മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.189
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.189.1
आचारस्य विधिं तात प्रोच्यमानं त्वयाऽनघ ।
श्रोतुमिच्छामि धर्मज्ञ सर्वज्ञो ह्यसि मे मतः ॥ १२.१८९.१ ॥
പ്രിയ താതാ, കളങ്കമറ്റവനേ, നീ പറയാൻ പോകുന്ന സദാചാരവിധി കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ധർമ്മജ്ഞനേ, എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ നീ സർവ്വജ്ഞനാണ്.
12.189.2
दुराचारा दुर्विचेष्टा दुष्प्रज्ञाः प्रियसाहसाः ।
असन्तस्त्वभिविख्याताः सन्तश्चाचारलक्षणाः ॥ १२.१८९.२ ॥
ദുരാചാരികളും ദുഷ്ടനടപ്പുകാരും ദുഷിച്ച ബുദ്ധിയുള്ളവരും സാഹസപ്രിയരും അസന്തന്മാരാണ്; സന്തന്മാർ സദാചാരലക്ഷണങ്ങളാൽ പ്രസിദ്ധരാകുന്നു.
12.189.3
पुरीषं यदि वा मूत्रं ये न कुवन्ति मानवाः ।
राजमार्गे गवां मध्ये धान्यमध्ये शिवालये।
अग्न्यगारे तथा तीरे ये न कुर्वन्ति ते शुभाः ॥ १२.१८९.३ ॥
മലമോ മൂത്രമോ രാജമാർഗ്ഗത്തിലും പശുക്കൾക്കിടയിലും ധാന്യത്തിനിടയിലും ശിവാലയത്തിലും അഗ്നിഗൃഹത്തിലും നദീതീരത്തും ചെയ്യാത്തവർ ശുഭരാകുന്നു.
12.189.4
शौचमावश्यकं कृत्वा देवतानां च तर्पणम् ।
धर्ममाहुर्मनुष्याणामुपस्पृश्य नदीं तरेत् ॥ १२.१८९.४ ॥
ആവശ്യമായ ശൗചം ചെയ്ത്, ദേവന്മാർക്ക് തർപ്പണം ചെയ്ത്, ഇതാണ് മനുഷ്യരുടെ ധർമ്മമെന്ന് പറയുന്നു; ആചമനം ചെയ്ത് നദി കടക്കണം.
12.189.5
सूर्यं सदोपतिष्ठेन न स्वपेद्भास्करोदये ।
सायंप्रातर्जपेत्सन्ध्यां तिष्ठन्पूर्वां तथेतराम् ॥ १२.१८९.५ ॥
സൂര്യനെ എപ്പോഴും ഉപാസിക്കണം; സൂര്യോദയസമയത്ത് ഉറങ്ങരുത്; സായം-പ്രാതഃ സന്ധ്യകൾ ജപിക്കണം, ആദ്യത്തേത് നിന്നുകൊണ്ടും മറ്റേതും അങ്ങനെതന്നെയും.
12.189.6
पञ्चार्द्रो भोजनं भुञ्ज्यात्प्राद्भुखो मौनमास्थितः ।
न निन्द्यादन्नभक्ष्यांश्च स्वादुस्वादु च भक्षयेत् ॥ १२.१८९.६ ॥
അഞ്ച് അവയവങ്ങൾ നനച്ച്, കിഴക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞ്, മൗനമായി ഭക്ഷണം കഴിക്കണം; ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ അന്നത്തെ നിന്ദിക്കരുത്, രുചികരമായതിനെ രുചികരമായി ഭക്ഷിക്കണം.
12.189.7
नार्द्रपाणिः समुत्तिष्ठेन्नार्द्रपादः स्वपेन्निशि ।
देवर्षिर्नारदः प्राह एतदाचारलक्षणम् ॥ १२.१८९.७ ॥
നനഞ്ഞ കൈകളോടെ എഴുന്നേൽക്കരുത്; നനഞ്ഞ കാലുകളോടെ രാത്രിയിൽ ഉറങ്ങരുത്. ഇതാണ് ആചാരത്തിന്റെ ലക്ഷണമെന്ന് ദേവർഷി നാരദൻ പറഞ്ഞു.
