മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.174
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.174.1
अतिक्रामति कालेऽस्मिन्सर्वभूतक्षयावहे ।
किं श्रेयः प्रतिपद्येत तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.१७४.१ ॥
സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെയും ക്ഷയം വരുത്തുന്ന ഈ കാലം കടന്നുപോകുമ്പോൾ ഏത് ശ്രേയസ്സാണ് നേടേണ്ടത്? പിതാമഹരേ, അത് എന്നോട് പറഞ്ഞാലും.
12.174.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
पितुः पुत्रेण संवादं तं निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.१७४.२ ॥
ഇക്കാര്യത്തിലും ആളുകൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം പറയാറുണ്ട് — പിതാവും പുത്രനും തമ്മിലുള്ള ആ സംവാദം. യുധിഷ്ഠിരാ, അത് അറിഞ്ഞാലും.
12.174.3
द्विजातेः कस्यचित्पार्थ स्वाध्यायनिरतस्य वै ।
बभूव पुत्रो मेधावी मेधावीनाम नामतः ॥ १२.१७४.३ ॥
പാർത്ഥാ, സ്വാധ്യായത്തിൽ മുഴുകിയിരുന്ന ഒരു ദ്വിജന് മേധാവി എന്ന് പേരുള്ള ബുദ്ധിമാനായ ഒരു പുത്രൻ ജനിച്ചു.
12.174.4
सोऽब्रवीत्पितरं पुत्रः स्वाध्यायकरणे रतम् ।
मोक्षधर्मार्थकुशलो लोकतन्त्रविचक्षणः ॥ १२.१७४.४ ॥
മോക്ഷം, ധർമ്മം, അർത്ഥം എന്നിവയിൽ നിപുണനും ലോകവ്യവസ്ഥയിൽ വിചക്ഷണനുമായ ആ പുത്രൻ, സ്വാധ്യായത്തിൽ മുഴുകിയിരുന്ന പിതാവിനോട് പറഞ്ഞു.
12.174.5
धीरः किंस्वित्तात कुर्यात्प्रजानन् ।
क्षिप्रं ह्यायुर्भ्रश्यते मानवानाम्।
पितस्तदाचक्ष्व यथार्थयोगं ।
ममानुपूर्व्या येन धर्मं चरेयम् ॥ १२.१७४.५ ॥
അച്ഛാ, ധീരനായവൻ അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് എന്തുചെയ്യണം? മനുഷ്യരുടെ ആയുസ്സ് വേഗം നശിക്കുന്നു. അച്ഛാ, യഥാർത്ഥമായ ഉപായം ക്രമത്തിൽ എനിക്ക് പറഞ്ഞുതന്നാലും, അതിലൂടെ ഞാൻ ധർമ്മം ആചരിക്കട്ടെ.
12.174.6
वेदानधीत्य ब्रह्मचर्येण पुत्र ।
पुत्रानिच्छेत्पावनार्थं पितृणाम्।
अग्नीनाधाय विधिवच्चेष्टयज्ञो ।
वनं प्रविश्याथ मुनिर्बुभूषेत् ॥ १२.१७४.६ ॥
വേദങ്ങൾ പഠിച്ച്, ബ്രഹ്മചര്യത്തോടെ, പിതൃക്കളുടെ ശുദ്ധിക്കായി പുത്രന്മാരെ ആഗ്രഹിക്കണം. വിധിപ്രകാരം അഗ്നികളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച് യാഗങ്ങൾ ചെയ്ത ശേഷം, കാട്ടിൽ പ്രവേശിച്ച് മുനിയാകാൻ ആഗ്രഹിക്കണം.
12.174.7
एवमभ्याहते लोके समन्तात्परिवारिते ।
अमोघासु पतन्तीषु किं धीर इव भाषसे ॥ १२.१७४.७ ॥
ഇങ്ങനെ ലോകം എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും ആക്രമിക്കപ്പെട്ടും വളയപ്പെട്ടും ഇരിക്കുമ്പോൾ, അമോഘമായ ദിനങ്ങൾ വീണുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ധീരാ, നീ എന്തിനാണ് ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്നത്?
12.174.8
कथमभ्याहतो लोकः केन वा परिवारितः ।
अमोघाः काः पतन्तीह किंनु भीषयसीव माम् ॥ १२.१७४.८ ॥
ലോകം എങ്ങനെ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു, എന്തിനാൽ വളയപ്പെട്ടു? ഇവിടെ ഏതു അമോഘ ദിനങ്ങളാണ് വീഴുന്നത്? നീ എന്നെ എന്തിന് ഭയപ്പെടുത്തുന്നു?
