ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.174
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.174.1
अतिक्रामति कालेऽस्मिन्सर्वभूतक्षयावहे ।
किं श्रेयः प्रतिपद्येत तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.१७४.१ ॥
ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಕ್ಷಯವನ್ನು ತರುವ ಈ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಯಾವ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು? ಪಿತಾಮಹರೇ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿ.
12.174.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
पितुः पुत्रेण संवादं तं निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.१७४.२ ॥
ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಜನರು ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ — ತಂದೆ ಮತ್ತು ಮಗನ ಆ ಸಂವಾದವನ್ನು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಅದನ್ನು ತಿಳಿ.
12.174.3
द्विजातेः कस्यचित्पार्थ स्वाध्यायनिरतस्य वै ।
बभूव पुत्रो मेधावी मेधावीनाम नामतः ॥ १२.१७४.३ ॥
ಪಾರ್ಥ, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ಮೇಧಾವಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮಗ ಹುಟ್ಟಿದನು.
12.174.4
सोऽब्रवीत्पितरं पुत्रः स्वाध्यायकरणे रतम् ।
मोक्षधर्मार्थकुशलो लोकतन्त्रविचक्षणः ॥ १२.१७४.४ ॥
ಮೋಕ್ಷ, ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಕುಶಲನಾಗಿ, ಲೋಕತಂತ್ರವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲ್ಲ ಆ ಮಗ, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದ ತಂದೆಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
12.174.5
धीरः किंस्वित्तात कुर्यात्प्रजानन् ।
क्षिप्रं ह्यायुर्भ्रश्यते मानवानाम्।
पितस्तदाचक्ष्व यथार्थयोगं ।
ममानुपूर्व्या येन धर्मं चरेयम् ॥ १२.१७४.५ ॥
ತಂದೆಯೇ, ಧೀರನು ತಿಳಿದು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಮನುಷ್ಯರ ಆಯುಸ್ಸು ಬೇಗನೆ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತದೆ. ತಂದೆಯೇ, ನಿಜವಾದ ಉಪಾಯವನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ನನಗೆ ಹೇಳಿ, ಅದರಿಂದ ನಾನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬಹುದು.
12.174.6
वेदानधीत्य ब्रह्मचर्येण पुत्र ।
पुत्रानिच्छेत्पावनार्थं पितृणाम्।
अग्नीनाधाय विधिवच्चेष्टयज्ञो ।
वनं प्रविश्याथ मुनिर्बुभूषेत् ॥ १२.१७४.६ ॥
ವೇದಗಳನ್ನು ಓದಿ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಿಂದ, ಪಿತೃಗಳ ಪವಿತ್ರತೆಗಾಗಿ ಪುತ್ರರನ್ನು ಬಯಸಬೇಕು. ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಅಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಮುನಿಯಾಗಲು ಇಚ್ಛಿಸಬೇಕು.
12.174.7
एवमभ्याहते लोके समन्तात्परिवारिते ।
अमोघासु पतन्तीषु किं धीर इव भाषसे ॥ १२.१७४.७ ॥
ಈ ರೀತಿ ಲೋಕವು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವಾಗ, ಅಮೋಘ ದಿನಗಳು ಉರುಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಓ ಧೀರನೇ, ನೀನು ಏಕೆ ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವೆ?
12.174.8
कथमभ्याहतो लोकः केन वा परिवारितः ।
अमोघाः काः पतन्तीह किंनु भीषयसीव माम् ॥ १२.१७४.८ ॥
ಲೋಕವು ಹೇಗೆ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಯಾವುದರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ? ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಮೋಘ ದಿನಗಳು ಉರುಳುತ್ತಿವೆ? ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಏಕೆ ಹೆದರಿಸುತ್ತಿರುವೆ?
12.174.9
मृत्युनाभ्याहतो लोको जरया परिवारितः ।
अहोरात्राः पतन्त्येते ननु कस्मान्न बुध्यसे।
अमोघा रात्रयश्चापि नित्यमायान्ति यान्ति च ॥ १२.१७४.९ ॥
ಲೋಕವು ಮೃತ್ಯುವಿನಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಮುಪ್ಪಿನಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿಗಳು ಉರುಳುತ್ತಿವೆ—ನೀನು ಏಕೆ ಅರಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ? ಅಮೋಘ ರಾತ್ರಿಗಳೂ ಸದಾ ಬರುತ್ತವೆ, ಹೋಗುತ್ತವೆ.
