ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.184
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.184.1
यदि प्राणयते वायुर्वायुरेव विचेष्टते ।
श्वसित्याभाषते चैव तस्माज्जीवो निरर्थकः ॥ १२.१८४.१ ॥
ଯଦି ବାୟୁ ହିଁ ପ୍ରାଣ ଧାରଣ କରେ, ବାୟୁ ହିଁ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ଶ୍ୱାସ ନିଏ ଓ କଥା କହେ, ତେବେ ଜୀବ ନିରର୍ଥକ।
12.184.2
यदूष्मभाव आग्नेयो वह्निना पच्यते यदि ।
अग्निर्जरयते चैतत्तस्माज्जीवो निरर्थकः ॥ १२.१८४.२ ॥
ଯଦି ଉଷ୍ମତା ଅଗ୍ନିଜ, ଅଗ୍ନିରେ ହିଁ ପକାଯାଏ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ହିଁ ଏହାକୁ ଜୀର୍ଣ୍ଣ କରେ, ତେବେ ଜୀବ ନିରର୍ଥକ।
12.184.3
जन्तोः प्रमीयमाणस्य जीवो नैवोपलभ्यते ।
वायुरेव जहात्येनमूष्मभावश्च नश्यति ॥ १२.१८४.३ ॥
ମରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀର ଜୀବ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ; ବାୟୁ ହିଁ ତାହାକୁ ଛାଡ଼େ ଏବଂ ଉଷ୍ମତା ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
12.184.4
यदि वायुमयो जीवः संश्लेषो यदि वायुना ।
वायुमण्डलवद्दृश्येद्गच्छन्सह मरुद्गणैः ॥ १२.१८४.४ ॥
ଯଦି ଜୀବ ବାୟୁମୟ, ବାୟୁ ସହିତ ସଂଯୋଗ ଥାଏ, ତେବେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ପରି ଦେଖାଯାଇ ମରୁଦ୍ଗଣ ସହିତ ଯାଉଥିବା ଦେଖାଯିବା ଉଚିତ।
12.184.5
श्लेष्मं वा यदि वा जीवः सह तेन प्रणश्यति ।
महार्णववियुक्तत्वादन्यत्सलिलभाजनम् ॥ १२.१८४.५ ॥
ଯଦି ଜୀବ କଫ ସହିତ ହିଁ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, କିମ୍ବା ମହାସାଗରରୁ ବିଛିନ୍ନ ଜଳପାତ୍ର ପରି ହୁଏ,
12.184.6
यत्क्षिपेत्सलिलं कूपे प्रदीपं वा हुताशने ।
तन्नश्यत्युभयं तद्वज्जीवो वातानलात्मकः ॥ १२.१८४.६ ॥
କୂଅରେ ପକାଯାଇଥିବା ଜଳ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିରେ ପକାଯାଇଥିବା ଦୀପ ଉଭୟ ନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ସେହିପରି ବାୟୁ-ଅଗ୍ନିସ୍ୱରୂପ ଜୀବ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
12.184.7
पञ्च साधारणो ह्यस्मिञ्शरीरे जीवितं कुतः ।
तेषामन्यतरत्यागाच्चतुर्णां नास्ति संग्रहः ॥ १२.१८४.७ ॥
ଏହି ଶରୀରରେ ପାଞ୍ଚଟି ସାଧାରଣ ତତ୍ତ୍ୱ ଅଛି; ତେବେ ଜୀବନ କେଉଁଠୁ? ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଛାଡିଲେ ଚାରିର ସଂଗ୍ରହ ରହେ ନାହିଁ।
12.184.8
नश्यन्त्यापो ह्यनाधाराद्वायुरुच्छ्वासनिग्रहात् ।
नश्यते कोष्ठभेदात्खमग्निर्नश्यत्यभोजनात् ॥ १२.१८४.८ ॥
ଆଧାର ନ ଥିଲେ ଜଳ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ଶ୍ୱାସ ରୋକିଲେ ବାୟୁ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ପେଟ ଫାଟିଲେ ଆକାଶ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ଭୋଜନ ନ ମିଳିଲେ ଅଗ୍ନି ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
12.184.9
व्याधिप्राणपरिक्लेशैर्मेदिनी चैव शीर्यते ।
पीडितेऽन्यतमे ह्येषां संघातो याति पञ्चताम् ॥ १२.१८४.९ ॥
ରୋଗ ଓ ପ୍ରାଣର କ୍ଲେଶରେ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୀଣ ହୁଏ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ପୀଡିତ ହେଲେ ଏହି ସଂଘାତ ପଞ୍ଚତ୍ୱକୁ ଯାଏ।
12.184.10
तस्मिन्पञ्चत्वमापन्ने जीवः किमनुधावति ।
किं वेदयति वा जीवः किं शृणोति ब्रवीति च ॥ १२.१८४.१० ॥
ସେ ପଞ୍ଚତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ଜୀବ କାହାକୁ ଅନୁସରଣ କରେ? ଅଥବା ଜୀବ କ'ଣ ଅନୁଭବ କରେ? କ'ଣ ଶୁଣେ ଓ କ'ଣ କହେ?
12.184.11
एषा गौः परलोकस्थं तारयिष्यति मामिति ।
यो दत्त्वा म्रियते जन्तुः सा गौः कं तारयिष्यति ॥ १२.१८४.११ ॥
"ଏହି ଗାଈ ପରଲୋକରେ ଥିବା ମୋତେ ପାର କରାଇବ" ଏହା ଭାବି ଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀ ଗାଈ ଦାନ କରି ମରେ, ସେହି ଗାଈ କାହାକୁ ପାର କରାଇବ?
12.184.12
गौश्च प्रतिग्रहीता च दाता चैव समं यदा ।
इहैव विलयं यान्ति कुतस्तेषां समागमः ॥ १२.१८४.१२ ॥
ଗାଈ, ଦାନ ଗ୍ରହୀତା ଓ ଦାତା — ଏହି ତିନି ଯେତେବେଳେ ଏଠାରେ ସମାନରେ ଲୟ ପାଆନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପରଲୋକରେ ମିଳନ କିପରି?
12.184.13
विहगैरुपभुक्तस्य शैलाग्नात्पतितस्य च ।
अग्निना चोपयुक्तस्य कुतः संजीवनं पुनः ॥ १२.१८४.१३ ॥
ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷିତ, ପର୍ବତ ଶିଖରରୁ ପତିତ ଏବଂ ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିର ପୁନର୍ଜୀବନ କିପରି ସମ୍ଭବ?
12.184.14
छिन्नस्य यदि वृक्षस्य न मूलं प्रतिरोहति ।
बीजान्यस्य प्ररोहन्ति मृतः क्व पुनरेष्यति ॥ १२.१८४.१४ ॥
କଟା ଗଛର ମୂଳ ପୁଣି ନ ଅଙ୍କୁରିଲେ ମଧ୍ୟ ତା'ର ବୀଜ ଅଙ୍କୁରେ; ତେବେ ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତି ପୁଣି କେଉଁଠାକୁ ଫେରିବ?
12.184.15
बीजमात्रं पुरा सृष्टं यदेतत्परिवर्तते ।
मृतामृताः प्रणश्यन्ति बीजाद्वीजं प्रवर्तते ॥ १२.१८४.१५ ॥
ଆଦିରେ କେବଳ ବୀଜରୂପେ ସୃଷ୍ଟ ଯାହା, ତାହା ଏହି ଜଗତ ଘୂରିଚାଲେ; ମୃତ ଓ ଅମୃତ ନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ବୀଜରୁ ବୀଜ ଚାଲେ।