12.189.8
शोचिष्केशमनड्वाहं देवगोष्ठं चतुष्पथम् ।
ब्राह्मणं धार्मिकं चैव नित्यं कुर्यात्प्रदक्षिणम् ॥ १२.१८९.८ ॥
അഗ്നി, കാള, ദേവഗോശാല, നാല്‍ക്കവല, ബ്രാഹ്മണൻ, ധാർമ്മികൻ — ഇവരെ എപ്പോഴും പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യണം.
12.189.9
अतिथीनां च सर्वेषां प्रेष्याणां स्वजनस्य च ।
सामात्यं भोजनं भृत्यैः पुरुषस्य प्रशस्यते ॥ १२.१८९.९ ॥
അതിഥികളോടും എല്ലാ ഭൃത്യന്മാരോടും സ്വജനങ്ങളോടും അമാത്യരോടും ഒന്നിച്ചു ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് പുരുഷന് പ്രശംസനീയമാണ്.
12.189.10
सायंप्रातर्मनुष्याणामशनं वेदनिर्मितम् ।
नान्तरा भोजनं दृष्टमुपवासी तथा भवेत् ॥ १२.१८९.१० ॥
മനുഷ്യരുടെ ഭക്ഷണം വേദവിധി പ്രകാരം സായാഹ്നത്തിലും പ്രഭാതത്തിലും ആണ്. ഇടയ്ക്ക് ഭക്ഷണം കണ്ടിട്ടില്ല; അതുപോലെ ഉപവാസി ആയിരിക്കണം.
12.189.11
होमकाले तथ्ना जुह्वन्नृतुकाले तथा व्रजन् ।
अनन्यस्त्रीजनः प्राज्ञो ब्रह्मचारी तथा भवेत् ॥ १२.१८९.११ ॥
ഹോമകാലത്ത് വേഗത്തിൽ ആഹുതി ചെയ്തും ഋതുകാലത്ത് പോകുമ്പോഴും, ജ്ഞാനിയായവൻ അന്യസ്ത്രീകളെ ആശ്രയിക്കാതെ ബ്രഹ്മചാരിയായിരിക്കണം.
12.189.12
अमृतं ब्राह्मणोच्छिष्टं जनन्या हृदयं कृतम् ।
तज्जनाः पर्युपासन्ते सत्यं सन्तः समासते ॥ १२.१८९.१२ ॥
ബ്രാഹ്മണന്റെ ഉച്ഛിഷ്ടം അമൃതാണ്; അത് മാതാവിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് നിർമ്മിതമാണ്. ജനങ്ങൾ അതിനെ സേവിക്കുന്നു; സജ്ജനങ്ങൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ അതിൽ വസിക്കുന്നു.
12.189.13
लोष्टमदीं तृणच्छेदी नखखादी तु यो नरः ।
नित्योच्छिष्टः संकसुको नेहायुर्विन्दते महत् ॥ १२.१८९.१३ ॥
മണ്ണുരുളകൾ തിന്നുന്നവനും, പുല്ലു മുറിക്കുന്നവനും, നഖം കടിക്കുന്നവനും, എപ്പോഴും എച്ചിലിലും അഴുക്കിലും കഴിയുന്നവനുമായ മനുഷ്യന് ഇവിടെ ദീർഘായുസ്സ് ലഭിക്കുന്നില്ല.
12.189.14
यजुषा संस्कृतं मांसं निवृत्तो मांसभक्षणात् ।
भक्षयेन्न वृथामांसं पृष्ठमांसं च वर्जयेत् ॥ १२.१८९.१४ ॥
യജുർവേദ മന്ത്രത്താൽ സംസ്കരിച്ച മാംസം, മാംസഭക്ഷണത്തിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചവന് ഭക്ഷിക്കാം; എന്നാൽ വൃഥാമാംസവും പുറംഭാഗത്തെ മാംസവും ഉപേക്ഷിക്കണം.
