มหาภารตะ · อัธยายะ 12.172
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.172.1
विद्वान्संस्कारयामास पार्थिवो राजधर्मणः ।
गन्धैर्बहुभिरव्यग्रो दाहयामास पूजितम् ॥ १२.१७२.१ ॥
พระราชาผู้ฉลาด ดำเนินตามหน้าที่ของกษัตริย์ ได้ให้ประกอบพิธีศพ และโดยไม่หวั่นไหว ได้ให้เผาร่างผู้ควรบูชานั้นด้วยเครื่องหอมจำนวนมาก
12.172.2
तस्य देवस्य वचनादिन्द्रस्य बकराडिह ।
तेनैवामृतसिक्ताश्च पुनः संजीवितो बकः ॥ १२.१७२.२ ॥
ด้วยพระดำรัสของพระเทพเจ้าองค์นั้น คือพระอินทร์ นกกระเรียนชื่อพกราฑ์ ณ ที่นี่ ได้รับการประพรมด้วยน้ำอมฤตโดยพระองค์นั้นเอง และฟื้นคืนชีวิตขึ้นอีกครั้ง
12.172.3
राजधर्माऽपि तं प्राह सहस्राक्षमरिंदमम् ।
गौतमो ब्राह्मणः क्वाऽसौ मुच्यतां मत्प्रियः सखा ॥ १२.१७२.३ ॥
ราชธรรมาก็กล่าวกับพระอินทร์ ผู้มีพันตา ผู้ปราบศัตรู ว่า "พราหมณ์เคาตมะอยู่ที่ไหน ขอให้ปล่อยสหายรักของข้าด้วยเถิด"
12.172.4
तस्य वाक्यं समाज्ञाय कौशिकः सुरसत्तमः ।
गौतमं ह्यभ्यनुज्ञाप्य प्रीतोऽथ गमनोत्सुकः ॥ १२.१७२.४ ॥
เมื่อเข้าใจถ้อยคำของพระองค์แล้ว เการศิกะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่เทพ อนุญาตให้เคาตมะได้รับอิสระ ทรงพอพระทัยและปรารถนาจะเสด็จจากไป
12.172.5
प्रतीतः स गतः सौम्यो राजधर्मा स्वमालयम् ।
नृशंसो गौतमो मुक्तो मित्रध्रुक्पुरुषाधमः ॥ १२.१७२.५ ॥
ราชธรรมาผู้อ่อนโยนและพอพระทัย ได้กลับไปยังที่อยู่ของตน ส่วนเคาตมะผู้โหดร้าย ผู้ทรยศต่อมิตร และเป็นคนต่ำช้าที่สุดในหมู่มนุษย์ ก็ได้รับการปล่อยตัว
12.172.6
सभाण्डोपस्करो यातः स तदा शबरालयम् ।
तत्रासौ शबरी देहे प्रसूतो निरयोपमे ॥ १२.१७२.६ ॥
ตอนนั้นเขาพร้อมภาชนะและเครื่องใช้ได้ไปยังที่อยู่ของชาวศพระ ที่นั่นในร่างเหมือนนรก เขาได้เกิดเป็นหญิงชาวศพระ
12.172.7
एष शापो महांस्तत्र मुक्तः सुरगणैस्तदा ॥ १२.१७२.७ ॥
คำสาปอันยิ่งใหญ่นี้ ตอนนั้นได้รับการปลดเปลื้องที่นั่นโดยหมู่เทพ
12.172.8
दग्धे राक्षसराजेन खगराजे प्रतापिना ।
चितायाः पार्श्वतो दोग्ध्री सुरभिर्जीवयच्च तम् ॥ १२.१७२.८ ॥
เมื่อจอมนกถูกเผาโดยราชาแห่งรากษส จอมนกผู้ทรงอานุภาพ โคนมสุรภีผู้ให้น้ำนม ได้ฟื้นคืนชีวิตให้จากข้างกองเพลิง
12.172.9
तस्या वक्राच्च्युतः फेनो दुग्धमात्रस्तदाऽनघ ।
समीरणाहृतो यातश्चितां तां राजधर्मणः ॥ १२.१७२.९ ॥
ดูกรผู้ไร้บาป ฟองที่ไหลออกจากปากของนาง ซึ่งเป็นเพียงน้ำนม ถูกลมพัดพามาถึงกองเพลิงของราชาแห่งธรรมนั้น