12.174.10
यथाऽहमेतज्जानामि न मृत्युस्तिष्ठतीति ह ।
सोऽहं कथं प्रतीक्षिष्ये जालेनेवावृतश्चरन् ॥ १२.१७४.१० ॥
ಮೃತ್ಯು ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ಅರಿತಿರುವಂತೆ, ಬಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದವನಂತೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿರುವ ನಾನು ಹೇಗೆ ಕಾಯಲಿ?
12.174.11
रात्र्यांरात्र्यां व्यतीतायामायुरल्पतरं यदा ।
तदैव बन्ध्यं दिवसमिति विन्द्याद्विचक्षणः ॥ १२.१७४.११ ॥
ಪ್ರತಿ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದಂತೆ ಆಯುಷ್ಯ ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ವಿವೇಕಿ ಆ ದಿನವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ (ಫಲರಹಿತ) ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
12.174.12
गाधोदके मत्स्य इव सुखं विन्देत कस्तदा ।
अनवाप्तेषु कामेषु मृत्युरभ्योति मानवम् ॥ १२.१७४.१२ ॥
ಆಳವಿಲ್ಲದ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಮೀನಿನಂತೆ ಆಗ ಯಾರು ಸುಖವನ್ನು ಕಾಣಬಲ್ಲರು? ಆಸೆಗಳು ತೀರುವ ಮೊದಲೇ ಮೃತ್ಯು ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತದೆ.
12.174.13
पुष्पाणीव विचिन्वन्तमन्यत्र गतमानसम् ।
वृकीवोरणमासाद्य मृत्युरादाय गच्छति ॥ १२.१७४.१३ ॥
ಹೂವುಗಳನ್ನು ಆಯುತ್ತಿರುವವನ ಮನಸ್ಸು ಬೇರೆಡೆ ಇರುವಾಗ, ತೋಳವು ಕುರಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ ಹಿಡಿದೊಯ್ಯುವಂತೆ ಮೃತ್ಯು ಅವನನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.
12.174.14
अद्यैव कुरु यच्छ्रेयो मा त्वां कालोऽत्यगादयम् ।
अकृतेष्वेव कार्येषु मृत्युर्वै संप्रकर्षति ॥ १२.१७४.१४ ॥
ಶ್ರೇಯಸ್ಕರವಾದುದನ್ನು ಇಂದೇ ಮಾಡು; ಕಾಲವು ನಿನ್ನನ್ನು ದಾಟಿ ಹೋಗದಿರಲಿ. ಕಾರ್ಯಗಳು ಪೂರ್ಣವಾಗದಿರುವಾಗಲೇ ಮೃತ್ಯು ಎಳೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.
12.174.15
श्वः कार्यमद्य कुर्वीत पूर्वाह्णे चापराह्णिकम् ।
नहि प्रतीक्षते मृत्युः कृतमस्य न वा कृतम् ॥ १२.१७४.१५ ॥
ನಾಳೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಇಂದೇ ಮಾಡು; ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯೇ ಮಾಡು. ಮೃತ್ಯು ಅವನ ಕೆಲಸ ಆಗಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ಕಾಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.174.16
को हि जानाति कस्याद्य मृत्युकालो भविष्यति ।
युवैव धर्मशीलः स्यादनित्यं खलु जीवितम्।
कृते धर्मे भवेत्कीर्तिरिह प्रेत्य च वै सुखम् ॥ १२.१७४.१६ ॥
ಇಂದು ಯಾರ ಮೃತ್ಯುಕಾಲ ಬರುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಯಾರು ಬಲ್ಲರು? ಆದ್ದರಿಂದ ಯೌವನದಲ್ಲಿಯೇ ಧರ್ಮಶೀಲನಾಗು; ಜೀವನ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅನಿತ್ಯ. ಧರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಇಹದಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿಯೂ ಪರದಲ್ಲಿ ಸುಖವೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
12.174.17
मोहेन हि समाविष्टः पुत्रदारार्थमुद्यतः ।
कृत्वा कार्यमकार्यं वा पुष्टिमेषां प्रयच्छति ॥ १२.१७४.१७ ॥
ಮೋಹದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವವನು, ಮಾಡಬೇಕಾದುದನ್ನೋ ಮಾಡಬಾರದುದನ್ನೋ, ಅವರ ಪೋಷಣೆಗಾಗಿಯೇ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
12.174.18
तं पुत्रपशुसंपन्नं व्यासक्तमनसं नरम् ।
सुप्तं व्याघ्रो मृगमिव मृत्युरादाय गच्छति ॥ १२.१७४.१८ ॥
ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಪಶುಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾಗಿ, ಮನಸ್ಸು ಆಸಕ್ತವಾಗಿರುವ ಆ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು, ಮಲಗಿರುವ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಹುಲಿ ಹಿಡಿದೊಯ್ಯುವಂತೆ ಮೃತ್ಯು ಹಿಡಿದು ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ.