12.174.9
मृत्युनाभ्याहतो लोको जरया परिवारितः ।
अहोरात्राः पतन्त्येते ननु कस्मान्न बुध्यसे।
अमोघा रात्रयश्चापि नित्यमायान्ति यान्ति च ॥ १२.१७४.९ ॥
ലോകം മരണത്താൽ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു, വാർധക്യത്താൽ വളയപ്പെട്ടു. ഈ പകലുകളും രാത്രികളും വീഴുകയാണ്—നീ എന്തുകൊണ്ട് മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല? അമോഘമായ രാത്രികളും എപ്പോഴും വരികയും പോവുകയും ചെയ്യുന്നു.
12.174.10
यथाऽहमेतज्जानामि न मृत्युस्तिष्ठतीति ह ।
सोऽहं कथं प्रतीक्षिष्ये जालेनेवावृतश्चरन् ॥ १२.१७४.१० ॥
മരണം നിൽക്കില്ല എന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നതുപോലെ, വലയിൽ കുടുങ്ങിയവനെപ്പോലെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഞാൻ എങ്ങനെ കാത്തിരിക്കും?
12.174.11
रात्र्यांरात्र्यां व्यतीतायामायुरल्पतरं यदा ।
तदैव बन्ध्यं दिवसमिति विन्द्याद्विचक्षणः ॥ १२.१७४.११ ॥
ഓരോ രാത്രിയും കഴിയുമ്പോൾ ആയുസ്സ് കൂടുതൽ കുറയുന്നു. അപ്പോൾ വിവേകി ആ ദിവസത്തെ വന്ധ്യമെന്ന് അറിയണം.
12.174.12
गाधोदके मत्स्य इव सुखं विन्देत कस्तदा ।
अनवाप्तेषु कामेषु मृत्युरभ्योति मानवम् ॥ १२.१७४.१२ ॥
ആഴം കുറഞ്ഞ വെള്ളത്തിലെ മീനിനെപ്പോലെ അപ്പോൾ ആർക്കാണ് സുഖം കണ്ടെത്താനാവുക? ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറും മുമ്പേ മരണം മനുഷ്യനെ സമീപിക്കുന്നു.
12.174.13
पुष्पाणीव विचिन्वन्तमन्यत्र गतमानसम् ।
वृकीवोरणमासाद्य मृत्युरादाय गच्छति ॥ १२.१७४.१३ ॥
പൂക്കൾ പറിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നവന്റെ മനസ്സ് മറ്റെവിടെയോ ആയിരിക്കുമ്പോൾ, ചെന്നായ ആട്ടിൻകുട്ടിയെ സമീപിച്ച് പിടിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നതുപോലെ മൃത്യു അവനെ കൊണ്ടുപോകുന്നു.
12.174.14
अद्यैव कुरु यच्छ्रेयो मा त्वां कालोऽत्यगादयम् ।
अकृतेष्वेव कार्येषु मृत्युर्वै संप्रकर्षति ॥ १२.१७४.१४ ॥
ശ്രേയസ്സുള്ളത് ഇന്നുതന്നെ ചെയ്യുക; ഈ സമയം നിന്നെ കടന്നുപോകാതിരിക്കട്ടെ. പ്രവൃത്തികൾ പൂർത്തിയാകാത്തപ്പോൾ തന്നെ മൃത്യു വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നു.
12.174.15
श्वः कार्यमद्य कुर्वीत पूर्वाह्णे चापराह्णिकम् ।
नहि प्रतीक्षते मृत्युः कृतमस्य न वा कृतम् ॥ १२.१७४.१५ ॥
നാളത്തെ പ്രവൃത്തി ഇന്നുതന്നെ ചെയ്യുക; ഉച്ചയ്ക്കുശേഷത്തെ പ്രവൃത്തി മുൻപകലിൽ ചെയ്യുക. ആ പ്രവൃത്തി ചെയ്തോ ഇല്ലയോ എന്ന് മൃത്യു കാത്തുനിൽക്കുന്നില്ല.
12.174.16
को हि जानाति कस्याद्य मृत्युकालो भविष्यति ।
युवैव धर्मशीलः स्यादनित्यं खलु जीवितम्।
कृते धर्मे भवेत्कीर्तिरिह प्रेत्य च वै सुखम् ॥ १२.१७४.१६ ॥
ഇന്ന് ആരുടെ മരണകാലം വരുമെന്ന് ആർക്കറിയാം? അതിനാൽ യൗവനത്തിൽ തന്നെ ധർമ്മശീലനാകണം; ജീവിതം തീർച്ചയായും അനിത്യമാണ്. ധർമ്മം ചെയ്താൽ ഇഹലോകത്ത് കീർത്തിയും പരലോകത്ത് സുഖവും ഉണ്ടാകും.
