మహాభారతం · అధ్యాయం 12.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.19.1
वेदाहं तात शास्त्राणि अपराणि पराणि च ।
उभयं वेदवचनं कुरु कर्म त्यजेति च ॥ १२.१९.१ ॥
ప్రియ తమ్ముడా, అపర మరియు పర శాస్త్రాలు రెండింటినీ నేను తెలుసుకుంటాను. వేదంలో రెండు వచనాలున్నాయి: కర్మ చేయి, కర్మను త్యజించు అని.
12.19.2
आकुलानि च शास्त्राणि हेतुभिश्चिन्तितानि च ।
निश्चयश्चैव यो मन्त्रे वेदाहं तं यथाविधि ॥ १२.१९.२ ॥
శాస్త్రాలు పరస్పర విరుద్ధంగా ఉన్నాయి, హేతువులతో విచారించబడ్డాయి. కానీ మంత్రంలో ఉన్న వాటి నిశ్చయాన్ని నేను విధిప్రకారం తెలుసుకుంటాను.
12.19.3
त्वं तु केवलशास्त्रज्ञो वीरव्रतसमन्वितः ।
शास्त्रार्थं तत्त्वतो गन्तुं न समर्थः कथंचन ॥ १२.१९.३ ॥
కానీ నీవు కేవలం శాస్త్రజ్ఞుడవు, వీరవ్రతం కలవాడవు. శాస్త్రార్థాన్ని తత్త్వంగా తెలుసుకునేందుకు నీవు ఏ విధంగానూ సమర్థుడవు కావు.
12.19.4
शास्त्रार्थतत्त्वदर्शी यो धर्मनिश्चयकोविदः ।
तेनाप्येवं न वाच्योऽयं यदि धर्मं प्रपश्यसि ॥ १२.१९.४ ॥
శాస్త్రార్థ తత్త్వాన్ని చూచేవాడు, ధర్మనిశ్చయంలో నిపుణుడైనవాడు కూడా — నీవు ధర్మాన్ని చూస్తున్నావంటే — ఈ విధంగా చెప్పకూడదు.
12.19.5
भ्रातृसौहृदमास्थाय यदुक्तं वचनं त्वया ।
न्याय्यं युक्तं च कौन्तेय प्रीतोऽहं तेन तेऽर्जुन ॥ १२.१९.५ ॥
కౌంతేయా, సోదర ప్రేమను ఆశ్రయించి నీవు పలికిన మాట న్యాయమైనది, తగినది. అర్జునా, దాని వల్ల నేను నీపై సంతోషించాను.
12.19.6
महेश्वरसमं सत्वं ब्रह्मणा चैव यत्समम् ।
वासुदेवसमं चैव न भूतं न भविष्यति ॥ १२.१९.६ ॥
మహేశ్వరునితో సమానమైన, బ్రహ్మతో సమానమైన సత్త్వం (శక్తి) — వాసుదేవునితో సమానమైనదీ — ఇలాంటిది ఎప్పుడూ లేదు, ఇకపై ఉండదు.
12.19.7
तथा त्वं योधमुख्येषु सत्वं परममिष्यते ॥ १२.१९.७ ॥
అలాగే నీవు శ్రేష్ఠ యోధులలో అత్యుత్తమ ధైర్యం కలవాడిగా పరిగణించబడుతున్నావు.
12.19.8
बलमिन्द्रे च वायौ च बलं यच्च जनार्दने ।
तद्वलं भीमसेने च त्वयि चार्जुना विद्यते ॥ १२.१९.८ ॥
ఇంద్రునిలో, వాయువులో ఉన్న బలము, జనార్దనునిలో ఉన్న బలము — అదే బలము భీమసేనునిలో ఉంది, ఓ అర్జునా, నీలోనూ ఉంది.
12.19.9
त्वत्समश्चित्रयोधी च दूरपाती च पाण्डव ।
दिव्यास्त्रबलसंपन्नः को वाऽन्यस्त्वत्समो नरः ॥ १२.१९.९ ॥
ఓ పాండవా, నీకు సమానమైన విచిత్ర యుద్ధ నైపుణ్యం కలవాడు, దూరం వరకు బాణం వేయగలవాడు, దివ్య అస్త్రబలంతో కూడినవాడు — నీకు సమానమైన మరో మానవుడు ఎవరు?
12.19.10
युद्धधर्मेषु सर्वेषु क्रियाणां नैपुणेषु च ।
न त्वया सदृशः कश्चिन्त्रिषु लोकेषु विद्यते ॥ १२.१९.१० ॥
యుద్ధ ధర్మాలన్నింటిలోనూ, కార్యనిపుణతలోనూ, ముల్లోకాలలోనూ నీకు సమానమైన వాడు ఎవడూ లేడు.
