مهابهاراتا · أدهيايا 12.174
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.174.1
अतिक्रामति कालेऽस्मिन्सर्वभूतक्षयावहे ।
किं श्रेयः प्रतिपद्येत तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.१७४.१ ॥
وبينما يمضي هذا الزمن الذي يجلب فناء جميع الكائنات، أي خير أعلى ينبغي للإنسان أن يبلغه؟ قل لي ذلك يا جدّي.
12.174.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
पितुः पुत्रेण संवादं तं निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.१७४.२ ॥
وفي هذا الشأن يروون أيضًا هذه الحكاية القديمة، حوار الأب مع ابنه. فاستمع إليها يا يudhiṣṭhira.
12.174.3
द्विजातेः कस्यचित्पार्थ स्वाध्यायनिरतस्य वै ।
बभूव पुत्रो मेधावी मेधावीनाम नामतः ॥ १२.१७४.३ ॥
يا بارثا، كان لأحد المولودين مرتين، المنصرف إلى دراسة الفيدا، ابن ذكيّ اسمه ميدهاوي.
12.174.4
सोऽब्रवीत्पितरं पुत्रः स्वाध्यायकरणे रतम् ।
मोक्षधर्मार्थकुशलो लोकतन्त्रविचक्षणः ॥ १२.१७४.४ ॥
فكلّم ذلك الابن، العالم بالمُكْشَ والدّارما والأرثا، الخبير بنظام العالم، أباه المنكبّ على دراسة الفيدا.
12.174.5
धीरः किंस्वित्तात कुर्यात्प्रजानन् ।
क्षिप्रं ह्यायुर्भ्रश्यते मानवानाम्।
पितस्तदाचक्ष्व यथार्थयोगं ।
ममानुपूर्व्या येन धर्मं चरेयम् ॥ १२.१७४.५ ॥
يا أبي الحبيب، ماذا ينبغي للرجل الثابت أن يفعل وهو يعلم هذا؟ إن عمر الإنسان يتلاشى سريعًا. يا أبي، أخبرني بالوسيلة الحقّة على التوالي، لأتمكّن من ممارسة الدارما.
12.174.6
वेदानधीत्य ब्रह्मचर्येण पुत्र ।
पुत्रानिच्छेत्पावनार्थं पितृणाम्।
अग्नीनाधाय विधिवच्चेष्टयज्ञो ।
वनं प्रविश्याथ मुनिर्बुभूषेत् ॥ १२.१७४.६ ॥
بعد أن يدرس الفيدا في عفاف الطالب، ينبغي له أن يرغب في الأبناء لتطهير الأجداد. ثم بعد أن يقيم النيران على الوجه الصحيح ويؤدي القرابين، ينبغي له أن يدخل الغابة ويتمنى أن يصير حكيمًا.
12.174.7
एवमभ्याहते लोके समन्तात्परिवारिते ।
अमोघासु पतन्तीषु किं धीर इव भाषसे ॥ १२.१७४.७ ॥
وفيما العالم مضروب ومحاط من كل جانب، والأيام التي لا تخيب تتساقط، لماذا تتكلم كأنك الحكيم الثابت أيها الفتى؟
12.174.8
कथमभ्याहतो लोकः केन वा परिवारितः ।
अमोघाः काः पतन्तीह किंनु भीषयसीव माम् ॥ १२.१७४.८ ॥
كيف أُصيب العالم وبأي شيء أُحيط؟ وأي الأيام التي لا تخيب تتساقط هنا؟ لماذا تخيفني؟
12.174.9
मृत्युनाभ्याहतो लोको जरया परिवारितः ।
अहोरात्राः पतन्त्येते ननु कस्मान्न बुध्यसे।
अमोघा रात्रयश्चापि नित्यमायान्ति यान्ति च ॥ १२.१७४.९ ॥
العالم مضروب بالموت ومحاط بالشيخوخة. هذه الأيام والليالي تتساقط، فلماذا لا تدرك؟ والليالي التي لا تخيب تأتي وتذهب دائماً.
