摩诃婆罗多 · 章 12.178
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.178.1
बान्धवाः कर्म वित्तं वा प्रज्ञा वेह पितामह ।
नरस्य का प्रतिष्ठा स्यादेतत्पृष्टो वदस्व मे ॥ १२.१७८.१ ॥
亲属、行为、财富，还是智慧——祖父啊，在此世间，人的根基是什么？我问您，请告诉我。
12.178.2
प्रज्ञा प्रतिष्ठा भूतानां प्रज्ञा लाभः परो मतः ।
प्रज्ञा निःश्रेयसी लोके प्रज्ञा स्वर्गो मतः सताम् ॥ १२.१७८.२ ॥
智慧是众生的根基；获得智慧被认为是至高无上的。在世间，唯有智慧能带来至善；在善人看来，智慧即是天堂。
12.178.3
प्रज्ञया प्रापितार्थो हि बलिरैश्वर्यसंक्षये ।
प्रह्लादो नमुचिर्मङ्किस्तस्याः किं विद्यते परम् ॥ १२.१७८.३ ॥
Bali 凭借智慧，即使失去王权也达成了目的；Prahlāda、Namuci 与 Maṅki 也是如此。还有什么比这智慧更高？
12.178.4
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
इन्द्रकाश्यपसंवादं तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.१७८.४ ॥
关于此事，人们也讲述这段古老的故事——因陀罗与迦叶的对话。般遮罗之王，请听。
12.178.5
वैश्यः कश्चिदृषिसुतं काश्यपं संशितव्रतम् ।
रथेन पातयामास श्रीमान्दृप्तस्तपस्विनम् ॥ १२.१७८.५ ॥
一位富有而傲慢的商人，用车将苦行严谨的仙人之子迦叶撞倒在地——那位苦行者。
12.178.6
आर्तः स पतितः क्रुद्धस्त्यक्त्वाऽऽत्मानमथाब्रवीत् ।
मरिष्याम्यधनस्येह जीवितार्थो न विद्यते ॥ १२.१७८.६ ॥
他痛苦、倒地而愤怒，决意舍弃性命，说道：“我无财而将死；在这世上，我活着已无意义。”
12.178.7
तथा मुमूर्षमासीनमकूजन्तमचेतसम् ।
इन्द्रः सृगालरूपेण बभाषे क्षुब्धमानसम् ॥ १२.१७८.७ ॥
于是因陀罗化作豺狼,对那坐着想要死去、不哭泣、失去知觉、心神慌乱的人说话。
12.178.8
मनुष्ययोनिमिच्छन्ति सर्वभूतानि सर्वशः ।
मनुष्यत्वे च विप्रत्वं सर्व एवाभिनन्दति ॥ १२.१७८.८ ॥
一切众生都渴望人身;作为人,人人都欣喜于婆罗门的身份。
12.178.9
मनुष्यो ब्राह्मणश्चासि श्रोत्रियश्चासि काश्यप ।
सुदुर्लभमवाप्यैतन्न दोषान्मर्तुमर्हसि ॥ १२.१७८.९ ॥
你是人,是婆罗门,也是精通吠陀的人,迦叶波啊。得到如此难得之物,你不应因某种过失而死。
12.178.10
सर्वे लाभाः साभिमाना इति सत्यवती श्रुतिः ।
संतोषणीयरूपोऽसि लोभाद्यदभिमन्यसे ॥ १२.१७८.१० ॥
“一切所得都伴随着傲慢”,真实的圣典如是说。你本是可以知足之人,却因贪欲而自高自大。
12.178.11
अहो सिद्धार्थता तेषां येषां सन्तीह पाणयः ।
अतीव स्पृहये तेषां येषां सन्तीह पाणयः ॥ १२.१७८.११ ॥
啊,有手的人是多么成功!我非常羡慕这里有手的人。
12.178.12
पाणिमद्भ्यः स्पृहाऽस्माकं यथा तव धनस्य वै ।
न पाणिलाभादधिको लाभः कश्चन विद्यते ॥ १२.१७८.१२ ॥
我们对有手之人的渴望,正如你对财富的渴望。没有比得到一只手更大的所得了。
12.178.13
अपाणित्वाद्वयं ब्रह्मन्कण्टकं नोद्धरामहे ।
जन्तूनुच्चावचानङ्गे दशतो न कषाम वा ॥ १२.१७८.१३ ॥
