ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.177
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.177.1
केन वृत्तेन वृत्तज्ञ वीतशोकश्चरेन्महीम् ।
किंच कुर्वन्नरो लोके प्राप्नोति गतिमुत्तमाम् ॥ १२.१७७.१ ॥
ଆଚରଣର ଜ୍ଞାତା, କେଉଁ ଆଚରଣରେ ଶୋକରହିତ ହୋଇ ମନୁଷ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ବିଚରଣ କରିବ? ଜଗତରେ କଣ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଗତି ପାଏ?
12.177.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
प्रह्लादस्य च संवादं मुनेराजगरस्य च ॥ १२.१७७.२ ॥
ଏ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଇତିହାସ କହନ୍ତି—ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଓ ଅଜଗର-ରୂପୀ ମୁନିଙ୍କ ସଂବାଦ।
12.177.3
चरन्तं ब्राह्मणं कंचित्कल्यचित्तमनामयम् ।
पप्रच्छ राजा प्रह्लादो बुद्धिमान्प्राज्ञसत्तमः ॥ १२.१७७.३ ॥
ଶାନ୍ତଚିତ୍ତ ଓ ରୋଗରହିତ ହୋଇ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଜ୍ଞାନୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
12.177.4
स्वस्थः शक्तो मृदुर्दान्तो निर्विधित्सोऽनसूयकः ।
सुवाग्बहुमतो लोके प्राज्ञश्चरसि बालवत् ॥ १२.१७७.४ ॥
ତୁମେ ସ୍ୱସ୍ଥଚିତ୍ତ, ସମର୍ଥ, ମୃଦୁ, ଦାନ୍ତ, ସଂଶୟରହିତ ଓ ଅସୂୟାରହିତ; ମଧୁରଭାଷୀ ଓ ଜଗତରେ ସମ୍ମାନିତ। ପ୍ରାଜ୍ଞ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଶିଶୁ ପରି ବିଚରଣ କର।
12.177.5
नैव प्रार्थयसे लाभं नालाभेष्वनुशोचसि ।
नित्यतृप्त इव ब्रह्मन्न किंचिदिव मन्यसे ॥ १२.१७७.५ ॥
ତୁମେ ଲାଭ ଇଚ୍ଛା କର ନାହିଁ, କ୍ଷତିରେ ଶୋକ କର ନାହିଁ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ସଦା ତୃପ୍ତ ପରି; କିଛିକୁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନେ କର ନାହିଁ।
12.177.6
स्रोतसा ह्रियमाणासु प्रजासु विमना इव ।
धर्मकामार्थकार्येषु कूटस्थ इव लक्ष्यसे ॥ १२.१७७.६ ॥
ପ୍ରଜାମାନେ ସ୍ରୋତରେ ଭାସି ଯାଉଥିବା ବେଳେ ତୁମେ ବିମନା ପରି ଦେଖାଯାଅ ନାହଁ; ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅର୍ଥର କାର୍ଯ୍ୟରେ ତୁମେ ଅଚଳ ଓ ସ୍ଥିର ଦେଖାଯାଅ।
12.177.7
नानुतिष्ठसि धर्मार्थौ न कामे चापि वर्तसे ।
इन्द्रियार्थाननादृत्य मुक्तश्चरसि साक्षिवत् ॥ १२.१७७.७ ॥
ତୁମେ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ପାଳନ କରୁନାହଁ, କିମ୍ବା କାମରେ ମଧ୍ୟ ଲିପ୍ତ ହୁଅ ନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବିଷୟକୁ ଅବହେଳା କରି ସାକ୍ଷୀ ପରି ମୁକ୍ତ ହୋଇ ତୁମେ ବିଚରଣ କର।
12.177.8
का नु प्रज्ञा श्रुतं वा किं वृत्तिर्वा का नु ते मुने ।
क्षिप्रमाचक्ष्व मे ब्रह्मञ्श्रेयो यदिह मन्यसे ॥ १२.१७७.८ ॥