12.174.10
यथाऽहमेतज्जानामि न मृत्युस्तिष्ठतीति ह ।
सोऽहं कथं प्रतीक्षिष्ये जालेनेवावृतश्चरन् ॥ १२.१७४.१० ॥
كما أعلم أن الموت لا يتوقف، فكيف أنتظر وأنا أتجول كمن أُحيط بالشبكة؟
12.174.11
रात्र्यांरात्र्यां व्यतीतायामायुरल्पतरं यदा ।
तदैव बन्ध्यं दिवसमिति विन्द्याद्विचक्षणः ॥ १२.१७४.११ ॥
عندما تمضي كل ليلة ويصبح العمر أقصر بكثير، فعندئذ ينبغي للعاقل أن يعلم أن ذلك اليوم عقيم.
12.174.12
गाधोदके मत्स्य इव सुखं विन्देत कस्तदा ।
अनवाप्तेषु कामेषु मृत्युरभ्योति मानवम् ॥ १२.१७४.१२ ॥
كالسمكة في الماء الضحل، فمن ذا الذي يجد عندئذ السعادة؟ وما دامت الرغبات غير مُدركة، يقترب الموت من الإنسان.
12.174.13
पुष्पाणीव विचिन्वन्तमन्यत्र गतमानसम् ।
वृकीवोरणमासाद्य मृत्युरादाय गच्छति ॥ १२.१७४.१३ ॥
كما يأخذ الموت من يجمع الزهور وذهنه في مكان آخر، كما تنقض الذئبة على الكبش فتحمله بعيدا.
12.174.14
अद्यैव कुरु यच्छ्रेयो मा त्वां कालोऽत्यगादयम् ।
अकृतेष्वेव कार्येषु मृत्युर्वै संप्रकर्षति ॥ १२.१७४.१४ ॥
افعل اليوم ما هو خير، لئلا يمضي هذا الوقت عليك. فالموت يجرّ الإنسان والأعمال لم تنجز بعد.
12.174.15
श्वः कार्यमद्य कुर्वीत पूर्वाह्णे चापराह्णिकम् ।
नहि प्रतीक्षते मृत्युः कृतमस्य न वा कृतम् ॥ १२.१७४.१५ ॥
ينبغي أن يعمل المرء عمل الغد اليوم، وعمل ما بعد الظهر في الصباح. فالموت لا ينتظر ليرى هل أُنجز عمله أم لا.
12.174.16
को हि जानाति कस्याद्य मृत्युकालो भविष्यति ।
युवैव धर्मशीलः स्यादनित्यं खलु जीवितम्।
कृते धर्मे भवेत्कीर्तिरिह प्रेत्य च वै सुखम् ॥ १२.१७४.१६ ॥
من يعلم اليوم أيّ أحد سيحين وقت موته؟ فليكن المرء ذا فضيلة وهو شاب، فالحياة حقا فانية. وإذا أُدّي الدهرما كان في هذه الدنيا مجد، وفي الآخرة سعادة.
12.174.17
मोहेन हि समाविष्टः पुत्रदारार्थमुद्यतः ।
कृत्वा कार्यमकार्यं वा पुष्टिमेषां प्रयच्छति ॥ १२.१७४.१७ ॥
من استولى عليه الوهم وانصرف إلى أبنائه وزوجته، يفعل ما ينبغي أو ما لا ينبغي، ويقدّم لهم القوت.
12.174.18
तं पुत्रपशुसंपन्नं व्यासक्तमनसं नरम् ।
सुप्तं व्याघ्रो मृगमिव मृत्युरादाय गच्छति ॥ १२.१७४.१८ ॥
ذلك الرجل الغني بالأبناء والماشية، المنشغل القلب، يأخذه الموت ويمضي به كما يأخذ النمر الغزال النائم.
12.174.19
संचिन्वानकमेवैनं कामानामवितृप्तकम् ।
व्याघ्रः पशुमिवादाय मृत्युरादाय गच्छति ॥ १२.१७४.१९ ॥
هذا الرجل الذي يجمع الرغبات ولا يشبع أبداً، يأخذه الموت ويمضي به كما يأخذ النمر الفريسة ويمضي بها.