12.174.19
संचिन्वानकमेवैनं कामानामवितृप्तकम् ।
व्याघ्रः पशुमिवादाय मृत्युरादाय गच्छति ॥ १२.१७४.१९ ॥
ಆಸೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾ, ಎಂದಿಗೂ ತೃಪ್ತಿಯಾಗದ ಇವನನ್ನು, ಹುಲಿ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದೊಯ್ಯುವಂತೆ ಮೃತ್ಯು ಹಿಡಿದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.
12.174.20
इदं कृतमिदं कार्यमिदमन्यत्कृताकृतम् ।
एवमीहासुखासक्तं कृतान्तः कुरुते वशे ॥ १२.१७४.२० ॥
ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದೆ, ಇದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಇದು ಇನ್ನೊಂದು, ಮಾಡಿದ್ದು ಮಾಡದ್ದು — ಹೀಗೆ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ, ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದವನನ್ನು ಕೃತಾಂತ ತನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
12.174.21
कृतानां फलमप्राप्तं कर्मणां कर्मसंज्ञितम् ।
क्षेत्रापणगृहासक्तं मृत्युरादाय गच्छति ॥ १२.१७४.२१ ॥
ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲ ಇನ್ನೂ ಸಿಗದಿರುವಾಗ, ಕರ್ಮವೆಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅದು — ಹೊಲ, ಅಂಗಡಿ, ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದವನನ್ನು ಮೃತ್ಯು ಹಿಡಿದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.
12.174.22
दुर्बलं बलवन्तं च शूरं भीरुं जडं कविम् ।
अप्राप्तं सर्वकामार्थान्मृत्युरादाय गच्छति ॥ १२.१७४.२२ ॥
ದುರ್ಬಲನನ್ನು, ಬಲವಂತನನ್ನು, ಶೂರನನ್ನು, ಭೀರುವನ್ನು, ಮೂರ್ಖನನ್ನು, ಪಂಡಿತನನ್ನು — ಎಲ್ಲ ಬಯಸಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯದವರನ್ನು ಮೃತ್ಯು ಹಿಡಿದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.
12.174.23
नृत्युर्जरा च व्याधिश्च दुःखं चानेककारणम् ।
अनुषक्तं यदा देहे किं स्वस्थ इव तिष्ठसि ॥ १२.१७४.२३ ॥
ಮೃತ್ಯು, ಮುಪ್ಪು, ರೋಗ, ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳ ದುಃಖ — ಇವು ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವಾಗ, ನೀನು ಏಕೆ ಆರೋಗ್ಯವಂತನಂತೆ ನಿಂತಿರುವೆ?
12.174.24
जातमेवान्तकोऽन्ताय जरा चान्वेति देहिनम् ।
अनुषक्ता द्वयेनैते भावाः स्थावरजङ्गमाः ॥ १२.१७४.२४ ॥
ಹುಟ್ಟಿದೊಡನೆಯೇ ಅಂತಕನಾದ ಮೃತ್ಯು ಅಂತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಬರುತ್ತಾನೆ; ಮುಪ್ಪೂ ದೇಹಧಾರಿಯನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತದೆ; ಇವೆರಡಕ್ಕೂ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮ ಭೂತಗಳೆಲ್ಲವೂ.
