ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.178
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.178.1
बान्धवाः कर्म वित्तं वा प्रज्ञा वेह पितामह ।
नरस्य का प्रतिष्ठा स्यादेतत्पृष्टो वदस्व मे ॥ १२.१७८.१ ॥
ବନ୍ଧୁ, କର୍ମ, ଧନ ବା ପ୍ରଜ୍ଞା — ହେ ପିତାମହ, ଏ ଜଗତରେ ମନୁଷ୍ୟର ଆଧାର କ'ଣ? ମୁଁ ପଚାରୁଛି, ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
12.178.2
प्रज्ञा प्रतिष्ठा भूतानां प्रज्ञा लाभः परो मतः ।
प्रज्ञा निःश्रेयसी लोके प्रज्ञा स्वर्गो मतः सताम् ॥ १२.१७८.२ ॥
ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଆଧାର; ପ୍ରଜ୍ଞାର ଲାଭ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବୋଲି ମନାଯାଏ। ଜଗତରେ ପ୍ରଜ୍ଞା ହିଁ କଲ୍ୟାଣ ଦିଏ; ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ମତରେ ପ୍ରଜ୍ଞା ହିଁ ସ୍ୱର୍ଗ।
12.178.3
प्रज्ञया प्रापितार्थो हि बलिरैश्वर्यसंक्षये ।
प्रह्लादो नमुचिर्मङ्किस्तस्याः किं विद्यते परम् ॥ १२.१७८.३ ॥
ପ୍ରଜ୍ଞାରୁ ହିଁ ବଲି ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେଲା ବେଳେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଥିଲେ; ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ନମୁଚି ଓ ମଙ୍କି ମଧ୍ୟ ସେପରି। ସେହି ପ୍ରଜ୍ଞାଠାରୁ ବଡ଼ କ'ଣ ଅଛି?
12.178.4
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
इन्द्रकाश्यपसंवादं तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.१७८.४ ॥
ଏ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ଏହି ପୁରାତନ ଇତିହାସ କୁହନ୍ତି — ଇନ୍ଦ୍ର ଓ କାଶ୍ୟପଙ୍କ ସଂବାଦ। ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତାହା ଶୁଣ।
12.178.5
वैश्यः कश्चिदृषिसुतं काश्यपं संशितव्रतम् ।
रथेन पातयामास श्रीमान्दृप्तस्तपस्विनम् ॥ १२.१७८.५ ॥
କୌଣସି ଏକ ବୈଶ୍ୟ, ଧନୀ ଓ ଦର୍ପୀ, କଠୋର ବ୍ରତଧାରୀ ଋଷିପୁତ୍ର କାଶ୍ୟପଙ୍କୁ ରଥରେ ପକାଇଲା — ସେହି ତପସ୍ୱୀଙ୍କୁ।
12.178.6
आर्तः स पतितः क्रुद्धस्त्यक्त्वाऽऽत्मानमथाब्रवीत् ।
मरिष्याम्यधनस्येह जीवितार्थो न विद्यते ॥ १२.१७८.६ ॥
ସେ ଆର୍ତ୍ତ, ପତିତ ଓ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ନିଜ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ସଂକଳ୍ପ କରି କହିଲା — "ଧନହୀନ ମୁଁ ମରିବି; ଏ ଜଗତରେ ମୋର ବଞ୍ଚିବାର କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ।"
12.178.7
तथा मुमूर्षमासीनमकूजन्तमचेतसम् ।
इन्द्रः सृगालरूपेण बभाषे क्षुब्धमानसम् ॥ १२.१७८.७ ॥
ଏହିପରି ମରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ବସିଥିବା, ନ କାନ୍ଦୁଥିବା, ଅଚେତନ ଓ ବ୍ୟାକୁଳ ମନର ତାଙ୍କ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ର ଶିଆଳ ରୂପରେ କଥା କହିଲେ।