12.174.17
मोहेन हि समाविष्टः पुत्रदारार्थमुद्यतः ।
कृत्वा कार्यमकार्यं वा पुष्टिमेषां प्रयच्छति ॥ १२.१७४.१७ ॥
മോഹത്താൽ ആവരിക്കപ്പെട്ട്, മകനും ഭാര്യക്കുംവേണ്ടി ഉദ്യമിക്കുന്നവൻ, ചെയ്യേണ്ടതോ ചെയ്യരുതാത്തതോ ആയ കാര്യം, അവരുടെ പോഷണത്തിനായി മാത്രം ചെയ്യുന്നു.
12.174.18
तं पुत्रपशुसंपन्नं व्यासक्तमनसं नरम् ।
सुप्तं व्याघ्रो मृगमिव मृत्युरादाय गच्छति ॥ १२.१७४.१८ ॥
മക്കളും കന്നുകാലികളും നിറഞ്ഞ്, മനസ്സ് ആസക്തമായ ആ മനുഷ്യനെ, ഉറങ്ങുന്ന മാനിനെ കടുവ കൊണ്ടുപോകുന്നതുപോലെ മൃത്യു പിടിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നു.
12.174.19
संचिन्वानकमेवैनं कामानामवितृप्तकम् ।
व्याघ्रः पशुमिवादाय मृत्युरादाय गच्छति ॥ १२.१७४.१९ ॥
ആഗ്രഹങ്ങൾ കൂട്ടിവെച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന, ഒരിക്കലും തൃപ്തനാകാത്ത ഇവനെ, പുലി ഒരു മൃഗത്തെ പിടിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നതുപോലെ മൃത്യു പിടിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നു.
12.174.20
इदं कृतमिदं कार्यमिदमन्यत्कृताकृतम् ।
एवमीहासुखासक्तं कृतान्तः कुरुते वशे ॥ १२.१७४.२० ॥
ഇത് ചെയ്തു, ഇത് ചെയ്യണം, ഇത് മറ്റൊന്ന് — ചെയ്തതും ചെയ്യാത്തതും; ഇങ്ങനെ പ്രയത്നത്തിലും ദുഃഖത്തിലും ആസക്തനായവനെ കൃതാന്തൻ തന്റെ വശത്താക്കുന്നു.
12.174.21
कृतानां फलमप्राप्तं कर्मणां कर्मसंज्ञितम् ।
क्षेत्रापणगृहासक्तं मृत्युरादाय गच्छति ॥ १२.१७४.२१ ॥
ചെയ്ത കർമ്മങ്ങളുടെ ഫലം ഇനിയും ലഭിക്കാതിരിക്കെ, കർമ്മം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത് — കൃഷിഭൂമിയിലും കടയിലും വീട്ടിലും ആസക്തനായവനെ മൃത്യു പിടിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നു.
12.174.22
दुर्बलं बलवन्तं च शूरं भीरुं जडं कविम् ।
अप्राप्तं सर्वकामार्थान्मृत्युरादाय गच्छति ॥ १२.१७४.२२ ॥
ദുർബ്ബലനെയും ബലവാനെയും ധീരനെയും ഭീരുവിനെയും മൂഢനെയും ജ്ഞാനിയെയും — ആഗ്രഹിച്ച എല്ലാ വസ്തുക്കളും നേടാതെ ഇരിക്കുന്നവരെ മൃത്യു പിടിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നു.
12.174.23
नृत्युर्जरा च व्याधिश्च दुःखं चानेककारणम् ।
अनुषक्तं यदा देहे किं स्वस्थ इव तिष्ठसि ॥ १२.१७४.२३ ॥
മൃത്യു, വാർദ്ധക്യം, രോഗം, അനേകകാരണങ്ങളുള്ള ദുഃഖം — ഇവ ശരീരത്തിൽ പറ്റിപ്പിടിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, നീ എന്തിനു സ്വസ്ഥനെപ്പോലെ നിൽക്കുന്നു?
