マハーバーラタ · 章 12.192
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.192.1
अध्यात्मं नाम यदिदं पुरुषस्येह चिन्त्यते ।
यदध्यात्मं यथा चैतत्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.१९२.१ ॥
ここで人について考察される、アディヤートマと呼ばれるこれは何か、またそれはどのようなものか、祖父よ、私に教えてください。
12.192.2
कुतः सृष्टमिदं सर्वं ब्रह्मन्स्थावरजङ्गमम् ।
प्रलये च कमभ्येति तन्मे वक्तुमिहार्हसि ॥ १२.१९२.२ ॥
この不動と動のすべての世界は、どこから創造されたのか。そして劫末には、それはどこへ帰するのか。ブラフマンよ、それをここで私に語るべきです。
12.192.3
अध्यात्ममिति मां पार्थ यदेतदनुपृच्छसि ।
तद्व्याख्यास्यामि ते तात श्रेयस्करतमं शुभम् ॥ १२.१९२.३ ॥
プリター之子よ、お前が今私に「アディヤートマ」として尋ねていること、それを私は説明しよう、愛しい子よ。それは最も益となり、吉祥なものである。
12.192.4
सृष्टिप्रलयसंयुक्तमाचार्यैः परिदर्शितम् ।
यज्ज्ञात्वा पुरुषो लेके प्रीतिं सौख्यं च विन्दति।
फललाभश्च तस्य स्यात्सर्वभूतहितं च तत् ॥ १२.१९२.४ ॥
創造と劫末に関わるものとして師らが示したもの。それを知った人は世において喜びと安楽を得て、その果実を得る。それはすべての生き物に益をもたらす。
12.192.5
आत्मानममलं राजन्नावृत्यैवं व्यवस्थितम् ।
तस्मिन्प्रकाशते नित्यं तमः सोमो यथैव तत् ॥ १२.१९२.५ ॥
王よ、清浄なる自己はこのように覆われて安住している。闇の中で月が輝くように、その中でそれは常に輝き出る。
12.192.6
तद्विद्वान्नष्टयाप्मैष ब्रह्मभूयाय कल्पते ।
अण्डावरणभूतानां पर्यन्तं हि यथा तमः ॥ १२.१९२.६ ॥
それを知る賢者は、罪が滅びて、ブラフマンの状態に至るにふさわしくなる。卵殻に包まれた生き物の限界まで闇が広がるように。
12.192.7
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम् ।
महाभूतानि भूतानां सर्वेषां प्रभवाप्ययौ ॥ १२.१९२.७ ॥
地・風・空・水、そして第五の光火、これが大元素である。それらは一切の衆生の生起と壊滅である。
12.192.8
यतः सृष्टानि तत्रैव तानि यान्ति पुनःपुनः ।
महाभूतानि भूतेभ्यः सागरस्योर्मयो यथा ॥ १२.१९२.८ ॥
それらが生じた所へ、彼らは幾度も還って行く。大海の波のように、大元素は衆生から生じ、衆生へと還る。
12.192.9
प्रसार्य च यथाङ्गानि कूर्मः संहरते पुनः ।
तद्वद्भूतानि भूतात्मा सृष्ट्वा संहरते पुनः ॥ १२.१९२.९ ॥
亀が手足を伸ばしてはまた縮めるように、存在の魂は創造してはまた収める。
12.192.10
स तेषां गुणसंघातः शरीरे भरतर्षभ ।
सततं प्रविलीयन्ते गुणास्ते प्रभवन्ति च ॥ १२.१९२.१० ॥