12.172.10
देवराजस्ततः प्राप्तो विरूपाक्षपुरं तदा ।
विरूपाक्षोऽपि तं शक्रमयाचत पुनः पुनः।
काश्यपश्य सुतो देव भ्राता मे जीवतामिति ॥ १२.१७२.१० ॥
ครั้งนั้น พระอินทร์ราชาแห่งเทพเสด็จมายังนครของวิรูปากษ์ วิรูปากษ์ก็วิงวอนต่อศักระนั้นซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่า "ข้าแต่เทพเจ้า ขอให้บุตรของกัศยปผู้เป็นพี่ชายของข้า ได้กลับคืนชีวิตเถิด"
12.172.11
विरूपाक्षमुवाचेदमीश्वरः पाकशासनः ।
ब्रह्मणा व्याहृतो रोषाद्राजधर्मा कदाचन ॥ १२.१७२.११ ॥
พระอีศวร ปากศาสนะ (พระอินทร์) ตรัสถ้อยคำนี้แก่วิรูปากษ์ เนื่องด้วยสิ่งที่พระพรหมเคยตรัสด้วยความโกรธแก่ราชธรรมาในกาลหนึ่ง
12.172.12
यस्मात्त्वं नागतो द्रष्टुं मम नित्यमिमां सभाम् ।
तस्माद्बको भवान्भावी धर्मशीलः परात्मवित् ॥ १२.१७२.१२ ॥
เพราะเจ้าไม่ได้มาเฝ้าดูสภานี้ของเราเป็นนิตย์ เจ้าจะเป็นนกกระเรียน คือพกะ เป็นผู้มีศีลแห่งธรรม และรู้อาตมันอันสูงสุด
12.172.13
आगमिष्यति ते वासं कदाचित्पापकर्मकृत् ।
शबरावासगो विप्रः कृतघ्नो वृषलीपतिः ॥ १२.१७२.१३ ॥
วันหนึ่งจะมีพราหมณ์ผู้กระทำบาปกรรม อาศัยอยู่ท่ามกลางชาวศพระ เป็นคนอกตัญญู และเป็นสามีของหญิงวรรณะต่ำ มาถึงที่อยู่ของเจ้า
12.172.14
यदा निहन्ता मोक्षस्ते तदा भावीत्युवाच तम् ।
तस्मादेष गतो लोकं ब्रह्मणः परमेष्ठिनः ॥ १२.१७२.१४ ॥
พระองค์ตรัสแก่เขาว่า "เมื่อผู้ฆ่าของเจ้ามาถึง เจ้าจะพ้นจากคำสาป" เพราะเหตุนั้น เขาจึงไปยังโลกของพระพรหม ผู้เป็นเจ้าสูงสุด
12.172.15
स चापि निरयं प्राप्तो दुष्कृतिः कुलपांसनः ॥ १२.१७२.१५ ॥
และผู้กระทำชั่วนั้น ผู้ทำให้วงศ์ตระกูลของตนมัวหมอง ก็ได้ไปถึงนรกเช่นกัน
12.172.16
एतच्छ्रुत्वा सभामध्ये तद्वाक्यं नारदेरितम् ।
मयाऽपि तव राजेन्द्र यथावदनुवर्णितम् ॥ १२.१७२.१६ ॥
ข้าแต่จอมกษัตริย์ เมื่อได้ฟังถ้อยคำนั้นที่นารทกล่าวไว้กลางสภา ข้าพเจ้าก็ได้เล่าให้พระองค์ฟังตามที่เป็นจริงเช่นกัน
12.172.17
ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चोरे भ्रष्टव्रते तथा ।
निष्कृतिर्विहिता राजन्कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः ॥ १२.१७२.१७ ॥
สำหรับผู้ฆ่าพราหมณ์ ผู้ดื่มสุรา ผู้ลักขโมย และผู้ละเมิดคำปฏิญาณ มีการชดใช้บาปที่กำหนดไว้ ข้าแต่กษัตริย์ แต่สำหรับผู้อกตัญญูนั้นไม่มีการชดใช้บาป
12.172.18
कुतः कृतघ्नस्य यशः कुतः स्थानं कुतः सुखम् ।
