्रच्छ काश्यपिर्वाग्मी किमागमनमित्युत ॥ १२.१६९.९ ॥
เกาตมะนั่งอยู่บนที่นอน กาศยปะผู้เชี่ยวชาญวาทศิลป์และพูดจาคล่องแคล่วที่สุดได้ถามว่า "ท่านมาที่นี่เพื่อประสงค์สิ่งใด"
12.169.10
ततोऽब्रवीद्गौतमस्तं दरिद्रोऽहं महामते ।
समुद्रगमनाकाङ्क्षी द्रव्यार्थमिति भारत ॥ १२.१६९.१० ॥
เกาตมะจึงตอบเขาว่า "ข้าแต่ผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่ ข้าพเจ้าเป็นคนยากจน ปรารถนาจะเดินทางไปยังมหาสมุทรเพื่อทรัพย์สมบัติ ข้าแต่ภารตะ"
12.169.11
तं काश्यपोऽब्रवीत्प्रीत्या नोत्कण्ठां कर्तुमर्हसि ।
कृतकार्यो द्विजश्रेष्ठ सद्रव्यो यास्यसे गृहान् ॥ १२.१६९.११ ॥
กาศยปะกล่าวกับเขาด้วยความเอ็นดูว่า "ท่านไม่ควรกังวลใจเลย ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชาติ เมื่อท่านสำเร็จกิจแล้ว ท่านจะได้กลับบ้านพร้อมทรัพย์อันดี"
12.169.12
चतुर्विधा ह्यर्थगतिर्बृहस्पतिमतं यथा ।
मित्रं विद्या हिरण्यं च बुद्धिश्चेति बुधेप्सिता ॥ १२.१६९.१२ ॥
วิถีแห่งการได้ทรัพย์มีสี่ประการ ดังที่พฤหัสปติได้สอนไว้ คือมิตร วิชา ทอง และปัญญา ซึ่งเป็นสิ่งที่ผู้รอบรู้ปรารถนา
12.169.13
प्रादुर्भूतोऽस्मि ते मित्रं सुहृत्त्वं च महत्तरम् ।
सोऽहं तथा यतिष्यामि भविष्यसि यथार्थवान् ॥ १२.१६९.१३ ॥
ข้าได้ปรากฏต่อหน้าท่านแล้ว ข้าเป็นมิตรของท่าน และเป็นผู้หวังดีต่อท่านยิ่งกว่า ข้าจะพยายามเช่นนั้น เพื่อท่านจะสมหวังในจุดประสงค์ของท่าน
12.169.14
ततः प्रभातसमये सुखं पृष्ट्वाऽब्रवीदिदम् ।
गच्छ सौम्य पथाऽनेन कृतकृत्यो भविष्यसि ॥ १२.१६९.१४ ॥
ครั้นถึงเวลารุ่งอรุณ เขาถามทุกข์สุขของเกาตมะด้วยความเมตตา แล้วกล่าวว่า "ไปเถิด ท่านผู้อ่อนโยน ไปตามทางนี้ ท่านจะบรรลุจุดหมาย"
12.169.15
इतस्त्रियोजनं गत्वा राक्षसाधिपतिर्महान् ।
विरूपाक्ष इति ख्यातः सखा मम महाबलः ॥ १२.१६९.१५ ॥
จากที่นี่ไปสามโยชน์ มีจอมรากษสผู้ยิ่งใหญ่ ผู้เป็นที่รู้จักในนามวิรูปากษะ เป็นมิตรของข้า ผู้มีกำลังมหาศาล
12.169.16
तं गच्छ द्विजमुख्य त्वं स मद्वाक्यप्रचोदितः ।
कामानभीप्सितांस्तुभ्यं दाता नास्त्यत्र संशयः ॥ १२.१६९.१६ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่พราหมณ์ ท่านจงไปหาเขาเถิด เขาจะได้รับคำของข้าแล้วจะประทานความปรารถนาที่ท่านต้องการแก่ท่าน ไม่มีความสงสัยในเรื่องนี้
12.169.17
इत्युक्तः प्रययौ राजन्गौतमो विगतक्लमः ।
फलान्यमृतकल्पानि भक्षयानो यथेष्टतः ॥ १२.१६९.१७ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อได้รับคำเช่นนั้นแล้ว เกาตมะก็ออกเดินทางด้วยความหายเหนื่อย กินผลไม้ที่เหมือนอมตะตามที่ตนพอใจ