12.174.20
इदं कृतमिदं कार्यमिदमन्यत्कृताकृतम् ।
एवमीहासुखासक्तं कृतान्तः कुरुते वशे ॥ १२.१७४.२० ॥
«هذا قد فُعل، وهذا ينبغي فعله، وهذا شيء آخر» — هكذا يُخضع كريتانتا لسلطانه من تعلّق بالسعي والشقاء.
12.174.21
कृतानां फलमप्राप्तं कर्मणां कर्मसंज्ञितम् ।
क्षेत्रापणगृहासक्तं मृत्युरादाय गच्छति ॥ १२.१७४.२१ ॥
ثمرة الأعمال المنجزة، التي لم تُنَل بعد، والمسماة باسم العمل — يأخذ الموت من تعلّق بالحقول والأسواق والبيوت فيمضي به.
12.174.22
दुर्बलं बलवन्तं च शूरं भीरुं जडं कविम् ।
अप्राप्तं सर्वकामार्थान्मृत्युरादाय गच्छति ॥ १२.१७४.२२ ॥
الضعيف والقوي، والشجاع والجبان، والغبيّ والحكيم — الذين لم ينالوا جميع المرغوبات، يأخذهم الموت ويمضي بهم.
12.174.23
नृत्युर्जरा च व्याधिश्च दुःखं चानेककारणम् ।
अनुषक्तं यदा देहे किं स्वस्थ इव तिष्ठसि ॥ १२.१७४.२३ ॥
الموت والشيخوخة والمرض والألم ذو الأسباب الكثيرة — إذ هي متعلّقة بالجسد، فلماذا تقف كأنك معافى؟
12.174.24
जातमेवान्तकोऽन्ताय जरा चान्वेति देहिनम् ।
अनुषक्ता द्वयेनैते भावाः स्थावरजङ्गमाः ॥ १२.१७४.२४ ॥
ما إن يولد الكائن حتى يأتي الموت المُنهي للأجل، ويتبعه الشيخوخة؛ وبهذين الاثنين تتعلّق جميع الكائنات، الساكنة والمتحركة.
12.174.25
अत्योर्वा मुखमेतद्वै या ग्रामे वसतो रतिः ।
वानामेष वै गोष्ठो यदरण्यमिति श्रुतिः ॥ १२.१७४.२५ ॥
إن لذّة من يسكن القرية هي فم هذا حقًّا؛ والغابة حظيرة وحوش الغاب، هكذا تقول الشروتي.
12.174.26
तेबन्धनी रज्जुरेषा या ग्रामे वसतो रवि ।
छेत्त्वेता सुकृतो यान्ति नैनां छिन्दन्ति दुष्कृतः ॥ १२.१७४.२६ ॥
هذا حبل الربط لتعلّق من يسكن القرية؛ الصالحون يذهبون بعد قطعه، أما الأشرار فلا يقطعونه.
12.174.27
हिंसयति यो जन्तून्मनोवाक्कायहेतुभिः ।
जीवितार्थापनयनैः प्राणिभिर्न स हिंस्यते ॥ १२.१७४.२७ ॥
من يؤذي الكائنات بأسباب الفكر والكلام والجسد لا يُؤذى من تلك الكائنات التي تسلبه الحياة والمال.
12.174.28
न मृत्युसेनामायान्तीं जातु कश्चित्प्रबाधते ।
ऋते सत्यमसत्त्याज्यं सत्ये ह्यमृतमाश्रितम् ॥ १२.१७४.२८ ॥
حين يقترب جيش الموت لا يردّه أحد قط سوى الحق؛ فينبغي ترك الباطل، لأن الخلود قائم في الحق.
12.174.29
तस्मात्सत्यव्रताचारः सत्ययोगपरायणः ।
सत्यागमः सदा दान्तः सत्येनैवान्तकं जयेत् ॥ १२.१७४.२९ ॥
فلذلك ينبغي لمن سلوكه نذر الحق، ومنصرف إلى يوغا الحق، وعلمه الحق، وهو دائماً ضابط لنفسه، أن يغلب الموت بالحق وحده.
12.174.30
अमृतं चैव मृत्युश्च द्वयं देहे प्रतिष्ठितम् ।
मृत्युरापद्यते मोहात्सत्येनापद्यतेऽमृतम् ॥ १२.१७४.३० ॥
الخلود والموت كلاهما قائمان في الجسد؛ فبالوهم يُدرَك الموت، وبالحق يُدرَك الخلود.
