マハーバーラタ · 章 12.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.17.1
असंतोषः प्रमादश्च मदो रागोऽप्रशान्तता ।
बलं मोहोऽभिमानश्चाप्युद्वेगश्चैव सर्वशः ॥ १२.१७.१ ॥
不満、放逸、慢心、執着、不安、力、迷妄、高慢、動揺――これらはあらゆる形で（人を捕らえる）。
12.17.2
एभिः पाप्मभिराविष्टो राज्यं त्वमभिकाङ्क्षसे ।
निरामिषो विनिर्मुक्तः प्रशान्तः सुसुखी भव ॥ १२.१७.२ ॥
これらの悪に取り憑かれながら、お前は王国を望む。享楽の餌から離れ、完全に解放され、寂静となれば、大いに安楽となれ。
12.17.3
य इमामखिलां भूमिं शिष्यादेको महीपतिः ।
तस्याप्युदरमेकं वै किमिदं त्वं प्रशंससि ॥ १२.१७.३ ॥
この全大地を一人の王が治めたとしても、その腹はただ一つである。それなのに、なぜお前はこれを讃えるのか。
12.17.4
नाह्ना पूरयितुं शक्यां न मासैर्भरतर्षभ ।
अपूर्यां पूरयन्निच्छामायुषाऽपि न शक्नुयात् ॥ १२.१७.४ ॥
バラタの牛よ、それは一日でも、幾月でも満たすことはできない。満たせないものを満たそうと望む者は、一生をかけてもそれを満たすことはできまい。
12.17.5
यथेद्धः प्रज्वलत्यग्निरसमिद्धः प्रशाम्यति ।
अल्पाहारतयाग्निं त्वं शमयौदर्यमुत्थितम् ॥ १२.१७.५ ॥
燃やされた火は燃え上がり、薪のない火は消える。そのように、少ししか食べずに、起こった腹の火を鎮めよ。
12.17.6
आत्मोदरकृतेऽप्राज्ञः करोति विशसं बहु ।
जयोदरं पृथिव्या ते श्रेयो निर्जितया जितम् ॥ १२.१७.६ ॥
愚かな者は自分の腹のために多くの殺戮を行う。お前が大地を征服するのは腹のための征服だ。自分に勝った者が勝ち取った大地こそ、より善い勝利である。
12.17.7
मानुषान्कामभोगांस्त्वमैश्वर्यं च प्रशंससि ।
अभोगिनोऽबलाश्चैव यान्ति स्थानमनुत्तमम् ॥ १२.१७.७ ॥
あなたは人間の欲楽と権勢を称賛する。しかし享楽を離れた者や弱い者もまた、最上の境地に至る。
12.17.8
योगः क्षेमश्च राष्ट्रस्य धर्माधर्मौ त्वयि स्थितौ ।
मुच्यस्व महतो भारात्त्यागमेवाभिसंश्रय ॥ १२.१७.८ ॥
国の安寧と保全、ダルマとアダルマは、あなたにかかっている。この大いなる重荷から解放され、放棄に身を寄せよ。
12.17.9
एकोदरकृते व्याघ्रः करोति विशसं बहु ।
तमन्येऽप्युपजीवन्ति मन्दवेगतरा मृगाः ॥ १२.१७.९ ॥
一つの腹のために虎は多くの殺戮を行う。そして足の遅い鹿もまた、それによって生きる。
12.17.10
विषयान्प्रतिसंगृह्य संन्यासे कुरुते मतिम् ।
न च तुष्यन्ति राजानः पश्य बुद्ध्यन्तरं यथा ॥ १२.१७.१० ॥
感官の対象から心を引き戻し、人は放棄に心を向ける。しかし王たちは満足しない。理解の違いを見よ。
12.17.11
पत्राहारैरश्मकुट्टैर्दन्तोलूखलिकैस्तथा ।
अब्भक्षैर्वायुभक्षैश्च तेरयं नरको जितः ॥ १२.१७.११ ॥
葉を食べる者、石で砕く者、歯を臼とする者、水と風を食べる者たちは、この地獄に打ち勝った。
12.17.12
यस्त्विमां वसुधां कृत्स्नां प्रशासेदखिलां नृपः ।
तुल्याश्मकाञ्चनो यश्च स कृतार्थो न पार्थिवः ॥ १२.१७.१२ ॥
この大地全体を治める王であっても、石と黄金を等しく見る者こそ目的を達した者であり、単なる地の主ではない。
