مهابهاراتا · أدهيايا 12.178
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.178.1
बान्धवाः कर्म वित्तं वा प्रज्ञा वेह पितामह ।
नरस्य का प्रतिष्ठा स्यादेतत्पृष्टो वदस्व मे ॥ १२.१७८.१ ॥
الأقارب أم العمل أم الثروة أم الحكمة؟ يا جدّ، ما الذي يكون أساس الإنسان في هذه الدنيا؟ إني أسألك فأخبرني.
12.178.2
प्रज्ञा प्रतिष्ठा भूतानां प्रज्ञा लाभः परो मतः ।
प्रज्ञा निःश्रेयसी लोके प्रज्ञा स्वर्गो मतः सताम् ॥ १२.१७८.२ ॥
الحكمة أساس الكائنات، والظفر بالحكمة يُعدّ الأعلى. وفي الدنيا الحكمةُ وحدها تهدي إلى الخير الأسمى، وعند الصالحين الحكمةُ هي الجنة.
12.178.3
प्रज्ञया प्रापितार्थो हि बलिरैश्वर्यसंक्षये ।
प्रह्लादो नमुचिर्मङ्किस्तस्याः किं विद्यते परम् ॥ १२.१७८.३ ॥
بالحكمة وحدها نال بالي غايته حين فقد سلطانه، وكذلك براهلادا ونامُتشي ومانكي. فما الذي هو أعلى من تلك الحكمة؟
12.178.4
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
इन्द्रकाश्यपसंवादं तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.१७८.४ ॥
وفي هذا يروي الناس هذه القصة القديمة: حوار إندرا وكاشيابا. فاسمعها يا يودهيشثيرا.
12.178.5
वैश्यः कश्चिदृषिसुतं काश्यपं संशितव्रतम् ।
रथेन पातयामास श्रीमान्दृप्तस्तपस्विनम् ॥ १२.१७८.५ ॥
قام تاجرٌ ما، ثريٌّ متكبّر، بإسقاط ابن الحكيم كاشيابا، صاحب النذور الصارمة، ذلك الزاهد، من على عربته.
12.178.6
आर्तः स पतितः क्रुद्धस्त्यक्त्वाऽऽत्मानमथाब्रवीत् ।
मरिष्याम्यधनस्येह जीवितार्थो न विद्यते ॥ १२.१७८.६ ॥
فاستبدّ به الألم وهو مطروح ومغضوب، فعزم على ترك حياته وقال: "سأموت بلا مال؛ فليس لي في هذه الدنيا غاية أعيش من أجلها."
12.178.7
तथा मुमूर्षमासीनमकूजन्तमचेतसम् ।
इन्द्रः सृगालरूपेण बभाषे क्षुब्धमानसम् ॥ १२.१७८.७ ॥
فكلّمه إندرا في هيئة ابن آوى، وهو جالس يتمنى الموت، لا يصيح، فاقد الوعي، مضطرب النفس.
12.178.8
मनुष्ययोनिमिच्छन्ति सर्वभूतानि सर्वशः ।
मनुष्यत्वे च विप्रत्वं सर्व एवाभिनन्दति ॥ १२.१७८.८ ॥
تشتهي جميع الكائنات الولادة البشرية بكل سبيل، وفي الإنسانية يفرح الجميع بالبراهمية.
12.178.9
मनुष्यो ब्राह्मणश्चासि श्रोत्रियश्चासि काश्यप ।
सुदुर्लभमवाप्यैतन्न दोषान्मर्तुमर्हसि ॥ १२.१७८.९ ॥
أنت إنسان وبرهمي ومتعلم للويدا يا كاشيابا. وقد نلت هذا النادر جدًا، فلا ينبغي لك أن تموت بسبب خطيئة.
12.178.10
सर्वे लाभाः साभिमाना इति सत्यवती श्रुतिः ।
संतोषणीयरूपोऽसि लोभाद्यदभिमन्यसे ॥ १२.१७८.१० ॥
«كل مكسب يصحبه الكبرياء»، هكذا تقول الشروتي الصادقة. أنت ذو هيئة تقنع، ومع ذلك تتكبر من الطمع.
12.178.11
अहो सिद्धार्थता तेषां येषां सन्तीह पाणयः ।
अतीव स्पृहये तेषां येषां सन्तीह पाणयः ॥ १२.१७८.११ ॥
آه، ما أنجح الذين لهم أيادٍ! إني أشتهي أشدّ الشهوة أولئك الذين لهم أيادٍ هنا.