12.174.31
सोऽहं ह्यहिंस्रः सत्यार्थी कामक्रोधबहिष्कृतः ।
समदुःखसुखः क्षेमी मृत्युंहास्याम्यमर्त्यवत् ॥ १२.१७४.३१ ॥
أنا غير عنيف، أطلب الحق، متحرر من الشهوة والغضب، متساوٍ في الألم واللذة، أطلب الخير؛ كالخالد سأترك الموت.
12.174.32
शान्तियज्ञरतो दान्तो ब्रह्मयज्ञे स्थितो मुनिः ।
वाङ्भनः कर्मयज्ञश्च भविष्याम्युदगायने ॥ १२.१७४.३२ ॥
مبتهجًا بقربان السلام، ضابطًا لنفسي، حكيمًا راسخًا في قربان البراهمان، مقدِّمًا قربان الكلام والعقل والفعل، سأكون في المسار الشمالي للشمس.
12.174.33
पशुयज्ञैः कथं हिंस्रैर्मादृशो चष्टुमर्हति ।
अन्तवद्भिरिव प्राज्ञः क्षेत्रयज्ञैः पिशाचवत् ॥ १२.१७४.३३ ॥
كيف يستحق مثلي المدح بقرابين الحيوانات العنيفة؟ الحكيم يبتعد عن قرابين الحقول الفانية كما يبتعد عن الشيطان.
12.174.34
यस्य वाङ्भनसी स्यातां सम्यक्प्रणिहिते सदा ।
तपस्त्यागश्च सत्यं च स वै सर्वमवाप्नुयात् ॥ १२.१७४.३४ ॥
من كان كلامه وعقله دائمًا مُوجَّهَين توجيهًا حسنًا، وله التقشف والترك والصدق، فإنه يُدرك كل شيء.
12.174.35
नास्ति विद्यासमं चक्षुर्नास्ति सत्यसमं तपः ।
नास्ति रागसमंदुःखं नास्ति त्यागसमं सुखम् ॥ १२.१७४.३५ ॥
لا عينَ تُضاهي العلم، ولا تقشفَ يُضاهي الصدق؛ لا ألمَ يُضاهي التعلّق، ولا سعادةَ تُضاهي الترك.
12.174.36
आत्मन्येवात्मना जात आत्मनिष्ठोऽप्रजोपि वा ।
आत्मन्येव भविष्यामि न मां तारयति प्रजा ॥ १२.१७४.३६ ॥
مولودًا من الذات في الذات، ثابتًا في الذات، وإن كنتُ بلا ذرية، سأبقى في الذات وحدها؛ فالذرية لن تعبر بي إلى الضفة الأخرى.
12.174.37
नैतादृशं ब्राह्मणस्यास्ति वित्तं ।
यथैकता समता सत्यता च।
शीलं स्थितिर्दण्डनिधानमार्जवं ।
ततस्ततश्चोपरभः क्रियाभ्यः ॥ १२.१७४.३७ ॥
ليس للبراهمي ثروة مثل هذه: الوحدة، والمساواة، والصدق، وحسن السلوك، والثبات، وترك العصا، والاستقامة، ثم الكف عن الأفعال.
12.174.38
किं ते धनैर्बान्धवैर्वापि किं ते ।
किं ते दारैर्ब्राह्मण यो मरिष्यसि।
आत्मानमन्विच्छ गुहां प्रविष्टं ।
पितामहास्ते क्व गताः पिता च ॥ १२.१७४.३८ ॥
ماذا تنفعك الثروة، وماذا ينفعك الأقارب، وحتى الزوجات؟ أيها البراهمي، ستموت. فابحث عن الذات التي دخلت الكهف. أين ذهب أجدادك، وأين أبوك؟
12.174.39
पुत्रस्यैतद्वचः श्रुत्वा यथाऽकार्षीत्पिता नृप ।
तथा त्वमपि वर्तस्व सत्यधर्मपरायणः ॥ १२.१७४.३९ ॥
أيها الملك، كما فعل الأب حين سمع كلمة ابنه، فكذلك فافعل أنت، متمسكا بالحق والدارما.