มหาภารตะ · อัธยายะ 12.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.19.1
वेदाहं तात शास्त्राणि अपराणि पराणि च ।
उभयं वेदवचनं कुरु कर्म त्यजेति च ॥ १२.१९.१ ॥
ลูกรัก ข้ารู้ทั้งคัมภีร์ชั้นต่ำและชั้นสูง พระเวทมีถ้อยคำทั้งสองอย่าง คือ จงกระทำกรรม และจงละกรรมเสีย
12.19.2
आकुलानि च शास्त्राणि हेतुभिश्चिन्तितानि च ।
निश्चयश्चैव यो मन्त्रे वेदाहं तं यथाविधि ॥ १२.१९.२ ॥
คัมภีร์ทั้งหลายสับสนและถูกไตร่ตรองด้วยเหตุผลต่าง ๆ แต่ความแน่นอนที่อยู่ในคำสอนลับ ข้ารู้ตามที่ควรรู้
12.19.3
त्वं तु केवलशास्त्रज्ञो वीरव्रतसमन्वितः ।
शास्त्रार्थं तत्त्वतो गन्तुं न समर्थः कथंचन ॥ १२.१९.३ ॥
ส่วนท่านเป็นเพียงผู้รู้คัมภีร์ และประกอบด้วยวัตรของนักรบ ท่านไม่สามารถเข้าถึงความหมายของคัมภีร์ตามความจริงได้เลย
12.19.4
शास्त्रार्थतत्त्वदर्शी यो धर्मनिश्चयकोविदः ।
तेनाप्येवं न वाच्योऽयं यदि धर्मं प्रपश्यसि ॥ १२.१९.४ ॥
แม้ผู้ที่เห็นความจริงแท้แห่งความหมายของคัมภีร์ และเชี่ยวชาญในการตัดสินธรรม ก็ไม่ควรกล่าวเช่นนี้ หากท่านเห็นธรรมจริง
12.19.5
भ्रातृसौहृदमास्थाय यदुक्तं वचनं त्वया ।
न्याय्यं युक्तं च कौन्तेय प्रीतोऽहं तेन तेऽर्जुन ॥ १२.१९.५ ॥
ลูกแห่งกุนตี ถ้อยคำที่ท่านกล่าวด้วยความรักใคร่ฉันพี่น้อง นั้นชอบธรรมและเหมาะสม ข้าจึงพอใจในท่าน อรชุน
12.19.6
महेश्वरसमं सत्वं ब्रह्मणा चैव यत्समम् ।
वासुदेवसमं चैव न भूतं न भविष्यति ॥ १२.१९.६ ॥
พลานุภาพที่เสมอด้วยพระมเหศวร เสมอด้วยพระพรหม และเสมอด้วยพระวาสุเทพ ไม่เคยมีมาก่อน และจะไม่มีในอนาคต
12.19.7
तथा त्वं योधमुख्येषु सत्वं परममिष्यते ॥ १२.१९.७ ॥
ท่านก็เช่นนั้น ท่านถูกยอมรับว่ามีความกล้าหาญอันสูงสุดในหมู่นักรบชั้นนำ
12.19.8
बलमिन्द्रे च वायौ च बलं यच्च जनार्दने ।
तद्वलं भीमसेने च त्वयि चार्जुना विद्यते ॥ १२.१९.८ ॥
กำลังที่มีในพระอินทร์และพระวายุ และกำลังที่มีในพระชนารทนะ กำลังเดียวกันนั้นมีในภีมเสนและในตัวท่านด้วย อรชุน
12.19.9
त्वत्समश्चित्रयोधी च दूरपाती च पाण्डव ।
दिव्यास्त्रबलसंपन्नः को वाऽन्यस्त्वत्समो नरः ॥ १२.१९.९ ॥
ลูกแห่งปาณฑุ ชายคนใดอีกเล่าที่เสมอด้วยท่าน เชี่ยวชาญการรบหลายแบบ ยิงธนูได้ไกล และประกอบด้วยพลังของทิพยาวุธ
12.19.10
युद्धधर्मेषु सर्वेषु क्रियाणां नैपुणेषु च ।
न त्वया सदृशः कश्चिन्त्रिषु लोकेषु विद्यते ॥ १२.१९.१० ॥
ในกฎแห่งการรบทั้งปวงและในความชำนาญของการกระทำ ไม่มีผู้ใดในสามโลกที่เสมอด้วยท่าน
12.19.11
धार्मिकं धर्मयुक्तं च निःशेषं ज्ञायते मया ।
धर्मसूक्ष्मं तु यद्वाच्यं तत्र दुष्प्रतरं त्वया।
धनञ्जय न मे बुद्धिमतिशङ्कितुमर्हसि ॥ १२.१९.११ ॥