12.178.12
पाणिमद्भ्यः स्पृहाऽस्माकं यथा तव धनस्य वै ।
न पाणिलाभादधिको लाभः कश्चन विद्यते ॥ १२.१७८.१२ ॥
إن شوقنا إلى ذوي الأيادي كشوقك إلى المال. ولا يوجد ربح أعظم من ربح اليد.
12.178.13
अपाणित्वाद्वयं ब्रह्मन्कण्टकं नोद्धरामहे ।
जन्तूनुच्चावचानङ्गे दशतो न कषाम वा ॥ १२.१७८.१३ ॥
أيها البراهمي، لأنه لا أيدي لنا، لا نستطيع نزع الشوكة، ولا طرد أو حك الكائنات المتنوعة التي تعض الجسد.
12.178.14
अथ येषां पुनः पाणी देवदत्तौ दशाङ्गुली ।
उद्धरन्ति कृमीनङ्गाद्दशतो निकषन्ति च ॥ १२.१७८.१४ ॥
أما الذين لهم يدان وهبهما الإله بعشرة أصابع، فيخرجون الديدان من الجسد ويسحقون ما يعض.
12.178.15
वर्षाहिमातपानां च परित्राणानि कुर्वते ।
चेलमन्नं सुखं शय्यां निवातं चोपभुञ्जते ॥ १२.१७८.१५ ॥
يحمون أنفسهم من المطر والثلج والحر، ويتمتعون بالثياب والطعام والراحة والفراش ومكان محمي من الريح.
12.178.16
अधिष्ठाय च गां लोके भुञ्जते वाहयन्ति च ।
उपायैर्बहुभिश्चैव वश्यानात्मनि कुर्वते ॥ १२.१७८.१६ ॥
في العالم يركبون الثور ويستخدمونه ويسوقونه، وبوسائل كثيرة يجعلون التابعين تحت سيطرتهم.
12.178.17
ये खल्वजिह्वाः कृपणा अल्पप्राणा अपाणयः ।
सहन्ते तानि दुःखानि दिष्ट्या त्वं न तथा मुने ॥ १२.१७८.१७ ॥
أولئك البائسون الذين لا لسان لهم ولا نفس قوية ولا أيدي يحتملون تلك الآلام؛ أيها الحكيم، لحسن الحظ لست مثلهم.
12.178.18
दिष्ट्या त्वं न शृगालो वै न कृमिर्न च मूषकः ।
न सर्पो न च मण्डूको न चान्यः पापयोनिजः ॥ १२.१७८.१८ ॥
لحسن الحظ لست ابن الذئب ولا دودة ولا فأرا ولا ثعبانا ولا ضفدعا ولا أي كائن آخر مولود من رحم آثم.
12.178.19
एतावताऽपि लाभेन तोष्टुमर्हसि काश्यप ।
किं पुनर्योसि सत्वानां सर्वेषां ब्राह्मणोत्तमः ॥ १२.१७८.१९ ॥
حتى بهذا القدر من المكسب ينبغي أن تقنع يا كاشيابا، فكيف وأنت أفضل البراهمة بين جميع الكائنات؟
12.178.20
इमे मां कृमयोऽदन्ति येषामुद्धरणाय वै ।
नास्ति शक्तिरपाणित्वात्पश्यावस्थामिमां मम ॥ १२.१७८.२० ॥
هذه الديدان تأكلني، ولا قدرة لي على طردها لأنني بلا يدين. انظر إلى حالي هذه.
12.178.21
अकार्यमिति चैवेमं नात्मानं संत्यजाम्यहम् ।
नातः पापीयसीं योनिं पतेयमपरामिति ॥ १२.१७८.२१ ॥
لأنني أرى أن هذا لا ينبغي فعله، فلا أتخلى عن نفسي، كي لا أسقط في ولادة أشد إثمًا من هذه.
12.178.22
मध्ये वै पापयोनीनां सृगालीयामहं गतः ।
पापीयस्यो बहुतरा इतोऽन्याः पापयोनयः ॥ १२.१७८.२२ ॥
من بين الولادات الآثمة وقعتُ في ولادة الذئب. وثمة ولادات آثمة أخرى كثيرة أشد من هذه.
