Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.181

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

12.181.1

मेरुमध्ये स्थितो ब्रह्मा कथं स ससृजे प्रजाः ।
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व याथातथ्येन पृच्छतः ॥ १२.१८१.१ ॥

ମେରୁର ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ ବ୍ରହ୍ମା କିପରି ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ? ମୁଁ ପଚାରୁଥିବା ଏ ସବୁ ମୋତେ ଯଥାର୍ଥରେ କୁହନ୍ତୁ।

12.181.2

प्रजाविसर्गं पूर्वं स मानसो मनसाऽसृजत् ।
संरक्षणार्थं भूतानां सृष्टं प्रथमतो जलम् ॥ १२.१८१.२ ॥

ପୂର୍ବରୁ ସେହି ମାନସ ବ୍ରହ୍ମା ମନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ଜଳ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା।

12.181.3

यत्प्राणः सर्वभूतानां वर्धन्ते येन च प्रजाः ।
परित्यक्ताश्च नश्यन्ति तेनेदं सर्वमावृतम् ॥ १२.१८१.३ ॥

ଯାହା ସର୍ବ ଭୂତର ପ୍ରାଣ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜାମାନେ ବଢ଼ନ୍ତି, ଯାହାକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ ସେମାନେ ନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ସେହି ଦ୍ୱାରା ଏ ସବୁ ଆବୃତ।

12.181.4

पृथिवी पर्वता मेघा मूर्तिमन्तश्च ये परे ।
सर्वं तद्वारुणं ज्ञेयमापस्तस्तम्भिरे हि ताः ॥ १२.१८१.४ ॥

ପୃଥିବୀ, ପର୍ବତ, ମେଘ ଏବଂ ଆଉ ଯାହା ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ ଅଛି — ସେ ସବୁ ବାରୁଣ (ଜଳସମ୍ବନ୍ଧୀ) ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ୍; କାରଣ ସେହି ଜଳମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥିର ଧରିଛନ୍ତି।

12.181.5

कथं सलिलमुत्पन्नं कथं चैवाग्निमारुतौ ।
कथं वा मेदिनी सृष्टेत्यत्र मे संशयो महान् ॥ १२.१८१.५ ॥

ଜଳ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁ କିପରି (ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ), କିମ୍ବା ପୃଥିବୀ କିପରି ସୃଷ୍ଟ ହେଲା — ଏଥିରେ ମୋର ବଡ଼ ସନ୍ଦେହ ଅଛି।

12.181.6

ब्रह्मकल्पे पुरा ब्रह्मन्ब्रह्मर्षीणां समागमे ।
लोकसंभवसन्देहः समुत्पन्नो महात्मनाम् ॥ १२.१८१.६ ॥

ପୂର୍ବରେ ବ୍ରହ୍ମକଳ୍ପରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନଙ୍କ ସମାଗମରେ, ଲୋକମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ଦେହ ଉପଜିଲା।

12.181.7

तेऽतिष्ठन्ध्यानमालम्ब्य मौनमास्थाय निश्चलाः ।
त्यक्ताहाराः पवनपा दिव्यं वर्षशतं द्विजाः ॥ १२.१८१.७ ॥

ସେମାନେ ଧ୍ୟାନକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ମୌନ ଧାରଣ କରି, ଅଚଳ ହୋଇ ଠିଆ ହେଲେ; ଆହାର ତ୍ୟାଗ କରି, କେବଳ ପବନ ପାନ କରି, ସେହି ଦ୍ୱିଜଗଣ ଦିବ୍ୟ ଶହେ ବର୍ଷ ଠିଆ ରହିଲେ।

12.181.8

तेषां ब्रह्ममयी वाणी सर्वेषां श्रोत्रमागमत् ।
दिव्या सरस्वती तत्र संबभूव नभस्तलात् ॥ १२.१८१.८ ॥

ସେମାନଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମମୟୀ ବାଣୀ ସମସ୍ତଙ୍କ କାନରେ ପହଞ୍ଚିଲା; ସେଠାରେ ଆକାଶରୁ ଦିବ୍ୟା ସରସ୍ୱତୀ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

12.181.9

पुराऽस्तमितनिःशब्दमाकाशमचलोपमम् ।
नष्टचन्द्रार्कपवनं प्रसुप्तमिव संबभौ ॥ १२.१८१.९ ॥

