Mahābhārata · Adhyāya 12.183
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.183.1
पार्थिवं धातुमाश्रित्य शारीरोऽग्निः कथं भवेत् ।
अवकाशविशेषेण कथं वर्तयतेऽनिलः ॥ १२.१८३.१ ॥
Apoyándose en el elemento terrestre, ¿cómo llega a existir el fuego corporal? Y por medio de un espacio particular, ¿cómo lo pone en movimiento el viento?
12.183.2
वायोर्गतिमहं ब्रह्मन्कीर्तयिष्यामि तेऽनघ ।
प्राणिनामनिलो देहान्यथा चेष्टयते बली ॥ १२.१८३.२ ॥
Oh brahmán, oh sin mancha, te describiré el curso del viento, cómo el poderoso viento mueve los cuerpos de los seres vivos.
12.183.3
श्रितो मूर्धानमग्निस्तु शरीरं परिपालयन् ।
प्राणो मूर्धनि चाग्नौ च वर्तमानो विचेष्टने ॥ १२.१८३.३ ॥
Asentado en la cabeza, el fuego protege el cuerpo; y el aliento, morando en la cabeza y en el fuego, actúa en sus movimientos.
12.183.4
स जन्तुः सर्वभूतात्मा पुरुषः स सनातनः ।
मनो बुद्धिरहंकारो भूतानि विषयाश्च सः ॥ १२.१८३.४ ॥
Ese ser vivo, el ser de todas las criaturas, es aquel Puruṣa eterno; él es también la mente, el intelecto, el ego, los elementos y los objetos de los sentidos.
12.183.5
एवं त्विह स सर्वत्र प्राणेन परिपाल्यते ।
कोष्ठतस्तु समानेन स्वां स्वां गतिमुपाश्रितः ॥ १२.१८३.५ ॥
Así, él es protegido aquí en todas partes por el aliento; y desde la cavidad del vientre, por medio de samāna, adopta su propio curso.
12.183.6
वस्तिमूलं गुदं चैव पावकं समुपाश्रितः ।
वहन्मूत्रं पुरीषं चाप्यपानः परिवर्तते ॥ १२.१८३.६ ॥
Apoyado en la base de la vejiga, en el ano y en el fuego, llevando orina y excremento, el apāna se mueve.
12.183.7
प्रयत्ने कर्मणि बले य एकस्त्रिषु वर्तते ।
उदान इति तं प्राहुरध्यात्मकुशला जनाः ॥ १२.१८३.७ ॥
Aquel que, solo, permanece en el esfuerzo, la acción y la fuerza: a eso los expertos en lo interior llaman udāna.
12.183.8
संधिष्वपि च सर्वेषु सन्निविष्टस्तथाऽनिलः ।
शरीरेषु मनुष्याणां व्यान इत्युपदिश्यते ॥ १२.१८३.८ ॥
Asentado así también en todas las articulaciones, el viento se enseña como vyāna en los cuerpos de los hombres.
12.183.9
धातुष्वग्निस्तु विततः समानोऽग्निः समीरितः ।
रसान्धातूंश्च दोषांश्च वर्तयन्नवतिष्ठते ॥ १२.१८३.९ ॥
El fuego extendido en los tejidos es samāna; puesto en movimiento, permanece transformando los jugos, los tejidos y los humores.
12.183.10
अपानप्राणयोर्मध्ये प्राणापानसमाहितः ।
समन्वितस्त्वधिष्ठानं सम्यक्पचति पावकः ॥ १२.१८३.१० ॥
Entre apāna y prāṇa, unido a prāṇa y apāna, el fuego unido a su asiento cuece bien.
12.183.11
आस्यं हि पायुसंयुक्तमन्ते स्याद्गुदसंज्ञितम् ।
स्रोतस्तस्मात्प्रजायन्ते सर्वस्रोतांसि देहिनाम् ॥ १२.१८३.११ ॥
La boca, unida al ano, al final se llama gud; de esto nacen todos los canales de los seres encarnados.
12.183.12
प्राणानां सन्निपाताच्च सन्निपातः प्रजायते ।
ऊष्मा सोग्निरिति ज्ञेयो योऽन्नं पचति देहिनाम् ॥ १२.१८३.१२ ॥
De la unión de los alientos surge la unión; ese calor ha de conocerse como fuego, el que cuece el alimento de los seres encarnados.
12.183.13
अग्निवेगवहः प्राणो गुदान्ते प्रतिहन्यते ।
स ऊर्ध्वमागम्य पुनः समुत्क्षिपति पावकम् ॥ १२.१८३.१३ ॥
El aliento que porta la fuerza del fuego es detenido al final del ano. Subiendo de nuevo, vuelve a lanzar hacia arriba el fuego.
12.183.14
पक्वाशयस्त्वधो नाभ्या ऊर्ध्वमामाशयः स्मृतः ।
नाभिमध्ये शरीरस्य सर्वे प्राणाः समाश्रिताः ॥ १२.१८३.१४ ॥
Bajo el ombligo está el intestino de la digestión, y sobre él el estómago, recipiente de lo no digerido. En el centro del ombligo del cuerpo se asientan todos los alientos vitales.
12.183.15
प्रसृता हृदयात्सर्वास्तिर्यगूर्ध्वमधस्तथा ।
वहन्त्यन्नरसान्नाड्यो दशप्राणप्रचोदिताः ॥ १२.१८३.१५ ॥
Desde el corazón se extienden todos los canales, de lado, hacia arriba y hacia abajo, y, impulsados por los diez alientos vitales, transportan la esencia del alimento.
12.183.16
एष मार्गोऽथ योगानां येन गच्छन्ति तत्पदम् ।
जितक्लमासना धीरा सूर्धन्यात्मानमादधन् ॥ १२.१८३.१६ ॥
Este es el camino de los yogas por el cual los firmes van a ese estado, habiendo vencido la fatiga, firmes en la postura, fijando el yo en la coronilla.
12.183.17
एवं सर्वेषु विहितः प्राणापानेषु देहिनाम् ।
तस्मिन्योऽवस्थितो नित्यमग्निः स्थाल्यामिवाहितः। ॥ १२.१८३.१७ ॥
Así queda dispuesto en todos los alientos inspirados y espirados de los seres encarnados; el fuego que siempre reside en ellos es como un fuego puesto en una olla.