12.178.8
मनुष्ययोनिमिच्छन्ति सर्वभूतानि सर्वशः ।
मनुष्यत्वे च विप्रत्वं सर्व एवाभिनन्दति ॥ १२.१७८.८ ॥
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ସର୍ବଥା ମନୁଷ୍ୟଯୋନି ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି; ମନୁଷ୍ୟ ହେବାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱକୁ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ଚାହାଁନ୍ତି।
12.178.9
मनुष्यो ब्राह्मणश्चासि श्रोत्रियश्चासि काश्यप ।
सुदुर्लभमवाप्यैतन्न दोषान्मर्तुमर्हसि ॥ १२.१७८.९ ॥
ହେ କାଶ୍ୟପ, ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ ମଧ୍ୟ। ଏପରି ଦୁର୍ଲଭ ପାଇ କୌଣସି ଦୋଷରୁ ମରିବା ତୁମ ପକ୍ଷେ ଉଚିତ ନୁହେଁ।
12.178.10
सर्वे लाभाः साभिमाना इति सत्यवती श्रुतिः ।
संतोषणीयरूपोऽसि लोभाद्यदभिमन्यसे ॥ १२.१७८.१० ॥
'ସମସ୍ତ ଲାଭ ଅଭିମାନ ସହିତ ଆସେ' ଏହା ସତ୍ୟବତୀ ଶ୍ରୁତି କହେ। ତୁମେ ସନ୍ତୋଷ ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ରୂପର ଅଟ; ତଥାପି ଲୋଭରୁ ତୁମେ ଅଭିମାନ କରୁଛ।
12.178.11
अहो सिद्धार्थता तेषां येषां सन्तीह पाणयः ।
अतीव स्पृहये तेषां येषां सन्तीह पाणयः ॥ १२.१७८.११ ॥
ଅହୋ, ଯାହାଙ୍କର ହାତ ଅଛି ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି! ଏଠାରେ ଯାହାଙ୍କର ହାତ ଅଛି ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଅତ୍ୟଧିକ ଇଚ୍ଛା କରେ।
12.178.12
पाणिमद्भ्यः स्पृहाऽस्माकं यथा तव धनस्य वै ।
न पाणिलाभादधिको लाभः कश्चन विद्यते ॥ १२.१७८.१२ ॥
ଯାହାଙ୍କର ହାତ ଅଛି ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆମର ଲାଳସା, ଯେପରି ତୁମର ଧନ ପ୍ରତି। ହାତ ପାଇବାର ଲାଭଠାରୁ ଅଧିକ ଲାଭ କିଛି ନାହିଁ।
12.178.13
अपाणित्वाद्वयं ब्रह्मन्कण्टकं नोद्धरामहे ।
जन्तूनुच्चावचानङ्गे दशतो न कषाम वा ॥ १२.१७८.१३ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ହାତ ନ ଥିବାରୁ ଆମେ କଣ୍ଟା କାଢ଼ିପାରୁ ନାହୁଁ; ଶରୀରରେ କାମୁଡ଼ୁଥିବା ନାନା ପୋକକୁ ତଡ଼ିପାରୁ ନାହୁଁ କିମ୍ବା ଚୁଳାଇପାରୁ ନାହୁଁ।
12.178.14
अथ येषां पुनः पाणी देवदत्तौ दशाङ्गुली ।
उद्धरन्ति कृमीनङ्गाद्दशतो निकषन्ति च ॥ १२.१७८.१४ ॥
କିନ୍ତୁ ଯାହାଙ୍କର ଦେବଦତ୍ତ ଦୁଇ ହାତ ଓ ଦଶ ଆଙ୍ଗୁଳି ଅଛି, ସେମାନେ ଶରୀରରୁ ପୋକ କାଢ଼ନ୍ତି ଏବଂ କାମୁଡ଼ୁଥିବା ପୋକକୁ ଚିପି ଦିଅନ୍ତି।
12.178.15
वर्षाहिमातपानां च परित्राणानि कुर्वते ।
चेलमन्नं सुखं शय्यां निवातं चोपभुञ्जते ॥ १२.१७८.१५ ॥
ବର୍ଷା, ହିମ ଓ ଖରାରୁ ରକ୍ଷା ଉପାୟ କରନ୍ତି; ବସ୍ତ୍ର, ଅନ୍ନ, ସୁଖ, ଶଯ୍ୟା ଓ ପବନ ରହିତ ସ୍ଥାନ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।
12.178.16
अधिष्ठाय च गां लोके भुञ्जते वाहयन्ति च ।