12.189.15
स्वदेशे परदेशे वा अतिर्थि नोपवासयेत् ।
काम्यकर्मफलं लब्ध्वा गुरूणामुपपादयेत् ॥ १२.१८९.१५ ॥
സ്വദേശത്തോ വിദേശത്തോ അതിഥിയെ പട്ടിണി കിടത്തരുത്. കാമ്യകർമ്മഫലം ലഭിച്ചാൽ അത് ഗുരുക്കന്മാർക്ക് സമർപ്പിക്കണം.
12.189.16
गुरूणामासनं देयं कर्तव्यं चाभिवादनम् ।
गुरूनभ्यर्च्य युज्येत आयुषा यशसा श्रिया ॥ १२.१८९.१६ ॥
ഗുരുക്കന്മാർക്ക് ആസനം നൽകണം, അഭിവാദനം ചെയ്യണം. ഗുരുക്കന്മാരെ പൂജിച്ചാൽ ആയുസ്സ്, യശസ്സ്, ശ്രീ എന്നിവയോടു ചേരാം.
12.189.17
नेक्षेतादित्यमुद्यन्तं न च नग्नां परस्त्रियम् ।
मैथुनं सततं धर्म्यं गुह्ये चैव समाचरेत् ॥ १२.१८९.१७ ॥
ഉദിക്കുന്ന സൂര്യനെ നോക്കരുത്; നഗ്നയായ പരസ്ത്രീയെയും നോക്കരുത്. മൈഥുനം എപ്പോഴും ധർമ്മാനുസൃതമായി, രഹസ്യമായി മാത്രം ചെയ്യണം.
12.189.18
तीर्थानां हृदयं तीर्थं शुचीनां हृदयं शुचिः ।
सर्वमार्यकृतं धर्म्यं वालसंस्पर्शनानि च ॥ १२.१८९.१८ ॥
തീർത്ഥങ്ങളുടെ ഹൃദയമാണ് തീർത്ഥം; ശുചികളുടെ ഹൃദയമാണ് ശുചി. ആര്യർ ചെയ്ത എല്ലാ ധർമ്മകർമ്മങ്ങളും, മുടി തൊടുന്ന സംസ്കാരങ്ങളും ധർമ്മാനുസൃതമാണ്.
12.189.19
दर्शनेदर्शने नित्यं सुखप्रश्नमुदाहरेत् ।
सायं प्रातश्च विप्राणां प्रदिष्टमभिवादनम् ॥ १२.१८९.१९ ॥
കാണുമ്പോഴും കാണാതിരിക്കുമ്പോഴും എപ്പോഴും സുഖവിവരം ചോദിക്കണം; സന്ധ്യയിലും പ്രഭാതത്തിലും ബ്രാഹ്മണർക്ക് അഭിവാദനം ചെയ്യേണ്ടതാണ് എന്ന് വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
12.189.20
देवगोष्ठे गवां मध्ये ब्राह्मणानां क्रियापथे ।
स्वाध्याये भोजने चैव दक्षिणं पाणिमुद्धरेत् ॥ १२.१८९.२० ॥
ദേവാലയത്തിലും പശുക്കളുടെ നടുവിലും ബ്രാഹ്മണരുടെ കർമ്മമാർഗ്ഗത്തിലും സ്വാധ്യായത്തിലും ഭോജനത്തിലും വലതുകൈ ഉയർത്തണം.