ପୂର୍ବରୁ ଆକାଶ, ଯେପରି ଅସ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି ସେପରି ନିଃଶବ୍ଦ, ପର୍ବତ ପରି ଅଚଳ ଥିଲା; ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପବନ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ପରି, ତାହା ଶୋଇଥିବା ପରି ଦେଖାଗଲା।

12.181.10

ततः सलिलमुत्पन्नं तमसीवापरं तमः ।
तस्माच्च सलिलोत्पीडात्समजायत मारुतः ॥ १२.१८१.१० ॥

ତା'ପରେ ଜଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଅନ୍ଧାରରେ ଯେପରି ଆଉ ଏକ ଅନ୍ଧାର; ଏବଂ ସେହି ଜଳର ଚାପରୁ ପବନ ଜନ୍ମିଲା।

12.181.11

यथा भाजनमच्छिद्रं निःशब्दमिह लक्ष्यते ।
तच्चाम्भसा पूर्यमाणं सशब्दं कुरुतेऽनिलः ॥ १२.१८१.११ ॥

ଛିଦ୍ରହୀନ ପାତ୍ର ଏଠାରେ ଶବ୍ଦହୀନ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାବେଳେ ପବନ ତାହାରେ ଶବ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି କରେ।

12.181.12

तथा सलिलसंरुद्धे नभसोन्ते निरन्तरे ।
भित्त्वाऽर्णवतलं वायुः समुत्पतति घोषवान् ॥ १२.१८१.१२ ॥

ସେହିପରି, ଜଳରେ ଘେରା, ଅନ୍ତହୀନ ଓ ନିରନ୍ତର ଆକାଶରେ, ପବନ ସମୁଦ୍ରତଳ ଭେଦ କରି ଘୋଷ ସହିତ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠିଲା।

12.181.13

स एष चरते वायुरर्णवोत्पीडसंभवः ।
आकाशस्थानमासाद्य प्रशान्तिं नाधिगच्छति ॥ १२.१८१.१३ ॥

ସମୁଦ୍ରର ଚାପରୁ ଜାତ ଏହି ବାୟୁ ବୁଲିବୁଲି ଚାଲେ। ଆକାଶରେ ସ୍ଥାନ ପାଇ ବି ସେ ଶାନ୍ତି ପାଏ ନାହିଁ।

12.181.14

तस्मिन्वाय्वम्बुसंघर्षे दीप्ततेजा महाबलः ।
प्रादुर्बभूवोर्ध्वशिखः कृत्वा निस्तिमिरं नभः ॥ १२.१८१.१४ ॥

ବାୟୁ ଓ ଜଳର ସେହି ସଂଘର୍ଷରେ ଦୀପ୍ତ ତେଜ ଓ ମହାବଳ ଅଗ୍ନି ପ୍ରକଟ ହେଲେ; ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଶିଖାରେ ଆକାଶକୁ ଅନ୍ଧକାରହୀନ କଲେ।

12.181.15

अग्निः पवनसंयुक्तः स्वात्समुत्क्षिपते जलम् ।
सोऽग्निमारुतसंयोगाद्धनत्वमुपपद्यते ॥ १२.१८१.१५ ॥

ପବନ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ନି ନିଜ ସ୍ୱଭାବରୁ ଜଳକୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠାଏ। ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁର ସଂଯୋଗରେ ତାହା ଘନତ୍ୱ ପାଏ।

12.181.16

तस्याकाशान्निपतितः स्नेहस्तिष्ठति योऽपरः ।
स संघातत्वमापन्नो भूमित्वमनुगच्छति ॥ १२.१८१.१६ ॥

ଆକାଶରୁ ପଡ଼ି ରହିଥିବା ସେହି ସ୍ନେହ (ଆର୍ଦ୍ରତା) ଅନ୍ୟ। ତାହା ଘନୀଭୂତ ହୋଇ ପୃଥିବୀ-ଭାବ ପାଏ।

12.181.17

रसानां सर्वगन्धानां स्नेहानां प्राणिनां तथा ।
भूमिर्योनिरिह ज्ञेया यस्यां सर्वं प्रसूयते ॥ १२.१८१.१७ ॥

ରସ, ସମସ୍ତ ଗନ୍ଧ, ସ୍ନେହ ଓ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ସେହିପରି, ଏଠାରେ ପୃଥିବୀ ହିଁ ଯୋନି ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ; ଯାହାଠାରୁ ସବୁ ଜନ୍ମେ।