バラタの雄牛よ、その諸徳の集まりは身体の中で絶えず消え、またそれらの徳は再び生じる。
12.192.11
यद्विना नैव शृणुते न पश्यति न दीप्यते ।
यदधीनं यतस्तस्मादध्यात्ममिति कथ्यते ॥ १२.१९२.११ ॥
それなしには聞こえず、見えず、輝かないもの。これに全てが依り、これから全てが生じる。それゆえ内なる自己（アディヤートマ）と呼ばれる。
12.192.12
ज्ञानं तदेकरूपाख्यं नानाप्रज्ञान्वितं तदा ।
न तेवाचाऽनुरूपं स्याद्यया रासविवर्जितम् ॥ १२.१९२.१२ ॥
その知識は一つの形と呼ばれるが、多様な智慧を具えている。言葉によって十分に相応しく表すことはできない。それゆえ言葉の喧騒を離れたものと言われる。
12.192.13
आकाशात्खलु याज्येषु भवन्ति सुमहागुणाः ।
इति तन्मयमेवैतत्सर्वं स्थावरजङ्गमम्। ॥ १२.१९२.१३ ॥
まことに、虚空から供犠にふさわしいものに大いなる徳が生じる。こうして、この一切、不動のものと動くものとは、それから成っている。
12.192.14
प्रलये च तमभ्येति तस्मादुत्सृज्यते पुनः ।
महाभूतेषु भूतात्मा सृष्ट्वा संहरते पुनः ॥ १२.१९२.१४ ॥
壊滅のとき、それはそこへ還る。ゆえにそれは再び放出される。存在の魂は、大元素の中に創造してから、再びそれらを収める。
12.192.15
महाभूतानि पञ्चैव सर्वभूतेषु भूतकृत् ।
अकरोत्तेषु वैषम्य तत्तु जीवो न पश्यति ॥ १२.१९२.१५ ॥
五つの大元素だけがあらゆる存在の中にある。存在の創造者はそれらの間に差異をつくったが、生命の魂はそれを見ない。
12.192.16
शब्दः श्रोत्रं तथा खानि त्रयमाकाशसंभवम् ।
वायोः स्पर्शस्तथा चेष्टा त्वक्चैव त्रितयं स्मृतम् ॥ १२.१९२.१६ ॥
音、聴覚、諸々の孔――この三つは虚空から生じる。触、動作、皮膚――この三つは風に属すると伝えられる。
12.192.17
रूपं चक्षुस्तथा पाकस्त्रिविधं तेज उच्यते ।
रसः क्लेदश्च जिह्वा च त्रयो जलगुणाः स्मृताः ॥ १२.१९२.१७ ॥
色、眼、消化の熱――火は三種とされる。味、湿り気、舌――この三つは水の性質として伝えられる。
12.192.18
घ्रेयं घ्राणं शरीरं च एते भूमिगुणास्त्रयः ।
महाभूतानि पञ्चैव षष्ठं च मन उच्यते ॥ १२.१९२.१८ ॥
香、鼻、身体――この三つは地の性質である。五つの大元素はそのとおりであり、第六は意と言われる。
12.192.19
इन्द्रियाणि मनश्चैव विज्ञानान्यस्य भारत ।
सप्तमी बुद्धिरित्याहुः क्षेत्रज्ञः पुनरष्टमः ॥ १२.१९२.१९ ॥
バーラタよ、感官と意もまた、それの認識である。第七は知性と言われ、第八はまた田を知る者である。
12.192.20
चक्षुरालोचनायैव संशयं कुरुते मनः ।
बुद्धिरध्यवसानाय क्षेत्रज्ञः साक्षिवत्स्थितः ॥ १२.१९२.२० ॥
眼はただ見るためのもの。意は疑いを生じ、知性は決定のためのもの。田を知る者は証人のように立つ。
12.192.21
चिच्छक्त्याधिष्ठिता बुद्धिश्चेतनेत्यभिविश्रुता ।