12.169.18
चन्दनागुरुमुख्यानि पत्रत्वचवनानि च ।
तस्मिन्पथि महाराज सेवमानो द्रुतं ययौ ॥ १२.१६९.१८ ॥
ข้าแต่มหาราช บนเส้นทางนั้น เขาเดินทางอย่างรวดเร็ว พลางเพลิดเพลินกับป่าจันทน์และไม้อคุรุอันประเสริฐ ตลอดจนป่าไม้ที่มีใบและเปลือกไม้
12.169.19
ततो मनुव्रजं नाम नगरं शैलतोरणम् ।
शैलप्राकारवप्रं च शैलयन्त्रार्गलं तथा ॥ १२.१६९.१९ ॥
จากนั้นมาถึงนครชื่อมนุวรชะ ซึ่งมีประตูเป็นภูเขา กำแพงและเชิงเทินเป็นภูเขา และดาลกลอนกับเครื่องจักรก็เป็นภูเขาเช่นกัน
12.169.20
विदितश्चाभवत्तस्य राक्षसेन्द्रस्य धीमतः ।
प्रहितः सुहृदा राजन्प्रीयमाणः प्रियातिथिः ॥ १२.१६९.२० ॥
ข้าแต่พระราชา จอมรากษสผู้ปัญญาเลิศนั้นได้ทราบว่ามิตรของตนได้ส่งแขกผู้เป็นที่รักมา เขาจึงปีติยินดี
12.169.21
ततः स राक्षसेन्द्रः स्वान्प्रेष्यानाह युधिष्ठिर ।
गौतमो नगरद्वाराच्छीघ्रमानीयतामिति ॥ १२.१६९.२१ ॥
จากนั้น ราชาแห่งรากษสได้สั่งผู้รับใช้ของตน โอ ยุธิษฐิระ ว่า จงรีบนำโคตมมาจากประตูเมืองเถิด
12.169.22
तस्मात्पुरवरात्तूर्णं पुरुषाः श्वेतवेष्टनाः ।
गौतमेत्यभिभाषन्तः पुरद्वारमुपागमन् ॥ १२.१६९.२२ ॥
จากนครอันประเสริฐนั้น บุรุษผู้พันผ้าโพกสีขาวได้รีบมายังประตูเมือง ร้องเรียกว่า โคตม โคตม
12.169.23
ते तमूचुर्महाराज राजप्रेष्यास्तदा द्विजम् ।
त्वरस्व तूर्णमागच्छ राजा त्वां द्रष्टुमिच्छति ॥ १२.१६९.२३ ॥
โอ มหาราช ผู้รับใช้ของพระราชาเหล่านั้นจึงกล่าวแก่พราหมณ์ผู้นั้นว่า จงรีบเร่งมาโดยเร็ว พระราชาปรารถนาจะพบท่าน
12.169.24
राक्षसाधिपतिर्वीरो विरूपाक्ष इति श्रुतः ।
स त्वां त्वरति वै द्रष्टुं तत्क्षिप्रं संविधीयताम् ॥ १२.१६९.२४ ॥
ราชาผู้เป็นใหญ่แห่งรากษส ผู้กล้าหาญ ซึ่งเป็นที่รู้จักในนาม วิรูปากษะ ทรงกระหายจะพบท่าน ขอให้จัดการโดยเร็วเถิด
12.169.25
ततः स प्राद्रवद्विप्रो विस्मयाद्विगतक्लमः ।
गौतमः परमर्द्धि तां पश्यन्परमविस्मितः ॥ १२.१६९.२५ ॥
ลำดับนั้น พราหมณ์ผู้นั้นก็วิ่งไปด้วยความอัศจรรย์ ความเหน็ดเหนื่อยหายไป โคตมผู้ตื่นตะลึงยิ่งนักเมื่อได้เห็นความรุ่งเรืองอันสูงสุดนั้น
12.169.26
तैरेव सहितो राज्ञो वेश्म तूर्णमुपाद्रवत् ।
दर्शनं राक्षसेन्द्रस्य काङ्क्षमाणो द्विजस्तदा ॥ १२.१६९.२६ ॥
พราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งพร้อมด้วยบุรุษเหล่านั้นนั่นเอง รีบไปยังวังของพระราชา ด้วยใจปรารถนาจะได้เห็นราชาแห่งรากษสในขณะนั้น