12.174.25
अत्योर्वा मुखमेतद्वै या ग्रामे वसतो रतिः ।
वानामेष वै गोष्ठो यदरण्यमिति श्रुतिः ॥ १२.१७४.२५ ॥
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನ ಆಸಕ್ತಿಯೇ ಇದರ ಮುಖ; ಅರಣ್ಯವೇ ವನಚರರ ಗೋಶಾಲೆ ಎಂದು ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
12.174.26
तेबन्धनी रज्जुरेषा या ग्रामे वसतो रवि ।
छेत्त्वेता सुकृतो यान्ति नैनां छिन्दन्ति दुष्कृतः ॥ १२.१७४.२६ ॥
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನ ಅನುರಾಗವೇ ಬಂಧಿಸುವ ಹಗ್ಗ ಇದು; ಇದನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಸುಕೃತರು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ದುಷ್ಕೃತರು ಕತ್ತರಿಸಲಾರರು.
12.174.27
हिंसयति यो जन्तून्मनोवाक्कायहेतुभिः ।
जीवितार्थापनयनैः प्राणिभिर्न स हिंस्यते ॥ १२.१७४.२७ ॥
ಮನಸ್ಸು, ಮಾತು, ದೇಹ ಎಂಬ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಯಾರು ಹಿಂಸಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಜೀವ-ಧನ ಕಸಿಯುವ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಹಿಂಸಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
12.174.28
न मृत्युसेनामायान्तीं जातु कश्चित्प्रबाधते ।
ऋते सत्यमसत्त्याज्यं सत्ये ह्यमृतमाश्रितम् ॥ १२.१७४.२८ ॥
ಮೃತ್ಯು ಸೇನೆ ಬರುವಾಗ ಸತ್ಯವೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಯಾರೂ ಅದನ್ನು ತಡೆಯಲಾರರು; ಅಸತ್ಯ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕಾದದ್ದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅಮೃತ ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯಿಸಿದೆ.
12.174.29
तस्मात्सत्यव्रताचारः सत्ययोगपरायणः ।
सत्यागमः सदा दान्तः सत्येनैवान्तकं जयेत् ॥ १२.१७४.२९ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಸತ್ಯವ್ರತಾಚಾರಿ, ಸತ್ಯಯೋಗಪರಾಯಣ, ಸತ್ಯಾಗಮ ಉಳ್ಳವನು, ಸದಾ ದಾಂತನು ಸತ್ಯದಿಂದಲೇ ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬೇಕು.
12.174.30
अमृतं चैव मृत्युश्च द्वयं देहे प्रतिष्ठितम् ।
मृत्युरापद्यते मोहात्सत्येनापद्यतेऽमृतम् ॥ १२.१७४.३० ॥
ಅಮೃತ ಮತ್ತು ಮೃತ್ಯು ಎರಡೂ ದೇಹದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿವೆ; ಮೋಹದಿಂದ ಮೃತ್ಯು ಹೊಂದಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಸತ್ಯದಿಂದ ಅಮೃತ ಹೊಂದಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
12.174.31
सोऽहं ह्यहिंस्रः सत्यार्थी कामक्रोधबहिष्कृतः ।
समदुःखसुखः क्षेमी मृत्युंहास्याम्यमर्त्यवत् ॥ १२.१७४.३१ ॥
ನಾನು ಅಹಿಂಸಕ, ಸತ್ಯಾರ್ಥಿ, ಕಾಮಕ್ರೋಧಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತ, ಸುಖದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನ, ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಬಯಸುವವ; ಅಮರನಂತೆ ನಾನು ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವೆನು.
