മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.17.1
असंतोषः प्रमादश्च मदो रागोऽप्रशान्तता ।
बलं मोहोऽभिमानश्चाप्युद्वेगश्चैव सर्वशः ॥ १२.१७.१ ॥
അസന്തോഷം, പ്രമാദം, മദം, രാഗം, അശാന്തി, ബലം, മോഹം, അഭിമാനം, ഉദ്വേഗം — ഇവ എല്ലാ വിധത്തിലും (മനുഷ്യനെ ബാധിക്കുന്നു).
12.17.2
एभिः पाप्मभिराविष्टो राज्यं त्वमभिकाङ्क्षसे ।
निरामिषो विनिर्मुक्तः प्रशान्तः सुसुखी भव ॥ १२.१७.२ ॥
ഈ പാപങ്ങളാൽ ബാധിതനായ നീ രാജ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നു; വിഷയഭോഗത്തിന്റെ ആകർഷണത്തിൽനിന്ന് പൂർണമായി മുക്തനായി, ശാന്തനായി അത്യന്തം സുഖിയായിരിക്കുക.
12.17.3
य इमामखिलां भूमिं शिष्यादेको महीपतिः ।
तस्याप्युदरमेकं वै किमिदं त्वं प्रशंससि ॥ १२.१७.३ ॥
ഈ മുഴുവൻ ഭൂമിയെയും ഒരു രാജാവ് ഭരിച്ചാലും അവനും വയറ് ഒന്നുതന്നെ; അങ്ങനെയിരിക്കെ ഇതിനെ നീ എന്തിന് പ്രശംസിക്കുന്നു?
12.17.4
नाह्ना पूरयितुं शक्यां न मासैर्भरतर्षभ ।
अपूर्यां पूरयन्निच्छामायुषाऽपि न शक्नुयात् ॥ १२.१७.४ ॥
ഭരതർഷഭാ, (ഈ ആഗ്രഹം) ഒരു ദിവസംകൊണ്ടോ മാസങ്ങൾകൊണ്ടോ നിറയ്ക്കാവതല്ല; നിറയാത്തതിനെ നിറയ്ക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ആയുസ്സുകൊണ്ടുപോലും നിറയ്ക്കാൻ കഴിയില്ല.
12.17.5
यथेद्धः प्रज्वलत्यग्निरसमिद्धः प्रशाम्यति ।
अल्पाहारतयाग्निं त्वं शमयौदर्यमुत्थितम् ॥ १२.१७.५ ॥
കത്തിച്ച തീ ജ്വലിക്കുന്നു; വിറകില്ലാത്ത തീ ശമിക്കുന്നു. അതുപോലെ, അല്പാഹാരം കഴിച്ച് ഉയർന്ന ഉദരാഗ്നിയെ നീ ശമിപ്പിക്കുക.
12.17.6
आत्मोदरकृतेऽप्राज्ञः करोति विशसं बहु ।
जयोदरं पृथिव्या ते श्रेयो निर्जितया जितम् ॥ १२.१७.६ ॥
അജ്ഞൻ തന്റെ വയറിനുവേണ്ടി വലിയ നാശം വരുത്തുന്നു; ഭൂമിയിലെ നിന്റെ ജയം വയറിന്റെ ജയമാണ് — സ്വയം ജയിച്ചവൻ ജയിക്കുന്ന ഭൂമിയാണ് ശ്രേഷ്ഠമായ ജയം.
12.17.7
मानुषान्कामभोगांस्त्वमैश्वर्यं च प्रशंससि ।
अभोगिनोऽबलाश्चैव यान्ति स्थानमनुत्तमम् ॥ १२.१७.७ ॥
നീ മനുഷ്യരുടെ കാമഭോഗങ്ങളെയും ഐശ്വര്യത്തെയും പ്രശംസിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഭോഗരഹിതരും ദുർബലരും പരമോത്തമമായ സ്ഥാനത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.
12.17.8
योगः क्षेमश्च राष्ट्रस्य धर्माधर्मौ त्वयि स्थितौ ।
मुच्यस्व महतो भारात्त्यागमेवाभिसंश्रय ॥ १२.१७.८ ॥
രാഷ്ട്രത്തിന്റെ യോഗക്ഷേമവും ധർമാധർമങ്ങളും നിന്നിൽ തന്നെയാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്; ഈ മഹാഭാരത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി ത്യാഗത്തെ ശരണം പ്രാപിക്കുക.