उपायैर्बहुभिश्चैव वश्यानात्मनि कुर्वते ॥ १२.१७८.१६ ॥
ଜଗତରେ ସେମାନେ ଗୋରୁ (ବୃଷ) ଉପରେ ଚଢ଼ି ତାହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ଓ ଚଳାନ୍ତି; ଅନେକ ଉପାୟରେ ବଶୀଭୂତମାନଙ୍କୁ ନିଜ ବଶରେ ରଖନ୍ତି।
12.178.17
ये खल्वजिह्वाः कृपणा अल्पप्राणा अपाणयः ।
सहन्ते तानि दुःखानि दिष्ट्या त्वं न तथा मुने ॥ १२.१७८.१७ ॥
ଯେଉଁମାନେ ମୂକ, ଅଳ୍ପପ୍ରାଣ, ହାତ ବିନା ଦୀନ, ସେମାନେ ସେହି ଦୁଃଖ ସହନ୍ତି; ହେ ମୁନି, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ସେପରି ନୁହଁ।
12.178.18
दिष्ट्या त्वं न शृगालो वै न कृमिर्न च मूषकः ।
न सर्पो न च मण्डूको न चान्यः पापयोनिजः ॥ १२.१७८.१८ ॥
ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ଶିଆଳ ନୁହଁ, ପୋକ ନୁହଁ, ମୂଷା ନୁହଁ, ସାପ ନୁହଁ, ବେଙ୍ଗ ନୁହଁ, କିମ୍ବା ପାପଯୋନିରେ ଜନ୍ମିତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ନୁହଁ।
12.178.19
एतावताऽपि लाभेन तोष्टुमर्हसि काश्यप ।
किं पुनर्योसि सत्वानां सर्वेषां ब्राह्मणोत्तमः ॥ १२.१७८.१९ ॥
ହେ କାଶ୍ୟପ, ଏତିକି ଲାଭରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହିବା ଉଚିତ। ତୁମେ ତ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
12.178.20
इमे मां कृमयोऽदन्ति येषामुद्धरणाय वै ।
नास्ति शक्तिरपाणित्वात्पश्यावस्थामिमां मम ॥ १२.१७८.२० ॥
ଏହି କୀଟମାନେ ମୋତେ ଖାଉଛନ୍ତି। ହାତ ନ ଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦୂର କରିବାର ଶକ୍ତି ମୋ ପାଖରେ ନାହିଁ। ମୋର ଏହି ଅବସ୍ଥା ଦେଖ।
12.178.21
अकार्यमिति चैवेमं नात्मानं संत्यजाम्यहम् ।
नातः पापीयसीं योनिं पतेयमपरामिति ॥ १२.१७८.२१ ॥
ଏହା ଅକରଣୀୟ ବୋଲି ମୁଁ ନିଜକୁ ତ୍ୟାଗ କରୁନାହିଁ, ଏବଂ ଏଥିରୁ ଅଧିକ ପାପୀ ଅନ୍ୟ ଯୋନିରେ ମୁଁ ନ ପଡ଼ିବା ପାଇଁ।
12.178.22
मध्ये वै पापयोनीनां सृगालीयामहं गतः ।
पापीयस्यो बहुतरा इतोऽन्याः पापयोनयः ॥ १२.१७८.२२ ॥
ପାପଯୋନି ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଶିଆଳ ଯୋନିରେ ଯାଇ ପଡ଼ିଛି। ଏଥିରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ପାପୀ ଅନ୍ୟ ବହୁତ ଯୋନି ଅଛି।
12.178.23
जात्यैवैके सुखितराः सन्त्यन्ये भृशदुःखिताः ।
नैकान्तं सुखमेवेह क्वचित्पश्यामि कस्यचित् ॥ १२.१७८.२३ ॥
କେହି କେହି ଜନ୍ମରୁ ହିଁ ଅଧିକ ସୁଖୀ, ଅନ୍ୟମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖୀ। ଏଠାରେ କାହାରିଠାରେ ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁଖ କେବେ ଦେଖିନାହିଁ।
12.178.24
मनुष्या ह्याढ्यतां प्राप्य राज्यमिच्छन्त्यनन्तरम् ।
राज्याद्देवत्वमिच्छन्ति देवत्वादिन्द्रतामपि ॥ १२.१७८.२४ ॥
ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଧନ ପାଇବା ପରେ ରାଜ୍ୟ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି; ରାଜ୍ୟରୁ ଦେବତ୍ୱ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଦେବତ୍ୱରୁ ଇନ୍ଦ୍ରପଦ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।
12.178.25
भवेस्त्वं यद्यपि त्वाढ्यो न राजा न च दैवतम् ।
देवत्वं प्राप्य चेन्द्रत्वं नैव तुष्येस्तथा सति ॥ १२.१७८.२५ ॥
ତୁମେ ଧନୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ରାଜା କିମ୍ବା ଦେବତା ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଦେବତ୍ୱ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରପଦ ପାଇ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବ ନାହିଁ।
12.178.26
न तृप्तिः प्रियलाभेऽस्ति तृष्णा नाद्भिः प्रशाम्यति ।
संप्रज्वलति सा भूयः समिद्भिरिव पावकः ॥ १२.१७८.२६ ॥
ପ୍ରିୟ ବସ୍ତୁ ପାଇଲେ ତୃପ୍ତି ହୁଏ ନାହିଁ; ଜଳରେ ତୃଷ୍ଣା ଶାନ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ। ଅଗ୍ନି ସମିଧରେ ପୁଣି ଜଳେ ତଦ୍ରୂପ ତାହା ପୁଣି ଜଳେ।
12.178.27
अस्त्येव त्वयि शोकोऽपि हर्षश्चापि तथा त्वयि ।
सुखदुःखे तथा चोभे तत्र का परिदेवना ॥ १२.१७८.२७ ॥
ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ଶୋକ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ହର୍ଷ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ ଉଭୟ ତୁମରେ ଅଛି; ସେଥିରେ ବିଳାପ କାହିଁକି?
12.178.28
परिच्छिद्यैव कामानां सर्वेषां चैव कर्मणाम् ।
मूलं बुद्धीन्द्रियग्रामं शकुन्तानिव पञ्जरे ॥ १२.१७८.२८ ॥
ସମସ୍ତ କାମନା ଓ ସମସ୍ତ କର୍ମର ମୂଳ ହେଉଛି ବୁଦ୍ଧି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସମୂହ। ପିଞ୍ଜରର ପକ୍ଷୀ ପରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଛେଦ କର।
12.178.29
न द्वितीयस्य शिरसश्छेदनं विद्यते क्वचित् ।
न च पाणेस्तृतीयस्य यन्नास्ति न ततो भयम् ॥ १२.१७८.२९ ॥
ଦ୍ୱିତୀୟ ମୁଣ୍ଡ କାଟିବା କେଉଁଠି ହୁଏ ନାହିଁ; ତୃତୀୟ ହାତ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ଯାହା ନାହିଁ, ତାହାଠାରୁ ଭୟ ନାହିଁ।
12.178.30
न खल्वप्यरसज्ञस्य कामः क्वचन जायते ।
संस्पर्शाद्दर्शनाद्वापि श्रवणाद्वापि जायते ॥ १२.१७८.३० ॥
ରସ ନ ଜାଣିଥିବା ଲୋକଙ୍କଠାରେ କେଉଁଠି ହେଲେ କାମନା ଜନ୍ମେ ନାହିଁ। ସ୍ପର୍ଶରୁ, ଦର୍ଶନରୁ ବା ଶ୍ରବଣରୁ ମଧ୍ୟ ତାହା ଜନ୍ମେ।
12.178.31
न त्वं स्मरसि वारुण्या लट्वाकानां च पक्षिणाम् ।
ताभ्यां चाभ्यधिको भक्ष्यो न कश्चिद्विद्यते क्वचित् ॥ १२.१७८.३१ ॥
ତୁମେ କ'ଣ ବାରୁଣୀ (ମଦ) ଓ ଲଟ୍ବାକ ପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରୁନାହଁ? ସେ ଦୁଇଟିଠାରୁ ଅଧିକ ଭକ୍ଷ୍ୟ କେଉଁଠି ମିଳେ ନାହିଁ।
12.178.32
