ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.172
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.172.1
विद्वान्संस्कारयामास पार्थिवो राजधर्मणः ।
गन्धैर्बहुभिरव्यग्रो दाहयामास पूजितम् ॥ १२.१७२.१ ॥
ವಿದ್ವಾಂಸನಾದ ರಾಜನು ರಾಜಧರ್ಮದಂತೆ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದನು; ಶಾಂತಚಿತ್ತದಿಂದ ಅನೇಕ ಸುಗಂಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಆ ಪೂಜಿತನನ್ನು ದಹಿಸಿದನು.
12.172.2
तस्य देवस्य वचनादिन्द्रस्य बकराडिह ।
तेनैवामृतसिक्ताश्च पुनः संजीवितो बकः ॥ १२.१७२.२ ॥
ಆ ದೇವನಾದ ಇಂದ್ರನ ಮಾತಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಕರಾಡ (ಕೊಕ್ಕರೆ) ಅವನಿಂದಲೇ ಅಮೃತದಿಂದ ಚಿಮುಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಮತ್ತೆ ಜೀವ ಪಡೆಯಿತು.
12.172.3
राजधर्माऽपि तं प्राह सहस्राक्षमरिंदमम् ।
गौतमो ब्राह्मणः क्वाऽसौ मुच्यतां मत्प्रियः सखा ॥ १२.१७२.३ ॥
ರಾಜಧರ್ಮನೂ ಆ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ, ಶತ್ರುದಮನ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಆ ಗೌತಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಎಲ್ಲಿ? ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಿ.'
12.172.4
तस्य वाक्यं समाज्ञाय कौशिकः सुरसत्तमः ।
गौतमं ह्यभ्यनुज्ञाप्य प्रीतोऽथ गमनोत्सुकः ॥ १२.१७२.४ ॥
ಅವನ ಮಾತನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತು, ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೌಶಿಕ (ಇಂದ್ರ) ಗೌತಮನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ, ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಹೊರಡಲು ಉತ್ಸುಕನಾದನು.
12.172.5
प्रतीतः स गतः सौम्यो राजधर्मा स्वमालयम् ।
नृशंसो गौतमो मुक्तो मित्रध्रुक्पुरुषाधमः ॥ १२.१७२.५ ॥
ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಸೌಮ್ಯ ರಾಜಧರ್ಮನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋದನು; ಕ್ರೂರನೂ, ಸ್ನೇಹದ್ರೋಹಿಯೂ, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಅಧಮನೂ ಆದ ಗೌತಮ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದನು.
12.172.6
सभाण्डोपस्करो यातः स तदा शबरालयम् ।
तत्रासौ शबरी देहे प्रसूतो निरयोपमे ॥ १२.१७२.६ ॥
ತನ್ನ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಆಗ ಶಬರರ ವಾಸಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಅಲ್ಲಿ ನರಕಸದೃಶ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಶಬರಿ ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು.
12.172.7
एष शापो महांस्तत्र मुक्तः सुरगणैस्तदा ॥ १२.१७२.७ ॥
ಆ ಮಹಾ ಶಾಪವು ಆಗ ದೇವಗಣಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಗೊಂಡಿತು.
12.172.8
दग्धे राक्षसराजेन खगराजे प्रतापिना ।
चितायाः पार्श्वतो दोग्ध्री सुरभिर्जीवयच्च तम् ॥ १२.१७२.८ ॥
ರಾಕ್ಷಸರಾಜನು ಪ್ರತಾಪಿ ಖಗರಾಜನನ್ನು (ಗರುಡನನ್ನು) ಸುಟ್ಟಾಗ, ಚಿತೆಯ ಪಕ್ಕದಿಂದ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಸುರಭಿ ಅವನನ್ನು ಬದುಕಿಸಿದಳು.
12.172.9
तस्या वक्राच्च्युतः फेनो दुग्धमात्रस्तदाऽनघ ।
समीरणाहृतो यातश्चितां तां राजधर्मणः ॥ १२.१७२.९ ॥
ಓ ನಿಷ್ಪಾಪನೇ, ಅವಳ ಬಾಯಿಂದ ಬಿದ್ದ ಹಾಲಿನ ನೊರೆ, ಕೇವಲ ಹಾಲಾಗಿ, ಆಗ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಒಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟು ರಾಜಧರ್ಮನ ಆ ಚಿತೆಯನ್ನು ತಲುಪಿತು.
