ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.178
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.178.1
बान्धवाः कर्म वित्तं वा प्रज्ञा वेह पितामह ।
नरस्य का प्रतिष्ठा स्यादेतत्पृष्टो वदस्व मे ॥ १२.१७८.१ ॥
ಬಂಧುಗಳೋ, ಕರ್ಮವೋ, ಧನವೋ, ಅಥವಾ ಪ್ರಜ್ಞೆಯೋ — ಪಿತಾಮಹರೇ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಆಧಾರವೇನು? ನಾನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ನನಗೆ ಹೇಳಿ.
12.178.2
प्रज्ञा प्रतिष्ठा भूतानां प्रज्ञा लाभः परो मतः ।
प्रज्ञा निःश्रेयसी लोके प्रज्ञा स्वर्गो मतः सताम् ॥ १२.१७८.२ ॥
ಪ್ರಜ್ಞೆಯೇ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆಧಾರ; ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಲಾಭವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ಞೆಯೇ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಸತ್ಪುರುಷರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ಞೆಯೇ ಸ್ವರ್ಗ.
12.178.3
प्रज्ञया प्रापितार्थो हि बलिरैश्वर्यसंक्षये ।
प्रह्लादो नमुचिर्मङ्किस्तस्याः किं विद्यते परम् ॥ १२.१७८.३ ॥
ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದಲೇ ಬಲಿ ಐಶ್ವರ್ಯ ನಾಶವಾದಾಗ ತನ್ನ ಗುರಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು; ಪ್ರಹ್ಲಾದ, ನಮುಚಿ, ಮಂಕಿ ಕೂಡ. ಆ ಪ್ರಜ್ಞೆಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದುದು ಯಾವುದು?
12.178.4
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
इन्द्रकाश्यपसंवादं तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.१७८.४ ॥
ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಜನರು ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ — ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಯಪರ ಸಂವಾದ. ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಅದನ್ನು ಕೇಳು.
12.178.5
वैश्यः कश्चिदृषिसुतं काश्यपं संशितव्रतम् ।
रथेन पातयामास श्रीमान्दृप्तस्तपस्विनम् ॥ १२.१७८.५ ॥
ಒಬ್ಬ ವೈಶ್ಯ, ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರಿ, ಕಠಿಣ ವ್ರತದ ಋಷಿಪುತ್ರ ಕಾಶ್ಯಪನನ್ನು ರಥದಿಂದ ಕೆಡವಿದನು — ಆ ತಪಸ್ವಿಯನ್ನು.
12.178.6
आर्तः स पतितः क्रुद्धस्त्यक्त्वाऽऽत्मानमथाब्रवीत् ।
मरिष्याम्यधनस्येह जीवितार्थो न विद्यते ॥ १२.१७८.६ ॥
ಅವನು ಸಂಕಟಪಟ್ಟು, ಬಿದ್ದು, ಕೋಪದಿಂದ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತೊರೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಹೇಳಿದನು — "ಧನವಿಲ್ಲದ ನಾನು ಸಾಯುತ್ತೇನೆ; ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಬದುಕುವ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ."
12.178.7
तथा मुमूर्षमासीनमकूजन्तमचेतसम् ।
इन्द्रः सृगालरूपेण बभाषे क्षुब्धमानसम् ॥ १२.१७८.७ ॥
ಹೀಗೆ ಸಾಯಲು ಬಯಸಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ, ಅಳದ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇಲ್ಲದ, ಕಲಕಿದ ಮನಸ್ಸಿನ ಅವನೊಡನೆ ಇಂದ್ರನು ನರಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.
12.178.8
मनुष्ययोनिमिच्छन्ति सर्वभूतानि सर्वशः ।
मनुष्यत्वे च विप्रत्वं सर्व एवाभिनन्दति ॥ १२.१७८.८ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳೂ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಜನ್ಮವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತವೆ; ಮನುಷ್ಯನಾಗಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
12.178.9
मनुष्यो ब्राह्मणश्चासि श्रोत्रियश्चासि काश्यप ।
सुदुर्लभमवाप्यैतन्न दोषान्मर्तुमर्हसि ॥ १२.१७८.९ ॥
ಕಾಶ್ಯಪ, ನೀನು ಮನುಷ್ಯ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಶ್ರೋತ್ರಿಯನೂ ಆಗಿದ್ದೀಯೆ. ಇಷ್ಟು ದುರ್ಲಭವನ್ನು ಪಡೆದು, ಯಾವುದೋ ದೋಷದಿಂದ ಸಾಯುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.
