Mahābhārata · Adhyāya 12.177
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.177.1
केन वृत्तेन वृत्तज्ञ वीतशोकश्चरेन्महीम् ।
किंच कुर्वन्नरो लोके प्राप्नोति गतिमुत्तमाम् ॥ १२.१७७.१ ॥
Oh conocedor de la conducta, ¿con qué conducta debe el hombre, libre de dolor, recorrer la tierra? ¿Y qué, haciendo qué en el mundo, alcanza el hombre el destino supremo?
12.177.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
प्रह्लादस्य च संवादं मुनेराजगरस्य च ॥ १२.१७७.२ ॥
Sobre esto también se narra esta antigua historia: el diálogo entre Prahlāda y un sabio en forma de pitón.
12.177.3
चरन्तं ब्राह्मणं कंचित्कल्यचित्तमनामयम् ।
पप्रच्छ राजा प्रह्लादो बुद्धिमान्प्राज्ञसत्तमः ॥ १२.१७७.३ ॥
Un brahmán que vagaba, de mente serena y libre de enfermedad, fue interrogado por el rey Prahlāda, el sabio, el mejor de los sabios.
12.177.4
स्वस्थः शक्तो मृदुर्दान्तो निर्विधित्सोऽनसूयकः ।
सुवाग्बहुमतो लोके प्राज्ञश्चरसि बालवत् ॥ १२.१७७.४ ॥
Eres sereno, capaz, gentil, dominado, libre de dudas y de envidia; de buena palabra y estimado en el mundo. Siendo sabio, vagas como un niño.
12.177.5
नैव प्रार्थयसे लाभं नालाभेष्वनुशोचसि ।
नित्यतृप्त इव ब्रह्मन्न किंचिदिव मन्यसे ॥ १२.१७७.५ ॥
Ni deseas la ganancia ni te afliges por la pérdida. Oh brahmán, pareces siempre satisfecho, y no estimas nada como importante.
12.177.6
स्रोतसा ह्रियमाणासु प्रजासु विमना इव ।
धर्मकामार्थकार्येषु कूटस्थ इव लक्ष्यसे ॥ १२.१७७.६ ॥
Mientras las criaturas son arrastradas por la corriente, no pareces turbado de ánimo; en los asuntos del dharma, el deseo y la riqueza pareces inmóvil y firme.
12.177.7
नानुतिष्ठसि धर्मार्थौ न कामे चापि वर्तसे ।
इन्द्रियार्थाननादृत्य मुक्तश्चरसि साक्षिवत् ॥ १२.१७७.७ ॥
No sigues ni el dharma ni la riqueza, ni te entregas al deseo. Desdeñando los objetos de los sentidos, andas libre, como un testigo.
12.177.8
का नु प्रज्ञा श्रुतं वा किं वृत्तिर्वा का नु ते मुने ।
क्षिप्रमाचक्ष्व मे ब्रह्मञ्श्रेयो यदिह मन्यसे ॥ १२.१७७.८ ॥
Oh sabio, ¿cuál es tu sabiduría? ¿Qué has aprendido y cuál es tu conducta? Oh brahmín, dime pronto lo que consideras el bien aquí.
12.177.9
अनुयुक्तः स मेधावी लोकधर्मविधानवित् ।
उवाच श्लक्ष्णया वाचा प्रह्लादमनपार्थया ॥ १२.१७७.९ ॥
Así interrogado, aquel sabio, conocedor de las normas del dharma mundano, habló a Prahlāda con palabras suaves y llenas de sentido.
12.177.10
पश्य प्रह्लाद भूतानामुत्पत्तिमनिमित्ततः ।
ह्रासं वृद्धिं विनाशं च न प्रहृष्ये न च व्यथे ॥ १२.१७७.१० ॥
Mira, Prahlāda: el surgir de los seres ocurre sin causa. Al ver su declive, crecimiento y destrucción, no me alegro ni me aflijo.
12.177.11
स्वभावादेव संदृश्या वर्तमानाः प्रवृत्तयः ।
स्वभावनिरताः सर्वाः प्रतिपाद्या न केनचित् ॥ १२.१७७.११ ॥
Las actividades que existen se perciben por la naturaleza misma. Todas están entregadas a su propia naturaleza, y nadie puede determinarlas.
12.177.12
पश्य प्रह्लाद संयोगान्विप्रयोगपरायणान् ।
संचयांश्च विनाशान्तान्न क्वचिद्विदधे मनः ॥ १२.१७७.१२ ॥
Mira, Prahlāda: las uniones terminan en separación, y las acumulaciones terminan en destrucción. Por eso no fijo mi mente en ninguna parte.
12.177.13
अन्तवन्ति च भूतानि गुणयुक्तानि पश्यतः ।
उत्पत्तिनिधनज्ञस्य किं पर्यायेणोपलक्षये। ॥ १२.१७७.१३ ॥
Viendo que los seres dotados de cualidades tienen un fin, y conociendo su origen y destrucción, ¿por qué habría yo de percibirlo (la muerte) por turnos?