यानि चान्यानि भूतेषु भक्ष्यभोज्यानि काश्यप ।
येषामभुक्तपूर्वाणि तेषामस्मृतिरेव ते ॥ १२.१७८.३२ ॥
ହେ କାଶ୍ୟପ! ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଅନ୍ୟ ଭକ୍ଷ୍ୟ-ଭୋଜ୍ୟ ଅଛି, ଯାହା ତୁମେ ପୂର୍ବେ କେବେ ଖାଇ ନାହଁ, ସେସବୁର ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ ନାହିଁ।
12.178.33
अप्राशनमसंस्पर्शमसंदर्शनमेव च ।
पुरुषस्यैष नियमो मन्ये श्रेयो न संशयः ॥ १२.१७८.३३ ॥
ନ ଖାଇବା, ନ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଓ ନ ଦେଖିବା — ଏହା ହିଁ ପୁରୁଷର ନିୟମ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବେ; ଏହା ଶ୍ରେୟସ୍କର, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
12.178.34
पाणिमन्तो बलवन्तो धनवन्तो न संशयः ।
मनुष्या मानुषैरेव दासत्वमुपपादिताः ॥ १२.१७८.३४ ॥
ହାତବାଲା, ବଳବାନ ଓ ଧନୀ ମଣିଷମାନେ — ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ — ମଣିଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଦାସତ୍ୱରେ ପକାଯାଇଛନ୍ତି।
12.178.35
वधबन्धपरिक्लेशैः क्लिश्यन्ते च पुनः पुनः ।
ते खल्वपि रमन्ते च मोदन्ते च हसन्ति च ॥ १२.१७८.३५ ॥
ବଧ, ବନ୍ଧନ ଓ କ୍ଲେଶରେ ସେମାନେ ବାରମ୍ବାର ପୀଡ଼ିତ ହୁଅନ୍ତି; ତଥାପି ସେମାନେ ହିଁ ରମନ୍ତି, ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି ଓ ହସନ୍ତି ମଧ୍ୟ।
12.178.36
अपरे बाहुबलिनः कृतविद्या मनस्विनः ।
जुगुप्सितां च कृपणां पापवृत्तिमुपासते ॥ १२.१७८.३६ ॥
ଅନ୍ୟମାନେ ବାହୁବଳୀ, ବିଦ୍ୟାବାନ ଓ ମନସ୍ୱୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନିନ୍ଦିତ, ଦୀନ ଓ ପାପମୟ ଆଚରଣ ସେବନ କରନ୍ତି।
12.178.37
उत्सहन्ते च ते वृत्तिमन्यामप्युपसेवितुम् ।
स्वकर्मणा तु नियतं भवितव्यं तु तत्तथा ॥ १२.१७८.३७ ॥
ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ଜୀବିକା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥ ହୋଇପାରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ନିଜ କର୍ମ ହିଁ ନିଶ୍ଚିତ ହେବା ଉଚିତ, ତାହା ସେହିପରି ହେବା ଉଚିତ।
12.178.38
न पुल्कसो न चण्डाल आत्मानं त्यक्तुमिच्छति ।
तया तुष्टः स्वया योन्या मायां पश्यस्व यादृशीम् ॥ १२.१७८.३८ ॥
ପୁଲ୍କସ କିମ୍ବା ଚଣ୍ଡାଳ ନିଜକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି ନାହିଁ; ନିଜ ସେହି ଜନ୍ମରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଦେଖ, ଏହା କିପରି ମାୟା।
12.178.39
दृष्ट्वा कुणीन्पक्षहतान्मनुष्यानामयाविनः ।
सुसंपूर्णः स्वया योन्या लब्धलाभोसि काश्यप ॥ १२.१७८.३९ ॥
ଖଞ୍ଜ ଓ ପକ୍ଷାଘାତଗ୍ରସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ଏବଂ ରୋଗମୁକ୍ତ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି, ହେ କାଶ୍ୟପ, ତୁମେ ନିଜ ସେହି ଜନ୍ମରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଲାଭ ପାଇଥିବା ଅଛ।
