摩诃婆罗多 · 章 12.184

12.184.1

यदि प्राणयते वायुर्वायुरेव विचेष्टते ।
श्वसित्याभाषते चैव तस्माज्जीवो निरर्थकः ॥ १२.१८४.१ ॥

若风维持生命，风独自运作、呼吸并说话，那么生命之我便是无用的。

यदूष्मभाव आग्नेयो वह्निना पच्यते यदि ।
अग्निर्जरयते चैतत्तस्माज्जीवो निरर्थकः ॥ १२.१८४.२ ॥

若温热属火，由火烹煮，且火本身消化之，那么生命之我便是无用的。

जन्तोः प्रमीयमाणस्य जीवो नैवोपलभ्यते ।
वायुरेव जहात्येनमूष्मभावश्च नश्यति ॥ १२.१८४.३ ॥

垂死之生灵中，生命之我不可见；唯有风离之而去，温热也随之消亡。

यदि वायुमयो जीवः संश्लेषो यदि वायुना ।
वायुमण्डलवद्दृश्येद्गच्छन्सह मरुद्गणैः ॥ १२.१८४.४ ॥

若生命之我由风构成，且与风相连，则它应如风之圆轮般可见，与摩噜多众神一同而行。

श्लेष्मं वा यदि वा जीवः सह तेन प्रणश्यति ।
महार्णववियुक्तत्वादन्यत्सलिलभाजनम् ॥ १२.१८४.५ ॥

若生命之我与痰液同时灭亡，或如与大海分离的水器，

यत्क्षिपेत्सलिलं कूपे प्रदीपं वा हुताशने ।
तन्नश्यत्युभयं तद्वज्जीवो वातानलात्मकः ॥ १२.१८४.६ ॥

如投水入井，或投灯入火，二者皆灭；同样，属风与火之性的生命之我也会灭亡。

पञ्च साधारणो ह्यस्मिञ्शरीरे जीवितं कुतः ।
तेषामन्यतरत्यागाच्चतुर्णां नास्ति संग्रहः ॥ १२.१८४.७ ॥

此身中有五种共同之物，生命从何而来？其中任何一样离去，四者的聚合便不复存在。

नश्यन्त्यापो ह्यनाधाराद्वायुरुच्छ्वासनिग्रहात् ।
नश्यते कोष्ठभेदात्खमग्निर्नश्यत्यभोजनात् ॥ १२.१८४.८ ॥

水失去容器便会消散；气息被止住，风便会消散；腹部破裂，虚空便会消散；无食可燃，火便会熄灭。

व्याधिप्राणपरिक्लेशैर्मेदिनी चैव शीर्यते ।
पीडितेऽन्यतमे ह्येषां संघातो याति पञ्चताम् ॥ १२.१८४.९ ॥

因病痛与气息之苦，大地也会衰败；这些之中任何一样受逼迫，此聚合便归于五者之散灭。

तस्मिन्पञ्चत्वमापन्ने जीवः किमनुधावति ।
किं वेदयति वा जीवः किं शृणोति ब्रवीति च ॥ १२.१८४.१० ॥

当那五者散灭之后，命我还追随什么？或命我还觉知什么？还听闻什么？还说什么？

एषा गौः परलोकस्थं तारयिष्यति मामिति ।
यो दत्त्वा म्रियते जन्तुः सा गौः कं तारयिष्यति ॥ १२.१८४.११ ॥

“此牛将引渡我在彼世之身”——若有生灵如此想着，布施了牛而死去，那牛又将引渡谁呢？

गौश्च प्रतिग्रहीता च दाता चैव समं यदा ।
इहैव विलयं यान्ति कुतस्तेषां समागमः ॥ १२.१८४.१२ ॥

牛、受施者与施者，三者若同在此处一并消散，那彼世又如何相会？

विहगैरुपभुक्तस्य शैलाग्नात्पतितस्य च ।
अग्निना चोपयुक्तस्य कुतः संजीवनं पुनः ॥ १२.१८४.१३ ॥

被鸟啄食、从山顶坠落、又被火焚烧的人，怎能再次复活？

छिन्नस्य यदि वृक्षस्य न मूलं प्रतिरोहति ।
बीजान्यस्य प्ररोहन्ति मृतः क्व पुनरेष्यति ॥ १२.१८४.१४ ॥

若被砍伐的树根不再发芽，而其种子却生长，那么死者又将回到何处？

बीजमात्रं पुरा सृष्टं यदेतत्परिवर्तते ।
मृतामृताः प्रणश्यन्ति बीजाद्वीजं प्रवर्तते ॥ १२.१८४.१५ ॥

这个起初仅作为种子被创造的世界，仍在不停地运转；死者与未死者皆会消亡，而种子生出种子。