चेतनानन्तरो जीवस्तदा वेत्ति च लक्ष्यते ॥ १२.१९२.२१ ॥
識の力に支配された知性は『感覚』として広く知られる。感覚の次に生命我があり、そのとき知り、認識される。
12.192.22
नोत्सृजन्विसृजंश्चैव शरीरं दृश्यते तमः ।
तस्मिंश्चेतोपलब्धिः स्यात्तमो वा सारयन्त्युत ॥ १२.१९२.२२ ॥
離さず、放たずして身体が見られる。闇（タマス）が見られる。そこに意識の知覚があるかもしれず、あるいは闇がそれを運び去るという。
12.192.23
ऊर्ध्वं पादतलाभ्यां यदर्वाक्चोर्ध्वं च पश्यति ।
एतेन सर्वमेवेदं बिद्ध्यभिव्याप्तमन्तरम् ॥ १२.१९२.२३ ॥
足の裏から上へ、また下へ、そしてまた上へと見るもの。これによって、このすべてが内に遍満していると知れ。
12.192.24
पुरुषैरिन्द्रियाणीह विजेतव्यानि कृत्स्नशः ।
तमो रजश्च सत्वं च तेऽपि भावास्तदाश्रिताः ॥ १२.१९२.२४ ॥
ここで人は感官を完全に征服すべきである。闇、激情、善性もまた、それらに依存する存在の状態である。
12.192.25
एतां बुद्ध्वा नरो बुद्ध्या भूतानामागतिं गतिम् ।
समवेक्ष्य शनैश्चैव लभते शममुत्तमम् ॥ १२.१९२.२५ ॥
これを理解し、知性によって生き物の来と去をよく見極めれば、人は次第に至上の平安を得る。
12.192.26
गुणैर्नेनीयते बुद्धिर्बुद्धिरेवेन्द्रियाण्यपि ।
मनःषष्ठानि सर्वाणि बुद्ध्यभावे कुतो गुणाः ॥ १२.१९२.२६ ॥
諸性質が知性を導くのではない。知性こそが感官をも導く。意を第六とするすべては、知性に従う。知性が無ければ、諸性質はどこにあろうか。
12.192.27
इति तन्मयमेवैतत्सर्वं स्थावरजङ्गमम् ।
प्रलीयते चोद्भवति तस्मान्निर्दिश्यते तथा ॥ १२.१९२.२७ ॥
このように、不動のものと動くものすべては、それから成っている。それは消滅し、再び現れる。ゆえにそのように説かれる。
12.192.28
येन पश्यति तच्चक्षुः शृणोति श्रोत्रमुच्यते ।
जिघ्रति घ्राणमित्याहू रसं जानाति जिह्वया ॥ १२.१९२.२८ ॥
それによって見るのが目であり、それによって聞くのが耳と呼ばれる。嗅ぐものを鼻と言い、舌によって味を知る。
12.192.29
त्वचा स्पर्शयते स्पर्शं बुद्धिर्विक्रियतेऽसकृत् ।
येन संकल्पयत्यर्थं किंचिद्भवति तन्मनः ॥ १२.१९२.२९ ॥
皮膚によって触れを感じさせる。知性は繰り返し変化する。それによって何かの対象を思い定める、それが意である。
12.192.30
अधिष्ठानानि बुद्धेर्हि पृथगर्थानि पञ्चधा ।
पञ्चेन्द्रियाणि यान्याहुस्तान्यदृश्योऽधितिष्ठति ॥ १२.१९२.३० ॥
知性の拠り所は五つあり、それぞれ異なる対象を持つ。五感と呼ばれるものの上に、その不可見なるものが座している。
12.192.31
पुरुषाधिष्ठिता बुद्धिस्त्रिषु भावेषु वर्तते ।
कदाचिल्लभते प्रीतिं कदाचिदनुशोचति ॥ १२.१९२.३१ ॥
人に主宰された知性は三つの状態にあり、ある時は喜びを得、ある時は嘆く。
12.192.32