अश्रद्धेयः कृतघ्नो हि कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः ॥ १२.१७२.१८ ॥
ผู้อกตัญญูจะมีชื่อเสียงได้อย่างไร จะมีที่อยู่ได้อย่างไร จะมีความสุขได้อย่างไร ผู้อกตัญญูไม่น่าเชื่อถือ และสำหรับผู้อกตัญญูไม่มีการชดใช้บาป
12.172.19
मित्रद्रोहो न कर्तव्यः पुरुषेण विशेषतः ।
मित्रध्रुङ्गिरयं घोरं नरकं प्रतिपद्यते ॥ १२.१७२.१९ ॥
มนุษย์ไม่ควรทรยศต่อมิตร โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ผู้ที่ทำร้ายมิตรย่อมตกสู่นรกอันน่ากลัวนั้น
12.172.20
कृतज्ञमनसा भाव्यं मित्रभावेन चानघ ।
मित्रात्प्रभवते सर्वं मित्रं धन्यतरं स्मृतम् ॥ १२.१७२.२० ॥
ดูกรผู้ไร้บาป ควรมีใจที่รู้คุณและมีไมตรีต่อมิตร ทุกสิ่งเกิดจากมิตร มิตรถือกันว่าเป็นผู้มีความเป็นมงคลยิ่งกว่าสิ่งใด
12.172.21
अर्थाद्वा मित्रलाभाद्वा मित्रलाभो विशिष्यते ।
सुलभा मित्रतोऽर्थास्तु मित्रेण यतितुं क्षमम् ॥ १२.१७२.२१ ॥
ไม่ว่าจะด้วยทรัพย์หรือด้วยการได้มิตร การได้มิตรก็ประเสริฐกว่า ทรัพย์ย่อมได้มาได้โดยง่ายด้วยมิตร และมีเพียงมิตรเท่านั้นที่สามารถพยายามแสวงหาทรัพย์นั้นได้
12.172.22
मित्रं चाभिमतं स्निग्धं फलं चापि सतां फलम् ।
सत्कारैः स्वजनोपेतः पूजयेत विचक्षणः ॥ १२.१७२.२२ ॥
มิตรเป็นที่รักใคร่และมีความเอื้อเฟื้อ และนั่นก็คือผลของคนดีเช่นกัน ผู้มีปัญญาควรให้เกียรติมิตรด้วยการต้อนรับอย่างสมควร พร้อมทั้งญาติพี่น้องของเขา
12.172.23
परित्याज्यो बुधैः पापः कदर्यः कुलपांसनः ।
मित्रद्रोही कुलाङ्गारः पापकर्मा कुलाधमः ॥ १२.१७२.२३ ॥
ผู้รู้ควรละทิ้งคนชั่ว คนตระหนี่ ผู้ทำให้วงศ์ตระกูลของตนมัวหมอง ผู้ทรยศต่อมิตร ถ่านไฟแห่งวงศ์ตระกูล ผู้กระทำกรรมชั่ว และผู้ต่ำช้าที่สุดในสายตระกูล
12.172.24
एषा सज्जनसांनिध्ये प्रज्ञा प्रोक्ता मयाऽनघ ।
मित्रदुहि कृतघ्ने च किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १२.१७२.२४ ॥
ข้าแต่ผู้ไร้บาป ปัญญานี้เราได้กล่าวไว้ต่อหน้าคนดีแล้ว ท่านยังปรารถนาจะฟังอะไรอีกเกี่ยวกับผู้ทรยศต่อมิตรและผู้อกตัญญู
12.172.25
एतच्छ्रुत्वा ततो वाक्यं भीष्मेणोक्तं महात्मना ।
युधिष्ठिरः प्रीतमना बभूव जनमेजय ॥ १२.१७२.२५ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำนั้นซึ่งท่านภีษมะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่กล่าวไว้แล้ว ข้าแต่พระชนเมชัย ยุธิษฐิระก็มีใจยินดี