12.189.21
सायं प्रातश्च विप्राणां पूजनं च यथाविधि ।
पण्यानां शोभते पण्यं कृषीणामृद्ध्यतां कृषिः।
बहुकारं च सस्यानां वाह्ये वाहो गवां तथा ॥ १२.१८९.२१ ॥
സന്ധ്യയിലും പ്രഭാതത്തിലും ബ്രാഹ്മണരെ വിധിപ്രകാരം പൂജിക്കണം. വ്യാപാരികളുടെ ചരക്ക് ശോഭിക്കുന്നു; അഭിവൃദ്ധി നേടുന്ന കർഷകരുടെ കൃഷി ശോഭിക്കുന്നു; ധാന്യങ്ങൾക്കുള്ള വലിയ അധ്വാനവും, പുറത്ത് പശുക്കളെ ചുമക്കുന്നതും അങ്ങനെതന്നെ.
12.189.22
संपन्नं भोजने नित्यं पानीये तर्पणं तथा ।
सुशृतं पायसे ब्रूयाद्यवाग्वां कृसरे तथा ॥ १२.१८९.२२ ॥
ഭോജനത്തിൽ എപ്പോഴും 'സമ്പന്നം' എന്നും പാനീയത്തിൽ തർപ്പണം എന്നും പറയണം; പായസത്തിൽ 'സുശൃതം' എന്നും, യവഗഞ്ഞിയിലും കൃസരത്തിലും അങ്ങനെതന്നെയും പറയണം.
12.189.23
श्मश्रुकर्मणि संप्राप्ते क्षुते स्नानेऽथ भोजने ।
व्याधितानां च सर्वेषामायुष्ममभिनन्दनम् ॥ १२.१८९.२३ ॥
താടി വടിക്കുമ്പോഴും തുമ്മുമ്പോഴും കുളിക്കുമ്പോഴും ഭോജനസമയത്തും, രോഗികളായ എല്ലാവരെയും 'ആയുഷ്മാൻ' എന്ന് അഭിനന്ദിക്കണം.
12.189.24
प्रत्यादित्यं न मेहेत न पश्येदात्मनः शकृत् ।
सुतैः स्त्रिया च शयनं सह भोज्यं च वर्जयेत् ॥ १२.१८९.२४ ॥
സൂര്യന് എതിരെ മൂത്രമൊഴിക്കരുത്; സ്വന്തം മലം നോക്കരുത്; പുത്രന്മാരോടും ഭാര്യയോടും ഒന്നിച്ചു കിടക്കുന്നതും ഒന്നിച്ചു ഭക്ഷിക്കുന്നതും ഒഴിവാക്കണം.
12.189.25
त्वंकारं नामधेयं च ज्येष्ठानां परिवर्जयेत् ।
अवराणां समानानामुभयं नैव दुष्यति ॥ १२.१८९.२५ ॥
മൂത്തവരെ 'നീ' എന്നു വിളിക്കുന്നതും അവരുടെ പേര് ചൊല്ലുന്നതും ഒഴിവാക്കണം; ഇളയവരോടും സമാനരോടും ഇവ രണ്ടും കുറ്റമാകുന്നില്ല.
12.189.26
हृदयं पापवृत्तानां पापमाख्याति वैकृतम् ।
ज्ञानपूर्वं विनश्यन्ति गूहमाना महाजने ॥ १२.१८९.२६ ॥
പാപപ്രവൃത്തിക്കാരുടെ ഹൃദയം തന്നെ അവരുടെ പാപത്തിന്റെ വികൃതിയെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു; അറിഞ്ഞുകൊണ്ടു ചെയ്ത പാപം മഹാജനത്തിനു മുന്നിൽ മറയ്ക്കുന്നവർ നശിക്കുന്നു.
12.189.27
ज्ञानपूर्वकृतं पापं छादयन्त्यबहुश्रुताः ।
नैनं मनुष्याः पश्यन्ति पश्यन्त्येव दिवौकसः ॥ १२.१८९.२७ ॥
അറിവു കുറഞ്ഞവർ അറിഞ്ഞുകൊണ്ടു ചെയ്ത പാപം മറയ്ക്കുന്നു; മനുഷ്യർ ഇതു കാണുന്നില്ല, എന്നാൽ സ്വർഗ്ഗവാസികൾ തീർച്ചയായും കാണുന്നു.