12.19.11
धार्मिकं धर्मयुक्तं च निःशेषं ज्ञायते मया ।
धर्मसूक्ष्मं तु यद्वाच्यं तत्र दुष्प्रतरं त्वया।
धनञ्जय न मे बुद्धिमतिशङ्कितुमर्हसि ॥ १२.१९.११ ॥
ధార్మికమైనదీ ధర్మయుక్తమైనదీ అంతా నేను పూర్తిగా తెలుసుకున్నాను; కానీ చెప్పవలసిన ధర్మ సూక్ష్మం నీకైనా కష్టమైనది. ఓ ధనంజయా, నా బుద్ధిని అధికంగా సందేహించడం నీకు తగదు.
12.19.12
युद्धशास्त्रविदेव त्वं न वृद्धाः सेवितास्त्वया ।
समासविस्तरविदां न तेषां वेत्सि निश्चयम् ॥ १२.१९.१२ ॥
నీవు యుద్ధశాస్త్రం తెలిసినవాడివే; కానీ వృద్ధులను నీవు సేవించలేదు. సంక్షేపం, విస్తారం రెండింటినీ తెలిసినవారి నిశ్చయాన్ని నీవు తెలుసుకోలేదు.
12.19.13
तपस्त्यागो विधिरिति निश्चयस्तात धीमताम् ।
परस्परं ज्याय एषामिति नः श्रेयसी मतिः ॥ १२.१९.१३ ॥
తపస్సు, త్యాగం విధులే అని ఇది జ్ఞానుల నిశ్చయం, తాతా. వీటిలో ఒకటి మరొకదాని కంటే గొప్పదా అన్నదే మా మంచి అభిప్రాయం.
12.19.14
यत्त्वेतन्मन्यसे पार्थ न ज्यायोऽस्ति धनादिति ।
तत्र ते वर्तयिष्यामि यथा नैतत्प्रधानतः ॥ १२.१९.१४ ॥
పార్థా, ధనం కంటే గొప్పది ఏదీ లేదని నీవు భావించేదాని గురించి, ఇది ప్రధానమైనది కాదని నేను నీకు వివరిస్తాను.
12.19.15
तपः स्वाध्यायशीला हि दृश्यन्ते धार्मिका जनाः ।
ऋषयस्तपसा युक्ता येषां लोकाः सनातनाः ॥ १२.१९.१५ ॥
తపస్సు, స్వాధ్యాయంలో నిమగ్నులైన ధార్మికులు కనిపిస్తారు. తపస్సుతో కూడిన ఋషుల లోకాలు శాశ్వతమైనవి.
12.19.16
अजातश्मश्रवो धीरास्तथाऽन्ये वनवासिनः ।
अरुणाः केतवश्चैव स्वाध्यायेन दिवं गताः ॥ १२.१९.१६ ॥
గడ్డాలు రాని ధీరులు, మరియు అరణ్యవాసులైన ఇతరులు, అరుణులు, కేతువులు కూడా స్వాధ్యాయం ద్వారా స్వర్గాన్ని పొందారు.
12.19.17
उत्तरेण तु पन्थानमार्या विषयनिग्रहात् ।
अबुद्धिजं तमस्त्यक्त्वा लोकांस्त्यागवतां गताः ॥ १२.१९.१७ ॥
ఉత్తర మార్గం ద్వారా, ఇంద్రియ నిగ్రహంతో, అజ్ఞానం వల్ల కలిగిన చీకటిని వదిలి, ఆర్యులు త్యాగులైనవారి లోకాలను పొందారు.
12.19.18
दक्षिणेन तु पन्थानं यं भास्वन्तं प्रचक्षते ।
एते क्रियावतां लोका ये श्मशानानि भेजिरे ॥ १२.१९.१८ ॥
ప్రకాశవంతమని చెప్పబడే దక్షిణ మార్గం ద్వారా, శ్మశానాలను ఆశ్రయించినవారు వెళ్ళారు—ఇవి క్రియాశీలురైనవారి లోకాలు.
12.19.19
अनिर्देश्या गतिः सा तु यां प्रपश्यन्ति मोक्षिणः ।
तस्मात्त्यागः प्रधानेष्टः स तु दुःखं प्रवेदितुम् ॥ १२.१९.१९ ॥
మోక్షాన్ని కోరేవారు చూసే ఆ గతి వర్ణించడానికి సాధ్యం కాదు. అందుచేత త్యాగమే ప్రధానమైన ఇష్టం; అది దుఃఖాన్ని తెలియజేయడానికీ సాధనమవుతుంది.
12.19.20
अनुस्मृत्य तु शास्त्राणि कवयः समवस्थिताः ।
अपीह स्यादपीह स्यात्सारासारदिदृक्षया ॥ १२.१९.२० ॥
శాస్త్రాలను స్మరించి స్థిరచిత్తులైన కవులు, సారాన్ని అసారాన్ని చూడాలనే కోరికతో, 'ఇక్కడ ఇది ఉండవచ్చు, ఇక్కడ అది ఉండవచ్చు' అని తలపోస్తారు.