12.172.10
देवराजस्ततः प्राप्तो विरूपाक्षपुरं तदा ।
विरूपाक्षोऽपि तं शक्रमयाचत पुनः पुनः।
काश्यपश्य सुतो देव भ्राता मे जीवतामिति ॥ १२.१७२.१० ॥
ಆಗ ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನು ವಿರೂಪಾಕ್ಷನ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು. ವಿರೂಪಾಕ್ಷನೂ ಆ ಶಕ್ರನನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಬೇಡಿಕೊಂಡನು: 'ಓ ದೇವನೇ, ಕಶ್ಯಪನ ಮಗನು, ನನ್ನ ಸಹೋದರನು ಬದುಕಲಿ.'
12.172.11
विरूपाक्षमुवाचेदमीश्वरः पाकशासनः ।
ब्रह्मणा व्याहृतो रोषाद्राजधर्मा कदाचन ॥ १२.१७२.११ ॥
ಪ್ರಭು ಪಾಕಶಾಸನ (ಇಂದ್ರ) ವಿರೂಪಾಕ್ಷನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು. ಬ್ರಹ್ಮನು ಒಮ್ಮೆ ಕೋಪದಿಂದ ರಾಜಧರ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ.
12.172.12
यस्मात्त्वं नागतो द्रष्टुं मम नित्यमिमां सभाम् ।
तस्माद्बको भवान्भावी धर्मशीलः परात्मवित् ॥ १२.१७२.१२ ॥
ನೀನು ನನ್ನ ಈ ಸಭೆಯನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ನೋಡಲು ಬರಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಬಕ (ಕೊಕ್ಕರೆ) ಆಗುವೆ—ಧರ್ಮಶೀಲನೂ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಅರಿತವನೂ ಆಗಿ.
12.172.13
आगमिष्यति ते वासं कदाचित्पापकर्मकृत् ।
शबरावासगो विप्रः कृतघ्नो वृषलीपतिः ॥ १२.१७२.१३ ॥
ಒಮ್ಮೆ ಪಾಪಕರ್ಮ ಮಾಡುವವನು, ಶಬರರ ವಾಸಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನು, ಕೃತಘ್ನನು, ಶೂದ್ರ ಸ್ತ್ರೀಯ ಪತಿಯಾದ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ನಿನ್ನ ವಾಸಕ್ಕೆ ಬರುವನು.
12.172.14
यदा निहन्ता मोक्षस्ते तदा भावीत्युवाच तम् ।
तस्मादेष गतो लोकं ब्रह्मणः परमेष्ठिनः ॥ १२.१७२.१४ ॥
'ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನು ಬಂದಾಗ ನಿನಗೆ ಮೋಕ್ಷವಾಗುವುದು' ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
12.172.15
स चापि निरयं प्राप्तो दुष्कृतिः कुलपांसनः ॥ १२.१७२.१५ ॥
ಆ ದುಷ್ಕರ್ಮಿಯೂ, ಕುಲವನ್ನು ಕಳಂಕಗೊಳಿಸಿದವನೂ ನರಕವನ್ನು ಸೇರಿದನು.
12.172.16
एतच्छ्रुत्वा सभामध्ये तद्वाक्यं नारदेरितम् ।
मयाऽपि तव राजेन्द्र यथावदनुवर्णितम् ॥ १२.१७२.१६ ॥
ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಸಭೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾರದನು ಹೇಳಿದ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಾನೂ ನಿನಗೆ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದೇನೆ.
12.172.17
ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चोरे भ्रष्टव्रते तथा ।
निष्कृतिर्विहिता राजन्कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः ॥ १२.१७२.१७ ॥
ರಾಜನೇ, ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ, ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ, ಕಳ್ಳನಿಗೆ, ವ್ರತಭ್ರಷ್ಟನಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಆದರೆ ಕೃತಘ್ನನಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿಲ್ಲ.