12.178.23
जात्यैवैके सुखितराः सन्त्यन्ये भृशदुःखिताः ।
नैकान्तं सुखमेवेह क्वचित्पश्यामि कस्यचित् ॥ १२.१७८.२३ ॥
بعضهم أسعد منذ الولادة، وآخرون شديدو البؤس. ولم أرَ قط في هذا العالم أحدًا في سعادة تامة.
12.178.24
मनुष्या ह्याढ्यतां प्राप्य राज्यमिच्छन्त्यनन्तरम् ।
राज्याद्देवत्वमिच्छन्ति देवत्वादिन्द्रतामपि ॥ १२.१७८.२४ ॥
يشتهي الناس، بعد أن ينالوا الثراء، المُلك؛ ومن المُلك يشتهون مرتبة الآلهة، ومن مرتبة الآلهة يشتهون حتى مقام إندرا.
12.178.25
भवेस्त्वं यद्यपि त्वाढ्यो न राजा न च दैवतम् ।
देवत्वं प्राप्य चेन्द्रत्वं नैव तुष्येस्तथा सति ॥ १२.१७८.२५ ॥
وإن كنت غنيًا لا ملكًا ولا إلهًا، فإنك حتى إذا نلت الألوهية ومرتبة إندرا لن ترضى.
12.178.26
न तृप्तिः प्रियलाभेऽस्ति तृष्णा नाद्भिः प्रशाम्यति ।
संप्रज्वलति सा भूयः समिद्भिरिव पावकः ॥ १२.१७८.२६ ॥
لا شبع في نيل المحبوب، والعطش لا يُطفأ بالماء؛ بل يتأجج من جديد كما تتأجج النار بالحطب.
12.178.27
अस्त्येव त्वयि शोकोऽपि हर्षश्चापि तथा त्वयि ।
सुखदुःखे तथा चोभे तत्र का परिदेवना ॥ १२.१७८.२७ ॥
ففيك الحزن وفيك الفرح أيضًا؛ وفيك اللذة والألم كلاهما، فما الذي تنتحب عليه هناك؟
12.178.28
परिच्छिद्यैव कामानां सर्वेषां चैव कर्मणाम् ।
मूलं बुद्धीन्द्रियग्रामं शकुन्तानिव पञ्जरे ॥ १२.१७८.२८ ॥
أصل كل الرغبات وكل الأفعال هو جماعة العقل والحواس؛ فاقطعها تمامًا كما يُطلق الطيور من القفص.
12.178.29
न द्वितीयस्य शिरसश्छेदनं विद्यते क्वचित् ।
न च पाणेस्तृतीयस्य यन्नास्ति न ततो भयम् ॥ १२.१७८.२९ ॥
لا يُقطع رأس ثانٍ في أي مكان، ولا توجد يد ثالثة؛ وما لا وجود له فلا خوف منه.
12.178.30
न खल्वप्यरसज्ञस्य कामः क्वचन जायते ।
संस्पर्शाद्दर्शनाद्वापि श्रवणाद्वापि जायते ॥ १२.१७८.३० ॥
حقًا، لا تنشأ الرغبة في أي مكان عند من لا يعرف الذوق؛ إنما تنشأ من اللمس أو من الرؤية أو أيضًا من السماع.
12.178.31
न त्वं स्मरसि वारुण्या लट्वाकानां च पक्षिणाम् ।
ताभ्यां चाभ्यधिको भक्ष्यो न कश्चिद्विद्यते क्वचित् ॥ १२.१७८.३१ ॥
أولا تتذكر الخمر الوارونية وطيور اللَّتْوَاكَا؟ لا يوجد في أي مكان طعام أفضل من هذين.
12.178.32
यानि चान्यानि भूतेषु भक्ष्यभोज्यानि काश्यप ।
येषामभुक्तपूर्वाणि तेषामस्मृतिरेव ते ॥ १२.१७८.३२ ॥
يا كاشيابا، أما سائر الأطعمة والأشربة بين الكائنات التي لم تذقها قط من قبل، فلا تتذكرها أصلا.
12.178.33
अप्राशनमसंस्पर्शमसंदर्शनमेव च ।
पुरुषस्यैष नियमो मन्ये श्रेयो न संशयः ॥ १२.१७८.३३ ॥
ألا يأكل، ولا يلمس، ولا يرى — أرى أن هذا هو قاعدة الإنسان؛ وهو الأفضل، لا شك في ذلك.
