మహాభారతం · అధ్యాయం 12.184
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.184.1
यदि प्राणयते वायुर्वायुरेव विचेष्टते ।
श्वसित्याभाषते चैव तस्माज्जीवो निरर्थकः ॥ १२.१८४.१ ॥
వాయువే ప్రాణాన్ని నిలుపుతుంది, వాయువే చేష్టిస్తుంది, శ్వాసించి మాట్లాడుతుంది కదా; కనుక జీవుడు నిరర్థకుడు.
12.184.2
यदूष्मभाव आग्नेयो वह्निना पच्यते यदि ।
अग्निर्जरयते चैतत्तस्माज्जीवो निरर्थकः ॥ १२.१८४.२ ॥
ఊష్మభావం అగ్ని సంబంధమైనది, అగ్నితోనే వండబడుతుంది, అగ్నియే దీనిని జీర్ణం చేస్తుంది కదా; కనుక జీవుడు నిరర్థకుడు.
12.184.3
जन्तोः प्रमीयमाणस्य जीवो नैवोपलभ्यते ।
वायुरेव जहात्येनमूष्मभावश्च नश्यति ॥ १२.१८४.३ ॥
మరణిస్తున్న ప్రాణి యొక్క జీవుడు కనిపించడు; వాయువే దీనిని విడిచిపెడుతుంది, ఊష్మభావమూ నశిస్తుంది.
12.184.4
यदि वायुमयो जीवः संश्लेषो यदि वायुना ।
वायुमण्डलवद्दृश्येद्गच्छन्सह मरुद्गणैः ॥ १२.१८४.४ ॥
జీవుడు వాయుమయుడైతే, వాయువుతో సంయోగమైతే, వాయుమండలంలా కనిపించి మరుద్గణాలతో కలిసి వెళ్తున్నట్లు కనిపించాలి.
12.184.5
श्लेष्मं वा यदि वा जीवः सह तेन प्रणश्यति ।
महार्णववियुक्तत्वादन्यत्सलिलभाजनम् ॥ १२.१८४.५ ॥
జీవుడు కఫంతోపాటే నశిస్తాడంటే, లేదా మహాసముద్రం నుండి వేరుపడిన నీటి పాత్రలాగా ఉంటాడంటే,
12.184.6
यत्क्षिपेत्सलिलं कूपे प्रदीपं वा हुताशने ।
तन्नश्यत्युभयं तद्वज्जीवो वातानलात्मकः ॥ १२.१८४.६ ॥
బావిలో పోసిన నీరు, అగ్నిలో వేసిన దీపం రెండూ నశించినట్లే, వాయు-అగ్ని స్వభావమైన జీవుడూ నశిస్తాడు.
12.184.7
पञ्च साधारणो ह्यस्मिञ्शरीरे जीवितं कुतः ।
तेषामन्यतरत्यागाच्चतुर्णां नास्ति संग्रहः ॥ १२.१८४.७ ॥
ఈ శరీరంలో ఐదు సాధారణ అంశాలు ఉన్నాయి; అలాంటప్పుడు జీవితం ఎక్కడినుంచి? వాటిలో ఏదైనా ఒకటి వదిలిపోతే నాలుగింటి కూర్పు నిలవదు.
12.184.8
नश्यन्त्यापो ह्यनाधाराद्वायुरुच्छ्वासनिग्रहात् ।
नश्यते कोष्ठभेदात्खमग्निर्नश्यत्यभोजनात् ॥ १२.१८४.८ ॥
ఆధారం లేకపోతే నీరు నశిస్తుంది, ఊపిరి ఆగితే వాయువు నశిస్తుంది; కడుపు పగిలితే ఆకాశం నశిస్తుంది, ఆహారం లేకపోతే అగ్ని నశిస్తుంది.
12.184.9
व्याधिप्राणपरिक्लेशैर्मेदिनी चैव शीर्यते ।
पीडितेऽन्यतमे ह्येषां संघातो याति पञ्चताम् ॥ १२.१८४.९ ॥
వ్యాధి, ప్రాణ క్లేశాలతో భూమి కూడా క్షీణిస్తుంది; వీటిలో ఏదైనా పీడితమైతే ఈ సంఘాతం పంచత్వాన్ని పొందుతుంది.
12.184.10
तस्मिन्पञ्चत्वमापन्ने जीवः किमनुधावति ।
किं वेदयति वा जीवः किं शृणोति ब्रवीति च ॥ १२.१८४.१० ॥
ఆ పంచత్వం పొందిన తర్వాత జీవుడు దేనిని అనుసరిస్తాడు? లేదా జీవుడు దేనిని అనుభవిస్తాడు? ఏమి వింటాడు, ఏమి పలుకుతాడు?
12.184.11
एषा गौः परलोकस्थं तारयिष्यति मामिति ।
यो दत्त्वा म्रियते जन्तुः सा गौः कं तारयिष्यति ॥ १२.१८४.११ ॥
"ఈ ఆవు పరలోకంలో ఉన్న నన్ను దాటిస్తుంది" అని తలచి, ఆవును దానం చేసి మరణించే జీవిని ఆ ఆవు ఎవరిని దాటిస్తుంది?
12.184.12
गौश्च प्रतिग्रहीता च दाता चैव समं यदा ।
इहैव विलयं यान्ति कुतस्तेषां समागमः ॥ १२.१८४.१२ ॥
ఆవు, దానం స్వీకరించేవాడు, దానం చేసేవాడు — ఈ ముగ్గురూ ఇక్కడే సమానంగా లయాన్ని పొందినప్పుడు, వారి పరలోక సమాగమం ఎలా?
12.184.13
विहगैरुपभुक्तस्य शैलाग्नात्पतितस्य च ।
अग्निना चोपयुक्तस्य कुतः संजीवनं पुनः ॥ १२.१८४.१३ ॥
పక్షులు తిన్నవాడికి, పర్వత శిఖరం నుండి పడినవాడికి, అగ్నిలో కాలిపోయినవాడికి మళ్లీ జీవం రావడం ఎలా సాధ్యం?
12.184.14
छिन्नस्य यदि वृक्षस्य न मूलं प्रतिरोहति ।
बीजान्यस्य प्ररोहन्ति मृतः क्व पुनरेष्यति ॥ १२.१८४.१४ ॥
నరికిన చెట్టు వేరు మళ్లీ చిగురించకపోయినా దాని విత్తనాలు మొలకెత్తుతాయి; మరి మరణించినవాడు మళ్లీ ఎక్కడికి వస్తాడు?
12.184.15
बीजमात्रं पुरा सृष्टं यदेतत्परिवर्तते ।
मृतामृताः प्रणश्यन्ति बीजाद्वीजं प्रवर्तते ॥ १२.१८४.१५ ॥
ఆదిలో కేవలం బీజంగా సృష్టించబడినది ఇదే తిరుగుతూ ఉంటుంది; మరణించినవి, మరణించనివి నశిస్తాయి; విత్తనం నుండి విత్తనం ముందుకు సాగుతుంది.