12.17.13
संकल्पेषु निरारम्भो निराशीर्निर्ममो भव ।
अशोकं स्थानमातिष्ठ इह चामुत्र चाव्ययम् ॥ १२.१७.१३ ॥
意図において行為を起こさず、望まず、所有の念を離れよ。この世にもかの世にも、憂いなく不滅の境地に留まれ。
12.17.14
निरामिषा न शोचन्ति शोचन्ति त्वामिषैषिणः ।
परित्यज्यामिषं सर्वं मृषावादात्प्रमोक्ष्यसे ॥ १२.१७.१४ ॥
肉を離れた者は憂えない。憂えるのは、お前のように肉を求める者だ。あらゆる肉（欲）を捨てれば、偽りの言葉から解放されるだろう。
12.17.15
पन्थानौ पितृयानश्च देवयानश्च विश्रुतौ ।
ईजानाः पितृयानेन देवयानेन मोक्षिणः ॥ १२.१७.१५ ॥
二つの道が名高い。祖霊の道と神々の道である。祭祀を行う者は祖霊の道を、解脱を求める者は神々の道を行く。
12.17.16
तपसा ब्रह्मर्येण स्वाध्यायेन महर्षयः ।
विमुच्य देहांस्ते यान्ति मृत्योरविषयं गताः ॥ १२.१७.१६ ॥
苦行、梵行、ヴェーダ学習によって、大仙人たちは身体を捨て、死の及ばぬ境に至って去っていく。
12.17.17
आमिषं बन्धनं लोके कर्मेहोक्तं तथाऽऽमिषम् ।
ताभ्यां विमुक्तः पापाभ्यां पदमाप्नोति तत्परम् ॥ १२.१७.१७ ॥
世において肉（執着）は束縛であり、ここでは行為もまた同じく肉と説かれる。その二つの悪から解放された者は、かの最高の境地に達する。
12.17.18
अपि गाथां पुरा गीतां जनकेन वदन्त्युत ।
निर्द्वन्द्वेन विमुक्तेन मोक्षं समनुपश्यता ॥ १२.१७.१८ ॥
また昔ジャナカが歌ったとされる詩も語られている。二元を離れ、解脱を明らかに見た者によって説かれたものである。
12.17.19
अनन्तं बत मे वित्तं यस्य मे नास्ति किंचन ।
मिथिलायां प्रदीप्तायां न मे किंचित्प्रदह्यते ॥ १२.१७.१९ ॥
まことに私の富は無限である。それでも私のものは何もない。ミティラーが燃え上がっても、私のものは何一つ焼けはしない。
12.17.20
प्रज्ञाप्रासादमारुह्य न शोचेच्छोचतो जनान् ।
जगतीस्थोऽथवाऽद्रिस्थो मन्दबुद्धिर्नचेक्षते ॥ १२.१७.२० ॥
知恵の宮殿に登れば、悲しむ人々を見ても悲しんではならない。大地に立とうと山に立とうと、愚鈍な者は見ることができない。
12.17.21
दृश्यं पश्यति यः पश्यन्स चक्षुष्मान्स बुद्धिमान् ।
अज्ञातानां च विज्ञानात्संबोधाद्रुद्धिरुच्यते ॥ १२.१७.२१ ॥
見えるものの中に見る者こそ、目ある者であり、賢者である。未知を知ることと正しい覚醒によって、知性と言われる。
12.17.22
यस्तु मानं विजानाति बहुमानमियात्स वै ।
ब्रह्मभावप्रभूतानां वैद्यानां भावितात्मनाम् ॥ १२.१७.२२ ॥
名誉を知る者は、まことに大いなる名誉を得る。ブラフマンの境地に満ち、知る者であり、自己を磨いた人々の間で。
12.17.23
यदा भूतपृथग्भावमेकस्थमनुपश्यति ।
तत एव च विस्तारं ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ १२.१७.२३ ॥
万物の別々の在り方が一つに立っていると見るとき、そこから広がりが生じ、そのとき梵に達する。
12.17.24
ते जनास्तां गतिं यान्ति नाविद्वांसोऽल्पचेतसः ।
नाबुद्धयो नातपसः सर्वं बुद्धौ प्रतिष्ठितम् ॥ १२.१७.२४ ॥
無知で心の狭い、知性なく苦行もない者たちは、その境地に至らない。すべては知性に据えられている。