Mahābhārata · Adhyāya 12.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.17.1
असंतोषः प्रमादश्च मदो रागोऽप्रशान्तता ।
बलं मोहोऽभिमानश्चाप्युद्वेगश्चैव सर्वशः ॥ १२.१७.१ ॥
El descontento, la negligencia, la embriaguez, la pasión, la inquietud, la fuerza, la ofuscación, la arrogancia y la angustia: todos estos, de todas las maneras (asedian al hombre).
12.17.2
एभिः पाप्मभिराविष्टो राज्यं त्वमभिकाङ्क्षसे ।
निरामिषो विनिर्मुक्तः प्रशान्तः सुसुखी भव ॥ १२.१७.२ ॥
Asediado por estos males, anhelas el reino. Libre del cebo de los placeres, plenamente liberado, sereno, sé muy feliz.
12.17.3
य इमामखिलां भूमिं शिष्यादेको महीपतिः ।
तस्याप्युदरमेकं वै किमिदं त्वं प्रशंससि ॥ १२.१७.३ ॥
Aun el único soberano que gobernara toda esta tierra tiene un solo vientre. ¿Por qué, pues, alabas esto?
12.17.4
नाह्ना पूरयितुं शक्यां न मासैर्भरतर्षभ ।
अपूर्यां पूरयन्निच्छामायुषाऽपि न शक्नुयात् ॥ १२.१७.४ ॥
Oh toro de los Bharatas, no puede llenarse en un día ni en meses; quien desea llenar lo que no puede llenarse no lo llenaría ni con toda una vida.
12.17.5
यथेद्धः प्रज्वलत्यग्निरसमिद्धः प्रशाम्यति ।
अल्पाहारतयाग्निं त्वं शमयौदर्यमुत्थितम् ॥ १२.१७.५ ॥
Como el fuego encendido arde y el no alimentado se apaga, así, comiendo poco, apaga el fuego del vientre que se ha levantado.
12.17.6
आत्मोदरकृतेऽप्राज्ञः करोति विशसं बहु ।
जयोदरं पृथिव्या ते श्रेयो निर्जितया जितम् ॥ १२.१७.६ ॥
Por el vientre propio el insensato comete gran matanza. Tu conquista de la tierra es una conquista para el vientre; mejor es la tierra conquistada por quien se ha conquistado a sí mismo.
12.17.7
मानुषान्कामभोगांस्त्वमैश्वर्यं च प्रशंससि ।
अभोगिनोऽबलाश्चैव यान्ति स्थानमनुत्तमम् ॥ १२.१७.७ ॥
Tú alabas los placeres humanos del deseo y el poder soberano; pero quienes carecen de disfrute, y los débiles, también alcanzan el lugar supremo.
12.17.8
योगः क्षेमश्च राष्ट्रस्य धर्माधर्मौ त्वयि स्थितौ ।
मुच्यस्व महतो भारात्त्यागमेवाभिसंश्रय ॥ १२.१७.८ ॥
El bienestar y la seguridad del reino, el dharma y el adharma, descansan sobre ti. Libérate de esta gran carga y acógete a la renuncia.
12.17.9
एकोदरकृते व्याघ्रः करोति विशसं बहु ।
तमन्येऽप्युपजीवन्ति मन्दवेगतरा मृगाः ॥ १२.१७.९ ॥
Por el vientre de uno solo, el tigre comete mucha matanza, y de él viven también los ciervos de movimiento más lento.
12.17.10
विषयान्प्रतिसंगृह्य संन्यासे कुरुते मतिम् ।
न च तुष्यन्ति राजानः पश्य बुद्ध्यन्तरं यथा ॥ १२.१७.१० ॥
Retirando la atención de los objetos de los sentidos, uno dirige la mente a la renuncia; pero los reyes nunca se satisfacen. Mira la diferencia de entendimiento.
12.17.11
पत्राहारैरश्मकुट्टैर्दन्तोलूखलिकैस्तथा ।
अब्भक्षैर्वायुभक्षैश्च तेरयं नरको जितः ॥ १२.१७.११ ॥
Los que comen hojas, los que muelen con piedras, los que hacen de sus dientes un mortero, y los que viven de agua y aire, han conquistado este infierno.
12.17.12
यस्त्विमां वसुधां कृत्स्नां प्रशासेदखिलां नृपः ।
तुल्याश्मकाञ्चनो यश्च स कृतार्थो न पार्थिवः ॥ १२.१७.१२ ॥
El rey que gobierna toda esta tierra, pero que considera igual la piedra y el oro, ese es el realizado, no meramente un señor de la tierra.