ข้ารู้ทั้งหมดถึงสิ่งที่เป็นธรรมและเป็นไปตามธรรม แต่จุดละเอียดอ่อนของธรรมที่ควรกล่าวนั้น แม้แต่ท่านก็ข้ามได้ยาก ธนัญชัย ท่านไม่ควรสงสัยความเข้าใจของข้ามากเกินไป
12.19.12
युद्धशास्त्रविदेव त्वं न वृद्धाः सेवितास्त्वया ।
समासविस्तरविदां न तेषां वेत्सि निश्चयम् ॥ १२.१९.१२ ॥
ท่านรู้ศาสตร์แห่งการรบจริง แต่ท่านมิได้ปรนนิบัติผู้อาวุโสทั้งหลาย ท่านไม่รู้ข้อสรุปที่มั่นคงของผู้รู้ทั้งคำสอนย่อและคำสอนพิสดาร
12.19.13
तपस्त्यागो विधिरिति निश्चयस्तात धीमताम् ।
परस्परं ज्याय एषामिति नः श्रेयसी मतिः ॥ १२.१९.१३ ॥
การบำเพ็ญตบะและการสละเป็นวิธีปฏิบัติ นี่คือความเชื่อมั่นของผู้มีปัญญา ลูกรัก ว่าอย่างใดอย่างหนึ่งในสองนี้ประเสริฐกว่ากัน เป็นความเห็นอันประเสริฐของพวกเรา
12.19.14
यत्त्वेतन्मन्यसे पार्थ न ज्यायोऽस्ति धनादिति ।
तत्र ते वर्तयिष्यामि यथा नैतत्प्रधानतः ॥ १२.१९.१४ ॥
ลูกแห่งปฤถา ที่ท่านคิดว่าไม่มีสิ่งใดประเสริฐกว่าทรัพย์ ข้าจะอธิบายให้ท่านเข้าใจว่าเหตุใดจึงไม่เป็นเช่นนั้นเป็นหลัก
12.19.15
तपः स्वाध्यायशीला हि दृश्यन्ते धार्मिका जनाः ।
ऋषयस्तपसा युक्ता येषां लोकाः सनातनाः ॥ १२.१९.१५ ॥
เพราะเห็นชาวธรรมิกที่อุทิศตนแก่การบำเพ็ญตบะและการศึกษาคัมภีร์ และโลกของฤๅษีผู้ประกอบด้วยตบะนั้นเป็นนิรันดร
12.19.16
अजातश्मश्रवो धीरास्तथाऽन्ये वनवासिनः ।
अरुणाः केतवश्चैव स्वाध्यायेन दिवं गताः ॥ १२.१९.१६ ॥
ผู้มั่นคงที่หนวดเคราของตนยังไม่งอก และผู้อยู่ป่าอื่น ๆ รวมทั้งอรุณะและเกตุ ต่างไปสู่สวรรค์ด้วยการศึกษาคัมภีร์
12.19.17
उत्तरेण तु पन्थानमार्या विषयनिग्रहात् ।
अबुद्धिजं तमस्त्यक्त्वा लोकांस्त्यागवतां गताः ॥ १२.१९.१७ ॥
ตามเส้นทางทางเหนือ ผู้ประเสริฐทั้งหลายด้วยการควบคุมอารมณ์ ได้ละความมืดที่เกิดจากอวิชชา แล้วไปสู่โลกของผู้สละ
12.19.18
दक्षिणेन तु पन्थानं यं भास्वन्तं प्रचक्षते ।
एते क्रियावतां लोका ये श्मशानानि भेजिरे ॥ १२.१९.१८ ॥
ตามเส้นทางทางใต้ ซึ่งเขาเรียกว่าเรืองรอง ผู้ที่เข้าไปอยู่ยังสุสานได้ไป นี่คือโลกของผู้ประกอบพิธีกรรม
12.19.19
अनिर्देश्या गतिः सा तु यां प्रपश्यन्ति मोक्षिणः ।
तस्मात्त्यागः प्रधानेष्टः स तु दुःखं प्रवेदितुम् ॥ १२.१९.१९ ॥
ทางนั้นซึ่งผู้แสวงหาความหลุดพ้นเห็นอยู่ ไม่อาจบรรยายได้ ดังนั้นการสละจึงเป็นจุดหมายหลัก และเป็นหนทางที่ทำให้ทุกข์ได้รับการรู้แจ้ง
12.19.20
अनुस्मृत्य तु शास्त्राणि कवयः समवस्थिताः ।
अपीह स्यादपीह स्यात्सारासारदिदृक्षया ॥ १२.१९.२० ॥
เหล่ากวีระลึกถึงคัมภีร์แล้วตั้งมั่นอยู่ ด้วยปรารถนาจะเห็นสิ่งสำคัญและสิ่งไม่สำคัญ จึงพิจารณาว่า ที่นี่อาจเป็นเช่นนี้ ที่นี่อาจเป็นเป็นอย่างอื่น
12.19.21
वेदवादानतिक्रम्य शास्त्राण्यारण्यकानि च ।
विपाट्य कदलीस्तम्भं सारं ददृशिरे न ते ॥ १२.१९.२१ ॥