婆罗门啊，因为没有手，我们拔不出刺，也赶不走或抓不到咬在身上的各种小虫。
12.178.14
अथ येषां पुनः पाणी देवदत्तौ दशाङ्गुली ।
उद्धरन्ति कृमीनङ्गाद्दशतो निकषन्ति च ॥ १२.१७८.१४ ॥
然而，拥有天赐双手和十指的人，能从身上取出蛆虫，并把咬人的东西捏碎。
12.178.15
वर्षाहिमातपानां च परित्राणानि कुर्वते ।
चेलमन्नं सुखं शय्यां निवातं चोपभुञ्जते ॥ १२.१७८.१५ ॥
他们防备雨、雪和酷热，享用衣物、食物、舒适、床铺以及避风的地方。
12.178.16
अधिष्ठाय च गां लोके भुञ्जते वाहयन्ति च ।
उपायैर्बहुभिश्चैव वश्यानात्मनि कुर्वते ॥ १२.१७८.१६ ॥
在世间，他们骑上牛、使用它并驱赶它，又以种种方法使臣属归于自己的掌控之下。
12.178.17
ये खल्वजिह्वाः कृपणा अल्पप्राणा अपाणयः ।
सहन्ते तानि दुःखानि दिष्ट्या त्वं न तथा मुने ॥ १२.१७८.१७ ॥
那些没有舌头、气息微弱、没有手的可怜之物承受着那些苦难；哦，贤者，你幸运地不是那样。
12.178.18
दिष्ट्या त्वं न शृगालो वै न कृमिर्न च मूषकः ।
न सर्पो न च मण्डूको न चान्यः पापयोनिजः ॥ १२.१७८.१८ ॥
幸运的是，你不是豺狼，不是蛆虫，不是老鼠，不是蛇，不是青蛙，也不是其他生于罪恶胎中的生灵。
12.178.19
एतावताऽपि लाभेन तोष्टुमर्हसि काश्यप ।
किं पुनर्योसि सत्वानां सर्वेषां ब्राह्मणोत्तमः ॥ १२.१७८.१९ ॥
迦叶啊，即使有这点所得，你也应当知足。何况你是一切众生中最优秀的婆罗门。
12.178.20
इमे मां कृमयोऽदन्ति येषामुद्धरणाय वै ।
नास्ति शक्तिरपाणित्वात्पश्यावस्थामिमां मम ॥ १२.१७८.२० ॥
这些虫子在吃我，我因为没有手，没有力量驱赶它们。请看我此刻的处境。
12.178.21
अकार्यमिति चैवेमं नात्मानं संत्यजाम्यहम् ।
नातः पापीयसीं योनिं पतेयमपरामिति ॥ १२.१७८.२१ ॥
我认为这是不可为之事，所以不舍弃自己，以免再堕入比此更有罪的生命形态。
12.178.22
मध्ये वै पापयोनीनां सृगालीयामहं गतः ।
पापीयस्यो बहुतरा इतोऽन्याः पापयोनयः ॥ १२.१७८.२२ ॥
在诸多罪恶的生命形态中，我堕入了豺狼之身。此外还有许多比这更有罪的生命形态。
12.178.23
जात्यैवैके सुखितराः सन्त्यन्ये भृशदुःखिताः ।
नैकान्तं सुखमेवेह क्वचित्पश्यामि कस्यचित् ॥ १२.१७८.२३ ॥
有些人生来就更加快乐，另一些人则极其痛苦。在这里，我从未在任何人身上见到绝对的快乐。
12.178.24
मनुष्या ह्याढ्यतां प्राप्य राज्यमिच्छन्त्यनन्तरम् ।
राज्याद्देवत्वमिच्छन्ति देवत्वादिन्द्रतामपि ॥ १२.१७८.२४ ॥
人们得到财富之后便想要王位；得到王位便想成为神；成为神又想要因陀罗的地位。
12.178.25
भवेस्त्वं यद्यपि त्वाढ्यो न राजा न च दैवतम् ।
देवत्वं प्राप्य चेन्द्रत्वं नैव तुष्येस्तथा सति ॥ १२.१७८.२५ ॥
即使你富有，不是国王也不是神，即便获得神性与因陀罗之位，你也不会满足。
12.178.26
न तृप्तिः प्रियलाभेऽस्ति तृष्णा नाद्भिः प्रशाम्यति ।
संप्रज्वलति सा भूयः समिद्भिरिव पावकः ॥ १२.१७८.२६ ॥
获得所爱之物并不能令人满足；渴爱不能以水熄灭。它会再次燃烧，正如火遇柴薪复又燃起。
12.178.27
अस्त्येव त्वयि शोकोऽपि हर्षश्चापि तथा त्वयि ।