12.178.10
सर्वे लाभाः साभिमाना इति सत्यवती श्रुतिः ।
संतोषणीयरूपोऽसि लोभाद्यदभिमन्यसे ॥ १२.१७८.१० ॥
'ಎಲ್ಲ ಲಾಭಗಳೂ ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ' ಎಂದು ಸತ್ಯವತೀ ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ನೀನು ತೃಪ್ತಿಪಡುವಂತಹ ರೂಪದವನು; ಆದರೂ ಲೋಭದಿಂದ ನೀನು ಅಭಿಮಾನಪಡುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.
12.178.11
अहो सिद्धार्थता तेषां येषां सन्तीह पाणयः ।
अतीव स्पृहये तेषां येषां सन्तीह पाणयः ॥ १२.१७८.११ ॥
ಅಹೋ, ಇಲ್ಲಿ ಕೈಗಳಿರುವವರ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿ! ಇಲ್ಲಿ ಕೈಗಳಿರುವವರನ್ನು ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
12.178.12
पाणिमद्भ्यः स्पृहाऽस्माकं यथा तव धनस्य वै ।
न पाणिलाभादधिको लाभः कश्चन विद्यते ॥ १२.१७८.१२ ॥
ಕೈಗಳಿರುವವರ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಬಯಕೆ, ನಿನಗೆ ಧನದ ಮೇಲಿರುವಂತೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ಕೈಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ ಇನ್ನೊಂದಿಲ್ಲ.
12.178.13
अपाणित्वाद्वयं ब्रह्मन्कण्टकं नोद्धरामहे ।
जन्तूनुच्चावचानङ्गे दशतो न कषाम वा ॥ १२.१७८.१३ ॥
ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕೈಗಳಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ನಾವು ಮುಳ್ಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾರೆವು; ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಕಚ್ಚುವ ನಾನಾ ಜಂತುಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಲಾರೆವು, ಕೆರೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರೆವು.
12.178.14
अथ येषां पुनः पाणी देवदत्तौ दशाङ्गुली ।
उद्धरन्ति कृमीनङ्गाद्दशतो निकषन्ति च ॥ १२.१७८.१४ ॥
ಆದರೆ ದೇವದತ್ತವಾದ ಎರಡು ಕೈಗಳು ಹತ್ತು ಬೆರಳುಗಳುಳ್ಳವರು ದೇಹದಿಂದ ಹುಳುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು, ಕಚ್ಚುವವುಗಳನ್ನು ಹಿಸುಕಿ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.
12.178.15
वर्षाहिमातपानां च परित्राणानि कुर्वते ।
चेलमन्नं सुखं शय्यां निवातं चोपभुञ्जते ॥ १२.१७८.१५ ॥
ಮಳೆ, ಹಿಮ, ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಬಟ್ಟೆ, ಅನ್ನ, ಸುಖ, ಹಾಸಿಗೆ, ಗಾಳಿಯಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.178.16
अधिष्ठाय च गां लोके भुञ्जते वाहयन्ति च ।
उपायैर्बहुभिश्चैव वश्यानात्मनि कुर्वते ॥ १२.१७८.१६ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ಎತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಏರಿ ಅದನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಓಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ನಾನಾ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ವಶವಾದವರನ್ನು ತಮ್ಮ ವಶದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
12.178.17
ये खल्वजिह्वाः कृपणा अल्पप्राणा अपाणयः ।
सहन्ते तानि दुःखानि दिष्ट्या त्वं न तथा मुने ॥ १२.१७८.१७ ॥
ನಾಲಿಗೆಯಿಲ್ಲದ, ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣದ, ಕೈಗಳಿಲ್ಲದ ದೀನರು ಆ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತಾರೆ; ಓ ಮುನಿ, ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ನೀನು ಹಾಗಿಲ್ಲ.
12.178.18
दिष्ट्या त्वं न शृगालो वै न कृमिर्न च मूषकः ।
न सर्पो न च मण्डूको न चान्यः पापयोनिजः ॥ १२.१७८.१८ ॥
ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ನೀನು ನರಿಯಲ್ಲ, ಹುಳುವಲ್ಲ, ಇಲಿಯಲ್ಲ, ಹಾವಲ್ಲ, ಕಪ್ಪೆಯಲ್ಲ, ಪಾಪಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಬೇರಾವ ಜೀವಿಯೂ ಅಲ್ಲ.