12.178.34
पाणिमन्तो बलवन्तो धनवन्तो न संशयः ।
मनुष्या मानुषैरेव दासत्वमुपपादिताः ॥ १२.१७८.३४ ॥
الناس الذين لديهم أيد، والأقوياء والأغنياء — لا شك في ذلك — قد أُخضعوا للعبودية على أيدي الناس أنفسهم.
12.178.35
वधबन्धपरिक्लेशैः क्लिश्यन्ते च पुनः पुनः ।
ते खल्वपि रमन्ते च मोदन्ते च हसन्ति च ॥ १२.१७८.३५ ॥
يُعذَّبون مرارا وتكرارا بالقتل والأسر والمشقات؛ ومع ذلك فهم أنفسهم يتلذذون ويفرحون وحتى يضحكون.
12.178.36
अपरे बाहुबलिनः कृतविद्या मनस्विनः ।
जुगुप्सितां च कृपणां पापवृत्तिमुपासते ॥ १२.१७८.३६ ॥
وآخرون، أقوياء الأذرع، متعلمون، ذوو همة، يمارسون سلوكا مخزيا وبائسا وآثما.
12.178.37
उत्सहन्ते च ते वृत्तिमन्यामप्युपसेवितुम् ।
स्वकर्मणा तु नियतं भवितव्यं तु तत्तथा ॥ १२.१७८.३७ ॥
وهم قادرون حتى على اتخاذ حرفة أخرى؛ غير أن الواجب الخاص بالمرء ينبغي أن يكون محددًا لا محالة، وهكذا يجب أن يكون.
12.178.38
न पुल्कसो न चण्डाल आत्मानं त्यक्तुमिच्छति ।
तया तुष्टः स्वया योन्या मायां पश्यस्व यादृशीम् ॥ १२.१७८.३८ ॥
لا الپولكسا ولا الچانداّلا يرغب في التخلي عن نفسه؛ فارضَ بمولدك الذي وُلدتَ فيه، وانظر أيَّ وهمٍ هذا.
12.178.39
दृष्ट्वा कुणीन्पक्षहतान्मनुष्यानामयाविनः ।
सुसंपूर्णः स्वया योन्या लब्धलाभोसि काश्यप ॥ १२.१७८.३९ ॥
لقد رأيتَ رجالًا مشلولي الأطراف ومصابين بالشلل، ورجالًا خالين من المرض، فأنت يا كاشيابا كامل في مولدك الذي وُلدتَ فيه، وقد نلتَ ما نلت من نفع.
12.178.40
यदि ब्राह्मणदेहस्ते निरातङ्को निरामयः ।
अङ्गानि च समग्राणि न च लोकेषु धिक्कृतः ॥ १२.१७८.४० ॥
إن كان جسدك البرهمي خاليًا من الخوف والمرض، وأطرافك كاملة، ولم تكن محتقرًا بين الناس،
12.178.41
न केनचित्प्रवादेन सत्येनैवापहारिणा ।
धर्मायोत्तिष्ठ विप्रर्षे नात्मानं त्यक्तुमर्हसि ॥ १२.१७८.४१ ॥
لا بذريعة ما، بل بالحق وحده الذي يزيل الإثم، فانهض أيها الحكيم البرهمي من أجل الدهرما؛ لا يليق بك أن تتخلى عن نفسك.
12.178.42
यदि ब्रह्मञ्शृणोष्येतच्छ्रद्दधासि च मे वचः ।
वेदोक्तस्यैव धर्मस्य फलं मुख्यमवाप्स्यसि ॥ १२.१७८.४२ ॥
إن سمعتَ هذا أيها البرهمي، وآمنتَ بقولي، فستنال الثمرة الأسمى للدهرما المذكورة في الفيدا.
12.178.43
स्वाध्यायमग्निसंस्कारमप्रमत्तोऽनुपालय ।
सत्यं दमं च दानं च स्पर्धिष्ठा मा च केनचित् ॥ १२.१७८.४३ ॥
احفظ دراسة الفيدا وشعائر النار المقدسة بعناية لا تفتر. تمسّك بالصدق وضبط النفس والعطاء، ولا تنافس أحدًا.