12.19.21
वेदवादानतिक्रम्य शास्त्राण्यारण्यकानि च ।
विपाट्य कदलीस्तम्भं सारं ददृशिरे न ते ॥ १२.१९.२१ ॥
వేద వాక్యాలను, శాస్త్రాలను, ఆరణ్యకాలను దాటిపోయినా, అరటి కాండాన్ని చీల్చినా వారు దాని సారాన్ని చూడలేదు.
12.19.22
अथैकान्तव्युदासेन शरीरे पाञ्चभौतिके ।
इच्छाद्वेषसमायुक्तमात्मानं प्राहुरिङ्गितैः ॥ १२.१९.२२ ॥
అనంతరం, పంచభూతాత్మకమైన శరీరాన్ని పూర్తిగా విడనాడగా, ఇచ్ఛాద్వేషాలతో కూడిన ఆత్మను సంకేతాలతో తెలియజేస్తారు.
12.19.23
अग्राह्यं चक्षुषा सत्वमनिर्देश्यं च तद्गिरा ।
कर्महेतुपुरस्कारं भूतेषु पस्विर्तते ॥ १२.१९.२३ ॥
ఆ సత్త్వం కంటికి గ్రహింపరానిది, వాక్కుతో వర్ణింపరానిది. కర్మహేతువును ముందుంచుకుని అది ప్రాణులలో వర్తిస్తుంది.
12.19.24
कल्याणगोचरं कृत्वा मानं तृष्णां निगृह्य च ।
कर्मसंततिमुत्सृज्य स्यान्निरालम्बनः सुखी ॥ १२.१९.२४ ॥
శుభాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని, అహంకారాన్ని తృష్ణను నిగ్రహించి, కర్మపరంపరను విడిచి, ఆధారరహితుడై సుఖంగా ఉండాలి.
12.19.25
अस्मिन्नेवं सूक्ष्मगम्ये मार्गे सद्भिर्निषेविते ।
कथमर्थमनर्थाढ्यमर्जुन त्वं प्रशंससि ॥ १२.१९.२५ ॥
ఇలా సూక్ష్మమైనదీ, చేరుకోవడానికి కష్టమైనదీ, సజ్జనులు సేవించేదీ అయిన ఈ మార్గంలో, అర్జునా, అనర్థంతో నిండిన ఆ ప్రయోజనాన్ని నీవు ఎలా ప్రశంసిస్తున్నావు?
12.19.26
पूर्वशास्त्रविदोऽप्येवं जनाः पश्यन्ति भारत ।
क्रियासु निरता नित्यं दाने यज्ञे च कर्मणि ॥ १२.१९.२६ ॥
భారతా, పూర్వ శాస్త్రాలు తెలిసినవారు కూడా ఇలాగే చూస్తారు; ఎల్లప్పుడూ కర్మలలో, దానంలో, యజ్ఞంలో, క్రియలలో నిమగ్నమైనవారై.
12.19.27
भवन्ति सुदुरावर्ता हेतुमन्तोऽपि पण्डिताः ।
दृढपूर्वे स्मृता मूढा नैतदस्तीति वादिनः ॥ १२.१९.२७ ॥
కారణాలు కలిగినవారైనా పండితులు కూడా మళ్లించడానికి చాలా కష్టమైనవారవుతారు; పూర్వ నిర్ణయంలో స్థిరులై 'ఇది లేదు' అని అనేవారు మూఢులుగా స్మరించబడ్డారు.
12.19.28
अनृतस्यावमन्तारो वक्तारो जनसंसदि ।
चरन्ति वसुधां कृत्स्नां वावदूका बहुश्रुताः ॥ १२.१९.२८ ॥
జనసభలో అసత్యాన్ని తిరస్కరించేవారు, మాట్లాడటంలో నేర్పరులు, బహుశ్రుతులైన వక్తలు భూమి అంతటా తిరుగుతారు.
12.19.29
पार्थ यन्न विजानीमः कस्ताञ्ज्ञातुमिहार्हति ।
एवं प्राज्ञाः श्रुताश्चापि महान्तः शास्त्रवित्तमाः ॥ १२.१९.२९ ॥
పార్థా, మనకు తెలియనిదాన్ని ఇక్కడ వారిని ఎవరు తెలుసుకోగలరు? ఇలా ప్రాజ్ఞులు, ప్రసిద్ధులు, మహనీయులు, శాస్త్రజ్ఞులలో శ్రేష్ఠులు కూడా.
12.19.30
तपसा महदाप्नोति बुद्ध्या वै विन्दते महत् ।
त्यागेन सुखमाप्नोति सदा कौन्तेय धर्मवित् ॥ १२.१९.३० ॥
తపస్సుతో మనిషి గొప్పదాన్ని పొందుతాడు; బుద్ధితోనే గొప్పదాన్ని కనుగొంటాడు; త్యాగంతో సుఖాన్ని పొందుతాడు, ఎల్లప్పుడూ, కౌంతేయా, ధర్మజ్ఞుడా.