12.178.19
एतावताऽपि लाभेन तोष्टुमर्हसि काश्यप ।
किं पुनर्योसि सत्वानां सर्वेषां ब्राह्मणोत्तमः ॥ १२.१७८.१९ ॥
ಕಾಶ್ಯಪ, ಇಷ್ಟು ಲಾಭದಿಂದಲೇ ನೀನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿರಬೇಕು. ಇನ್ನು ನೀನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಲ್ಲವೇ?
12.178.20
इमे मां कृमयोऽदन्ति येषामुद्धरणाय वै ।
नास्ति शक्तिरपाणित्वात्पश्यावस्थामिमां मम ॥ १२.१७८.२० ॥
ಈ ಹುಳುಗಳು ನನ್ನನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಿವೆ. ಕೈಗಳಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅವುಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ನನಗಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೋಡು.
12.178.21
अकार्यमिति चैवेमं नात्मानं संत्यजाम्यहम् ।
नातः पापीयसीं योनिं पतेयमपरामिति ॥ १२.१७८.२१ ॥
ಇದು ಮಾಡಲಾಗದ ಕಾರ್ಯವೆಂದು ನಾನು ಈ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕಿಂತ ಪಾಪಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಬೀಳಬಾರದೆಂದು.
12.178.22
मध्ये वै पापयोनीनां सृगालीयामहं गतः ।
पापीयस्यो बहुतरा इतोऽन्याः पापयोनयः ॥ १२.१७८.२२ ॥
ಪಾಪಯೋನಿಗಳ ನಡುವೆ ನಾನು ನರಿಯ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದೇನೆ. ಇವುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಪಯೋನಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಇವೆ.
12.178.23
जात्यैवैके सुखितराः सन्त्यन्ये भृशदुःखिताः ।
नैकान्तं सुखमेवेह क्वचित्पश्यामि कस्यचित् ॥ १२.१७८.२३ ॥
ಕೆಲವರು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಸುಖಿಗಳು; ಇತರರು ತೀವ್ರ ದುಃಖಿತರು. ಇಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುಖ ಇರುವುದನ್ನು ನಾನು ಎಲ್ಲೂ ಕಂಡಿಲ್ಲ.
12.178.24
मनुष्या ह्याढ्यतां प्राप्य राज्यमिच्छन्त्यनन्तरम् ।
राज्याद्देवत्वमिच्छन्ति देवत्वादिन्द्रतामपि ॥ १२.१७८.२४ ॥
ಮನುಷ್ಯರು ಐಶ್ವರ್ಯ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ; ರಾಜ್ಯದಿಂದ ದೇವತ್ವವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ; ದೇವತ್ವದಿಂದ ಇಂದ್ರಪದವಿಯನ್ನೂ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
12.178.25
भवेस्त्वं यद्यपि त्वाढ्यो न राजा न च दैवतम् ।
देवत्वं प्राप्य चेन्द्रत्वं नैव तुष्येस्तथा सति ॥ १२.१७८.२५ ॥
ನೀನು ಶ್ರೀಮಂತನಾದರೂ, ರಾಜನಾಗದಿದ್ದರೂ, ದೇವನಾಗದಿದ್ದರೂ, ದೇವತ್ವವನ್ನೂ ಇಂದ್ರಪದವನ್ನೂ ಪಡೆದರೂ ನೀನು ತೃಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.178.26
न तृप्तिः प्रियलाभेऽस्ति तृष्णा नाद्भिः प्रशाम्यति ।
संप्रज्वलति सा भूयः समिद्भिरिव पावकः ॥ १२.१७८.२६ ॥
ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಪಡೆದರೂ ತೃಪ್ತಿಯಿಲ್ಲ; ತೃಷ್ಣೆ ನೀರಿನಿಂದ ಶಾಂತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬೆಂಕಿ ಸಮಿಧೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತೆ ಉರಿಯುವಂತೆ ಅದು ಮತ್ತೆ ಉರಿಯುತ್ತದೆ.
12.178.27
अस्त्येव त्वयि शोकोऽपि हर्षश्चापि तथा त्वयि ।
सुखदुःखे तथा चोभे तत्र का परिदेवना ॥ १२.१७८.२७ ॥
ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಶೋಕವೂ ಇದೆ, ಹರ್ಷವೂ ಇದೆ. ಸುಖ-ದುಃಖ ಎರಡೂ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಇವೆ; ಅಲ್ಲಿ ಪರಿದೇವನೆ ಏಕೆ?