ହେ ମୁନି, ତୁମ ପ୍ରଜ୍ଞା କଣ? ତୁମେ କଣ ଶୁଣିଛ? ତୁମ ଆଚରଣ କଣ? ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏଠାରେ ତୁମେ ଶ୍ରେୟ ବୋଲି ଯାହା ଭାବ, ତାହା ଶୀଘ୍ର ମୋତେ କୁହ।
12.177.9
अनुयुक्तः स मेधावी लोकधर्मविधानवित् ।
उवाच श्लक्ष्णया वाचा प्रह्लादमनपार्थया ॥ १२.१७७.९ ॥
ଏହିପରି ପଚରାଗଲେ ସେ ମେଧାବୀ, ଲୋକଧର୍ମର ବିଧାନ ଜାଣିଥିବା ଋଷି, ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ କୋମଳ ଓ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣୀରେ କହିଲେ।
12.177.10
पश्य प्रह्लाद भूतानामुत्पत्तिमनिमित्ततः ।
ह्रासं वृद्धिं विनाशं च न प्रहृष्ये न च व्यथे ॥ १२.१७७.१० ॥
ହେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ଦେଖ: ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିନା କାରଣରେ ହୁଏ। ସେମାନଙ୍କର ହ୍ରାସ, ବୃଦ୍ଧି ଓ ବିନାଶ ଦେଖି ମୁଁ ହର୍ଷିତ ହେଉନାହିଁ କି ବ୍ୟଥିତ ହେଉନାହିଁ।
12.177.11
स्वभावादेव संदृश्या वर्तमानाः प्रवृत्तयः ।
स्वभावनिरताः सर्वाः प्रतिपाद्या न केनचित् ॥ १२.१७७.११ ॥
ସ୍ୱଭାବରୁ ହିଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରବୃତ୍ତିସବୁ ଦେଖାଯାଏ। ସେ ସବୁ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ହିଁ ନିରତ; କେହି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
12.177.12
पश्य प्रह्लाद संयोगान्विप्रयोगपरायणान् ।
संचयांश्च विनाशान्तान्न क्वचिद्विदधे मनः ॥ १२.१७७.१२ ॥
ହେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ଦେଖ: ସଂଯୋଗ ଶେଷରେ ବିୟୋଗରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ; ସଞ୍ଚୟ ଶେଷରେ ବିନାଶରେ। ତେଣୁ ମୁଁ କେଉଁଠାରେ ମନ ରଖେ ନାହିଁ।
12.177.13
अन्तवन्ति च भूतानि गुणयुक्तानि पश्यतः ।
उत्पत्तिनिधनज्ञस्य किं पर्यायेणोपलक्षये। ॥ १२.१७७.१३ ॥
ଗୁଣଯୁକ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅନ୍ତବିଶିଷ୍ଟ ବୋଲି ଦେଖୁଥିବା ଏବଂ ଉତ୍ପତ୍ତି-ବିନାଶ ଜାଣିଥିବା ମୁଁ କ୍ରମରେ (ମୃତ୍ୟୁ) କାହିଁକି ଦେଖିବି?
12.177.14
जलजानामपि ह्यन्तं पर्यायेणोपलक्षये ।
महतामपि कायानां सूक्ष्माणां च महोदधौ ॥ १२.१७७.१४ ॥
ମହାସମୁଦ୍ରରେ ଜଳଜ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର, ବୃହତ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତ ମୁଁ କ୍ରମରେ ଦେଖେ।
12.177.15
जङ्गमस्थावराणां च भूतानामसुराधिप ।
पार्थिवानामपि व्यक्तं मृत्युं पश्यामि सर्वशः ॥ १२.१७७.१५ ॥
ହେ ଅସୁରାଧିପ! ଚଳନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର, ପୃଥିବୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ସର୍ବତ୍ର ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖେ।
12.177.16