แม้จะก้าวล่วงถ้อยคำของพระเวท ตำราศาสตร์ทั้งหลาย และคัมภีร์อารัณยกะ และแม้จะผ่าลำต้นกล้วยออก พวกเขาก็ไม่เห็นแก่นของมัน
12.19.22
अथैकान्तव्युदासेन शरीरे पाञ्चभौतिके ।
इच्छाद्वेषसमायुक्तमात्मानं प्राहुरिङ्गितैः ॥ १२.१९.२२ ॥
จากนั้น โดยปฏิเสธร่างกายที่ประกอบด้วยธาตุทั้งห้าโดยสิ้นเชิง พวกเขาพรรณนาอาตมันที่ประกอบด้วยความปรารถนาและความเกลียดชัง ด้วยการชี้บ่งเป็นสัญลักษณ์
12.19.23
अग्राह्यं चक्षुषा सत्वमनिर्देश्यं च तद्गिरा ।
कर्महेतुपुरस्कारं भूतेषु पस्विर्तते ॥ १२.१९.२३ ॥
แก่นสารนั้นไม่อาจจับต้องได้ด้วยตา และไม่อาจพรรณนาได้ด้วยถ้อยคำ เมื่อเหตุแห่งการกระทำถูกนำมาให้เด่นชัด แก่นสารนั้นก็ดำรงอยู่ในหมู่สรรพสัตว์
12.19.24
कल्याणगोचरं कृत्वा मानं तृष्णां निगृह्य च ।
कर्मसंततिमुत्सृज्य स्यान्निरालम्बनः सुखी ॥ १२.१९.२४ ॥
เมื่อตั้งสิ่งอันเป็นมงคลเป็นที่หมาย ข่มความทะนงตนและตัณหา และละทิ้งสายโซ่ต่อเนื่องแห่งกรรม ผู้นั้นพึงเป็นผู้ไม่ยึดเหนี่ยวอะไร และเป็นสุข
12.19.25
अस्मिन्नेवं सूक्ष्मगम्ये मार्गे सद्भिर्निषेविते ।
कथमर्थमनर्थाढ्यमर्जुन त्वं प्रशंससि ॥ १२.१९.२५ ॥
ในหนทางอันละเอียดลึกซึ้งที่ยากจะถึงนี้ ซึ่งผู้ประเสริฐดำเนินตาม โอ อรชุน เหตุใดท่านจึงสรรเสริญจุดหมายที่เต็มไปด้วยโทษเช่นนั้น
12.19.26
पूर्वशास्त्रविदोऽप्येवं जनाः पश्यन्ति भारत ।
क्रियासु निरता नित्यं दाने यज्ञे च कर्मणि ॥ १२.१९.२६ ॥
โอ ภารตะ แม้ผู้รู้คัมภีร์โบราณก็มองเห็นดังนี้ คือ ผู้ที่ยินดีในการกระทำอยู่เสมอ ในการให้ทาน ในยัญ และในพิธีกรรม
12.19.27
भवन्ति सुदुरावर्ता हेतुमन्तोऽपि पण्डिताः ।
दृढपूर्वे स्मृता मूढा नैतदस्तीति वादिनः ॥ १२.१९.२७ ॥
แม้บัณฑิตผู้มีเหตุผลก็อาจวนเวียนอยู่ได้ยาก ส่วนผู้ที่ยึดมั่นในความเชื่อเดิม แล้วกล่าวว่า "ไม่เป็นเช่นนั้น" ย่อมถูกจดจำว่าเป็นผู้หลงผิด
12.19.28
अनृतस्यावमन्तारो वक्तारो जनसंसदि ।
चरन्ति वसुधां कृत्स्नां वावदूका बहुश्रुताः ॥ १२.१९.२८ ॥
ผู้ที่ดูหมิ่นความเท็จ ผู้พูดในที่ประชุมชน ผู้ฉลาดในการกล่าวและมีความรู้กว้างขวาง ย่อมท่องเที่ยวไปทั่วแผ่นดินทั้งสิ้น
12.19.29
पार्थ यन्न विजानीमः कस्ताञ्ज्ञातुमिहार्हति ।
एवं प्राज्ञाः श्रुताश्चापि महान्तः शास्त्रवित्तमाः ॥ १२.१९.२९ ॥
โอ โอรสของพระปฤถา ผู้ใดเล่าในที่นี้จะรู้สิ่งที่เรายังไม่รู้ได้ แม้ผู้มีปัญญา ผู้มีชื่อเสียง ผู้ยิ่งใหญ่ ผู้เป็นเลิศในการรู้คัมภีร์ ก็เป็นเช่นนี้
12.19.30
तपसा महदाप्नोति बुद्ध्या वै विन्दते महत् ।
त्यागेन सुखमाप्नोति सदा कौन्तेय धर्मवित् ॥ १२.१९.३० ॥
ด้วยตบะ มนุษย์ย่อมบรรลุสิ่งยิ่งใหญ่ ด้วยปัญญา แท้จริงย่อมพบสิ่งยิ่งใหญ่ ด้วยการสละ ย่อมบรรลุความสุข โอ โอรสของกุนตี ผู้รู้ธรรมเสมอ