12.178.28
परिच्छिद्यैव कामानां सर्वेषां चैव कर्मणाम् ।
मूलं बुद्धीन्द्रियग्रामं शकुन्तानिव पञ्जरे ॥ १२.१७८.२८ ॥
ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳಿಗೂ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳಿಗೂ ಮೂಲ ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಮೂಹ. ಪಂಜರದ ಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿಬಿಡು.
12.178.29
न द्वितीयस्य शिरसश्छेदनं विद्यते क्वचित् ।
न च पाणेस्तृतीयस्य यन्नास्ति न ततो भयम् ॥ १२.१७८.२९ ॥
ಎರಡನೆಯ ತಲೆ ಕಡಿಯುವುದು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ಮೂರನೆಯ ಕೈಯೂ ಇಲ್ಲ. ಇಲ್ಲದುದರಿಂದ ಅದರ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ.
12.178.30
न खल्वप्यरसज्ञस्य कामः क्वचन जायते ।
संस्पर्शाद्दर्शनाद्वापि श्रवणाद्वापि जायते ॥ १२.१७८.३० ॥
ರುಚಿ ತಿಳಿಯದವನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಮನೆ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ, ದರ್ಶನದಿಂದ ಅಥವಾ ಶ್ರವಣದಿಂದ ಅದು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
12.178.31
न त्वं स्मरसि वारुण्या लट्वाकानां च पक्षिणाम् ।
ताभ्यां चाभ्यधिको भक्ष्यो न कश्चिद्विद्यते क्वचित् ॥ १२.१७८.३१ ॥
ನೀನು ವಾರುಣಿ (ಮದ್ಯ) ಮತ್ತು ಲಟ್ವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಅವೆರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಕ್ಷ್ಯ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ.
12.178.32
यानि चान्यानि भूतेषु भक्ष्यभोज्यानि काश्यप ।
येषामभुक्तपूर्वाणि तेषामस्मृतिरेव ते ॥ १२.१७८.३२ ॥
ಓ ಕಾಶ್ಯಪ! ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ಭಕ್ಷ್ಯ ಭೋಜ್ಯಗಳು ಯಾವುವಿದ್ದರೂ, ನೀನು ಹಿಂದೆ ಎಂದೂ ತಿನ್ನದಿರುವವುಗಳನ್ನು ನೀನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
12.178.33
अप्राशनमसंस्पर्शमसंदर्शनमेव च ।
पुरुषस्यैष नियमो मन्ये श्रेयो न संशयः ॥ १२.१७८.३३ ॥
ತಿನ್ನದಿರುವುದು, ಮುಟ್ಟದಿರುವುದು, ನೋಡದಿರುವುದು — ಇದೇ ಪುರುಷನ ನಿಯಮ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ಇದು ಶ್ರೇಯಸ್ಕರ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
12.178.34
पाणिमन्तो बलवन्तो धनवन्तो न संशयः ।
मनुष्या मानुषैरेव दासत्वमुपपादिताः ॥ १२.१७८.३४ ॥
ಕೈಗಳುಳ್ಳವರು, ಬಲಶಾಲಿಗಳು, ಧನವಂತರು — ಮನುಷ್ಯರು — ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ — ಮನುಷ್ಯರಿಂದಲೇ ದಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
12.178.35
वधबन्धपरिक्लेशैः क्लिश्यन्ते च पुनः पुनः ।
ते खल्वपि रमन्ते च मोदन्ते च हसन्ति च ॥ १२.१७८.३५ ॥
ವಧೆ, ಬಂಧನ, ಕ್ಲೇಶಗಳಿಂದ ಅವರು ಪದೇ ಪದೇ ಸಂಕಟಪಡುತ್ತಾರೆ; ಆದರೂ ಅವರೇ ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ, ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾರೆ, ನಗುತ್ತಾರೆ ಕೂಡ.
12.178.36
अपरे बाहुबलिनः कृतविद्या मनस्विनः ।
जुगुप्सितां च कृपणां पापवृत्तिमुपासते ॥ १२.१७८.३६ ॥
ಇತರರು ಬಾಹುಬಲಿಗಳು, ವಿದ್ಯಾವಂತರು, ಮನಸ್ವಿಗಳು ಆಗಿದ್ದರೂ ನಿಂದ್ಯವೂ ದೀನವೂ ಪಾಪಕರವೂ ಆದ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.178.37
उत्सहन्ते च ते वृत्तिमन्यामप्युपसेवितुम् ।
स्वकर्मणा तु नियतं भवितव्यं तु तत्तथा ॥ १२.१७८.३७ ॥
ಅವರು ಬೇರೆ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಸಮರ್ಥರೂ ಆಗಬಹುದು; ಆದರೆ ತನ್ನ ಸ್ವಕರ್ಮವೇ ನಿಯತವಾಗಿರಬೇಕು, ಅದೇ ಹಾಗೆ ಇರಬೇಕು.
