มหาภารตะ · อัธยายะ 12.184
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.184.1
यदि प्राणयते वायुर्वायुरेव विचेष्टते ।
श्वसित्याभाषते चैव तस्माज्जीवो निरर्थकः ॥ १२.१८४.१ ॥
หากลมเป็นผู้ค้ำจุนลมหายใจ และลมเท่านั้นที่เคลื่อนไหว หายใจ และพูด เช่นนั้นแล้วชีวาตมันก็ไร้ประโยชน์
12.184.2
यदूष्मभाव आग्नेयो वह्निना पच्यते यदि ।
अग्निर्जरयते चैतत्तस्माज्जीवो निरर्थकः ॥ १२.१८४.२ ॥
หากสภาวะความอบอุ่นเป็นของไฟ ถูกทำให้สุกด้วยไฟ และไฟเองย่อยสิ่งนี้ เช่นนั้นแล้วชีวาตมันก็ไร้ประโยชน์
12.184.3
जन्तोः प्रमीयमाणस्य जीवो नैवोपलभ्यते ।
वायुरेव जहात्येनमूष्मभावश्च नश्यति ॥ १२.१८४.३ ॥
ในสัตว์ที่กำลังจะตาย ชีวาตมันไม่ปรากฏให้รู้ได้ มีแต่ลมเท่านั้นที่ละทิ้งมันไป และสภาวะความอบอุ่นก็ดับสูญ
12.184.4
यदि वायुमयो जीवः संश्लेषो यदि वायुना ।
वायुमण्डलवद्दृश्येद्गच्छन्सह मरुद्गणैः ॥ १२.१८४.४ ॥
หากชีวาตมันประกอบด้วยลม และรวมอยู่กับลม ก็คงจะปรากฏให้เห็นเหมือนก้อนลม ไปพร้อมกับหมู่มรุตทั้งหลาย
12.184.5
श्लेष्मं वा यदि वा जीवः सह तेन प्रणश्यति ।
महार्णववियुक्तत्वादन्यत्सलिलभाजनम् ॥ १२.१८४.५ ॥
หรือหากชีวาตมันดับสูญพร้อมกับเสมหะ หรือเหมือนภาชนะน้ำที่ถูกตัดขาดจากมหาสมุทร
12.184.6
यत्क्षिपेत्सलिलं कूपे प्रदीपं वा हुताशने ।
तन्नश्यत्युभयं तद्वज्जीवो वातानलात्मकः ॥ १२.१८४.६ ॥
เหมือนน้ำที่ถูกเทลงในบ่อ หรือตะเกียงที่ถูกโยนลงในกองไฟ ทั้งสองอย่างนั้นย่อมดับสูญ ชีวาตมันซึ่งประกอบด้วยลมและไฟก็ดับสูญเช่นนั้นเอง
12.184.7
पञ्च साधारणो ह्यस्मिञ्शरीरे जीवितं कुतः ।
तेषामन्यतरत्यागाच्चतुर्णां नास्ति संग्रहः ॥ १२.१८४.७ ॥
ในร่างกายนี้มีธาตุร่วมห้าประการ ชีวิตจะมาจากที่ไหนเล่า เมื่อธาตุใดธาตุหนึ่งถูกละทิ้งไป การประสานกันของธาตุทั้งสี่ก็ไม่คงอยู่
12.184.8
नश्यन्त्यापो ह्यनाधाराद्वायुरुच्छ्वासनिग्रहात् ।
नश्यते कोष्ठभेदात्खमग्निर्नश्यत्यभोजनात् ॥ १२.१८४.८ ॥
น้ำย่อมดับสูญเมื่อขาดภาชนะรองรับ ลมย่อมดับสูญเมื่อลมหายใจถูกกั้น อากาศย่อมดับสูญเมื่อท้องถูกฉีกขาด ไฟย่อมดับสูญเมื่อขาดอาหาร
12.184.9
व्याधिप्राणपरिक्लेशैर्मेदिनी चैव शीर्यते ।
पीडितेऽन्यतमे ह्येषां संघातो याति पञ्चताम् ॥ १२.१८४.९ ॥
แผ่นดินก็ย่อมผุพังเพราะโรคและความทุกข์ของลมหายใจ เมื่อธาตุใดธาตุหนึ่งในเหล่านี้ถูกบีบคั้น การประสานกันนั้นย่อมเข้าสู่การแตกสลายเป็นห้า
12.184.10
तस्मिन्पञ्चत्वमापन्ने जीवः किमनुधावति ।
किं वेदयति वा जीवः किं शृणोति ब्रवीति च ॥ १२.१८४.१० ॥
เมื่อการแตกสลายเป็นห้านั้นมาถึงแล้ว ชีวาตมันจะไล่ตามสิ่งใดเล่า หรือชีวาตมันจะรับรู้สิ่งใด จะได้ยินอะไร และจะพูดอะไร
12.184.11
एषा गौः परलोकस्थं तारयिष्यति मामिति ।
यो दत्त्वा म्रियते जन्तुः सा गौः कं तारयिष्यति ॥ १२.१८४.११ ॥
"วัวตัวนี้จะนำข้าพเจ้าข้ามไป ข้าพเจ้าผู้ดำรงอยู่ในโลกหน้า" ผู้ที่ตายหลังจากถวายวัว คิดเช่นนั้น วัวนั้นจะนำใครข้ามไปเล่า
12.184.12
गौश्च प्रतिग्रहीता च दाता चैव समं यदा ।
इहैव विलयं यान्ति कुतस्तेषां समागमः ॥ १२.१८४.१२ ॥
เมื่อวัว ผู้รับ และผู้ให้ ต่างก็สลายไปที่นี่เหมือนกันทั้งหมด พวกเขาจะพบกันได้อย่างไรเล่า
12.184.13
विहगैरुपभुक्तस्य शैलाग्नात्पतितस्य च ।
अग्निना चोपयुक्तस्य कुतः संजीवनं पुनः ॥ १२.१८४.१३ ॥
ผู้ที่ถูกนกกินแล้ว ตกจากยอดเขา และถูกไฟเผาไหม้แล้ว จะฟื้นคืนชีพอีกได้อย่างไรเล่า
12.184.14
छिन्नस्य यदि वृक्षस्य न मूलं प्रतिरोहति ।
बीजान्यस्य प्ररोहन्ति मृतः क्व पुनरेष्यति ॥ १२.१८४.१४ ॥
หากรากของต้นไม้ที่ถูกโค่นแล้วไม่งอกใหม่ แต่เมล็ดของมันกลับงอกขึ้น ผู้ที่ตายแล้วจะกลับมาอีกที่ไหนเล่า
12.184.15
बीजमात्रं पुरा सृष्टं यदेतत्परिवर्तते ।
मृतामृताः प्रणश्यन्ति बीजाद्वीजं प्रवर्तते ॥ १२.१८४.१५ ॥
โลกนี้ซึ่งในตอนต้นถูกสร้างขึ้นเป็นเพียงเมล็ด ยังคงหมุนเวียนอยู่ ผู้ตายและผู้ไม่ตายย่อมดับสูญ และจากเมล็ดก็เกิดเมล็ดสืบไป