12.178.44
ये केचन स्वध्ययनाः प्राप्ता यजनयाजनम् ।
कथं ते चानुशोचेयुर्ध्यायेयुर्वाऽप्यशोभनम् ॥ १२.१७८.४४ ॥
كيف يحزن الذين انصرفوا إلى دراسة الفيدا ونالوا ثمرة إقامة القرابين والكهانة لها، أو يتأملون فيما هو مشؤوم؟
12.178.45
इच्छन्तस्ते विहाराय सुखं महदवाप्नुयुः ।
येऽनुजाताः सुनक्षत्रे सुतिथौ सुमुहूर्तके।
यज्ञदानप्रजेहायां यतन्ते शक्तिपूर्वकम् ॥ १२.१७८.४५ ॥
الذين وُلدوا تحت منزل قمري مبارك وفي يوم قمري مبارك وفي ساعة سعيدة، ويجتهدون بكل قوتهم في القرابين والصدقات والذرية، ويرغبون في التنعم، سينالون سعادة عظيمة.
12.178.46
नक्षत्रेष्वासुरेष्वन्ये दुस्तिथौ दुर्मुहूर्तजाः ।
सम्पतन्त्यासुरीं योनिं यज्ञप्रसववर्जिताः ॥ १२.१७८.४६ ॥
أما الآخرون، الذين وُلدوا تحت المنازل القمرية الشيطانية وفي يوم قمري نحس وفي ساعة شؤم، المحرومون من ثمرة القربان، فيسقطون في ولادة شيطانية.
12.178.47
अहमासं पण्डितको हैतुको वेदनिन्दकः ।
आन्वीक्षिकीं तर्कविद्यामनुरक्तो निरर्थिकाम् ॥ १२.१७८.४७ ॥
كنتُ متظاهرًا بالعلم، جدليًّا، مُنتقِصًا للفيدا، مُولَعًا بعلم البحث العقيم وفن الاستدلال.
12.178.48
हेतुवादान्प्रवदिता वक्ता संसत्सु हेतुमत् ।
आक्रोष्टा चातिवक्ता च ब्रह्मवाक्येषु च द्विजान् ॥ १२.१७८.४८ ॥
كنتُ في المجالس خطيبًا يُلقي الحجج العقلية، وشاتمًا للمولودين مرتين بشأن أقوال البراهمة، وكثير الكلام.
12.178.49
नास्तिकः सर्वशङ्की च मूर्खः पण्डितमानिकः ।
तस्येयं फलनिर्वृत्तिः सृगालत्वं मम द्विज ॥ १२.१७८.४९ ॥
فالمُلحد، الذي يشكّ في كل شيء، والأحمق الذي يحسب نفسه عالماً — هذه ثمرته: أن أصير أنا ابن آوى، أيها المولود مرتين.
12.178.50
अपि जातु तथा तत्स्यादहोरात्रशतैरपि ।
यदहं मानुषीं योनिं सृगालः प्राप्नुयां पुनः ॥ १२.१७८.५० ॥
أيمكن أبداً، حتى بعد مئات الأيام والليالي، أن أعود، وأنا ابن آوى، فأنال مولداً إنسانياً من جديد؟
12.178.51
संतुष्टश्चाप्रमत्तश्च यज्ञदानतपोरतः ।
ज्ञेयं ज्ञाता भवेयं वै वर्ज्यं वर्जयिता तथा ॥ १२.१७८.५१ ॥
أن أكون قانعاً، يقظاً، منصرفاً إلى القربان والصدقة والتقشف، فأصير عارفاً بما يُعرف، ومجتنباً لما يُجتنب.
12.178.52
ततः स मुनिरुत्थाय काश्यपस्तमुवाच ह ।
अहो बतामि कुशलो बुद्धिमांश्चेति विस्मितः ॥ १२.१७८.५२ ॥
فنهض الحكيم كاشيابا وقال له متعجباً: "آه! حقاً إنني ماهر وذو حكمة."
12.178.53
समवैक्षत तं विप्रो ज्ञानदीर्घेण चक्षुषा ।
ददर्श चैनं देवानां देवमिन्द्रं शचीपतिम् ॥ १२.१७८.५३ ॥
فنظر إليه البراهمي بعين المعرفة البعيدة، فرأى إندرا، إله الآلهة، زوج شاتشي.
12.178.54
ततः संपूजयामास काश्यपो हरिवाहनम् ।
अनुज्ञातस्तु तेनाथ प्रविवेश स्वमालयम् ॥ १२.१७८.५४ ॥
ثم أكرم كاشيابا إندرا، راكب الخيول الصفراء، إكراماً عظيماً؛ ولما أذن له دخل مسكنه.