12.178.38
न पुल्कसो न चण्डाल आत्मानं त्यक्तुमिच्छति ।
तया तुष्टः स्वया योन्या मायां पश्यस्व यादृशीम् ॥ १२.१७८.३८ ॥
ಪುಲ್ಕಸನೂ ಚಂಡಾಲನೂ ತನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ; ತನ್ನ ಸ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೇ ತೃಪ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ — ಇದು ಎಂಥ ಮಾಯೆಯೆಂದು ನೋಡು.
12.178.39
दृष्ट्वा कुणीन्पक्षहतान्मनुष्यानामयाविनः ।
सुसंपूर्णः स्वया योन्या लब्धलाभोसि काश्यप ॥ १२.१७८.३९ ॥
ಕುಂಟರನ್ನೂ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಪೀಡಿತರನ್ನೂ, ರೋಗರಹಿತ ಮನುಷ್ಯರನ್ನೂ ನೋಡಿ — ಓ ಕಾಶ್ಯಪ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವಜನ್ಮದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣನಾಗಿ ಲಾಭ ಪಡೆದವನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.
12.178.40
यदि ब्राह्मणदेहस्ते निरातङ्को निरामयः ।
अङ्गानि च समग्राणि न च लोकेषु धिक्कृतः ॥ १२.१७८.४० ॥
ನಿನ್ನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ದೇಹವು ಭಯರಹಿತವೂ ರೋಗರಹಿತವೂ ಆಗಿದ್ದು, ಅಂಗಗಳೆಲ್ಲ ಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೀನು ನಿಂದಿತನಾಗದಿದ್ದರೆ,
12.178.41
न केनचित्प्रवादेन सत्येनैवापहारिणा ।
धर्मायोत्तिष्ठ विप्रर्षे नात्मानं त्यक्तुमर्हसि ॥ १२.१७८.४१ ॥
ಯಾವುದೇ ನೆಪದಿಂದಲ್ಲ, ಪಾಪವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಸತ್ಯದಿಂದಲೇ — ಓ ವಿಪ್ರರ್ಷಿ, ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಏಳು; ನಿನ್ನನ್ನು ನೀನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.
12.178.42
यदि ब्रह्मञ्शृणोष्येतच्छ्रद्दधासि च मे वचः ।
वेदोक्तस्यैव धर्मस्य फलं मुख्यमवाप्स्यसि ॥ १२.१७८.४२ ॥
ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನೀನು ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ನನ್ನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆ ಇಟ್ಟರೆ, ವೇದೋಕ್ತ ಧರ್ಮದ ಮುಖ್ಯ ಫಲವನ್ನು ನೀನು ಪಡೆಯುವೆ.
12.178.43
स्वाध्यायमग्निसंस्कारमप्रमत्तोऽनुपालय ।
सत्यं दमं च दानं च स्पर्धिष्ठा मा च केनचित् ॥ १२.१७८.४३ ॥
ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಪಾಲಿಸು. ಸತ್ಯ, ದಮ, ದಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸು; ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಬೇಡ.
12.178.44
ये केचन स्वध्ययनाः प्राप्ता यजनयाजनम् ।
कथं ते चानुशोचेयुर्ध्यायेयुर्वाऽप्यशोभनम् ॥ १२.१७८.४४ ॥
ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಮಾಡಿ ಯಜನ-ಯಾಜನದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆದವರು ಹೇಗೆ ಶೋಕಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಥವಾ ಅಶುಭವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ?
12.178.45
इच्छन्तस्ते विहाराय सुखं महदवाप्नुयुः ।
येऽनुजाताः सुनक्षत्रे सुतिथौ सुमुहूर्तके।
यज्ञदानप्रजेहायां यतन्ते शक्तिपूर्वकम् ॥ १२.१७८.४५ ॥
ಶುಭ ನಕ್ಷತ್ರ, ಶುಭ ತಿಥಿ, ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ಸಂತಾನದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವವರು, ವಿಹಾರವನ್ನು ಬಯಸಿ ಮಹಾ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
12.178.46
नक्षत्रेष्वासुरेष्वन्ये दुस्तिथौ दुर्मुहूर्तजाः ।
सम्पतन्त्यासुरीं योनिं यज्ञप्रसववर्जिताः ॥ १२.१७८.४६ ॥
ಆಸುರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ದುಷ್ಟ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ, ದುರ್ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಯಜ್ಞದ ಫಲವಿಲ್ಲದವರು ಆಸುರೀ ಯೋನಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.