12.189.28
पापेनापिहितं पापं पापमेवानुवर्तते ।
धर्मेणापिहितो धर्मो धर्ममेवानुवर्तते।
धार्मिकेण कृतो धर्मो धर्ममेवानुवर्तते ॥ १२.१८९.२८ ॥
പാപത്താൽ മറയ്ക്കപ്പെട്ട പാപം പാപത്തെ തന്നെ പിന്തുടരുന്നു; ധർമ്മത്താൽ മറയ്ക്കപ്പെട്ട ധർമ്മം ധർമ്മത്തെ തന്നെ പിന്തുടരുന്നു; ധാർമ്മികൻ ചെയ്ത ധർമ്മം ധർമ്മത്തെ തന്നെ പിന്തുടരുന്നു.
12.189.29
पापं कृतं न स्मरतीह मूढो ।
विवर्तमानस्य तदेति कर्तुः।
राहुर्यथा चन्द्रमुपैति चापि ।
तथाऽबुधं पापमुपैति कर्म ॥ १२.१८९.२९ ॥
മൂഢൻ ഇവിടെ ചെയ്ത പാപം ഓർക്കുന്നില്ല; എന്നാൽ അത് തിരിഞ്ഞുവന്ന് ചെയ്തവനെ തന്നെ പ്രാപിക്കുന്നു, രാഹു ചന്ദ്രനെ പ്രാപിക്കുന്നതുപോലെ; അങ്ങനെ അജ്ഞനെ പാപകർമ്മം പ്രാപിക്കുന്നു.
12.189.30
आशया संचितं द्रव्यं दुःखेनैवोपभुज्यते ।
तद्बुधा न प्रशंसन्ति मरणं न प्रतीक्षते ॥ १२.१८९.३० ॥
ആശയാൽ സമ്പാദിച്ച ധനം ദുഃഖത്തോടെ മാത്രമേ അനുഭവിക്കാനാകൂ; അതിനാൽ ജ്ഞാനികൾ അതിനെ പ്രശംസിക്കുന്നില്ല; മരണം അതിനായി കാത്തിരിക്കുന്നുമില്ല.
12.189.31
मानसं सर्वभूतानां धर्ममाहुर्मनीषिणः ।
तस्मात्सर्वेषु भूतेषु मनसा शिवमाचरेत् ॥ १२.१८९.३१ ॥
ബുദ്ധിമാന്മാർ ധർമ്മത്തെ സർവ ഭൂതങ്ങളുടെയും മാനസഭാവമെന്നു പറയുന്നു. അതിനാൽ സർവ ഭൂതങ്ങളോടും മനസ്സാൽ ശുഭം ആചരിക്കണം.
12.189.32
एक एव चरेद्धर्मं नास्ति धर्मे सहायता ।
केवलं विधिमासाद्य सहायः किं करिष्यति ॥ १२.१८९.३२ ॥
ധർമ്മം ഒറ്റയ്ക്കുതന്നെ അനുഷ്ഠിക്കണം; ധർമ്മത്തിൽ സഹായം ഇല്ല. വിധിയെ പ്രാപിച്ചശേഷം സഹായി എന്തു ചെയ്യും?
12.189.33
धर्मो योनिर्मनुष्याणां देवानाममृतं दिवि ।
प्रेत्यभावे सुखं धर्माच्न्छश्वत्तैरुपभुज्यते ॥ १२.१८९.३३ ॥
ധർമ്മം മനുഷ്യരുടെ ഉത്ഭവമാണ്; സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ദേവന്മാരുടെ അമൃതമാണ്. മരണാനന്തര സുഖം ധർമ്മത്തിൽ നിന്നാണ്; അതവർ എന്നും അനുഭവിക്കുന്നു.