12.17.13
संकल्पेषु निरारम्भो निराशीर्निर्ममो भव ।
अशोकं स्थानमातिष्ठ इह चामुत्र चाव्ययम् ॥ १२.१७.१३ ॥
Sé libre de emprender en los propósitos, libre de expectativa y libre de posesividad. Permanece aquí y en el más allá en el estado sin pesar e imperecedero.
12.17.14
निरामिषा न शोचन्ति शोचन्ति त्वामिषैषिणः ।
परित्यज्यामिषं सर्वं मृषावादात्प्रमोक्ष्यसे ॥ १२.१७.१४ ॥
Los libres de carne no se afligen; se afligen quienes buscan carne, como tú. Abandonando toda carne, serás liberado de la falsa palabra.
12.17.15
पन्थानौ पितृयानश्च देवयानश्च विश्रुतौ ।
ईजानाः पितृयानेन देवयानेन मोक्षिणः ॥ १२.१७.१५ ॥
Dos caminos son renombrados: el camino de los padres y el camino de los dioses. Los que sacrifican siguen el camino de los padres; los que buscan la liberación, el de los dioses.
12.17.16
तपसा ब्रह्मर्येण स्वाध्यायेन महर्षयः ।
विमुच्य देहांस्ते यान्ति मृत्योरविषयं गताः ॥ १२.१७.१६ ॥
Por la austeridad, la disciplina de castidad y el estudio védico, los grandes sabios abandonan sus cuerpos y van, habiendo alcanzado un estado más allá del alcance de la muerte.
12.17.17
आमिषं बन्धनं लोके कर्मेहोक्तं तथाऽऽमिषम् ।
ताभ्यां विमुक्तः पापाभ्यां पदमाप्नोति तत्परम् ॥ १२.१७.१७ ॥
En el mundo, el cebo (el apego) es una atadura, y aquí la acción también se declara cebo. Liberado de esos dos males, se alcanza aquel estado supremo.
12.17.18
अपि गाथां पुरा गीतां जनकेन वदन्त्युत ।
निर्द्वन्द्वेन विमुक्तेन मोक्षं समनुपश्यता ॥ १२.१७.१८ ॥
También se recita una antigua estrofa cantada por Janaka: pronunciada por quien está libre de los pares de opuestos y contempla claramente la liberación.
12.17.19
अनन्तं बत मे वित्तं यस्य मे नास्ति किंचन ।
मिथिलायां प्रदीप्तायां न मे किंचित्प्रदह्यते ॥ १२.१७.१९ ॥
Verdaderamente infinita es mi riqueza, y sin embargo nada es mío; cuando Mithilā arde, nada mío se quema.
12.17.20
प्रज्ञाप्रासादमारुह्य न शोचेच्छोचतो जनान् ।
जगतीस्थोऽथवाऽद्रिस्थो मन्दबुद्धिर्नचेक्षते ॥ १२.१७.२० ॥
Habiendo subido al palacio de la sabiduría, no debe afligirse al ver a los hombres que se afligen; ya esté en la tierra o en la montaña, el de mente torpe no ve.
12.17.21
दृश्यं पश्यति यः पश्यन्स चक्षुष्मान्स बुद्धिमान् ।
अज्ञातानां च विज्ञानात्संबोधाद्रुद्धिरुच्यते ॥ १२.१७.२१ ॥
Quien ve lo visible viéndolo, ese tiene ojos y es sabio; por el conocimiento de lo desconocido y por el pleno despertar se dice que existe el entendimiento.
12.17.22
यस्तु मानं विजानाति बहुमानमियात्स वै ।
ब्रह्मभावप्रभूतानां वैद्यानां भावितात्मनाम् ॥ १२.१७.२२ ॥
Quien conoce el honor alcanza verdaderamente gran honor, entre los abundantes en el estado de brahman, los sabios y los de alma purificada.
12.17.23
यदा भूतपृथग्भावमेकस्थमनुपश्यति ।
तत एव च विस्तारं ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ १२.१७.२३ ॥
Cuando uno percibe la separación de los seres como situada en lo uno, entonces surge la expansión, y entonces se alcanza brahman.
12.17.24
ते जनास्तां गतिं यान्ति नाविद्वांसोऽल्पचेतसः ।
नाबुद्धयो नातपसः सर्वं बुद्धौ प्रतिष्ठितम् ॥ १२.१७.२४ ॥
Esas personas no alcanzan aquella meta: los no instruidos, los de mente pequeña, los carentes de entendimiento y de austeridad; todo está establecido en el entendimiento.