न सुखेन न दुःखेन कदाचिदपि वर्तते ।
एवं नराणां मनसि त्रिषु भावेष्ववस्थिता ॥ १२.१९२.३२ ॥
それは楽しみによっても苦しみによっても決して留まらない。このように人々の心の中で、それは三つの状態に確立されている。
12.192.33
सेयं भावात्मिका भावांस्त्रीनेतानतिवर्तते ।
सरितां सागरो भर्ता महावेलामिवोर्मिमान् ॥ १२.१९२.३३ ॥
諸状態からなるこの知性は、これら三つの状態を超える。河川の主である大海が波とともに大岸を越えるように。
12.192.34
अविभागगता बुद्धिर्भावे मनसि वर्तते ।
प्रवर्तमानं तु रजस्तद्भावमनुवर्तते ॥ १२.१९२.३४ ॥
分かたれぬ状態に至った知性は、心の中のその状態に留まる。しかし起こりつつあるラジャスはその状態に従う。
12.192.35
इन्द्रियाणि हि सर्वाणि प्रवर्तयति सा तदा ।
ततः सत्वं तमो भावः प्रातियोगात्प्रवर्तते ॥ १२.१९२.३५ ॥
そのとき知性はすべての感覚器官を働かせる。その後、サットヴァとタマスの状態が相互の対立によって生じる。
12.192.36
प्रीतिः सत्वं रजः शोकस्तमो मोहस्तु ते त्रयः ।
येये च भावा लोकेऽस्मिन्सर्वेष्वेतेषु वै त्रिषु ॥ १२.१९२.३६ ॥
喜びはサットヴァ、激情は悲嘆、タマスは迷妄——これが三つである。そしてこの世に存在するあらゆる状態は、この三つの中にある。
12.192.37
इति बुद्धिगतिः सर्वा व्याख्याता तव भारत ।
इन्द्रियाणि च सर्वाणि विजेतव्यानि धीमता ॥ १२.१९२.३७ ॥
バラタの子よ、このように知性のあらゆる働きは汝に説明された。賢者はすべての感覚を制御すべきである。
12.192.38
सत्वं रजस्तमश्चैव प्राणिनां संश्रिताः सदा ।
त्रिविधा वेदना चैव सर्वसत्वेषु दृश्यते ॥ १२.१९२.३८ ॥
サットヴァ、ラジャス、タマスは常に生き物に宿り、すべての生き物には三種の感受が見られる。
12.192.39
सात्विकी राजसी चैव तामसी चेति भारत ।
सुखस्पर्शः सत्त्वगुणो दुःखस्पर्शो रजोगुणः।
तमोगुणेन संयुक्तौ भवतो व्यावहारिकौ ॥ १२.१९२.३९ ॥
バラタよ、それには三種ある。サットヴィカ、ラージャシー、ターマシー。快の触れは善性の徳、苦の触れは激性の徳であり、暗性の徳と結びつくとき、この二つは日常の営みとなる。
12.192.40
तत्र यत्प्रीतिसंयुक्तं काये मनसि वा भवेत् ।
वर्तते सात्विको भाव इत्युपेक्षेत तत्तथा ॥ १२.१९२.४० ॥
その中で、身体または心にあって喜びと結びつき、善性の状態として現れるものは、同じように執着を離れて観じるべきである。
12.192.41
अथ यद्दुःखसंयुक्तमप्रीतिकरमात्मनः ।
प्रवृत्तं रज इत्येव तन्न संरभ्य चिन्तयेत् ॥ १२.१९२.४१ ॥
苦と結びつき、自らにとって不快で、激性の徳として生じるものは、興奮して思い巡らしてはならない。
12.192.42
अथ यन्मोहसंयुक्तमव्यक्तविषयं भवेत् ।
अप्रतर्क्यमविज्ञेयं तमस्तदुपधारयेत्। ॥ १२.१९२.४२ ॥