12.174.32
शान्तियज्ञरतो दान्तो ब्रह्मयज्ञे स्थितो मुनिः ।
वाङ्भनः कर्मयज्ञश्च भविष्याम्युदगायने ॥ १२.१७४.३२ ॥
ಶಾಂತಿಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ದಾಂತನಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಮುನಿಯಾಗಿ, ವಾಕ್-ಮನಸ್ಸು-ಕರ್ಮಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡುವವನಾಗಿ, ಉತ್ತರಾಯಣದಲ್ಲಿ ನಾನಾಗುವೆನು.
12.174.33
पशुयज्ञैः कथं हिंस्रैर्मादृशो चष्टुमर्हति ।
अन्तवद्भिरिव प्राज्ञः क्षेत्रयज्ञैः पिशाचवत् ॥ १२.१७४.३३ ॥
ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಪಶುಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ನನ್ನಂತಹವನು ಹೇಗೆ ಸ್ತುತಿಸಬಲ್ಲನು? ಪ್ರಾಜ್ಞನು ನಾಶವಾಗುವ ಕ್ಷೇತ್ರಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಪಿಶಾಚಿಯಂತೆ ದೂರವಿರುತ್ತಾನೆ.
12.174.34
यस्य वाङ्भनसी स्यातां सम्यक्प्रणिहिते सदा ।
तपस्त्यागश्च सत्यं च स वै सर्वमवाप्नुयात् ॥ १२.१७४.३४ ॥
ಯಾರ ವಾಕ್ಕು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ಸರಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆಯೋ, ತಪಸ್ಸು, ತ್ಯಾಗ, ಸತ್ಯ ಇವೆಯೋ, ಅವನೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.174.35
नास्ति विद्यासमं चक्षुर्नास्ति सत्यसमं तपः ।
नास्ति रागसमंदुःखं नास्ति त्यागसमं सुखम् ॥ १२.१७४.३५ ॥
ವಿದ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಕಣ್ಣಿಲ್ಲ, ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ತಪಸ್ಸಿಲ್ಲ; ರಾಗಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ದುಃಖವಿಲ್ಲ, ತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಸುಖವಿಲ್ಲ.
12.174.36
आत्मन्येवात्मना जात आत्मनिष्ठोऽप्रजोपि वा ।
आत्मन्येव भविष्यामि न मां तारयति प्रजा ॥ १२.१७४.३६ ॥
ಆತ್ಮದಿಂದಲೇ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಆತ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದವನಾದರೂ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿಯೇ ನಾನು ಇರುವೆನು; ಸಂತತಿ ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸದು.
12.174.37
नैतादृशं ब्राह्मणस्यास्ति वित्तं ।
यथैकता समता सत्यता च।
शीलं स्थितिर्दण्डनिधानमार्जवं ।
ततस्ततश्चोपरभः क्रियाभ्यः ॥ १२.१७४.३७ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಸಂಪತ್ತಿಲ್ಲ: ಏಕತೆ, ಸಮತೆ, ಸತ್ಯತೆ, ಶೀಲ, ಸ್ಥಿರತೆ, ದಂಡತ್ಯಾಗ, ಋಜುತೆ, ನಂತರ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ವಿರಮಣ.
12.174.38
किं ते धनैर्बान्धवैर्वापि किं ते ।
किं ते दारैर्ब्राह्मण यो मरिष्यसि।
आत्मानमन्विच्छ गुहां प्रविष्टं ।
पितामहास्ते क्व गताः पिता च ॥ १२.१७४.३८ ॥
ನಿನಗೆ ಧನದಿಂದೇನು, ಬಂಧುಗಳಿಂದೇನು, ಪತ್ನಿಯರಿಂದಲೂ ಏನು? ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನೀನು ಸಾಯುವವನು. ಗುಹೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಆತ್ಮನನ್ನು ಹುಡುಕು. ನಿನ್ನ ಪಿತಾಮಹರು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರು, ತಂದೆಯೂ?
12.174.39
पुत्रस्यैतद्वचः श्रुत्वा यथाऽकार्षीत्पिता नृप ।
तथा त्वमपि वर्तस्व सत्यधर्मपरायणः ॥ १२.१७४.३९ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಮಗನ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ತಂದೆ ಹೇಗೆ ನಡೆದನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನೀನೂ ಸತ್ಯಧರ್ಮ ಪರಾಯಣನಾಗಿ ನಡೆ.