12.174.24
जातमेवान्तकोऽन्ताय जरा चान्वेति देहिनम् ।
अनुषक्ता द्वयेनैते भावाः स्थावरजङ्गमाः ॥ १२.१७४.२४ ॥
ജനിച്ചപ്പോൾ തന്നെ അന്തകനായ മൃത്യു അന്തത്തിനായി വരുന്നു; വാർദ്ധക്യവും ദേഹിയെ പിന്തുടരുന്നു; ഈ രണ്ടിനോടും പറ്റിച്ചേർന്ന സ്ഥാവരജംഗമ ഭൂതങ്ങളെല്ലാം.
12.174.25
अत्योर्वा मुखमेतद्वै या ग्रामे वसतो रतिः ।
वानामेष वै गोष्ठो यदरण्यमिति श्रुतिः ॥ १२.१७४.२५ ॥
ഗ്രാമത്തിൽ വസിക്കുന്നവന്റെ ആസക്തിയാണ് ഇതിന്റെ വായ്; കാടാണ് വനജീവികളുടെ തൊഴുത്ത് എന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു.
12.174.26
तेबन्धनी रज्जुरेषा या ग्रामे वसतो रवि ।
छेत्त्वेता सुकृतो यान्ति नैनां छिन्दन्ति दुष्कृतः ॥ १२.१७४.२६ ॥
ഗ്രാമത്തിൽ വസിക്കുന്നവന്റെ ആസക്തിയാകുന്ന ബന്ധന കയറാണിത്; ഇത് മുറിച്ച് സുകൃതർ പോകുന്നു, ദുഷ്കൃതർക്ക് ഇത് മുറിക്കാനാവില്ല.
12.174.27
हिंसयति यो जन्तून्मनोवाक्कायहेतुभिः ।
जीवितार्थापनयनैः प्राणिभिर्न स हिंस्यते ॥ १२.१७४.२७ ॥
മനസ്സ്, വാക്ക്, ശരീരം എന്നിവയാൽ ജീവികളെ ആരാണ് ഹിംസിക്കുന്നത്, അവൻ ജീവനും ധനവും അപഹരിക്കുന്ന ജീവികളാൽ ഹിംസിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
12.174.28
न मृत्युसेनामायान्तीं जातु कश्चित्प्रबाधते ।
ऋते सत्यमसत्त्याज्यं सत्ये ह्यमृतमाश्रितम् ॥ १२.१७४.२८ ॥
മരണത്തിന്റെ സേന വരുമ്പോൾ സത്യമല്ലാതെ മറ്റൊന്നും അതിനെ തടുക്കുന്നില്ല; അസത്യം ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതാണ്, കാരണം അമൃതം സത്യത്തിലാണ് ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നത്.
12.174.29
तस्मात्सत्यव्रताचारः सत्ययोगपरायणः ।
सत्यागमः सदा दान्तः सत्येनैवान्तकं जयेत् ॥ १२.१७४.२९ ॥
അതിനാൽ സത്യവ്രതാചാരനും സത്യയോഗപരായണനും സത്യാഗമനും എപ്പോഴും ദാന്തനുമായവൻ സത്യത്താൽ തന്നെ മരണത്തെ ജയിക്കണം.
12.174.30
अमृतं चैव मृत्युश्च द्वयं देहे प्रतिष्ठितम् ।
मृत्युरापद्यते मोहात्सत्येनापद्यतेऽमृतम् ॥ १२.१७४.३० ॥
അമൃതവും മൃത്യുവും ഇരുവുമാണ് ദേഹത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്; മോഹത്താൽ മരണം പ്രാപിക്കുന്നു, സത്യത്താൽ അമൃതം പ്രാപിക്കുന്നു.
12.174.31
सोऽहं ह्यहिंस्रः सत्यार्थी कामक्रोधबहिष्कृतः ।
समदुःखसुखः क्षेमी मृत्युंहास्याम्यमर्त्यवत् ॥ १२.१७४.३१ ॥
ഞാൻ അഹിംസകനും സത്യാർത്ഥിയും കാമക്രോധങ്ങളില്ലാത്തവനും സുഖദുഃഖങ്ങളിൽ സമനും ക്ഷേമകാംക്ഷിയുമാണ്; അമരനെപ്പോലെ ഞാൻ മൃത്യുവിനെ ഉപേക്ഷിക്കും.
12.174.32
शान्तियज्ञरतो दान्तो ब्रह्मयज्ञे स्थितो मुनिः ।
वाङ्भनः कर्मयज्ञश्च भविष्याम्युदगायने ॥ १२.१७४.३२ ॥
ശാന്തിയജ്ഞത്തിൽ രതനായി, ദാന്തനായി, ബ്രഹ്മയജ്ഞത്തിൽ സ്ഥിതനായ മുനിയായി, വാക്, മനസ്സ്, കർമ്മ യജ്ഞം ചെയ്തവനായി ഞാൻ ഉത്തരായണത്തിൽ ആകും.