12.177.14
जलजानामपि ह्यन्तं पर्यायेणोपलक्षये ।
महतामपि कायानां सूक्ष्माणां च महोदधौ ॥ १२.१७७.१४ ॥
Incluso de los seres nacidos en el agua del gran océano, y de los cuerpos grandes y sutiles, percibo su fin por turnos.
12.177.15
जङ्गमस्थावराणां च भूतानामसुराधिप ।
पार्थिवानामपि व्यक्तं मृत्युं पश्यामि सर्वशः ॥ १२.१७७.१५ ॥
Oh señor de los asuras, veo claramente la muerte en todas partes, entre los seres móviles e inmóviles, y también entre los terrestres.
12.177.16
अन्तरिक्षचराणां च दानवोत्तमपक्षिणाम् ।
उत्तिष्ठते यथाकालं मृत्युर्बलवतामपि ॥ १२.१७७.१६ ॥
La muerte surge a su debido tiempo incluso para los que vuelan por el cielo, las mejores aves dānava y los poderosos.
12.177.17
दिवि संचरमाणानि ह्रस्वानि च महान्ति च ।
ज्योतींष्यपि यथाकालं पतमानानि लक्षये ॥ १२.१७७.१७ ॥
Incluso los astros que se mueven por el cielo, pequeños y grandes, veo que caen a su debido tiempo.
12.177.18
इति भूतानि संपश्यन्ननुषक्तानि मृत्युना ।
सर्वं सामान्यतो विद्वान्कृतकृत्यः सुखं स्वपे ॥ १२.१७७.१८ ॥
Así, viendo a los seres atados a la muerte, conociendo todo en general, yo, habiendo cumplido con mi deber, duermo felizmente.
12.177.19
सुमहान्तमपि ग्रासं ग्रसे लब्धं यदृच्छया ।
शये पुनरभुञ्जानो दिवसानि बहून्यपि ॥ १२.१७७.१९ ॥
Cualquier bocado muy grande que me llega por azar lo trago; y de nuevo permanezco tendido muchos días sin comer.
12.177.20
आशयन्त्यपि मामन्नं पुनर्बहुगुणं बहु ।
पुनरल्पं पुनस्तोकं पुनर्नैवोपपद्यते ॥ १२.१७७.२० ॥
Me alimentan con comida abundante y de muchas cualidades; otras veces poca, otras veces escasísima; y otras veces no se consigue en absoluto.
12.177.21
कणं कदाचित्खादामि पिण्याकमपि च ग्रसे ।
भक्षये शालिमांसानि भक्षांश्चोच्चावचान्पुनः ॥ १२.१७७.२१ ॥
A veces como granos de cáscara y también trago torta de aceite; a veces como los mejores platos de arroz śāli, y de nuevo alimentos tanto finos como corrientes.
12.177.22
शये कदाचित्पर्यङ्के भूमावपि पुनः शये ।
प्रासादे चापि मे शय्या कदाचिदुपपद्यते ॥ १२.१७७.२२ ॥
A veces me acuesto en un lecho, y de nuevo me acuesto en el suelo; y a veces se me proporciona un lecho incluso en un palacio.
12.177.23
धारयामि च चीराणि शाणक्षौमाजिनानि च ।
महार्हाणि च वासांसि धारयाम्यहमेकदा ॥ १२.१७७.२३ ॥
A veces visto harapos, y también lino de cáñamo, seda y pieles de ciervo; y en otra ocasión visto ropas de gran valor.
12.177.24
न सन्निपतितं धर्म्यमुपभोगं यदृच्छया ।
प्रत्याचक्षे न चाप्येनमनुरुध्ये सुदुर्लभम् ॥ १२.१७७.२४ ॥
No rechazo un disfrute lícito que me llega por azar, ni persigo lo que es sumamente raro.
12.177.25
अचलमनिधनं शिवं विशोकं ।
शुचिमतुलं विदुषां मते प्रविष्टम्।
अनभिमतमसेवितं विमूढै ।
र्व्रतमिदमाजगरं शुचिश्चरामि ॥ १२.१७७.२५ ॥
Inmóvil, sin fin, auspicioso, libre de dolor, puro e incomparable: este voto de la pitón, abrazado por los sabios y no deseado ni practicado por los necios, lo practico con pureza.
12.177.26
अचलितमतिरच्युतः स्वधर्मा ।
त्परिमितसंसरणः परावरज्ञः।
विगतभयकषायलोभमोहो ।
व्रतमिदमाजगरं शुचिश्चरामि ॥ १२.१७७.२६ ॥
Con mente inquebrantable, firme en mi deber, de andar limitado, conocedor de lo alto y lo bajo, libre de temor, pasión, avaricia y engaño: practico con pureza este voto de la pitón.
12.177.27
अनियतफलभक्ष्यभोज्यपेयं ।
विधिपरिणामविभक्तदेशकालम्।
हृदयसुखमसेवितं कदर्यै ।
र्व्रतमिदमाजगरं सुचिश्चरामि ॥ १२.१७७.२७ ॥
De frutos, alimentos, comidas y bebidas no fijos, de lugar y tiempo divididos por el curso del destino, que trae alegría al corazón y no es practicado por los avaros: practico con pureza este voto de la pitón.