12.172.18
कुतः कृतघ्नस्य यशः कुतः स्थानं कुतः सुखम् ।
अश्रद्धेयः कृतघ्नो हि कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः ॥ १२.१७२.१८ ॥
ಕೃತಘ್ನನಿಗೆ ಕೀರ್ತಿ ಎಲ್ಲಿ? ಸ್ಥಾನ ಎಲ್ಲಿ? ಸುಖ ಎಲ್ಲಿ? ಕೃತಘ್ನನು ನಂಬಲರ್ಹನಲ್ಲ; ಕೃತಘ್ನನಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿಲ್ಲ.
12.172.19
मित्रद्रोहो न कर्तव्यः पुरुषेण विशेषतः ।
मित्रध्रुङ्गिरयं घोरं नरकं प्रतिपद्यते ॥ १२.१७२.१९ ॥
ಮನುಷ್ಯನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಿತ್ರದ್ರೋಹ ಮಾಡಬಾರದು. ಮಿತ್ರಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವವನು ಆ ಘೋರ ನರಕವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
12.172.20
कृतज्ञमनसा भाव्यं मित्रभावेन चानघ ।
मित्रात्प्रभवते सर्वं मित्रं धन्यतरं स्मृतम् ॥ १२.१७२.२० ॥
ಓ ನಿಷ್ಕಳಂಕನೇ, ಕೃತಜ್ಞ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಮಿತ್ರಭಾವದಿಂದಲೂ ಇರಬೇಕು. ಮಿತ್ರನಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಮಿತ್ರನು ಅತ್ಯಂತ ಧನ್ಯನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
12.172.21
अर्थाद्वा मित्रलाभाद्वा मित्रलाभो विशिष्यते ।
सुलभा मित्रतोऽर्थास्तु मित्रेण यतितुं क्षमम् ॥ १२.१७२.२१ ॥
ಧನದಿಂದಾಗಲಿ ಮಿತ್ರಲಾಭದಿಂದಾಗಲಿ, ಮಿತ್ರಲಾಭವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು. ಮಿತ್ರನಿಂದ ಧನ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲು ಮಿತ್ರನೇ ಸಮರ್ಥನು.
12.172.22
मित्रं चाभिमतं स्निग्धं फलं चापि सतां फलम् ।
सत्कारैः स्वजनोपेतः पूजयेत विचक्षणः ॥ १२.१७२.२२ ॥
ಮಿತ್ರನು ಪ್ರಿಯನೂ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ಣನೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಸಜ್ಜನರ ಫಲವೂ ಅದೇ. ವಿವೇಕಿಯು ಸ್ವಜನರೊಂದಿಗೆ ಸತ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
12.172.23
परित्याज्यो बुधैः पापः कदर्यः कुलपांसनः ।
मित्रद्रोही कुलाङ्गारः पापकर्मा कुलाधमः ॥ १२.१७२.२३ ॥
ಪಂಡಿತರು ಪಾಪಿ, ಲೋಭಿ, ಕುಲವನ್ನು ಕಳಂಕಗೊಳಿಸುವವ, ಮಿತ್ರದ್ರೋಹಿ, ಕುಲದ ಕೆಂಡ, ಪಾಪಕರ್ಮಿ, ಕುಲದಲ್ಲಿ ಅಧಮನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
12.172.24
एषा सज्जनसांनिध्ये प्रज्ञा प्रोक्ता मयाऽनघ ।
मित्रदुहि कृतघ्ने च किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १२.१७२.२४ ॥
ಓ ನಿಷ್ಕಳಂಕನೇ, ಸಜ್ಜನರ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಮಿತ್ರದ್ರೋಹಿ ಮತ್ತು ಕೃತಘ್ನರ ಕುರಿತು ಇನ್ನೇನನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೀಯ?
12.172.25
एतच्छ्रुत्वा ततो वाक्यं भीष्मेणोक्तं महात्मना ।
युधिष्ठिरः प्रीतमना बभूव जनमेजय ॥ १२.१७२.२५ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ಭೀಷ್ಮರು ಹೇಳಿದ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಜನಮೇಜಯ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಸಂತೋಷಮನಸ್ಕನಾದನು.