12.178.40
यदि ब्राह्मणदेहस्ते निरातङ्को निरामयः ।
अङ्गानि च समग्राणि न च लोकेषु धिक्कृतः ॥ १२.१७८.४० ॥
ତୁମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦେହ ଭୟରହିତ ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ ଏବଂ ଅଙ୍ଗସବୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ଓ ଜଗତରେ ତୁମେ ନିନ୍ଦିତ ନୁହଁ,
12.178.41
न केनचित्प्रवादेन सत्येनैवापहारिणा ।
धर्मायोत्तिष्ठ विप्रर्षे नात्मानं त्यक्तुमर्हसि ॥ १२.१७८.४१ ॥
କୌଣସି ଛଳନାରେ ନୁହେଁ, ପାପ ଦୂର କରୁଥିବା ସତ୍ୟରେ ହିଁ — ହେ ବିପ୍ରର୍ଷି, ଧର୍ମ ପାଇଁ ଉଠ; ନିଜକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ତୁମ ପକ୍ଷରେ ଉଚିତ ନୁହେଁ।
12.178.42
यदि ब्रह्मञ्शृणोष्येतच्छ्रद्दधासि च मे वचः ।
वेदोक्तस्यैव धर्मस्य फलं मुख्यमवाप्स्यसि ॥ १२.१७८.४२ ॥
ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ଯଦି ତୁମେ ଏହା ଶୁଣ ଏବଂ ମୋ ବଚନରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖ, ତେବେ ବେଦୋକ୍ତ ଧର୍ମର ମୁଖ୍ୟ ଫଳ ତୁମେ ପାଇବ।
12.178.43
स्वाध्यायमग्निसंस्कारमप्रमत्तोऽनुपालय ।
सत्यं दमं च दानं च स्पर्धिष्ठा मा च केनचित् ॥ १२.१७८.४३ ॥
ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଓ ଅଗ୍ନିସଂସ୍କାର ସାବଧାନତାର ସହ ପାଳନ କର। ସତ୍ୟ, ଦମ ଓ ଦାନ ପାଳନ କର; କାହାସହ ସ୍ପର୍ଧା କର ନାହିଁ।
12.178.44
ये केचन स्वध्ययनाः प्राप्ता यजनयाजनम् ।
कथं ते चानुशोचेयुर्ध्यायेयुर्वाऽप्यशोभनम् ॥ १२.१७८.४४ ॥
ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ କରି ଯଜନ ଓ ଯାଜନର ଫଳ ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ କିପରି ଶୋକ କରିବେ, କିମ୍ବା ଅଶୁଭ ବିଷୟର ଧ୍ୟାନ କରିବେ?
12.178.45
इच्छन्तस्ते विहाराय सुखं महदवाप्नुयुः ।
येऽनुजाताः सुनक्षत्रे सुतिथौ सुमुहूर्तके।
यज्ञदानप्रजेहायां यतन्ते शक्तिपूर्वकम् ॥ १२.१७८.४५ ॥
ଶୁଭ ନକ୍ଷତ୍ର, ଶୁଭ ତିଥି ଓ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଜନ୍ମି ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଓ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଯତ୍ନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବିହାର ଇଚ୍ଛା କରି ମହାନ ସୁଖ ପାଇବେ।
12.178.46
नक्षत्रेष्वासुरेष्वन्ये दुस्तिथौ दुर्मुहूर्तजाः ।
सम्पतन्त्यासुरीं योनिं यज्ञप्रसववर्जिताः ॥ १२.१७८.४६ ॥
ଆସୁରୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ଦୁଷ୍ଟ ତିଥି ଓ ଦୁର୍ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଜନ୍ମି ଯଜ୍ଞଫଳ ରହିତ ଲୋକମାନେ ଆସୁରୀ ଯୋନିରେ ପଡ଼ନ୍ତି।
