Mahābhārata · Adhyāya 12.172
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.172.1
विद्वान्संस्कारयामास पार्थिवो राजधर्मणः ।
गन्धैर्बहुभिरव्यग्रो दाहयामास पूजितम् ॥ १२.१७२.१ ॥
El sabio rey, siguiendo el deber real, hizo realizar los ritos y, con ánimo sereno, hizo quemar al venerado con muchos perfumes.
12.172.2
तस्य देवस्य वचनादिन्द्रस्य बकराडिह ।
तेनैवामृतसिक्ताश्च पुनः संजीवितो बकः ॥ १२.१७२.२ ॥
Por la palabra de aquel dios Indra, la grulla llamada Bakarāḍ fue rociada con néctar por él mismo y volvió a la vida.
12.172.3
राजधर्माऽपि तं प्राह सहस्राक्षमरिंदमम् ।
गौतमो ब्राह्मणः क्वाऽसौ मुच्यतां मत्प्रियः सखा ॥ १२.१७२.३ ॥
Rājadharmā también dijo a aquel de los mil ojos, Indra, domador de enemigos: '¿Dónde está ese brahmán Gautama? Que sea liberado mi querido amigo.'
12.172.4
तस्य वाक्यं समाज्ञाय कौशिकः सुरसत्तमः ।
गौतमं ह्यभ्यनुज्ञाप्य प्रीतोऽथ गमनोत्सुकः ॥ १२.१७२.४ ॥
Comprendiendo bien sus palabras, Kauśika, el mejor de los dioses, concedió que Gautama fuera liberado; complacido, anhelaba partir.
12.172.5
प्रतीतः स गतः सौम्यो राजधर्मा स्वमालयम् ।
नृशंसो गौतमो मुक्तो मित्रध्रुक्पुरुषाधमः ॥ १२.१७२.५ ॥
Complacido y apacible, Rājadharmā regresó a su morada; el cruel Gautama, traidor a su amigo y el más vil de los hombres, quedó libre.
12.172.6
सभाण्डोपस्करो यातः स तदा शबरालयम् ।
तत्रासौ शबरी देहे प्रसूतो निरयोपमे ॥ १२.१७२.६ ॥
Con sus utensilios y pertrechos se fue entonces a la morada de los Śabaras; allí, en un cuerpo semejante al infierno, nació como mujer śabarī.
12.172.7
एष शापो महांस्तत्र मुक्तः सुरगणैस्तदा ॥ १२.१७२.७ ॥
Esta gran maldición fue entonces liberada allí por las multitudes de dioses.
12.172.8
दग्धे राक्षसराजेन खगराजे प्रतापिना ।
चितायाः पार्श्वतो दोग्ध्री सुरभिर्जीवयच्च तम् ॥ १२.१७२.८ ॥
Cuando el rey de las aves, poderoso, fue quemado por el rey de los rākṣasas, Surabhi, la vaca que da leche, lo revivió desde el costado de la pira.
12.172.9
तस्या वक्राच्च्युतः फेनो दुग्धमात्रस्तदाऽनघ ।
समीरणाहृतो यातश्चितां तां राजधर्मणः ॥ १२.१७२.९ ॥
Oh sin mancha, la espuma que cayó de su boca, siendo solo leche, fue entonces llevada por el viento y llegó a aquella pira del rey de dharma.
12.172.10
देवराजस्ततः प्राप्तो विरूपाक्षपुरं तदा ।
विरूपाक्षोऽपि तं शक्रमयाचत पुनः पुनः।
काश्यपश्य सुतो देव भ्राता मे जीवतामिति ॥ १२.१७२.१० ॥
Entonces Indra, rey de los dioses, llegó a la ciudad de Virūpākṣa. Virūpākṣa también suplicó a aquel Śakra una y otra vez: 'Oh dios, que el hijo de Kaśyapa, mi hermano, vuelva a la vida.'
12.172.11
विरूपाक्षमुवाचेदमीश्वरः पाकशासनः ।
ब्रह्मणा व्याहृतो रोषाद्राजधर्मा कदाचन ॥ १२.१७२.११ ॥
El señor Pākaśāsana (Indra) dijo esto a Virūpākṣa, en el contexto de lo que Brahmā dijo una vez con ira a Rājadharmā.
12.172.12
यस्मात्त्वं नागतो द्रष्टुं मम नित्यमिमां सभाम् ।
तस्माद्बको भवान्भावी धर्मशीलः परात्मवित् ॥ १२.१७२.१२ ॥
Puesto que no has venido a ver constantemente esta mi asamblea, serás un grulla, un baka, pero de carácter dhármico y conocedor del ser supremo.