12.17.9
एकोदरकृते व्याघ्रः करोति विशसं बहु ।
तमन्येऽप्युपजीवन्ति मन्दवेगतरा मृगाः ॥ १२.१७.९ ॥
ഒരു വയറിനുവേണ്ടി കടുവ വളരെയധികം കൊല ചെയ്യുന്നു; അവനെ ആശ്രയിച്ചും വേഗം കുറഞ്ഞ മാൻകൂട്ടങ്ങൾ ജീവിക്കുന്നു.
12.17.10
विषयान्प्रतिसंगृह्य संन्यासे कुरुते मतिम् ।
न च तुष्यन्ति राजानः पश्य बुद्ध्यन्तरं यथा ॥ १२.१७.१० ॥
വിഷയങ്ങളെ പിൻവലിച്ച് ഒരാൾ സന്ന്യാസത്തിൽ മനസ്സുറപ്പിക്കുന്നു; എന്നാൽ രാജാക്കന്മാർ തൃപ്തരാകുന്നില്ല. ബുദ്ധിയിലെ വ്യത്യാസം നോക്കുക.
12.17.11
पत्राहारैरश्मकुट्टैर्दन्तोलूखलिकैस्तथा ।
अब्भक्षैर्वायुभक्षैश्च तेरयं नरको जितः ॥ १२.१७.११ ॥
ഇലകൾ ഭക്ഷിക്കുന്നവരും, കല്ലുകൊണ്ട് പൊടിക്കുന്നവരും, പല്ലുകൾ ഉലക്കയാക്കിയവരും, വെള്ളവും കാറ്റും ഭക്ഷിക്കുന്നവരും ഈ നരകത്തെ ജയിച്ചിരിക്കുന്നു.
12.17.12
यस्त्विमां वसुधां कृत्स्नां प्रशासेदखिलां नृपः ।
तुल्याश्मकाञ्चनो यश्च स कृतार्थो न पार्थिवः ॥ १२.१७.१२ ॥
ഈ മുഴുവൻ ഭൂമിയെയും ഭരിക്കുന്ന രാജാവ്, കല്ലും സ്വർണ്ണവും ഒരുപോലെ കാണുന്നവനെങ്കിൽ അവനാണ് കൃതാർത്ഥൻ; കേവലം ഭൂപതിയല്ല.
12.17.13
संकल्पेषु निरारम्भो निराशीर्निर्ममो भव ।
अशोकं स्थानमातिष्ठ इह चामुत्र चाव्ययम् ॥ १२.१७.१३ ॥
സങ്കല്പങ്ങളിൽ പ്രവൃത്തിയില്ലാത്തവനും ആശയില്ലാത്തവനും മമതയില്ലാത്തവനുമായിരിക്കുക. ഇവിടെയും പരലോകത്തും ദുഃഖമില്ലാത്ത, നാശമില്ലാത്ത സ്ഥാനത്ത് നിലകൊള്ളുക.
12.17.14
निरामिषा न शोचन्ति शोचन्ति त्वामिषैषिणः ।
परित्यज्यामिषं सर्वं मृषावादात्प्रमोक्ष्यसे ॥ १२.१७.१४ ॥
മാംസമില്ലാത്തവർ ശോകിക്കുന്നില്ല; നിന്നെപ്പോലെ മാംസമാഗ്രഹിക്കുന്നവരാണ് ശോകിക്കുന്നത്. എല്ലാ മാംസവും (വിഷയാസക്തി) ഉപേക്ഷിച്ച് മൃഷാവാദത്തിൽ നിന്ന് നീ മോചിതനാകും.
12.17.15
पन्थानौ पितृयानश्च देवयानश्च विश्रुतौ ।
ईजानाः पितृयानेन देवयानेन मोक्षिणः ॥ १२.१७.१५ ॥
പിതൃയാനവും ദേവയാനവും എന്ന രണ്ടു വഴികൾ പ്രസിദ്ധമാണ്. യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവർ പിതൃയാനത്തിലൂടെയും മോക്ഷാർത്ഥികൾ ദേവയാനത്തിലൂടെയും പോകുന്നു.
12.17.16
तपसा ब्रह्मर्येण स्वाध्यायेन महर्षयः ।
विमुच्य देहांस्ते यान्ति मृत्योरविषयं गताः ॥ १२.१७.१६ ॥
തപസ്സും ബ്രഹ്മചര്യവും സ്വാധ്യായവും കൊണ്ട് മഹർഷിമാർ ശരീരങ്ങളെ ഉപേക്ഷിച്ച്, മൃത്യുവിന്റെ പരിധിക്കപ്പുറം എത്തി പോകുന്നു.