迷いと結びつき、未顕現を対象とし、論理を超えて知りがたいもの、それを暗性の徳と見なすべきである。
12.192.43
प्रहर्षः प्रीतिरानन्दः सुखं संशान्तचित्तता ।
कथंचिदभिवर्तन्त इत्येते सात्विका गुणा ॥ १२.१९२.४३ ॥
喜び、愛、歓喜、安楽、心の静けさ──これらのサットヴァの性質は、何らかの仕方で生じる。
12.192.44
अतुष्टिः परितापश्च शोको लोभस्तथाऽक्षमा ।
लिङ्गानि रजसस्तानि दृश्यन्ते हेत्वहेतुभिः ॥ १२.१९२.४४ ॥
不満、苦悩、悲しみ、貪欲、不寛容──これらはラジャスの徴であり、原因のあるものにもないものにも見える。
12.192.45
अभिमानस्तथा मोहः प्रमादः स्वप्नतन्द्रिता ।
कथंचिदभिवर्तन्ते विविधास्तामसा गुणाः ॥ १२.१९२.४५ ॥
慢心、迷い、放逸、眠りと怠惰──これら多様なタマスの性質は、何らかの仕方で生じる。
12.192.46
दूरगं बहुधागामि प्रार्थनासंशयात्मकम् ।
मनः सुनियतं यस्य स सुखी प्रेत्य चेह च ॥ १२.१९२.४६ ॥
遠くへ行き、あちこちにさまよい、欲望と疑いに満ちた心をよく制御する者は、この世でもあの世でも幸福である。
12.192.47
सत्वक्षेत्रज्ञयोरेतदन्तरं पश्य सूक्ष्मयोः ।
सृजते तु गुणानेक एको न सृजते गुणान् ॥ १२.१९२.४७ ॥
サットヴァと場を知る者という二つの微細なものの違いを見よ。一方は諸性質を生み出すが、他方は性質を生み出さない。
12.192.48
मशकोदुम्बरौ वाऽपि संप्रयुक्तौ यथा सदा ।
अन्योन्यमेतौ स्यातां च संप्रयोगस्तथा तयोः ॥ १२.१९२.४८ ॥
蚊とイチジクの木がいつも結びついているように、この二者の結びつきもまたそうである。互いに依存しているのだ。
12.192.49
पृथग्भूतौ प्रकृत्या तौ संप्रयुक्तौ च सर्वदा ।
यथा मत्स्यो जलं चैव संप्रयुक्तौ तथैव तौ ॥ १२.१९२.४९ ॥
両者は本性として別individualであるが、常に結びついている。魚と水が結びついているように、この二つも結びついている。
12.192.50
न गुणा विदुरात्मानं स गुणान्वेति सर्वशः ।
परिद्रष्टा गुणानां स संसृष्टान्मन्यते तथा ॥ १२.१९२.५० ॥
諸の性質は自己を知らない。彼は諸の性質を完全に知っている。諸の性質の観察者は、それらが自分と混じり合っていると考える。
12.192.51
इन्द्रियैस्तु प्रदीपार्थं कुरुते बुद्धिसप्तमैः ।
निर्विचेष्टैरजानद्भिः परमात्मा प्रदीपवत् ॥ १२.१९२.५१ ॥
感官によって、知性を七番目として、至高の自己は灯火のように光のために働く。彼らは不動で無知である。
12.192.52
सृजते हि गुणान्सत्वं क्षेत्रज्ञः परिपश्यति ।
संप्रयोगस्तयोरेष सत्वक्षेत्रज्ञयोर्ध्रुवः ॥ १२.१९२.५२ ॥
サットヴァは諸の性質を生み出し、場を知る者はそれを観照する。サットヴァと場を知る者のこの結合は確かである。
12.192.53
आश्रयो नास्ति सत्वस्य क्षेत्रज्ञस्य च कश्चन ।