12.172.13
आगमिष्यति ते वासं कदाचित्पापकर्मकृत् ।
शबरावासगो विप्रः कृतघ्नो वृषलीपतिः ॥ १२.१७२.१३ ॥
Algún día llegará a tu morada un brahmán que comete acciones pecaminosas, vive entre los Śabaras, es ingrato y es esposo de una mujer de baja casta.
12.172.14
यदा निहन्ता मोक्षस्ते तदा भावीत्युवाच तम् ।
तस्मादेष गतो लोकं ब्रह्मणः परमेष्ठिनः ॥ १२.१७२.१४ ॥
Le dijo: 'Cuando llegue tu matador, serás liberado.' Por eso él partió hacia el mundo de Brahmā, el señor supremo.
12.172.15
स चापि निरयं प्राप्तो दुष्कृतिः कुलपांसनः ॥ १२.१७२.१५ ॥
Y aquel malhechor, mancha de su linaje, también alcanzó el infierno.
12.172.16
एतच्छ्रुत्वा सभामध्ये तद्वाक्यं नारदेरितम् ।
मयाऽपि तव राजेन्द्र यथावदनुवर्णितम् ॥ १२.१७२.१६ ॥
Oh señor de reyes, habiendo escuchado aquella declaración pronunciada por Nārada en medio de la asamblea, también yo te la he relatado tal como fue.
12.172.17
ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चोरे भ्रष्टव्रते तथा ।
निष्कृतिर्विहिता राजन्कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः ॥ १२.१७२.१७ ॥
Para el asesino de un brahmán, para el bebedor de licor, para el ladrón y asimismo para quien ha caído de sus votos, se prescribe expiación, oh rey; pero para el ingrato no hay expiación.
12.172.18
कुतः कृतघ्नस्य यशः कुतः स्थानं कुतः सुखम् ।
अश्रद्धेयः कृतघ्नो हि कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः ॥ १२.१७२.१८ ॥
¿Dónde está la fama para el ingrato, dónde el lugar, dónde la dicha? El ingrato no es digno de confianza; para el ingrato no hay expiación.
12.172.19
मित्रद्रोहो न कर्तव्यः पुरुषेण विशेषतः ।
मित्रध्रुङ्गिरयं घोरं नरकं प्रतिपद्यते ॥ १२.१७२.१९ ॥
Un hombre no debe traicionar a un amigo, sobre todo. Quien daña a un amigo alcanza aquel terrible infierno.
12.172.20
कृतज्ञमनसा भाव्यं मित्रभावेन चानघ ।
मित्रात्प्रभवते सर्वं मित्रं धन्यतरं स्मृतम् ॥ १२.१७२.२० ॥
Oh tú, sin mancha, debe uno tener un ánimo agradecido y un espíritu amistoso. Todo surge de un amigo; el amigo es considerado el más bendito.
12.172.21
अर्थाद्वा मित्रलाभाद्वा मित्रलाभो विशिष्यते ।
सुलभा मित्रतोऽर्थास्तु मित्रेण यतितुं क्षमम् ॥ १२.१७२.२१ ॥
Ya sea por riqueza o por ganar un amigo, ganar un amigo es superior. La riqueza se obtiene fácilmente mediante un amigo, y solo un amigo es capaz de esforzarse por ella.
12.172.22
मित्रं चाभिमतं स्निग्धं फलं चापि सतां फलम् ।
सत्कारैः स्वजनोपेतः पूजयेत विचक्षणः ॥ १२.१७२.२२ ॥
El amigo es amado y afectuoso, y ese es también el fruto de los buenos. El sabio debe honrarlo con atenciones, junto con sus parientes.
12.172.23
परित्याज्यो बुधैः पापः कदर्यः कुलपांसनः ।
मित्रद्रोही कुलाङ्गारः पापकर्मा कुलाधमः ॥ १२.१७२.२३ ॥
Los sabios deben abandonar al malvado, al avaro, al mancillador de su linaje, al traidor de un amigo, al carbón de su clan, al autor de malas acciones, al más bajo de su estirpe.
12.172.24
एषा सज्जनसांनिध्ये प्रज्ञा प्रोक्ता मयाऽनघ ।
मित्रदुहि कृतघ्ने च किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १२.१७२.२४ ॥
Oh tú, sin mancha, esta sabiduría la he expuesto en presencia de los buenos. ¿Qué más deseas oír sobre el traidor de amigos y el ingrato?
12.172.25
एतच्छ्रुत्वा ततो वाक्यं भीष्मेणोक्तं महात्मना ।
युधिष्ठिरः प्रीतमना बभूव जनमेजय ॥ १२.१७२.२५ ॥
Habiendo oído este discurso pronunciado por el magnánimo Bhīṣma, Yudhiṣṭhira, oh Janamejaya, quedó con el ánimo complacido.