अन्तरिक्षचराणां च दानवोत्तमपक्षिणाम् ।
उत्तिष्ठते यथाकालं मृत्युर्बलवतामपि ॥ १२.१७७.१६ ॥
ଆକାଶରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବ-ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ବଳବାନମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଯଥାସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ଉଦୟ ହୁଏ।
12.177.17
दिवि संचरमाणानि ह्रस्वानि च महान्ति च ।
ज्योतींष्यपि यथाकालं पतमानानि लक्षये ॥ १२.१७७.१७ ॥
ଆକାଶରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଛୋଟ ଓ ବଡ଼ ଜ୍ୟୋତିଷ୍କମାନେ ମଧ୍ୟ ଯଥାସମୟରେ ଖସିପଡ଼ିବା ମୁଁ ଦେଖେ।
12.177.18
इति भूतानि संपश्यन्ननुषक्तानि मृत्युना ।
सर्वं सामान्यतो विद्वान्कृतकृत्यः सुखं स्वपे ॥ १२.१७७.१८ ॥
ଏପରି ମୃତ୍ୟୁ ସହିତ ଆବଦ୍ଧ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସାଧାରଣଭାବେ ଜାଣି କୃତକୃତ୍ୟ ହୋଇ ମୁଁ ସୁଖରେ ଶୋଉଛି।
12.177.19
सुमहान्तमपि ग्रासं ग्रसे लब्धं यदृच्छया ।
शये पुनरभुञ्जानो दिवसानि बहून्यपि ॥ १२.१७७.१९ ॥
ଯଦୃଚ୍ଛାରେ ମିଳିଥିବା ବଡ଼ ଗ୍ରାସ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଖାଏ; ପୁଣି ବହୁ ଦିନ ନ ଖାଇ ଶୋଇ ରହେ।
12.177.20
आशयन्त्यपि मामन्नं पुनर्बहुगुणं बहु ।
पुनरल्पं पुनस्तोकं पुनर्नैवोपपद्यते ॥ १२.१७७.२० ॥
ସେମାନେ ମୋତେ ବହୁ ଗୁଣଯୁକ୍ତ ପ୍ରଚୁର ଅନ୍ନ ଖୁଆନ୍ତି; ପୁଣି ଅଳ୍ପ, ପୁଣି ଅଧିକ କମ୍; ପୁଣି ତାହା ମିଳେ ହିଁ ନାହିଁ।
12.177.21
कणं कदाचित्खादामि पिण्याकमपि च ग्रसे ।
भक्षये शालिमांसानि भक्षांश्चोच्चावचान्पुनः ॥ १२.१७७.२१ ॥
କେତେବେଳେ ମୁଁ କଣ (ଭୁସୀ କଣା) ଖାଏ, କେତେବେଳେ ପିଣ୍ୟାକ (ତେଲଖଳି) ମଧ୍ୟ ଗିଳେ; କେତେବେଳେ ଶାଳି ଚାଉଳର ଉତ୍ତମ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଖାଏ, ଆଉ ପୁଣି ଉଚ୍ଚନୀଚ ନାନା ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଖାଏ।
12.177.22
शये कदाचित्पर्यङ्के भूमावपि पुनः शये ।
प्रासादे चापि मे शय्या कदाचिदुपपद्यते ॥ १२.१७७.२२ ॥
କେତେବେଳେ ମୁଁ ପଲଙ୍କରେ ଶୋଏ, ପୁଣି ଭୂମିରେ ମଧ୍ୟ ଶୋଏ; କେତେବେଳେ ପ୍ରାସାଦରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଶଯ୍ୟା ମିଳେ।
12.177.23
धारयामि च चीराणि शाणक्षौमाजिनानि च ।
महार्हाणि च वासांसि धारयाम्यहमेकदा ॥ १२.१७७.२३ ॥
ମୁଁ କେତେବେଳେ ଚୀରା କନ୍ଥା ପିନ୍ଧେ, କେତେବେଳେ ଶଣ, ରେଶମ ଓ ମୃଗଚର୍ମ ମଧ୍ୟ ପିନ୍ଧେ; ଏବଂ ଏକ ସମୟରେ ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ପିନ୍ଧେ।
12.177.24
न सन्निपतितं धर्म्यमुपभोगं यदृच्छया ।
प्रत्याचक्षे न चाप्येनमनुरुध्ये सुदुर्लभम् ॥ १२.१७७.२४ ॥