सत्वं मनः संसृजते न गुणान्वै कदाचन ॥ १२.१९२.५३ ॥
サットヴァにも場を知る者にも、支えとなるものはない。サットヴァは心を生み出すが、諸の性質は決して生まない。
12.192.54
रश्मीस्तेषां स मनसा यदा सम्यङ्गियच्छति ।
तदा प्रकाशतेऽस्यात्मा घटे दीपो ज्वलन्निव ॥ १२.१९२.५४ ॥
心によってそれらの光線を十分に抑制するとき、その自己は輝き出る。壺の中で燃える灯火のように。
12.192.55
त्यक्त्वा यः प्राकृतं कर्म नित्यमात्मरतिर्मुनिः ।
सर्वभूतात्मभूस्तस्मात्स गच्छेदुत्तमां गतिम् ॥ १२.१९२.५५ ॥
世俗の行為を捨て、常に自己に喜びを見出し、一切の存在の自己となった聖者は、最高の境地に至る。
12.192.56
यथा वारिचरः पक्षी सलिलेन न लिप्यते ।
एवमेव कृतप्रज्ञो भूतेषु परिवर्तते ॥ १२.१९२.५६ ॥
水上を行く鳥が水に濡れないように、成就した智慧の者は、生き物たちの中にあっても汚れることがない。
12.192.57
एवं स्वभावमेवैतत्स्वबुद्ध्या विहरेन्नरः ।
अशोचन्नप्रहृष्यंश्च चरेद्विगतमत्सरः ॥ १२.१९२.५७ ॥
これがその本性である。人は自らの知性によってこのように生きるべきである——悲しまず、過度に喜ばず、嫉妬を離れて振る舞うべきである。
12.192.58
स्वभावसिद्ध्या युक्तस्तु स नित्यं सृजत गुणान् ।
ऊर्णनाभिर्यथा सूत्रं विज्ञेयास्तन्तुवद्गुणाः ॥ १२.१९२.५८ ॥
自らの本性の成就に結ばれた者は、蜘蛛が糸を紡ぐように、絶えず諸徳を生み出す。諸徳は糸のようなものと知るべきである。
12.192.59
प्रध्वस्ता न निवर्न्तते निवृत्तिर्नोपलभ्यते ।
प्रत्यक्षेण परोक्षं तदनुमानेन सिध्यति ॥ १२.१९२.५९ ॥
滅したものは戻らない。解脱は直接知覚では捉えられない。見えないものは、そこからの推論によって成立する。
12.192.60
एवमेकेऽध्यवस्यन्ति निवृत्तिरिति चापरे ।
उभयं संप्रधार्यैतद्व्यवस्येत यथामति ॥ १२.१९२.६० ॥
ある者はこのように結論し、別の者はこれこそ解脱だと言う。両者をよく検討した上で、自らの理解に従って決断すべきである。
12.192.61
इतीमं हृदयग्रत्थिं बुद्धिभेदमयं दृढम् ।
विमुच्य सुखमासीत न शोचेच्छिन्नसंशयः ॥ १२.१९२.६१ ॥
このように、知性の分裂からなる心の堅い結び目を解いて、安楽に座すべきである。疑いを断たれた者は嘆いてはならない。
12.192.62
मलिनाः प्राप्नुयुः शुद्धिं यथा पूर्णां नदीं नराः ।
अवगाह्य सुविद्वांसो विद्धि ज्ञानमिदं तथा ॥ १२.१९२.६२ ॥
汚れた人々が満ちた川に浸かって清浄を得るように、大いに学識ある人々はこの知識に浸って清浄を得る。そう知れ。
12.192.63
महानद्या हि पारज्ञस्तप्यते न तदन्यथा ।
न तु तप्यति तत्त्वज्ञः फले ज्ञाते तरत्युत ॥ १२.१९२.६३ ॥
大河の彼岸を知る者は確かに苦しまない、そうでなければ別である。しかし真理を知る者は苦しまず、果を知れば彼は渡りきる。
12.192.64