12.174.33
पशुयज्ञैः कथं हिंस्रैर्मादृशो चष्टुमर्हति ।
अन्तवद्भिरिव प्राज्ञः क्षेत्रयज्ञैः पिशाचवत् ॥ १२.१७४.३३ ॥
ഹിംസാത്മകമായ പശുയജ്ഞങ്ങളാൽ എന്നെപ്പോലെയുള്ളവൻ എങ്ങനെ സ്തുതിക്കാൻ യോഗ്യനാകും? ജ്ഞാനി നശ്വരമായ ക്ഷേത്രയജ്ഞങ്ങളെ പിശാചിനെപ്പോലെ ഒഴിവാക്കും.
12.174.34
यस्य वाङ्भनसी स्यातां सम्यक्प्रणिहिते सदा ।
तपस्त्यागश्च सत्यं च स वै सर्वमवाप्नुयात् ॥ १२.१७४.३४ ॥
ആരുടെ വാക്കും മനസ്സും എപ്പോഴും നന്നായി നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവോ, തപസ്സും ത്യാഗവും സത്യവും ഉള്ളവനോ, അവൻ തന്നെ എല്ലാം നേടും.
12.174.35
नास्ति विद्यासमं चक्षुर्नास्ति सत्यसमं तपः ।
नास्ति रागसमंदुःखं नास्ति त्यागसमं सुखम् ॥ १२.१७४.३५ ॥
വിദ്യയ്ക്കു തുല്യമായ കണ്ണില്ല, സത്യത്തിനു തുല്യമായ തപസ്സില്ല; രാഗത്തിനു തുല്യമായ ദുഃഖമില്ല, ത്യാഗത്തിനു തുല്യമായ സുഖമില്ല.
12.174.36
आत्मन्येवात्मना जात आत्मनिष्ठोऽप्रजोपि वा ।
आत्मन्येव भविष्यामि न मां तारयति प्रजा ॥ १२.१७४.३६ ॥
ആത്മാവിൽ നിന്നുതന്നെ ആത്മാവിൽ ജനിച്ച്, ആത്മനിഷ്ഠനായി, സന്തതിയില്ലാത്തവനായാലും ഞാൻ ആത്മാവിൽത്തന്നെ നിലകൊള്ളും; സന്തതി എന്നെ കരകയറ്റില്ല.
12.174.37
नैतादृशं ब्राह्मणस्यास्ति वित्तं ।
यथैकता समता सत्यता च।
शीलं स्थितिर्दण्डनिधानमार्जवं ।
ततस्ततश्चोपरभः क्रियाभ्यः ॥ १२.१७४.३७ ॥
ബ്രാഹ്മണന് ഇതുപോലുള്ള ധനമില്ല: ഏകത്വം, സമത്വം, സത്യസന്ധത, ശീലം, സ്ഥിരത, ദണ്ഡത്യാഗം, ഋജുത്വം, പിന്നെ കർമ്മങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിരതി.
12.174.38
किं ते धनैर्बान्धवैर्वापि किं ते ।
किं ते दारैर्ब्राह्मण यो मरिष्यसि।
आत्मानमन्विच्छ गुहां प्रविष्टं ।
पितामहास्ते क्व गताः पिता च ॥ १२.१७४.३८ ॥
നിനക്ക് ധനംകൊണ്ടെന്ത്, ബന്ധുക്കൾകൊണ്ടെന്ത്, ഭാര്യമാർകൊണ്ടും എന്ത്? ബ്രാഹ്മണാ, നീ മരിക്കും. ഗുഹയിൽ പ്രവേശിച്ച ആത്മാവിനെ അന്വേഷിക്കൂ. നിന്റെ പിതാമഹന്മാർ എവിടെ പോയി, അച്ഛനും?
12.174.39
पुत्रस्यैतद्वचः श्रुत्वा यथाऽकार्षीत्पिता नृप ।
तथा त्वमपि वर्तस्व सत्यधर्मपरायणः ॥ १२.१७४.३९ ॥
രാജാവേ, മകന്റെ ഈ വാക്ക് കേട്ട് പിതാവ് എങ്ങനെ പ്രവർത്തിച്ചുവോ, അതുപോലെ നീയും സത്യധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചുനിന്ന് പെരുമാറുക.