ଯଦୃଚ୍ଛାରେ ମୋ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିଥିବା ଧର୍ମସମ୍ମତ ଉପଭୋଗକୁ ମୁଁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରେ ନାହିଁ; ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ବସ୍ତୁ ପଛରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଧାଏଁ ନାହିଁ।
12.177.25
अचलमनिधनं शिवं विशोकं ।
शुचिमतुलं विदुषां मते प्रविष्टम्।
अनभिमतमसेवितं विमूढै ।
र्व्रतमिदमाजगरं शुचिश्चरामि ॥ १२.१७७.२५ ॥
ଅଚଳ, ଅନିଧନ, ଶିବ, ଶୋକରହିତ, ପବିତ୍ର, ଅତୁଳ; ବିଦ୍ବାନଙ୍କ ମତରେ ପ୍ରବିଷ୍ଟ, ମୂଢ଼ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅପ୍ରିୟ ଓ ଅସେବିତ ଏହି ଅଜଗର ବ୍ରତ ମୁଁ ପବିତ୍ର ହୋଇ ଆଚରଣ କରେ।
12.177.26
अचलितमतिरच्युतः स्वधर्मा ।
त्परिमितसंसरणः परावरज्ञः।
विगतभयकषायलोभमोहो ।
व्रतमिदमाजगरं शुचिश्चरामि ॥ १२.१७७.२६ ॥
ଅଚଳିତ ମତିରେ, ଅଚ୍ୟୁତ, ନିଜ ଧର୍ମରେ ସ୍ଥିତ, ସୀମିତ ଭ୍ରମଣକାରୀ, ପରାବର ଜ୍ଞାତା, ଭୟ, କଷାୟ, ଲୋଭ, ମୋହରୁ ମୁକ୍ତ — ଏହି ଅଜଗର ବ୍ରତ ମୁଁ ପବିତ୍ର ହୋଇ ଆଚରଣ କରେ।
12.177.27
अनियतफलभक्ष्यभोज्यपेयं ।
विधिपरिणामविभक्तदेशकालम्।
हृदयसुखमसेवितं कदर्यै ।
र्व्रतमिदमाजगरं सुचिश्चरामि ॥ १२.१७७.२७ ॥
ଫଳ, ଭକ୍ଷ୍ୟ, ଭୋଜ୍ୟ, ପେୟ ଅନିୟତ, ବିଧିର ପରିଣାମରେ ଦେଶକାଳ ବିଭକ୍ତ, ହୃଦୟର ସୁଖଦାୟୀ, କୃପଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅସେବିତ ଏହି ଅଜଗର ବ୍ରତ ମୁଁ ପବିତ୍ର ହୋଇ ଆଚରଣ କରେ।
12.177.28
इदमिदमिति तृष्णयाऽभिभूतं ।
जनमनवाप्तधनं विषीदमानम्।
निपुणमनुनिशाम्य तत्त्वबुद्ध्या ।
व्रतमिदमाजगरं शुचिश्चरामि ॥ १२.१७७.२८ ॥
"ଏହା, ଏହା" ବୋଲି ତୃଷ୍ଣାରେ ଅଭିଭୂତ, ଧନ ନ ପାଇ ବିଷାଦରେ ଡୁବିଥିବା ମଣିଷକୁ — ସୂକ୍ଷ୍ମରେ ବିଚାରି, ତତ୍ତ୍ୱବୁଦ୍ଧିରେ — ଏହି ଅଜଗର ବ୍ରତ ମୁଁ ପବିତ୍ର ହୋଇ ଆଚରଣ କରେ।
12.177.29
बहुविधमनुदृश्य चार्थहेतोः ।
कृपणमिहार्यमनार्यमाश्रयं तम्।
उपशमरुचिरात्मवान्प्रशान्तो ।
व्रतमिदमाजगरं शुचिश्चरामि ॥ १२.१७७.२९ ॥
ଧନ ପାଇଁ ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ଦେଖି, ଏଠାରେ କୃପଣ, ଅନାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରୟକୁ — ଶାନ୍ତିରେ ରୁଚିଶୀଳ, ଆତ୍ମବାନ, ପ୍ରଶାନ୍ତ ହୋଇ — ଏହି ଅଜଗର ବ୍ରତ ମୁଁ ପବିତ୍ର ହୋଇ ଆଚରଣ କରେ।
12.177.30
सुखमसुखमलाभमर्थलाभं ।
रतिमरतिं मरणं च जीवितं च।
विधिनियतमवेक्ष्य तत्त्वतोऽहं ।
व्रतमिदमाजगरं शुचिश्चरामि ॥ १२.१७७.३० ॥
ସୁଖ ଦୁଃଖ, ଲାଭ ଅଲାଭ, ପ୍ରୀତି ଅପ୍ରୀତି, ମରଣ ଜୀବନ — ଏସବୁ ବିଧିନିୟତ ବୋଲି ତତ୍ତ୍ୱତଃ ଜାଣି, ଶୁଚିଭାବରେ ମୁଁ ଏହି ଅଜଗର-ବ୍ରତ ଆଚରଣ କରେ।
12.177.31
अपगतभयरागमोहदर्पो ।
धृतिमतिबुद्धिसमन्वितः प्रशान्तः।
उपगतफलभोगिनो निशाम्य ।
व्रतमिदमाजगरं शुचिश्चरामि ॥ १२.१७७.३१ ॥