एवं ये विदुराध्यात्मं केवलं ज्ञानमुत्तमम् ॥ १२.१९२.६४ ॥
このように内なる自己を知る者は、ただ最上の知識を知るのである。
12.192.65
एतां बुद्धा नरः सर्वां भूतानामागतिं गतिम् ।
अवेक्ष्य च शनैर्बुद्ध्या लभते शममुत्तमम् ॥ १२.१९२.६५ ॥
これをすべて理解し、生類の来去をよく考察して、人は知性によって徐々に最上の寂静を得る。
12.192.66
त्रिवर्गो यस्य विदितः प्रेक्ष्य तं स विमुच्यते ।
अन्वीक्ष्य मनसा युक्तस्तत्त्वदर्शी निरुत्सुकः ॥ १२.१९२.६६ ॥
三つの目的（三徳）を知る者は、それを見て解脱する。心によく考察し、ヨーガに結ばれた真理を見る者は、切望を離れる。
12.192.67
न चात्मा शक्यते द्रष्टुमिन्द्रियेषु विभागशः ।
तत्रतत्र विसृष्टेषु दुर्वार्येष्वकृतात्मभिः ॥ १२.१९२.६७ ॥
自己を制御していない者には、あちこちに散らばり、抑えがたい感覚器官の中に、自己を部分ごとに見ることはできない。
12.192.68
एतद्बुद्धा भवेद्बुद्धः किमन्यद्बुद्धिलक्षणम् ।
प्रतिगृह्य च निह्नोति ह्यन्यथा च प्रदृश्यते ॥ १२.१९२.६८ ॥
これを知る者こそ賢者となる。知恵の他の特徴が何かあるだろうか。受け入れた後に隠す者は、別の姿に見える。
12.192.69
न सर्पति च यं प्राहुः सर्वत्र प्रतिहन्यते ।
धूमेन चाप्रसन्नोऽग्निर्यथाऽर्कं न प्रवर्तयेत् ॥ १२.१९२.६९ ॥
彼らが不動と呼ぶものは至る所で妨げられる。煙で曇った火が太陽を動かせないように。
12.192.70
धिष्ण्याधिपे प्रसन्ने तु स्थितिमेतां निरीक्षते ।
अतिक्षूराच्च सूक्ष्मत्वात्प्रस्थानं न प्रकाशते ॥ १२.१९२.७० ॥
星宿の主が喜ばしい時、人はこの位置を観察する。しかし極めて鋭く微妙であるため、その出発は明らかにならない。
12.192.71
प्रपद्य तच्छ्रुताह्नानि चिन्मयं स्वीकृतं विना ।
विज्ञाय तद्धि मन्यन्ते कृतकृत्या मनीषिणः ॥ १२.१९२.७१ ॥
聞いた日々に拠り所を求め、受け入れることなく心のものを知り、賢者はそれを真と見なして為すべきことを成し遂げる。
12.192.72
न भवति विदुषां ततो भयं ।
यदविदुषां सुमहद्भयं भवेत्।
न हि गतिरधिकास्ति कस्यचि ।
त्सति हि गुणे प्रवदन्त्यतुल्यताम् ॥ १२.१९२.७२ ॥
学んだ者には、無学な者にとって非常に大きな恐れとなるような恐怖は生じない。これより高い行き先を持つ者はいないからであり、徳がある時に人々は比べようのなさを語る。
12.192.73
यः करोत्यनभिसन्धिपूर्वकं ।
तच्च निर्णुदति यत्पुरा कृतम्।
नाप्रियं तदुभयं कुतः प्रियं ।
तस्य तज्जनयतीह सर्वतः ॥ १२.१९२.७३ ॥
あらかじめの意図なしに行為する者は、以前になされた行為さえも取り除く。その者にとって、そのとき不快も快もない。ここで彼は、まさにそれを四方から生じさせるのである。
12.192.74
ये विदुस्तदुभयं पदं सताम् ॥ १२.१९२.७४ ॥
その二つを知る者は、善き人々の境地に立つ。