12.178.47
अहमासं पण्डितको हैतुको वेदनिन्दकः ।
आन्वीक्षिकीं तर्कविद्यामनुरक्तो निरर्थिकाम् ॥ १२.१७८.४७ ॥
ମୁଁ ନିଜକୁ ପଣ୍ଡିତ ବୋଲି ଭାବୁଥିବା, ତର୍କବାଦୀ ଓ ବେଦନିନ୍ଦକ ଥିଲି; ନିରର୍ଥକ ଆନ୍ୱୀକ୍ଷିକୀ ଓ ତର୍କବିଦ୍ୟାରେ ଆସକ୍ତ ଥିଲି।
12.178.48
हेतुवादान्प्रवदिता वक्ता संसत्सु हेतुमत् ।
आक्रोष्टा चातिवक्ता च ब्रह्मवाक्येषु च द्विजान् ॥ १२.१७८.४८ ॥
ସଭାରେ ହେତୁବାଦ ପ୍ରଚାର କରୁଥିବା ବକ୍ତା ଥିଲି; ବ୍ରହ୍ମବାକ୍ୟ ବିଷୟରେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଗାଳି ଦେଉଥିଲି ଓ ଅତ୍ୟଧିକ କହୁଥିଲି।
12.178.49
नास्तिकः सर्वशङ्की च मूर्खः पण्डितमानिकः ।
तस्येयं फलनिर्वृत्तिः सृगालत्वं मम द्विज ॥ १२.१७८.४९ ॥
ନାସ୍ତିକ, ସବୁ ବିଷୟରେ ସନ୍ଦେହୀ, ମୂର୍ଖ ଏବଂ ନିଜକୁ ପଣ୍ଡିତ ଭାବୁଥିବା — ତାହାରି ଫଳ ଏହି; ହେ ଦ୍ୱିଜ, ମୁଁ ଶୃଗାଳ ହେଲି।
12.178.50
अपि जातु तथा तत्स्यादहोरात्रशतैरपि ।
यदहं मानुषीं योनिं सृगालः प्राप्नुयां पुनः ॥ १२.१७८.५० ॥
ଶହ ଶହ ଦିନରାତି ଗଲେ ମଧ୍ୟ କଣ କେବେ ଏପରି ହୋଇପାରେ ଯେ ମୁଁ ଶୃଗାଳ ହୋଇ ପୁଣି ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ପାଇବି?
12.178.51
संतुष्टश्चाप्रमत्तश्च यज्ञदानतपोरतः ।
ज्ञेयं ज्ञाता भवेयं वै वर्ज्यं वर्जयिता तथा ॥ १२.१७८.५१ ॥
ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ସଚେତନ ଏବଂ ଯଜ୍ଞ, ଦାନ, ତପସ୍ୟାରେ ନିରତ ହୋଇ — ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟକୁ ଜାଣିବା ଏବଂ ବର୍ଜନୀୟକୁ ବର୍ଜନ କରିବା ମୁଁ ହେଉଥାନ୍ତି।
12.178.52
ततः स मुनिरुत्थाय काश्यपस्तमुवाच ह ।
अहो बतामि कुशलो बुद्धिमांश्चेति विस्मितः ॥ १२.१७८.५२ ॥
ତା'ପରେ ସେ ମୁନି କଶ୍ୟପ ଉଠି ତାହାକୁ କହିଲେ — "ଅହୋ! ସତରେ ମୁଁ କୁଶଳ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ" ବୋଲି ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।
12.178.53
समवैक्षत तं विप्रो ज्ञानदीर्घेण चक्षुषा ।
ददर्श चैनं देवानां देवमिन्द्रं शचीपतिम् ॥ १२.१७८.५३ ॥
ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜ୍ଞାନର ଦୀର୍ଘ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାହାକୁ ଦେଖିଲେ; ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବ, ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
12.178.54
ततः संपूजयामास काश्यपो हरिवाहनम् ।
अनुज्ञातस्तु तेनाथ प्रविवेश स्वमालयम् ॥ १२.१७८.५४ ॥
ତା'ପରେ କଶ୍ୟପ ହରିବାହନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ପୂଜା କଲେ; ତାଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ନିଜ ଆଳୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।