ଭୟ, ରାଗ, ମୋହ, ଦର୍ପ ଛାଡ଼ିଥିବା, ଧୃତି, ମତି, ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ପ୍ରଶାନ୍ତ ହୋଇ, ଭୋଗଫଳ ପାଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶୁଚିଭାବରେ ମୁଁ ଏହି ଅଜଗର-ବ୍ରତ ଆଚରଣ କରେ।
12.177.32
अनियतशयनासनः प्रकृत्या ।
दमनियमव्रतसत्यशौचयुक्तः।
अपगतफलसंचयः प्रहृष्टो ।
व्रतमिदमाजगरं शुचिश्चरामि ॥ १२.१७७.३२ ॥
ସ୍ୱଭାବରୁ ଅନିୟତ ଶୟନାସନ ଥିବା, ଦମ, ନିୟମ, ବ୍ରତ, ସତ୍ୟ, ଶୌଚ ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ଫଳସଞ୍ଚୟ ଛାଡ଼ି ପ୍ରହୃଷ୍ଟ ହୋଇ, ଶୁଚିଭାବରେ ମୁଁ ଏହି ଅଜଗର-ବ୍ରତ ଆଚରଣ କରେ।
12.177.33
अपगतमसुखार्थमीहनार्थै ।
रुपगतबुद्धिरवेक्ष्य चात्मसंस्थम्।
तृपितमनियतं मनो नियन्तुं ।
व्रतमिदमाजगरं शुचिश्चरामि ॥ १२.१७७.३३ ॥
ଦୁଃଖଦାୟୀ ଅର୍ଥ-ଚେଷ୍ଟାରୁ ମୁକ୍ତ, ବୁଦ୍ଧି ସ୍ଥିର ହୋଇ, ଆତ୍ମସ୍ଥିତକୁ ଦେଖି, ତୃପ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅନିୟତ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ, ଶୁଚିଭାବରେ ମୁଁ ଏହି ଅଜଗର-ବ୍ରତ ଆଚରଣ କରେ।
12.177.34
न हृदयमनुरुध्यते मनो वा ।
प्रियसुखदुर्लभतामनित्यतां च।
तदुभयमुपलक्षयन्निवाहं ।
व्रतमिदमाजगरं शुचिश्चरामि ॥ १२.१७७.३४ ॥
ହୃଦୟ କିମ୍ବା ମନ ପ୍ରିୟ ଓ ସୁଖର ଦୁର୍ଲଭତା ଏବଂ ଅନିତ୍ୟତା ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ; ସେ ଦୁଇଟିକୁ ଯେପରି ଜାଣୁଥିବା ଭଳି, ଶୁଚିଭାବରେ ମୁଁ ଏହି ଅଜଗର-ବ୍ରତ ଆଚରଣ କରେ।
12.177.35
बहु कथितमिदं हि बुद्धिमद्भिः ।
कविभिरपि प्रथयद्भिरात्मकीर्तिम्।
इदमिदमिति तत्रतत्र हन्त ।
स्वपरमतैर्गहनं प्रतर्कयद्भिः ॥ १२.१७७.३५ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ କବିମାନେ ନିଜର ଯଶ ବିସ୍ତାର କରିବା ପାଇଁ ଏ ବିଷୟରେ ବହୁତ କହିଛନ୍ତି। ହାୟ, ସେମାନେ ଏଠି ସେଠି ‘ଏହା ଏପରି, ଏହା ଏପରି’ କହି ନିଜ ଓ ଅନ୍ୟର ମତ ଦ୍ୱାରା ଗଭୀର ତର୍କ କରୁଛନ୍ତି।
12.177.36
तदिदमनुनिशाम्य विप्रपातं ।
पृथगभिपन्नमिहाबुधैर्मनुष्यैः।
अनवसितमनन्तदोषपारं ।
नृपु विहरामि विनीतदोषतृष्णः ॥ १२.१७७.३६ ॥
ଅଜ୍ଞାନୀ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣର ପତନ ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଘଟିଛି, ଏହାର ଦୋଷର ଶେଷ ଓ ସୀମା ନାହିଁ—ଏ ସବୁ ଶୁଣି ଓ ବିଚାର କରି, ଦୋଷ ଓ ତୃଷ୍ଣାକୁ ଶାନ୍ତ କରି ମୁଁ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଚରଣ କରେ।
12.177.37
अजगरचरितं व्रतं महात्मा ।
य इह नरोऽनुचरेद्विनीतरागः।
अपगतभयलोभमोहमन्युः ।
स खलु सुखी विचरेदिमं विहारम् ॥ १२.१७७.३७ ॥
ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଅଜଗର-ଆଚରଣରୂପ ବ୍ରତକୁ ଯେଉଁ ମଣିଷ ଏଠାରେ ଅନୁସରଣ କରେ, ଯାହାର ରାଗ ଶାନ୍ତ ହୋଇଛି ଏବଂ ଯିଏ ଭୟ, ଲୋଭ, ମୋହ ଓ କ୍ରୋଧରୁ ମୁକ୍ତ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ସୁଖରେ ଏହି ବିହାରରେ ବିଚରଣ କରିବ।