12.178.47
अहमासं पण्डितको हैतुको वेदनिन्दकः ।
आन्वीक्षिकीं तर्कविद्यामनुरक्तो निरर्थिकाम् ॥ १२.१७८.४७ ॥
ನಾನು ಪಂಡಿತನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ, ತರ್ಕವಾದಿ, ವೇದನಿಂದಕನಾಗಿದ್ದೆ; ನಿರರ್ಥಕ ಆನ್ವೀಕ್ಷಿಕಿ, ತರ್ಕವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದೆ.
12.178.48
हेतुवादान्प्रवदिता वक्ता संसत्सु हेतुमत् ।
आक्रोष्टा चातिवक्ता च ब्रह्मवाक्येषु च द्विजान् ॥ १२.१७८.४८ ॥
ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೇತುವಾದವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ವಕ್ತಾರನಾಗಿದ್ದೆ; ಬ್ರಹ್ಮವಾಕ್ಯಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರನ್ನು ನಿಂದಿಸುವವನೂ ಅತಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವನೂ ಆಗಿದ್ದೆ.
12.178.49
नास्तिकः सर्वशङ्की च मूर्खः पण्डितमानिकः ।
तस्येयं फलनिर्वृत्तिः सृगालत्वं मम द्विज ॥ १२.१७८.४९ ॥
ನಾಸ್ತಿಕ, ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಸಂದೇಹಪಡುವವ, ಮೂರ್ಖ, ತನ್ನನ್ನು ಪಂಡಿತನೆಂದು ಭಾವಿಸುವವ — ಅವನ ಫಲವೇ ಇದು; ಓ ದ್ವಿಜನೇ, ನಾನು ನರಿಯಾದೆ.
12.178.50
अपि जातु तथा तत्स्यादहोरात्रशतैरपि ।
यदहं मानुषीं योनिं सृगालः प्राप्नुयां पुनः ॥ १२.१७८.५० ॥
ನೂರಾರು ಹಗಲು ರಾತ್ರಿಗಳು ಕಳೆದರೂ ಕೂಡ, ನಾನು ನರಿಯಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತೆ ಮಾನವ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುವುದು ಎಂದಾದರೂ ಸಾಧ್ಯವೇ?
12.178.51
संतुष्टश्चाप्रमत्तश्च यज्ञदानतपोरतः ।
ज्ञेयं ज्ञाता भवेयं वै वर्ज्यं वर्जयिता तथा ॥ १२.१७८.५१ ॥
ಸಂತುಷ್ಟನೂ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯುಳ್ಳವನೂ, ಯಜ್ಞ ದಾನ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತನೂ ಆಗಿ — ತಿಳಿಯಬೇಕಾದುದನ್ನು ತಿಳಿಯುವವನೂ, ತ್ಯಜಿಸಬೇಕಾದುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವವನೂ ನಾನಾಗಬೇಕು.
12.178.52
ततः स मुनिरुत्थाय काश्यपस्तमुवाच ह ।
अहो बतामि कुशलो बुद्धिमांश्चेति विस्मितः ॥ १२.१७८.५२ ॥
ಆಗ ಆ ಮುನಿ ಕಾಶ್ಯಪನು ಎದ್ದು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು — "ಅಹೋ! ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕುಶಲನೂ ಬುದ್ಧಿವಂತನೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು ವಿಸ್ಮಿತನಾದನು.
12.178.53
समवैक्षत तं विप्रो ज्ञानदीर्घेण चक्षुषा ।
ददर्श चैनं देवानां देवमिन्द्रं शचीपतिम् ॥ १२.१७८.५३ ॥
ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಜ್ಞಾನದ ದೀರ್ಘ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದನು; ದೇವತೆಗಳ ದೇವನೂ ಶಚಿಯ ಪತಿಯೂ ಆದ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಕಂಡನು.
12.178.54
ततः संपूजयामास काश्यपो हरिवाहनम् ।
अनुज्ञातस्तु तेनाथ प्रविवेश स्वमालयम् ॥ १२.१७८.५४ ॥
ಆಗ ಕಾಶ್ಯಪನು ಹರಿವಾಹನನಾದ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದನು; ಅವನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ತನ್ನ ಆಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.