सुखदुःखे तथा चोभे तत्र का परिदेवना ॥ १२.१७८.२७ ॥
你身中确有悲，也有喜。苦与乐二者皆在你之中；那又何必哀叹呢？
12.178.28
परिच्छिद्यैव कामानां सर्वेषां चैव कर्मणाम् ।
मूलं बुद्धीन्द्रियग्रामं शकुन्तानिव पञ्जरे ॥ १२.१७८.२८ ॥
一切欲望与一切行为的根源，是觉智与诸根之众。应当将它们彻底斩断，如同把笼中的鸟放出来一样。
12.178.29
न द्वितीयस्य शिरसश्छेदनं विद्यते क्वचित् ।
न च पाणेस्तृतीयस्य यन्नास्ति न ततो भयम् ॥ १२.१७८.२९ ॥
第二个头被砍断之事从无发生，第三只手也不存在；没有之物，便无由生惧。
12.178.30
न खल्वप्यरसज्ञस्य कामः क्वचन जायते ।
संस्पर्शाद्दर्शनाद्वापि श्रवणाद्वापि जायते ॥ १२.१७८.३० ॥
确实，对于不知味的人，欲望无处生起；欲望由触、由见，或也由闻而生。
12.178.31
न त्वं स्मरसि वारुण्या लट्वाकानां च पक्षिणाम् ।
ताभ्यां चाभ्यधिको भक्ष्यो न कश्चिद्विद्यते क्वचित् ॥ १२.१७८.३१ ॥
你不记得婆罗尼酒和拉特瓦卡鸟吗？没有任何食物比这两者更胜一筹。
12.178.32
यानि चान्यानि भूतेषु भक्ष्यभोज्यानि काश्यप ।
येषामभुक्तपूर्वाणि तेषामस्मृतिरेव ते ॥ १२.१७८.३२ ॥
迦叶啊，众生之中其他可食可饮之物，你从未曾食用过的，你连它们的记忆都没有。
12.178.33
अप्राशनमसंस्पर्शमसंदर्शनमेव च ।
पुरुषस्यैष नियमो मन्ये श्रेयो न संशयः ॥ १२.१७८.३३ ॥
不食、不触、不见，我认为这就是人的戒律；这是更好的，毫无疑问。
12.178.34
पाणिमन्तो बलवन्तो धनवन्तो न संशयः ।
मनुष्या मानुषैरेव दासत्वमुपपादिताः ॥ १२.१७८.३४ ॥
有手、有力、富有的人——这毫无疑问——却被人自己降为奴隶。
12.178.35
वधबन्धपरिक्लेशैः क्लिश्यन्ते च पुनः पुनः ।
ते खल्वपि रमन्ते च मोदन्ते च हसन्ति च ॥ १२.१७८.३५ ॥
他们一次又一次地遭受杀戮、捆绑与折磨；然而他们自己仍然玩乐、欢喜，甚至欢笑。
12.178.36
अपरे बाहुबलिनः कृतविद्या मनस्विनः ।
जुगुप्सितां च कृपणां पापवृत्तिमुपासते ॥ १२.१७८.३६ ॥
另一些人，臂力强大、学识渊博、志气高远，却奉行卑劣、可怜而罪恶的行为。
12.178.37
उत्सहन्ते च ते वृत्तिमन्यामप्युपसेवितुम् ।
स्वकर्मणा तु नियतं भवितव्यं तु तत्तथा ॥ १२.१७८.३७ ॥
他们也能去从事另一种生计；然而自己的职分必须确定，应当如此。
12.178.38
न पुल्कसो न चण्डाल आत्मानं त्यक्तुमिच्छति ।
तया तुष्टः स्वया योन्या मायां पश्यस्व यादृशीम् ॥ १२.१७८.३८ ॥
无论是富尔卡萨还是旃陀罗，都不愿舍弃自己；你应满足于自己所生之种姓，看看这是何等的幻象。
12.178.39
दृष्ट्वा कुणीन्पक्षहतान्मनुष्यानामयाविनः ।
सुसंपूर्णः स्वया योन्या लब्धलाभोसि काश्यप ॥ १२.१७८.३९ ॥
看见那些肢体残废、半身瘫痪的人，以及无病的人，迦叶啊，你在自己所生之中已经圆满，并获得了收益。
12.178.40
यदि ब्राह्मणदेहस्ते निरातङ्को निरामयः ।
अङ्गानि च समग्राणि न च लोकेषु धिक्कृतः ॥ १२.१७८.४० ॥
若你婆罗门之身无惧无病，肢体完整，且在世人之中未受轻贱，
12.178.41
न केनचित्प्रवादेन सत्येनैवापहारिणा ।