12.17.17
आमिषं बन्धनं लोके कर्मेहोक्तं तथाऽऽमिषम् ।
ताभ्यां विमुक्तः पापाभ्यां पदमाप्नोति तत्परम् ॥ १२.१७.१७ ॥
ലോകത്തിൽ ആമിഷം (വിഷയാസക്തി) ബന്ധനമാണ്; ഇവിടെ കർമ്മവും അതുപോലെ ആമിഷമെന്ന് പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ആ രണ്ടു പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തനായവൻ ആ പരമപദം നേടുന്നു.
12.17.18
अपि गाथां पुरा गीतां जनकेन वदन्त्युत ।
निर्द्वन्द्वेन विमुक्तेन मोक्षं समनुपश्यता ॥ १२.१७.१८ ॥
പണ്ട് ജനകൻ പാടിയ ഒരു ഗാഥയും പറയപ്പെടുന്നു; ദ്വന്ദ്വങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തനായി മോക്ഷം വ്യക്തമായി കാണുന്നവൻ അത് പാടി.
12.17.19
अनन्तं बत मे वित्तं यस्य मे नास्ति किंचन ।
मिथिलायां प्रदीप्तायां न मे किंचित्प्रदह्यते ॥ १२.१७.१९ ॥
എന്റെ സമ്പത്ത് അനന്തമാണ്; എങ്കിലും എനിക്കൊന്നും സ്വന്തമല്ല. മിഥിലാ നഗരം കത്തിയെരിഞ്ഞാലും എന്തും ദഹിക്കുന്നില്ല.
12.17.20
प्रज्ञाप्रासादमारुह्य न शोचेच्छोचतो जनान् ।
जगतीस्थोऽथवाऽद्रिस्थो मन्दबुद्धिर्नचेक्षते ॥ १२.१७.२० ॥
പ്രജ്ഞയുടെ മാളികയിൽ കയറി, ദുഃഖിക്കുന്ന ജനങ്ങളെ കണ്ടും ദുഃഖിക്കരുത്. ഭൂമിയിലോ പർവതത്തിലോ നിൽക്കുന്ന മന്ദബുദ്ധിക്ക് കാണാനാവില്ല.
12.17.21
दृश्यं पश्यति यः पश्यन्स चक्षुष्मान्स बुद्धिमान् ।
अज्ञातानां च विज्ञानात्संबोधाद्रुद्धिरुच्यते ॥ १२.१७.२१ ॥
കാണപ്പെടുന്നതിൽ കാണുന്നവനാണ് കണ്ണുള്ളവൻ, ബുദ്ധിമാൻ. അറിയപ്പെടാത്തതിനെ അറിയുന്നതിലൂടെയും സമ്യക് ബോധത്താലും ബുദ്ധി എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
12.17.22
यस्तु मानं विजानाति बहुमानमियात्स वै ।
ब्रह्मभावप्रभूतानां वैद्यानां भावितात्मनाम् ॥ १२.१७.२२ ॥
മാനത്തെ അറിയുന്നവൻ വലിയ മാനം നേടും — ബ്രഹ്മഭാവത്താൽ സമൃദ്ധരായ, അറിവുള്ള, ആത്മസംസ്കാരമുള്ളവരുടെ ഇടയിൽ.
12.17.23
यदा भूतपृथग्भावमेकस्थमनुपश्यति ।
तत एव च विस्तारं ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ १२.१७.२३ ॥
ജീവികളുടെ വ്യത്യസ്തഭാവത്തെ ഏകത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നതായി കാണുമ്പോൾ, അപ്പോൾ തന്നെ വിസ്താരം ഉണ്ടാകുന്നു; അപ്പോൾ ബ്രഹ്മം പ്രാപിക്കപ്പെടുന്നു.
12.17.24
ते जनास्तां गतिं यान्ति नाविद्वांसोऽल्पचेतसः ।
नाबुद्धयो नातपसः सर्वं बुद्धौ प्रतिष्ठितम् ॥ १२.१७.२४ ॥
ആ ജനങ്ങൾ ആ ഗതി പ്രാപിക്കുന്നില്ല — അറിവില്ലാത്തവർ, ചെറിയ ബുദ്ധിയുള്ളവർ, ബുദ്ധിരഹിതർ, തപസ്സില്ലാത്തവർ. എല്ലാം ബുദ്ധിയിൽ സ്ഥിതമാണ്.