12.177.28
इदमिदमिति तृष्णयाऽभिभूतं ।
जनमनवाप्तधनं विषीदमानम्।
निपुणमनुनिशाम्य तत्त्वबुद्ध्या ।
व्रतमिदमाजगरं शुचिश्चरामि ॥ १२.१७७.२८ ॥
A un hombre dominado por el ansia, que dice «esto y esto», que no ha obtenido riqueza y se hunde en la desesperación, habiéndolo considerado con cuidado y con entendimiento de la realidad: practico con pureza este voto de la pitón.
12.177.29
बहुविधमनुदृश्य चार्थहेतोः ।
कृपणमिहार्यमनार्यमाश्रयं तम्।
उपशमरुचिरात्मवान्प्रशान्तो ।
व्रतमिदमाजगरं शुचिश्चरामि ॥ १२.१७७.२९ ॥
Habiendo observado de muchas maneras, por causa de la riqueza, al mezquino y al innoble, y el amparo del noble — deleitándome en la calma, dueño de mí mismo y sereno: practico con pureza este voto de la pitón.
12.177.30
सुखमसुखमलाभमर्थलाभं ।
रतिमरतिं मरणं च जीवितं च।
विधिनियतमवेक्ष्य तत्त्वतोऽहं ।
व्रतमिदमाजगरं शुचिश्चरामि ॥ १२.१७७.३० ॥
Sabiendo en verdad que el placer y el dolor, la ganancia y la pérdida, el deseo y la aversión, la muerte y la vida están dispuestos por el destino, practico puramente este voto de la pitón.
12.177.31
अपगतभयरागमोहदर्पो ।
धृतिमतिबुद्धिसमन्वितः प्रशान्तः।
उपगतफलभोगिनो निशाम्य ।
व्रतमिदमाजगरं शुचिश्चरामि ॥ १२.१७७.३१ ॥
Libre de temor, apego, ofuscación y orgullo, dotado de firmeza, discernimiento e intelecto, sereno, habiendo considerado a quienes han cosechado los frutos del goce, practico puramente este voto de la pitón.
12.177.32
अनियतशयनासनः प्रकृत्या ।
दमनियमव्रतसत्यशौचयुक्तः।
अपगतफलसंचयः प्रहृष्टो ।
व्रतमिदमाजगरं शुचिश्चरामि ॥ १२.१७७.३२ ॥
Sin lecho ni asiento fijos por naturaleza, dotado de dominio de sí, observancias, votos, veracidad y pureza, libre de acumular frutos, alegre, practico puramente este voto de la pitón.
12.177.33
अपगतमसुखार्थमीहनार्थै ।
रुपगतबुद्धिरवेक्ष्य चात्मसंस्थम्।
तृपितमनियतं मनो नियन्तुं ।
व्रतमिदमाजगरं शुचिश्चरामि ॥ १२.१७७.३३ ॥
Libre de las búsquedas de riqueza que traen infelicidad, con el entendimiento asentado, habiendo considerado al yo que mora en sí mismo, y aunque saciado, para dominar la mente indomada, practico puramente este voto de la pitón.
12.177.34
न हृदयमनुरुध्यते मनो वा ।
प्रियसुखदुर्लभतामनित्यतां च।
तदुभयमुपलक्षयन्निवाहं ।
व्रतमिदमाजगरं शुचिश्चरामि ॥ १२.१७७.३४ ॥
Ni el corazón ni la mente se inclinan hacia lo querido y placentero, que es raro y transitorio; percibiendo ambas cosas como si fueran, practico puramente este voto de la pitón.
12.177.35
बहु कथितमिदं हि बुद्धिमद्भिः ।
कविभिरपि प्रथयद्भिरात्मकीर्तिम्।
इदमिदमिति तत्रतत्र हन्त ।
स्वपरमतैर्गहनं प्रतर्कयद्भिः ॥ १२.१७७.३५ ॥
Los sabios y los poetas, para difundir su propia fama, han dicho mucho sobre esto. ¡Ay!, aquí y allá razonan profundamente diciendo «esto es así, esto es así», con sus propias doctrinas y las de otros.
12.177.36
तदिदमनुनिशाम्य विप्रपातं ।
पृथगभिपन्नमिहाबुधैर्मनुष्यैः।
अनवसितमनन्तदोषपारं ।
नृपु विहरामि विनीतदोषतृष्णः ॥ १२.१७७.३६ ॥
Habiendo oído y considerado todo esto, que la caída del nacido dos veces ha ocurrido aquí de diversas maneras entre hombres ignorantes, y que sus faltas no tienen fin ni límite, me muevo entre los reyes con las faltas y el deseo dominados.
12.177.37
अजगरचरितं व्रतं महात्मा ।
य इह नरोऽनुचरेद्विनीतरागः।
अपगतभयलोभमोहमन्युः ।
स खलु सुखी विचरेदिमं विहारम् ॥ १२.१७७.३७ ॥
El voto del magnánimo, la conducta de la pitón: el hombre que aquí lo siga, con la pasión dominada y libre de temor, codicia, engaño e ira, ciertamente se moverá feliz en este modo de vida.