धर्मायोत्तिष्ठ विप्रर्षे नात्मानं त्यक्तुमर्हसि ॥ १२.१७८.४१ ॥
不要借任何托辞，只以那能消除罪恶的真理为依靠。婆罗门仙人啊，为了法而起来吧；你不应舍弃自己。
12.178.42
यदि ब्रह्मञ्शृणोष्येतच्छ्रद्दधासि च मे वचः ।
वेदोक्तस्यैव धर्मस्य फलं मुख्यमवाप्स्यसि ॥ १२.१७८.४२ ॥
婆罗门啊，若你听闻此言并信我的话语，你将获得吠陀所说的法的主要果报。
12.178.43
स्वाध्यायमग्निसंस्कारमप्रमत्तोऽनुपालय ।
सत्यं दमं च दानं च स्पर्धिष्ठा मा च केनचित् ॥ १२.१७८.४३ ॥
以不懈的谨慎守持吠陀的诵习与圣火之礼。坚守真实、克制与布施，不要与任何人争胜。
12.178.44
ये केचन स्वध्ययनाः प्राप्ता यजनयाजनम् ।
कथं ते चानुशोचेयुर्ध्यायेयुर्वाऽप्यशोभनम् ॥ १२.१७८.४४ ॥
那些专心诵习吠陀、获得了自行祭祀与为人主祭之果的人，怎会悲叹，或思念不吉之事呢？
12.178.45
इच्छन्तस्ते विहाराय सुखं महदवाप्नुयुः ।
येऽनुजाताः सुनक्षत्रे सुतिथौ सुमुहूर्तके।
यज्ञदानप्रजेहायां यतन्ते शक्तिपूर्वकम् ॥ १२.१७८.४५ ॥
生于吉星、吉日与吉时，并以全部力量致力于祭祀、布施与子嗣的人，怀着游乐之愿，将获得极大的快乐。
12.178.46
नक्षत्रेष्वासुरेष्वन्ये दुस्तिथौ दुर्मुहूर्तजाः ।
सम्पतन्त्यासुरीं योनिं यज्ञप्रसववर्जिताः ॥ १२.१७८.४६ ॥
其他人生于阿修罗之星宿、凶日与凶时，失去祭祀之果，便堕入阿修罗之胎。
12.178.47
अहमासं पण्डितको हैतुको वेदनिन्दकः ।
आन्वीक्षिकीं तर्कविद्यामनुरक्तो निरर्थिकाम् ॥ १२.१७८.४७ ॥
我曾自命博学，好辩论、诋毁吠陀，沉迷于无益的思辨之学与论理之术。
12.178.48
हेतुवादान्प्रवदिता वक्ता संसत्सु हेतुमत् ।
आक्रोष्टा चातिवक्ता च ब्रह्मवाक्येषु च द्विजान् ॥ १२.१७८.४८ ॥
我在集会上是善于以理辩论的辩士，对梵志之言辱骂婆罗门，且话多无节。
12.178.49
नास्तिकः सर्वशङ्की च मूर्खः पण्डितमानिकः ।
तस्येयं फलनिर्वृत्तिः सृगालत्वं मम द्विज ॥ १२.१७८.४९ ॥
无信者、凡事怀疑者、愚昧而自以为博学者，其果报便是：我变成了豺狼，哦，再生者。
12.178.50
अपि जातु तथा तत्स्यादहोरात्रशतैरपि ।
यदहं मानुषीं योनिं सृगालः प्राप्नुयां पुनः ॥ १२.१७८.५० ॥
即便经过数百昼夜，我从豺狼之身，是否还能再次获得人身？
12.178.51
संतुष्टश्चाप्रमत्तश्च यज्ञदानतपोरतः ।
ज्ञेयं ज्ञाता भवेयं वै वर्ज्यं वर्जयिता तथा ॥ १२.१७८.५१ ॥
知足、警觉，并专心于祭祀、布施与苦行，我应当成为知所应知、弃所应弃之人。
12.178.52
ततः स मुनिरुत्थाय काश्यपस्तमुवाच ह ।
अहो बतामि कुशलो बुद्धिमांश्चेति विस्मितः ॥ १२.१७८.५२ ॥
于是迦叶仙人起身对他说，心中惊讶：“啊！我确实是善巧而有智慧的。”
12.178.53
समवैक्षत तं विप्रो ज्ञानदीर्घेण चक्षुषा ।
ददर्श चैनं देवानां देवमिन्द्रं शचीपतिम् ॥ १२.१७८.५३ ॥
那位婆罗门以智慧的远眼审视他，看见了：诸神之神、舍estate之主因陀罗。
12.178.54
ततः संपूजयामास काश्यपो हरिवाहनम् ।
अनुज्ञातस्तु तेनाथ प्रविवेश स्वमालयम् ॥ १२.१७८.५४ ॥
随后迦叶恭敬地供奉了驾驭黄褐色骏马的因陀罗；得其允许后，便走进自己的住所。